Split (1)

train · 821k rows

text stringlengths 201 72k	id stringlengths 8 14	wikiname stringclasses 1 value	page_id int64 7 5.98M	title stringlengths 1 210	url stringlengths 31 380	date_modified stringdate 2009-06-23 12:22:56 2025-08-21 00:30:01	in_language stringclasses 1 value	wikidata_id stringlengths 0 10 ⌀	bytes_html int64 1.82k 2.6M	wikitext stringlengths 119 181k	version int64 17.3M 69.8M	infoboxes stringlengths 2 23.5k	has_math bool 2 classes
# Abell 2667 Abell 2667 is een cluster in het sterrenbeeld Beeldhouwer. De cluster ligt ongeveer 3,2 miljard lichtjaar van de Aarde verwijderd. De naam is afgeleid van het item uit het Abell-catalogus. Op 2 maart 2007 meldde een team astronomen dat ze een soort komeetstelsel hadden waargenomen, dat zich met een snelheid van ongeveer 3,5 miljoen km/u voortbewoog door de cluster. Wegens deze enorme snelheid wordt het sterrenstelsel door interactie met het intergalactisch gas binnen de cluster aan stukken gescheurd waardoor een soort staart wordt gevormd, iets wat bij kometen ook voorkomt. De bevinding werpt een licht op het mysterieuze proces waarbij gas-rijke spiraalvormige sterrenstelsels kunnen evolueren in gas-arme onregelmatige- of ellipsvormige sterrenstelsels gedurende miljarden jaren.	nlwiki/2702855	nlwiki	2,702,855	Abell 2667	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abell_2667	2023-02-09T19:18:02Z	nl	Q318643	13,764	{{Infobox hemellichaam \| naam = Abell 2667 \| afbeelding = Abell 2667HSTFull.jpg \| onderschrift = Abell 2667 gezien vanaf [[Ruimtetelescoop Hubble]] (linksboven het komeetstelsel) \| type = [[cluster (astronomie)\|cluster]] \| datumontdekking = \| ontdektdoor = \| methode = \| messier = \| ngc = \| overig = \| leeftijd = \| afmeting = \| massa = \| dichtheid = \| epoche = 2000 \| rechteklimming = {{Rechte klimming\|u=23\|m=51\|s=39,4}} \| declinatie = {{Declinatie\|g=-26\|m=5\|s=3}} \| gcoord = \| sterrenbeeld = Beeldhouwer \| schhelderheid = \| afstand = 927 Mpc \| roodverschuiving= 0,233 \| radiëlesnelheid = 61.889 }} '''Abell 2667''' is een [[cluster (astronomie)\|cluster]] in het [[sterrenbeeld]] [[Beeldhouwer (sterrenbeeld)\|Beeldhouwer]]. De cluster ligt ongeveer 3,2 miljard [[lichtjaar]] van de [[Aarde (planeet)\|Aarde]] verwijderd. De naam is afgeleid van het item uit het [[Abell-catalogus]]. Op 2 maart 2007 meldde een team astronomen dat ze een soort ''[[komeetstelsel]]'' hadden waargenomen, dat zich met een snelheid van ongeveer 3,5 miljoen km/u voortbewoog door de cluster<ref>{{Citeer journal \|author=L. Cortese e.a. \|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2966.2006.11369.x/full \|titel=The strong transformation of spiral galaxies infalling into massive clusters at z≈ 0.2 \|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society \|volume=376 \|issue=1 \|date=Maart 2007 \|pages=157–172 \|doi=10.1111/j.1365-2966.2006.11369.x\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20170823073135/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1365-2966.2006.11369.x/full\|archiefdatum=23 augustus 2017\|dodeurl=nee}}</ref>. Wegens deze enorme snelheid wordt het [[sterrenstelsel]] door interactie met het [[intraclustermedium\|intergalactisch gas]] binnen de cluster aan stukken gescheurd waardoor een soort staart wordt gevormd, iets wat bij [[komeet\|kometen]] ook voorkomt. De bevinding werpt een licht op het mysterieuze proces waarbij gas-rijke [[spiraalvormig sterrenstelsel\|spiraalvormige sterrenstelsels]] kunnen evolueren in gas-arme onregelmatige- of [[ellipsvormig sterrenstelsel\|ellipsvormige sterrenstelsels]] gedurende miljarden jaren. ==Externe link== {{Link SIMBAD\|id=Abell+2667}} {{Appendix}} [[Categorie:Beeldhouwer (sterrenbeeld)]] [[Categorie:Cluster]]	63,802,560	[{"title": "Abell 2667", "data": {"Type": "cluster"}}, {"title": "Fysische gegevens", "data": {"Roodverschuiving": "0,233", "Radi\u00eble snelheid": "61.889 km/s"}}, {"title": "Waarnemingsgegevens", "data": {"Standaardepoche": "J2000", "Rechte klimming": "23u51m39,4s", "Declinatie": "\u221226\u00b0 5' 3\"", "Sterrenbeeld": "Beeldhouwer (Sculptor)", "Afstand": "927 Mpc", "Portaal": "Astronomie"}}]	false
# ATutor ATutor is een webgebaseerde elektronische leeromgeving. De omgeving is geschreven in PHP en wordt verspreid als opensourcesoftware onder de voorwaarden van de GPL. ## Gebruik en toegankelijkheid ATutor wordt onder meer gebruikt bij online cursusbeheer, voortgezette professionele ontwikkeling voor leraren, loopbaanontwikkeling en academisch onderzoek. De software wordt geprezen wegens de goede toegankelijkheid voor personen met een handicap, alsook omwille van de geschiktheid voor educatief gebruik, zoals vastgelegd in de criteria van de American Society for Training and Development (ASTD). ATutor was de eerste elektronische leeromgeving die voldeed aan de toegankelijkheidscriteria van het W3C, de Web Content Accessibility Guidelines 1.0 en meer bepaald aan de criteria voor niveau AA+. Dat wil zeggen dat alle inhoud en functies toegankelijk zijn voor alle soorten gebruikersprivileges, met inbegrip van beheerders. ATutor wordt aangehaald in talrijke technische artikelen en wetenschappelijke artikelen; er bestaan veel uitbreidingen die door derden ontwikkeld werden en die met ATutor verspreid worden. ## Functies ATutor leeft de XHTML 1.0-standaard na om er voor te zorgen dat alle inhoud consistent weergegeven wordt in elk programma dat deze standaard ondersteunt, bijvoorbeeld de meeste webbrowsers. Het systeem van gebruikersprivileges stelt lesgevers in staat om verschillende privileges toe te kennen aan bepaalde deelnemers van een cursus. Lesgevers kunnen ook assistenten of mentors creëren die minder mogelijkheden hebben wat betreft het aanmaken van leermateriaal en het gebruik van beheertools. Het systeem voor gebruikersprivileges werd begin 2005 toegevoegd. ### Toegankelijkheidsfuncties Twee van de vele toegankelijkheidskenmerken van het systeem zijn tekstuele alternatieven voor alle visuele elementen, en sneltoetsen voor alle elementen van het programma. Dankzij deze kenmerken heeft een blinde gebruiker met behulp van een screenreader toegang tot de volledige interface van het systeem en kan hij of zij het systeem zonder muis gebruiken. Deze kenmerken zorgen er ook voor dat ATutor aanpasbaar is aan verschillende soorten toestellen, zoals mobiele telefoons, pda's en tekstgebaseerde browsers. ATutor bevat een ontwerpgereedschap dat auteurs ertoe aanzet om toegankelijk leermateriaal te produceren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door auteurs naar een tekstueel alternatief te vragen wanneer ze dit zelf vergeten in te vullen bij het toevoegen van een afbeelding. Het ontwerpgereedschap bevat ook een webservice die de toegankelijkheid van de inhoud volgens verschillende internationale standaarden evalueert. ### Aanpasbaarheid ATutor is zo ontworpen dat het aanpasbaar is aan verschillende les- en leerscenario's. Dit ontwerpprincipe weerspiegelt zich in vier belangrijke domeinen: thema's, gebruikersprivileges, toolmodules en groepen. Thema's stellen beheerders in staat om de grafische weergave en de lay-out van het systeem gemakkelijk aan te passen aan bepaalde specifieke noden. Themes worden gebruikt om ATutor grafisch te wijzigen, om categorieën van cursussen hun eigen look te geven en om verschillende versies van ATutor op een en hetzelfde systeem aan te bieden waaruit gebruikers uit kunnen kiezen bij het instellen van een voorkeur. Thema's zijn beschikbaar sinds midden 2004. ## Geschiedenis De eerste versie van ATutor dateert van eind 2002. Het programma ontstond als een reactie op twee studies die de ontwikkelaars in de jaren daarvoor ondernomen hadden, en die de toegankelijkheid van elektronische leeromgevingen voor personen met een handicap onderzocht hadden. Deze studies toonden aan dat de meest gebruikte leeromgevingen in die tijd niet eens aan de meest elementaire toegankelijkheidsrichtlijnen voldeden. In die tijd was het voor bijvoorbeeld een blinde onmogelijk om deel te nemen aan een online cursus. ## Geschil over patent e-learning ATutor is een van de drie opensource-leersystemen die genoemd worden in een formele wraking van een patent dat in juli 2006 aan Blackboard toegekend werd. Het Software Freedom Law Center diende eind 2006 uit naam van ATutor en twee andere cliënten een aanvraag in om dit patent opnieuw te onderzoeken. Begin 2007 willigde de United States Patent and Trademark Office (USPTO) dit verzoek in. Op basis van dit heronderzoek zouden alle 44 aanspraken in het Blackboardpatent herroepen kunnen worden. Om de wraking van het Blackboardpatent te steunen hebben vrijwilligers op het internet naar voorbeelden van oudere programma's gezocht die gebruik maakten van de ideeën waar het patent aanspraak op maakt. Deze vrijwilligers werkten samen aan een Wikipedia-artikel over de geschiedenis van elektronische leeromgevingen waarin verschillende voorbeelden van ouder gebruik van deze ideeën gedocumenteerd werden. Greg Gay, de projectleider van ATutor, zei ook: "Een patent op een educatief concept - namelijk de verhouding tussen studenten, lesgevers en beheerders - is zinloos. Dergelijke ideeën zijn door iedereen gekend en worden al eeuwenlang gebruikt; ze zijn niet het resultaat van ontwerp en ontwikkeling."	nlwiki/1408470	nlwiki	1,408,470	ATutor	https://nl.wikipedia.org/wiki/ATutor	2024-03-21T20:07:31Z	nl	Q1852205	30,971	{{Infobox software \| naam = ATutor \| logo =<!-- automatisch vanuit Wikidata --> \| screenshot = ATutorEN.png \| onderschrift = ATutor \| ontwikkelaar = Inclusive Design Research Centre, OCAD University \| uitgebracht = 2001<ref>[https://github.com/atutor/ATutor/releases/tag/atutor_2_2_4 start date]. [https://web.archive.org/web/20230107155717/https://github.com/atutor/ATutor/releases/tag/atutor_2_2_4 Gearchiveerd] op 7 januari 2023.</ref> <small>({{Leeftijd op datum\|2002\|12\|31}} jaar)</small> \| laatste_versie =<!-- automatisch vanuit Wikidata --> \| laatste_releasedatum =<!-- automatisch vanuit Wikidata --> \| laatste_beta_versie =<!-- automatisch vanuit Wikidata --> \| laatste_beta_releasedatum =<!-- automatisch vanuit Wikidata --> \| status = inactief \| besturingssysteem = [[Multiplatform]] \| programmeertaal = [[PHP]] \| categorie = [[Learning management system]] \| licentie = [[GNU General Public License\|GPL]] \| website = {{en}}[https://atutor.github.io Projectpagina] \| portaal2 = Vrije software }} '''ATutor''' is een webgebaseerde [[elektronische leeromgeving]]. De omgeving is geschreven in [[PHP]] en wordt verspreid als [[opensourcesoftware]] onder de voorwaarden van de [[GNU General Public License\|GPL]]. == Gebruik en toegankelijkheid == ATutor wordt onder meer gebruikt bij online [[cursusbeheer]], voortgezette [[professionele ontwikkeling]] voor [[onderwijzer\|leraren]], loopbaanontwikkeling en [[academisch onderzoek]]. De [[software]] wordt geprezen wegens de goede toegankelijkheid voor personen met een handicap, alsook omwille van de geschiktheid voor [[educatie]]f gebruik, zoals vastgelegd in de criteria van de American Society for Training and Development (ASTD).<ref name="ASTD000">{{en}}[https://web.archive.org/web/20080926024728/http://www.astd.org/ASTD Over Astd]</ref><ref name="Clark000">{{en}}[https://web.archive.org/web/20090207171400/http://www.irrodl.org/index.php/irrodl/article/viewArticle/198/280 Assistive Software for Disabled Learners]</ref> ATutor was de eerste elektronische leeromgeving die voldeed aan de [[toegankelijkheidscriteria]] van het [[World Wide Web Consortium\|W3C]], de [[Web Content Accessibility Guidelines]] 1.0<ref>{{en}}[https://www.w3.org/TR/WAI-WEBCONTENT/ Web Content Accessibility Guidelines 1.0 - WCAG-richtlijnen]. [https://web.archive.org/web/20211225062932/https://www.w3.org/TR/WAI-WEBCONTENT/ Gearchiveerd] op 25 december 2021.</ref> en meer bepaald aan de criteria voor niveau AA+. Dat wil zeggen dat alle inhoud en functies toegankelijk zijn voor alle soorten gebruikersprivileges, met inbegrip van beheerders. ATutor wordt aangehaald in talrijke technische artikelen en wetenschappelijke artikelen; er bestaan veel uitbreidingen die door derden ontwikkeld werden en die met ATutor verspreid worden.<ref name="Clark000" /> == Functies == ATutor leeft de [[Extensible HyperText Markup Language\|XHTML]] 1.0-standaard na om er voor te zorgen dat alle inhoud consistent weergegeven wordt in elk programma dat deze standaard ondersteunt, bijvoorbeeld de meeste [[webbrowser]]s. Het systeem van gebruikersprivileges stelt lesgevers in staat om verschillende privileges toe te kennen aan bepaalde deelnemers van een cursus. Lesgevers kunnen ook assistenten of mentors creëren die minder mogelijkheden hebben wat betreft het aanmaken van leermateriaal en het gebruik van beheertools. Het systeem voor gebruikersprivileges werd begin 2005 toegevoegd. === Toegankelijkheidsfuncties === Twee van de vele toegankelijkheidskenmerken van het systeem zijn tekstuele alternatieven voor alle visuele elementen, en sneltoetsen voor alle elementen van het programma. Dankzij deze kenmerken heeft een blinde gebruiker met behulp van een [[screenreader]] toegang tot de volledige [[interface]] van het systeem en kan hij of zij het systeem zonder muis gebruiken. Deze kenmerken zorgen er ook voor dat ATutor aanpasbaar is aan verschillende soorten toestellen, zoals [[mobiele telefoon]]s, [[personal digital assistant\|pda's]] en tekstgebaseerde [[webbrowser\|browser]]s. ATutor bevat een ontwerpgereedschap dat auteurs ertoe aanzet om toegankelijk leermateriaal te produceren. Dit gebeurt bijvoorbeeld door auteurs naar een tekstueel alternatief te vragen wanneer ze dit zelf vergeten in te vullen bij het toevoegen van een afbeelding. Het ontwerpgereedschap bevat ook een [[webservice]] die de toegankelijkheid van de inhoud volgens verschillende internationale standaarden evalueert. === Aanpasbaarheid === ATutor is zo ontworpen dat het aanpasbaar is aan verschillende les- en leerscenario's. Dit ontwerpprincipe weerspiegelt zich in vier belangrijke domeinen: [[thema (computer)\|thema]]'s, gebruikersprivileges, toolmodules en groepen.<ref>Voor meer details, zie ''Virtual Highschool Based on LMS open source and learning objects.'', ''Constructivist Learning: An Operational Approach for Designing Adaptive Learning Environments Supporting Cognitive Flexibility'' (cf. ''supra'').</ref> Thema's stellen beheerders in staat om de grafische weergave en de lay-out van het systeem gemakkelijk aan te passen aan bepaalde specifieke noden. Themes worden gebruikt om ATutor grafisch te wijzigen, om categorieën van cursussen hun eigen look te geven en om verschillende versies van ATutor op een en hetzelfde systeem aan te bieden waaruit gebruikers uit kunnen kiezen bij het instellen van een voorkeur. Thema's zijn beschikbaar sinds midden 2004. == Geschiedenis == De eerste versie van ATutor dateert van eind 2002. Het programma ontstond als een reactie op twee studies die de ontwikkelaars in de jaren daarvoor ondernomen hadden, en die de toegankelijkheid van elektronische leeromgevingen voor personen met een handicap onderzocht hadden. Deze studies toonden aan dat de meest gebruikte leeromgevingen in die tijd niet eens aan de meest elementaire toegankelijkheidsrichtlijnen voldeden. In die tijd was het voor bijvoorbeeld een blinde onmogelijk om deel te nemen aan een online cursus. == Geschil over patent e-learning == ATutor is een van de drie opensource-leersystemen die genoemd worden in een formele wraking van een patent dat in juli 2006 aan [[Blackboard]] toegekend werd. Het Software Freedom Law Center diende eind 2006 uit naam van ATutor en twee andere cliënten een aanvraag in om dit patent opnieuw te onderzoeken. Begin 2007 willigde de United States Patent and Trademark Office (USPTO) dit verzoek in. Op basis van dit heronderzoek zouden alle 44 aanspraken in het Blackboardpatent herroepen kunnen worden.<ref name="FreedomLaw000">{{en}}[http://www.softwarefreedom.org/news/2006/nov/30/blackboard-patent-reexam-filed/ Blackboard patent reexam] {{en}}[http://www.softwarefreedom.org/news/2007/jan/25/blackboard-reexam-ordered/ Blackboard reexam ordered]. [https://web.archive.org/web/20210511040428/http://www.softwarefreedom.org/news/2006/nov/30/blackboard-patent-reexam-filed/ Gearchiveerd] op 11 mei 2021.</ref> Om de wraking van het Blackboardpatent te steunen hebben vrijwilligers op het [[internet]] naar voorbeelden van oudere programma's gezocht die gebruik maakten van de ideeën waar het patent aanspraak op maakt. Deze vrijwilligers werkten samen aan een Wikipedia-artikel over de geschiedenis van elektronische leeromgevingen waarin verschillende voorbeelden van ouder gebruik van deze ideeën gedocumenteerd werden.<ref name="FreedomLaw000" /> Greg Gay, de projectleider van ATutor, zei ook: "Een patent op een educatief concept - namelijk de verhouding tussen studenten, lesgevers en beheerders - is zinloos. Dergelijke ideeën zijn door iedereen gekend en worden al eeuwenlang gebruikt; ze zijn niet het resultaat van ontwerp en ontwikkeling."<ref name="FreedomLaw000" /> == Externe links == * {{en}}[https://web.archive.org/web/20120516092629/http://atutor.ca/atutor/ Projectpagina] (gearchiveerd) * {{en}}[https://web.archive.org/web/20080914164848/http://elearning-india.com/content/blogcategory/19/38/ Lijst van meest gebruikte leeromgevingen] {{Appendix}} [[Categorie:ELO-software]] [[Categorie:Opensourcesoftware en vrije software]] [[Categorie:Software geschreven in PHP]]	67,240,498	[{"title": "ATutor", "data": {"Ontwikkelaar(s)": "Inclusive Design Research Centre, OCAD University", "Uitgebracht": "2001 (22 jaar)", "Recentste versie": "2.2.4 (20 juni 2018)", "Status": "inactief", "Besturings\u00adsysteem": "Multiplatform", "Geschreven in": "PHP", "Categorie": "Learning management system", "Licentie(s)": "GPL", "Website": "(en) Projectpagina", "Portaal": "Informatica \u00b7 Vrije software"}}]	false
# A Good Old Fashioned Orgy A Good Old Fashioned Orgy is een Amerikaanse komische ensemblefilm uit 2011 geschreven en geregisseerd door Alex Gregory en Peter Huyck met in de hoofdrollen onder meer Jason Sudeikis, Leslie Bibb en Tyler Labine. ## Verhaal Eric (Jason Sudeikis) is een volwassen man die nooit zijn tienerjaren is ontgroeid en leeft om te feesten, onder meer in het grote huis van zijn vader (Don Johnson) in de chique Hamptons. Als zijn vader meldt dat hij het huis wil verkopen, wil Eric aan het einde van de zomer nog een keer een groots feest geven. Hij stelt voor hier een orgie van te maken en meerdere van zijn vrienden stemmen hier na enig aarzelen mee in. Eric en zijn vriend Mike (Tyler Labine) doen van tevoren uitgebreid research, onder meer in een geheime seksclub, maar Eric begint gevoelens te ontwikkelen voor makelaar Kelly (Leslie Bibb) en weet niet meer zo zeker of hij mee wil doen. ## Rolverdeling \| Acteur \| Personage \| Opmerkingen \| \| --------------- \| --------------- \| --------------------------- \| \| Jason Sudeikis \| Eric Keppler \| \| \| Tyler Labine \| Mike McCrudden \| Erics beste vriend \| \| Leslie Bibb \| Kelly \| Makelaar \| \| Nick Kroll \| Adam \| \| \| Martin Starr \| Doug Duquez \| \| \| Angela Sarafyan \| Willow Talbot \| Dougs vriendin \| \| Lindsay Sloane \| Laura LaCarubba \| Goede vriendin van Eric \| \| Michelle Borth \| Sue Plummer \| Goede vriendin van Eric \| \| Lin Shaye \| Dody Henderson \| Makelaar, collega van Kelly \| \| Lake Bell \| Alison Lobel \| \| \| Lucy Punch \| Kate \| \| \| Will Forte \| Glenn \| Kates echtgenoot \| \| Rhys Coiro \| Marcus \| Alisons vriend \| \| David Koechner \| Vic George \| Mikes oom \| \| Don Johnson \| Jerry Keppler \| Erics vader \|	nlwiki/4808015	nlwiki	4,808,015	A Good Old Fashioned Orgy	https://nl.wikipedia.org/wiki/A_Good_Old_Fashioned_Orgy	2019-03-23T10:49:35Z	nl	Q1763181	18,620	{{Infobox film \| titel = A Good Old Fashioned Orgy \| afbeelding = \| poster-op-enwp = Good_old_fashioned_orgy.jpg \| onderschrift = \| tagline = \| alternatieve titel = \| regie = Alex Gregory<br/>Peter Huyck \| producer = James D. Stern \| prodmaatschappij = Endgame Entertainment<br/>Aura Film Partnership<br/>Fierce Entertainment \| schrijver = Alex Gregory<br/>Peter Huyck \| voice-over = \| spelers = [[Jason Sudeikis]]<br/>[[Leslie Bibb]]<br/>[[Tyler Labine]] \| muziek = Jon Sadoff \| montage = Anita Brandt Burgoyne<br/>Patrick J. Don Vito \| cinematografie = John Thomas \| production design = \| distributeur = Samuel Goldwyn Films <small>(V.S., bioscoop)</small> \| première = 29 april 2011 <small>([[Tribeca Film Festival]])</small><br/>2 september 2011 <small>(V.S., beperkt uitgebracht)</small><br/>26 januari 2012 <small>(Nederland)</small> \| genre = [[komische film]], ensemblefilm \| lengte = 95 min. \| taal = Engels \| land = {{US}} \| budget = \| locatie = \| bezoekers = \| opbrengst = \| prijzen = \| nominaties = \| voorloper = \| vervolg = \| remake = \| imdb = 1231586 \| moviemeter = 76352 }} '''''A Good Old Fashioned Orgy''''' is een Amerikaanse komische ensemblefilm uit 2011 geschreven en geregisseerd door Alex Gregory en Peter Huyck met in de hoofdrollen onder meer [[Jason Sudeikis]], [[Leslie Bibb]] en [[Tyler Labine]]. ==Verhaal== Eric ([[Jason Sudeikis]]) is een volwassen man die nooit zijn tienerjaren is ontgroeid en leeft om te feesten, onder meer in het grote huis van zijn vader ([[Don Johnson]]) in de chique [[The Hamptons\|Hamptons]]. Als zijn vader meldt dat hij het huis wil verkopen, wil Eric aan het einde van de zomer nog een keer een groots feest geven. Hij stelt voor hier een orgie van te maken en meerdere van zijn vrienden stemmen hier na enig aarzelen mee in. Eric en zijn vriend Mike ([[Tyler Labine]]) doen van tevoren uitgebreid research, onder meer in een geheime [[seksclub]], maar Eric begint gevoelens te ontwikkelen voor makelaar Kelly ([[Leslie Bibb]]) en weet niet meer zo zeker of hij mee wil doen. ==Rolverdeling== {{Tabel cast\|kolom3=Opmerkingen}} \|- \|{{SortNaam\|Jason\|Sudeikis}}\|\|Eric Keppler\|\| \|- \|{{SortNaam\|Tyler\|Labine}}\|\|Mike McCrudden\|\|Erics beste vriend \|- \|{{SortNaam\|Leslie\|Bibb}}\|\|Kelly\|\|Makelaar \|- \|{{SortNaam\|Nick\|Kroll}}\|\|Adam\|\| \|- \|{{SortNaam\|Martin\|Starr}}\|\|Doug Duquez\|\| \|- \|{{SortNaam\|Angela\|Sarafyan}}\|\|Willow Talbot\|\|Dougs vriendin \|- \|{{SortNaam\|Lindsay\|Sloane}}\|\|Laura LaCarubba\|\|Goede vriendin van Eric \|- \|{{SortNaam\|Michelle\|Borth}}\|\|Sue Plummer\|\|Goede vriendin van Eric \|- \|{{SortNaam\|Lin\|Shaye}}\|\|Dody Henderson\|\|Makelaar, collega van Kelly \|- \|{{SortNaam\|Lake\|Bell}}\|\|Alison Lobel\|\| \|- \|{{SortNaam\|Lucy\|Punch}}\|\|Kate\|\| \|- \|{{SortNaam\|Will\|Forte}}\|\|Glenn\|\|Kates echtgenoot \|- \|{{SortNaam\|Rhys\|Coiro}}\|\|Marcus\|\|Alisons vriend \|- \|{{SortNaam\|David\|Koechner}}\|\|Vic George\|\|Mikes oom \|- \|{{SortNaam\|Don\|Johnson}}\|\|Jerry Keppler\|\|Erics vader \|} {{DEFAULTSORT:Good Old Fashioned Orgy, A}} [[Categorie:Film uit 2011]] [[Categorie:Amerikaanse film]] [[Categorie:Komische film]] [[Categorie:Film van Samuel Goldwyn Films]]	53,456,713	[{"title": "A Good Old Fashioned Orgy", "data": {"Regie": "Alex Gregory \u00b7 Peter Huyck", "Producent": "James D. Stern", "Scenario": "Alex Gregory \u00b7 Peter Huyck", "Hoofdrollen": "Jason Sudeikis \u00b7 Leslie Bibb \u00b7 Tyler Labine", "Muziek": "Jon Sadoff", "Montage": "Anita Brandt Burgoyne \u00b7 Patrick J. Don Vito", "Cinema\u00adtografie]": "John Thomas", "Productie\u00adbedrijf": "Endgame Entertainment \u00b7 Aura Film Partnership \u00b7 Fierce Entertainment", "Distributie": "Samuel Goldwyn Films (V.S., bioscoop)", "Premi\u00e8re": "29 april 2011 (Tribeca Film Festival) \u00b7 2 september 2011 (V.S., beperkt uitgebracht) \u00b7 26 januari 2012 (Nederland)", "Genre": "komische film, ensemblefilm", "Speelduur": "95 min.", "Taal": "Engels", "Land": "Verenigde Staten"}}]	false
# A is een letter A is een letter is een woordenboek van Piet Grijs (pseudoniem van Hugo Brandt Corstius) uit 1975. ## Pseudoniem De uitgave verscheen onder het pseudoniem Piet Grijs. Pas enkele jaren later bedacht de auteur het pseudoniem Battus waaronder zijn verdere publicaties over taal en woorden verschenen. Mogelijk zou dit boekje anders onder de naam Battus zijn verschenen: dit zou opgemaakt kunnen worden uit het feit dat enkele lemma's terugkeren in De Encyclopedie (1978) van Battus. ## Boekontwerp Het boekje van 55 bladzijden heeft een langwerpig formaat en tekeningen van Jan Marinus Verburg. Deze tekeningen zijn taferelen waarin steeds een letter van het alfabet te zien is, bijvoorbeeld de categorie I wordt verbeeld met een tekening van een spoorbaan, waarbij de doorsnede van een rail te herkennen is als de hoofdletter I. ## Inhoud In het voorwoord staat de volgende kenschets van de inhoud: 'Woordenboeken zijn te dik. Er staan duizenden woorden in die u wel betaalt maar nooit opzoekt. In dit woordenboek staan duizenden woorden die u allemaal opzoeken.' De humoristische omschrijving van de woorden zelf is erop gebaseerd dat de lezer de standaardbetekenis al kent. Er wordt gebruikgemaakt van kenmerken zoals het woordbeeld (bijvoorbeeld in antilope) en ook wordt het systeem van doorverwijzen geparodieerd (verliezen). ### Voorbeelden De aard van het woordenboekje blijkt het duidelijkst aan de hand van enkele voorbeelden: - antilope, maar ze lopen toch veel - brum, vreselijke ziekte, gelukkig nooit geconstateerd - Christus, achternaam van bekend model voor okseldeodorant - konijn, voornaamste functie: het krijgen van ~en - luxe, eerste levensbehoefte - ovaal, moegeworden cirkel - paradox, zie niet paradox - verliezen, zoek eens bij vinden - jojo, voorwerp met hoogte- en laagtevrees - wachten, je tijd vooruit zijn - zilver, bewijsstuk dat iemand anders harder liep/zwom/fietste ## Verwant werk - Ronald Snijders, De alfabetweter (2013)	nlwiki/3961937	nlwiki	3,961,937	A is een letter	https://nl.wikipedia.org/wiki/A_is_een_letter	2021-12-06T21:22:41Z	nl	Q16068676	6,932	'''''A is een letter''''' is een [[woordenboek]] van Piet Grijs (pseudoniem van [[Hugo Brandt Corstius]]) uit 1975. == Pseudoniem == De uitgave verscheen onder het pseudoniem [[Hugo Brandt Corstius\|Piet Grijs]]. Pas enkele jaren later bedacht de auteur het pseudoniem [[Hugo Brandt Corstius\|Battus]] waaronder zijn verdere publicaties over taal en woorden verschenen. Mogelijk zou dit boekje anders onder de naam Battus zijn verschenen: dit zou opgemaakt kunnen worden uit het feit dat enkele lemma's terugkeren in ''[[De Encyclopedie]]'' (1978) van Battus. == Boekontwerp == Het boekje van 55 bladzijden heeft een langwerpig formaat en tekeningen van Jan Marinus Verburg. Deze tekeningen zijn taferelen waarin steeds een letter van het alfabet te zien is, bijvoorbeeld de categorie I wordt verbeeld met een tekening van een spoorbaan, waarbij de doorsnede van een rail te herkennen is als de hoofdletter I. ==Inhoud == In het voorwoord staat de volgende kenschets van de inhoud: 'Woordenboeken zijn te dik. Er staan duizenden woorden in die u wel betaalt maar nooit opzoekt. In dit woordenboek staan duizenden woorden die u allemaal opzoeken.'<ref>Piet Grijs, ''A is een letter''. Met tekeningen van Jan Marinus Verburg, Querido, Amsterdam 1975</ref> De humoristische omschrijving van de woorden zelf is erop gebaseerd dat de lezer de standaardbetekenis al kent. Er wordt gebruikgemaakt van kenmerken zoals het woordbeeld (bijvoorbeeld in ''antilope'') en ook wordt het systeem van doorverwijzen geparodieerd (''verliezen''). === Voorbeelden === De aard van het woordenboekje blijkt het duidelijkst aan de hand van enkele voorbeelden: '''antilope''', maar ze lopen toch veel '''brum''', vreselijke ziekte, gelukkig nooit geconstateerd '''Christus''', achternaam van bekend model voor okseldeodorant '''konijn''', voornaamste functie: het krijgen van ~en '''luxe''', eerste levensbehoefte '''ovaal''', moegeworden cirkel '''paradox''', zie niet ''paradox'' '''verliezen''', zoek eens bij ''vinden'' '''jojo''', voorwerp met hoogte- en laagtevrees '''wachten''', je tijd vooruit zijn '''zilver''', bewijsstuk dat iemand anders harder liep/zwom/fietste == Verwant werk == [[Ronald Snijders (schrijver)\|Ronald Snijders]], ''De alfabetweter'' (2013) {{Appendix}} [[Categorie:Woordenboek van het Nederlands]] [[Categorie:Werk van Hugo Brandt Corstius]] [[Categorie:Boek uit 1975]]	60,485,586	[]	false
# Aan U, o Koning der eeuwen Aan U, O Koning der Eeuwen is een Nederlandse rooms-katholieke hymne die lange tijd - met name tijdens de periode van het Rijke Roomse Leven - populariteit genoot binnen de Nederlandse kerkprovincie. ## Achtergrond Het lied is de aanhef van de zogenaamde Pius Cantate van de Nederlandse priester-dichter-politicus Herman Schaepman, die op muziek gezet werd door Johannes Verhulst. Deze Pius Cantate was bedoeld als een ode aan paus Pius IX en werd geschreven in 1871, even nadat Pius IX de Kerkelijke Staat verloren had zien gaan in het eenheidsstreven van de Italiaanse Staten. Het lied is geen lofzang op Christus. Het hoogfeest Christus Koning werd pas in 1925 door Pius XI ingesteld. Het lied is geschreven ter ere van paus Pius IX. Het lied wordt nog wel eens gezongen op het Hoogfeest van Christus Koning, de laatste zondag van het kerkelijk jaar, en tijdens processies. In vroeger dagen werd het lied ook uitgevoerd bij andere bijeenkomsten van de Katholieke zuil. In zijn De man met de witte das verhaalt Godfried Bomans hoe hij als jongetje eens een bijeenkomst bijwoonde van de Roomsch-Katholieke Staatspartij, waar zijn vader die avond zou spreken. Aangezien bij binnenkomst van zijn vader het Aan U, O Koning der Eeuwen werd aangeheven, meende hij dat dit lied op zijn vader betrekking had. ## Tekst Aan U, o Koning der eeuwen, aan U blijft de zegekroon. Onsterf'lijk schittert Uw glorie door alle haat en hoon! De volkeren verdwijnen, maar luider klinkt het lied: De wereldzon blijft schijnen, haar glanzen sterven niet! Hoor! Juub'lend naderen d'eeuwen met psalmen vol hoger gloed, in brede koren weerklinken de Koning huld' en groet! Hoe schateren hun zangen, langs aard' en luchtgebied: De Koning aller ere zij leven, liefd' en lied!	nlwiki/1780245	nlwiki	1,780,245	Aan U, o Koning der eeuwen	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aan_U,_o_Koning_der_eeuwen	2022-09-13T09:03:00Z	nl	Q2207950	10,184	[[Bestand:Pius IX..jpg\|thumb\|right\|Paus Pius IX]] '''''Aan U, O Koning der Eeuwen''''' is een [[Nederland]]se [[rooms-katholieke kerk\|rooms-katholieke]] [[hymne]] die lange tijd - met name tijdens de periode van het [[Rijke Roomse Leven]] - populariteit genoot binnen de Nederlandse kerkprovincie. ==Achtergrond== Het lied is de aanhef van de zogenaamde ''[[Pius Cantate]]'' van de Nederlandse [[priester]]-[[dichter]]-[[politicus]] [[Herman Schaepman]], die op muziek gezet werd door [[Johannes Verhulst]]. Deze ''Pius Cantate'' was bedoeld als een ode aan [[paus Pius IX]] en werd geschreven in [[1871]], even nadat Pius IX de [[Kerkelijke Staat]] verloren had zien gaan in het eenheidsstreven van de Italiaanse Staten. Het lied is geen lofzang op Christus. Het [[hoogfeest]] [[Christus Koning van het Heelal\|Christus Koning]] werd pas in 1925 door Pius XI ingesteld. Het lied is geschreven ter ere van paus Pius IX.<ref>Hoondert, Martin. (2003), p. 84, ''Gregoriaans in de steigers''. Hogeschool voor de kunsten Utrecht/Gooi en Sticht. {{ISBN\|90-3041062-0}}</ref> Het lied wordt nog wel eens gezongen op het Hoogfeest van Christus Koning, de laatste zondag van het kerkelijk jaar, en tijdens [[processie]]s. In vroeger dagen werd het lied ook uitgevoerd bij andere bijeenkomsten van de Katholieke zuil. In zijn ''De man met de witte das'' verhaalt [[Godfried Bomans]] hoe hij als jongetje eens een bijeenkomst bijwoonde van de [[Roomsch-Katholieke Staatspartij]], waar zijn vader die avond zou spreken. Aangezien bij binnenkomst van zijn vader het ''Aan U, O Koning der Eeuwen'' werd aangeheven, meende hij dat dit lied op zijn vader betrekking had. ==Tekst== [[Bestand:Groningen Brom 3.jpg\|thumb\|right\|Christus Koning; [[Christus Koning (Groningen)\|beeld op de Rooms-katholieke Begraafplaats]] in [[Groningen (stad)\|Groningen]]]] :''Aan U, o Koning der eeuwen,'' :''aan U blijft de zegekroon.'' :''Onsterf'lijk schittert Uw glorie'' :''door alle haat en hoon!'' :''De volkeren verdwijnen,'' :''maar luider klinkt het lied:'' :''De wereldzon blijft schijnen,'' :''haar glanzen sterven niet!'' :''Hoor! Juub'lend naderen d'eeuwen'' :''met psalmen vol hoger gloed,'' :''in brede koren weerklinken'' :''de Koning huld' en groet!'' :''Hoe schateren hun zangen,'' :''langs aard' en luchtgebied:'' :''De Koning aller ere'' :''zij leven, liefd' en lied!'' ==Externe links== [https://www.agneskerk.org/2009/10/aan-u-o-koning-der-eeuwen.html Website van de Parochie van de H. Agnes in Amsterdam, waar het lied te beluisteren valt] [http://nl.gloria.tv/?media=31947 Bladmuziek van de hymne] {{Appendix}}{{cursief}} [[Categorie:Geschiedenis van de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland]] [[Categorie:Kerkmuziek]]	62,839,547	[]	false
# ATP-toernooi van Memphis Het ATP-toernooi van Memphis was een jaarlijks terugkerend tennistoernooi dat georganiseerd werd in de Amerikaanse stad Memphis. Het toernooi, waarvan de wedstrijden werden gespeeld op hardcourtbanen, vond voor het eerst plaats in 1975. Memphis Open (voorheen U.S. National Indoor Tennis Championships) was de officiële naam van het toernooi. De Amerikaan Jimmy Connors heeft de meest aantal titels bemachtigd op dit toernooi, hij won viermaal. De Belg Steve Darcis wist het toernooi in 2008 te winnen door de Zweed Robin Söderling te verslaan. De Nederlander Paul Haarhuis haalde de finale in 1995. Diezelfde Haarhuis wist in het dubbelspel met partner Jacco Eltingh de finale te behalen in 1993. Tom Okker won het dubbeltoernooi in 1979 met partner Wojciech Fibak. In 2014 werd de ATP World Tour 500 licentie verkocht aan het ATP-toernooi van Rio de Janeiro, dat een graveltoernooi ging organiseren. Het ATP-toernooi van Memphis ging verder in de ATP World Tour 250 categorie. Het ATP-toernooi van Uniondale vervangt sinds 2018 het afgeschafte toernooi in Memphis. ## Finales ### Enkelspel \| Datum \| Categorie \| ($) \| Ondergrond \| Winnaar \| Verliezend finalist \| Uitslag \| \| \| ---------- \| ------------------- \| ----------- \| ----------------- \| ---------------------- \| -------------------- \| ------------------ \| ------- \| \| 1975-03-17 \| \| $ 60.000 \| Tapijt, indoor \| Harold Solomon \| Jiri Hrebec \| 2-6, 6-1, 6-4 \| \| \| 1976-03-08 \| \| $ 60.000 \| Tapijt, indoor \| Vijay Amritraj \| Stan Smith \| 6-2, 0-6, 6-0 \| \| \| 1977-02-28 \| \| $ 175.000 \| Tapijt, indoor \| Björn Borg \| Brian Gottfried \| 6-4, 6-3, 4-6, 7-5 \| \| \| 1978-02-27 \| \| $ 225.000 \| Tapijt, indoor \| Jimmy Connors (1) \| Tim Gullikson \| 7-6, 6-3 \| \| \| 1979-02-26 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Jimmy Connors (2) \| Arthur Ashe \| 6-4, 5-7, 6-3 \| \| \| 1980-02-25 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| John McEnroe \| Jimmy Connors \| 7-6, 7-6 \| \| \| 1981-02-23 \| \| $ 200.000 \| Tapijt, indoor \| Gene Mayer \| Roscoe Tanner \| 6-2, 6-4 \| \| \| 1982-02-08 \| \| $ 200.000 \| Tapijt, indoor \| Johan Kriek \| John McEnroe \| 6-3, 3-6, 6-4 \| \| \| 1983-02-14 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Jimmy Connors (3) \| Gene Mayer \| 7-5, 6-0 \| \| \| 1984-02-06 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Jimmy Connors (4) \| Henri Leconte \| 6-3, 4-6, 7-5 \| \| \| 1985-01-28 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Stefan Edberg (1) \| Yannick Noah \| 6-1, 6-0 \| \| \| 1986-02-03 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Brad Gilbert (1) \| Stefan Edberg \| 7-5, 7-6 \| \| \| 1987-02-09 \| \| $ 250.000 \| Hardcourt, indoor \| Stefan Edberg (2) \| Jimmy Connors \| 6-3, 2-1, opgave \| \| \| 1988-02-15 \| \| $ 297.500 \| Hardcourt, indoor \| Andre Agassi \| Mikael Pernfors \| 6-4, 6-4, 7-5 \| \| \| 1989-02-13 \| \| $ 297.500 \| Hardcourt, indoor \| Brad Gilbert (2) \| Johan Kriek \| 6-2, 6-2, opgave \| \| \| 1990-02-26 \| World Series \| $ 225.000 \| Hardcourt, indoor \| Michael Stich \| Wally Masur \| 6-7, 6-4, 7-6 \| details \| \| 1991-02-18 \| Championship Series \| $ 600.000 \| Hardcourt, indoor \| Ivan Lendl \| Michael Stich \| 7-5, 6-3 \| details \| \| 1992-02-10 \| Championship Series \| $ 630.000 \| Hardcourt, indoor \| MaliVai Washington \| Wayne Ferreira \| 6-3, 6-2 \| details \| \| 1993-02-08 \| Championship Series \| $ 655.000 \| Hardcourt, indoor \| Jim Courier \| Todd Martin \| 5-7, 7-6, 7-6 \| details \| \| 1994-02-07 \| Championship Series \| $ 675.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Martin (1) \| Brad Gilbert \| 6-4, 7-5 \| details \| \| 1995-02-13 \| Championship Series \| $ 683.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Martin (2) \| Paul Haarhuis \| 7-6, 6-4 \| details \| \| 1996-02-19 \| Championship Series \| $ 683.000 \| Hardcourt, indoor \| Pete Sampras \| Todd Martin \| 6-4, 7-6 \| details \| \| 1997-02-17 \| Championship Series \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Michael Chang \| Todd Woodbridge \| 6-3, 6-4 \| details \| \| 1998-02-16 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Mark Philippoussis (1) \| Michael Chang \| 6-3, 6-2 \| details \| \| 1999-02-15 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Tommy Haas \| Jim Courier \| 6-4, 6-1 \| details \| \| 2000-02-14 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Magnus Larsson \| Byron Black \| 6-2, 1-6, 6-3 \| details \| \| 2001-02-14 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Mark Philippoussis (2) \| Davide Sanguinetti \| 6-3, 6-7, 6-3 \| details \| \| 2002-02-18 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Andy Roddick (1) \| James Blake \| 6-4, 3-6, 7-5 \| details \| \| 2003-02-17 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Taylor Dent \| Andy Roddick \| 6-1, 6-4 \| details \| \| 2004-02-16 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Joachim Johansson \| Nicolas Kiefer \| 7-6, 6-3 \| details \| \| 2005-02-14 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Kenneth Carlsen \| Maks Mirni \| 7-5, 7-5 \| details \| \| 2006-02-20 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Tommy Haas (1) \| Robin Söderling \| 6-3, 6-2 \| details \| \| 2007-02-19 \| Series Gold \| $ 732.000 \| Hardcourt, indoor \| Tommy Haas (2) \| Andy Roddick \| 6-3, 6-2 \| details \| \| 2008-02-25 \| Series Gold \| $ 769.000 \| Hardcourt, indoor \| Steve Darcis \| Robin Söderling \| 6-3, 7-6 \| details \| \| 2009-02-16 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| Andy Roddick (2) \| Radek Štěpánek \| 7-5, 7-5 \| details \| \| 2010-02-15 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| Sam Querrey \| John Isner \| 6-7, 7-6, 6-3 \| details \| \| 2011-02-14 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| Andy Roddick (3) \| Milos Raonic \| 7-6, 6-7, 7-5 \| details \| \| 2012-02-20 \| ATP 500 \| $ 1.155.000 \| Hardcourt, indoor \| Jürgen Melzer \| Milos Raonic \| 7-5, 7-6 \| details \| \| 2013-02-18 \| ATP 500 \| $ 1.212.750 \| Hardcourt, indoor \| Kei Nishikori (1) \| Feliciano López \| 6-2, 6-3 \| details \| \| 2014-02-12 \| ATP 250 \| $ 568.805 \| Hardcourt, indoor \| Kei Nishikori (2) \| Ivo Karlović \| 6-4, 7-6 \| details \| \| 2015-02-09 \| ATP 250 \| $ 585.870 \| Hardcourt, indoor \| Kei Nishikori (3) \| Kevin Anderson \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2016-02-08 \| ATP 250 \| $ 618.030 \| Hardcourt, indoor \| Kei Nishikori (4) \| Taylor Fritz \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2017-02-13 \| ATP 250 \| $ 642.750 \| Hardcourt, indoor \| Ryan Harrison \| Nikoloz Basilasjvili \| 6-1, 6-4 \| details \| ### Dubbelspel \| Datum \| Categorie \| ($) \| Ondergrond \| Winnaars \| Verliezend finalisten \| Uitslag \| \| \| ---------- \| ------------------- \| ----------- \| ----------------- \| --------------------------------------------- \| ------------------------------------- \| ------------------- \| ------- \| \| 1975-03-17 \| \| $ 60.000 \| Tapijt, indoor \| \| \| \| \| \| 1976-03-08 \| \| $ 60.000 \| Tapijt, indoor \| Vijay Amritraj Anand Amritraj \| Marty Riessen Roscoe Tanner \| 6-3, 6-4 \| \| \| 1977-02-28 \| \| $ 175.000 \| Tapijt, indoor \| Sherwood Stewart Fred McNair \| Robert Lutz Stan Smith \| 4-6, 7-6, 7-6 \| \| \| 1978-02-27 \| \| $ 225.000 \| Tapijt, indoor \| Brian Gottfried (1) Raúl Ramírez \| Phil Dent John Newcombe \| 3-6, 7-6, 6-2 \| \| \| 1979-02-26 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Tom Okker Wojcech Fibak \| Frew McMillan Dick Stockton \| 6-1, 6-4 \| \| \| 1980-02-25 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| John McEnroe Brian Gottfried (2) \| Rod Frawley Tomáš Šmíd \| 6-3, 6-4 \| \| \| 1981-02-23 \| \| $ 200.000 \| Tapijt, indoor \| Gene Mayer Sandy Mayer \| Mike Cahill Tom Gullikson \| 6-2, 6-4 \| \| \| 1982-02-08 \| \| $ 200.000 \| Tapijt, indoor \| Kevin Curren Steve Denton \| John McEnroe Peter Fleming \| 6-4, 7-5 \| \| \| 1983-02-14 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Peter McNamara Paul McNamee \| Tim Gullikson Tom Gullikson \| 6-1, 6-1 \| \| \| 1984-02-06 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Fritz Buehning Peter Fleming \| Heinz Günthardt Tomáš Šmíd \| 7-5, 7-6 \| \| \| 1985-01-28 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Pavel Složil Tomáš Šmíd \| Kevin Curren Steve Denton \| 6-7, 7-6, 7-6 \| \| \| 1986-02-03 \| \| $ 250.000 \| Tapijt, indoor \| Ken Flach Robert Seguso \| Guy Forget Anders Järryd \| 2-6, 7-6, 7-6 \| \| \| 1987-02-09 \| \| $ 250.000 \| Hardcourt, indoor \| Anders Järryd Jonas Svensson \| Sergio Casal Emilio Sánchez \| 6-2, 6-4 \| \| \| 1988-02-15 \| \| $ 297.500 \| Hardcourt, indoor \| Kevin Curren David Pate \| Peter Lundgren Mikael Pernfors \| 6-3, 7-5 \| \| \| 1989-02-13 \| \| $ 297.500 \| Hardcourt, indoor \| Paul Annacone Christo Van Rensburg \| Scott Davis Tim Wilkison \| 6-4, 6-2 \| \| \| 1990-02-26 \| World Series \| $ 225.000 \| Hardcourt, indoor \| Darren Cahill Mark Kratzmann \| Udo Riglewski Michael Stich \| 6-3, 6-2 \| details \| \| 1991-02-18 \| Championship Series \| $ 600.000 \| Hardcourt, indoor \| Michael Stich Udo Riglewski \| John Fitzgerald Laurie Warder \| 6-2, 6-7, 6-3 \| details \| \| 1992-02-10 \| Championship Series \| $ 630.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Woodbridge (1) Mark Woodforde (1) \| Kevin Curren Gary Muller \| 7-6, 6-1 \| details \| \| 1993-02-08 \| Championship Series \| $ 655.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Woodbridge (2) Mark Woodforde (2) \| Jacco Eltingh Paul Haarhuis \| 6-4, 4-6, 6-3 \| details \| \| 1994-02-07 \| Championship Series \| $ 675.000 \| Hardcourt, indoor \| Byron Black Jonathan Stark \| Jim Grabb Jared Palmer \| 6-2, 6-4 \| details \| \| 1995-02-13 \| Championship Series \| $ 683.000 \| Hardcourt, indoor \| Jared Palmer Richey Reneberg \| Tommy Ho Brett Steven \| 7-5, 6-3 \| details \| \| 1996-02-19 \| Championship Series \| $ 683.000 \| Hardcourt, indoor \| Mark Knowles (1) Daniel Nestor (1) \| Todd Woodbridge Mark Woodforde \| 7-6, 1-6, 6-4 \| details \| \| 1997-02-17 \| Championship Series \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Ellis Ferreira Patrick Galbraith \| Rick Leach Jonathan Stark \| 6-2, 6-3 \| details \| \| 1998-02-16 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Woodbridge (3) Mark Woodforde (3) \| Ellis Ferreira David Roditi \| 6-4, 6-2 \| details \| \| 1999-02-15 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Todd Woodbridge (4) Mark Woodforde (4) \| Sébastien Lareau Alex O'Brien \| 6-4, 7-5 \| details \| \| 2000-02-14 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Justin Gimelstob Sébastien Lareau \| Jim Grabb Richey Reneberg \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2001-02-14 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Bob Bryan (1) Mike Bryan (1) \| Alex O'Brien Jonathan Stark \| 6-2, 6-2 \| details \| \| 2002-02-18 \| Series Gold \| $ 700.000 \| Hardcourt, indoor \| Brian MacPhie Nenad Zimonjić \| Bob Bryan Mike Bryan \| 6-3, 3-6, [10-4] \| details \| \| 2003-02-17 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Mark Knowles (2) Daniel Nestor (2) \| Bob Bryan Mike Bryan \| 6-2, 7-6 \| details \| \| 2004-02-16 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Bob Bryan (2) Mike Bryan (2) \| Jeff Coetzee Chris Haggard \| 6-3, 6-4 \| details \| \| 2005-02-14 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Simon Aspelin Todd Perry \| Bob Bryan Mike Bryan \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2006-02-20 \| Series Gold \| $ 665.000 \| Hardcourt, indoor \| Ivo Karlović Chris Haggard \| James Blake Mardy Fish \| 0-6, 7-5, [10-5] \| details \| \| 2007-02-19 \| Series Gold \| $ 732.000 \| Hardcourt, indoor \| Eric Butorac Jamie Murray \| Julian Knowle Jürgen Melzer \| 7-5, 6-3 \| details \| \| 2008-02-25 \| Series Gold \| $ 769.000 \| Hardcourt, indoor \| Mahesh Bhupathi Mark Knowles (3) \| Sanchai Ratiwatana Sonchat Ratiwatana \| 7-6, 6-2 \| details \| \| 2009-02-16 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| Mardy Fish Mark Knowles (4) \| Travis Parrott Filip Polášek \| 7-6(7), 6-1 \| details \| \| 2010-02-15 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| John Isner Sam Querrey \| Ross Hutchins Jordan Kerr \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2011-02-14 \| ATP 500 \| $ 1.100.000 \| Hardcourt, indoor \| Maks Mirni (1) Daniel Nestor (3) \| Eric Butorac Jean-Julien Rojer \| 6-2, 6-7(6), [10-3] \| details \| \| 2012-02-20 \| ATP 500 \| $ 1.155.000 \| Hardcourt, indoor \| Maks Mirni (2) Daniel Nestor (4) \| Ivan Dodig Marcelo Melo \| 4-6, 7-5, [10-7] \| details \| \| 2013-02-18 \| ATP 500 \| $ 1.212.750 \| Hardcourt, indoor \| Bob Bryan (3) Mike Bryan (3) \| James Blake Jack Sock \| 6-1, 6-2 \| details \| \| 2014-02-12 \| ATP 250 \| $ 568.805 \| Hardcourt, indoor \| Eric Butorac Raven Klaasen \| Bob Bryan Mike Bryan \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2015-02-09 \| ATP 250 \| $ 585.870 \| Hardcourt, indoor \| Mariusz Fyrstenberg (1) Santiago González (1) \| Artem Sitak Donald Young \| 7-5, 6-7(1), [10-8] \| details \| \| 2016-02-08 \| ATP 250 \| $ 618.030 \| Hardcourt, indoor \| Mariusz Fyrstenberg (2) Santiago González (2) \| Steve Johnson Sam Querrey \| 6-4, 6-4 \| details \| \| 2017-02-13 \| ATP 250 \| $ 642.750 \| Hardcourt, indoor \| Brian Baker Nikola Mektić \| Ryan Harrison Steve Johnson \| 6-3, 6-4 \| details \|	nlwiki/1208579	nlwiki	1,208,579	ATP-toernooi van Memphis	https://nl.wikipedia.org/wiki/ATP-toernooi_van_Memphis	2024-04-06T08:45:02Z	nl	Q14922727	417,647	{{Infobox tennistoernooi \| Naam = ATP-toernooi van Memphis \| Afbeelding = \| Onderschrift = \| Officiële naam = U.S. National Indoor Tennis Championships \| Plaats = [[Memphis (Tennessee)\|Memphis]] \| Land = [[Verenigde Staten]] \| Locatie = \| Auspiciën = [[Association of Tennis Professionals\|ATP]] \| Deelnemers = 32 enkel / 16 dubbel \| Categorie = [[ATP World Tour 250]]<br><small>(2014-2017)</small><br>[[ATP World Tour 500]]<br><small>(2009-2013)</small><br>[[ATP International Series Gold]]<br><small>(1998-2008)</small><br>[[ATP Championship Series]]<br><small>(1991-1997)</small><br>[[ATP World Series]]<br><small>(1990)</small> \| Ondergrond = [[hardcourt]], indoor <small>(1987-2017)</small><br>[[Tapijt (tennis)\|tapijt]], indoor <small>(1975-1986)</small> \| Periode = februari \| Tegelijk met = [[WTA-toernooi van Memphis]] \| Recordwinnaar = {{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]] <br /> {{JP-VLAG}} [[Kei Nishikori]] (4) \| Titelhouder = \| Eerste editie = 1975 \| Laatste editie = 2017 \| Website = \| ATP-id = }} Het '''ATP-toernooi van Memphis''' was een jaarlijks terugkerend [[tennis]]toernooi dat georganiseerd werd in de Amerikaanse stad [[Memphis (Tennessee)\|Memphis]]. Het toernooi, waarvan de wedstrijden werden gespeeld op [[hardcourt]]banen, vond voor het eerst plaats in 1975. ''Memphis Open'' (voorheen ''U.S. National Indoor Tennis Championships'') was de officiële naam van het toernooi. {{Zie ook\|Zie [[Tennistoernooi van Memphis]] voor het overkoepelend artikel over dit toernooi.}} De Amerikaan [[Jimmy Connors]] heeft de meest aantal titels bemachtigd op dit toernooi, hij won viermaal. De Belg [[Steve Darcis]] wist het toernooi in 2008 te winnen door de Zweed [[Robin Söderling]] te verslaan. De Nederlander [[Paul Haarhuis]] haalde de finale in 1995. Diezelfde Haarhuis wist in het dubbelspel met partner [[Jacco Eltingh]] de finale te behalen in 1993. [[Tom Okker]] won het dubbeltoernooi in 1979 met partner [[Wojciech Fibak]]. In 2014 werd de [[ATP World Tour 500]] licentie verkocht aan het [[ATP-toernooi van Rio de Janeiro]], dat een graveltoernooi ging organiseren. Het ATP-toernooi van Memphis ging verder in de [[ATP World Tour 250]] categorie.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20150208003219if_/http://www.atpworldtour.com/News/Tennis/2012/04/Features/ATP-Statement-Memphis-Rio-San-Jose.aspx ATP approves event in Rio de Janeiro from 2014], [[Association of Tennis Professionals\|ATP]] (24 april 2012), gearchiveerd op 8 februari 2015.</ref><ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20131109120039if_/http://www.tennis.com/pro-game/2012/04/san-jose-atp-tourney-to-close-rio-gets-event/35644/ San Jose ATP tourney to close; Rio gets event], tennis.com (23 april 2012), gearchiveerd op 9 november 2012</ref> Het [[ATP-toernooi van Uniondale]] vervangt sinds 2018 het afgeschafte toernooi in Memphis. == Finales == === Enkelspel === {\| class="wikitable" style="font-size: 85%" ! Datum ! Categorie ! ($) ! Ondergrond ! Winnaar ! Verliezend finalist ! Uitslag ! \|- \|1975-03-17 \| \|<small>$ {{formatnum:60000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Harold Solomon]]''' \|\| {{CSHH-VLAG}} [[Jiri Hrebec]] \|\| 2-6, 6-1, 6-4 \|\| \|- \|1976-03-08 \| \|<small>$ {{formatnum:60000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{IN-VLAG}} [[Vijay Amritraj]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Stan Smith]] \|\| 6-2, 0-6, 6-0 \|\| \|- \|1977-02-28 \| \|<small>$ {{formatnum:175000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{SE-VLAG}} [[Björn Borg]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Brian Gottfried]] \|\| 6-4, 6-3, 4-6, 7-5 \|\| \|- \|1978-02-27 \| \|<small>$ {{formatnum:225000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[Tim Gullikson]] \|\| 7-6, 6-3 \|\| \|- \|1979-02-26 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Arthur Ashe]] \|\| 6-4, 5-7, 6-3 \|\| \|- \|1980-02-25 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[John McEnroe]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]] \|\| 7-6, 7-6 \|\| \|- \|1981-02-23 \| \|<small>$ {{formatnum:200000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Gene Mayer]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Roscoe Tanner]] \|\| 6-2, 6-4 \|\| \|- \|1982-02-08 \| \|<small>$ {{formatnum:200000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{ZA-1928-VLAG}} [[Johan Kriek]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[John McEnroe]] \|\| 6-3, 3-6, 6-4 \|\| \|- \|1983-02-14 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]]''' (3) \|\| {{US-VLAG}} [[Gene Mayer]] \|\| 7-5, 6-0 \|\| \|- \|1984-02-06 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]]''' (4) \|\| {{FR-VLAG}} [[Henri Leconte]] \|\| 6-3, 4-6, 7-5 \|\| \|- \|1985-01-28 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{SE-VLAG}} [[Stefan Edberg]]''' (1) \|\| {{FR-VLAG}} [[Yannick Noah]] \|\| 6-1, 6-0 \|\| \|- \|1986-02-03 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Brad Gilbert]]''' (1) \|\| {{SE-VLAG}} [[Stefan Edberg]] \|\| 7-5, 7-6 \|\| \|- \|1987-02-09 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{SE-VLAG}} [[Stefan Edberg]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Jimmy Connors]] \|\| 6-3, 2-1, opgave \|\| \|- \|1988-02-15 \| \|<small>$ {{formatnum:297500}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Andre Agassi]]''' \|\| {{SE-VLAG}} [[Mikael Pernfors]] \|\| 6-4, 6-4, 7-5 \|\| \|- \|1989-02-13 \| \|<small>$ {{formatnum:297500}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Brad Gilbert]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Johan Kriek]] \|\| {{nowrap\|6-2, 6-2, opgave}} \|\| \|- \|1990-02-26 \|World Series \|<small>$ {{formatnum:225000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{DE-VLAG}} [[Michael Stich]]''' \|\| {{AU-VLAG}} [[Wally Masur]] \|\| 6-7, 6-4, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1990\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1991-02-18 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:600000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{CZ-VLAG}} [[Ivan Lendl]]''' \|\| {{DE-VLAG}} [[Michael Stich]] \|\| 7-5, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1991\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1992-02-10 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:630000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[MaliVai Washington]]''' \|\| {{ZA-1928-VLAG}} [[Wayne Ferreira]] \|\| 6-3, 6-2 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1992\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1993-02-08 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:655000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Jim Courier]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Todd Martin]] \|\| 5-7, 7-6, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1993\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1994-02-07 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:675000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Todd Martin]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[Brad Gilbert]] \|\| 6-4, 7-5 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1994\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1995-02-13 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:683000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Todd Martin]]''' (2) \|\| {{NL-VLAG}} [[Paul Haarhuis]] \|\| 7-6, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1995\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1996-02-19 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:683000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Pete Sampras]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Todd Martin]] \|\| 6-4, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1996\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1997-02-17 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Michael Chang]]''' \|\| {{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]] \|\| 6-3, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1997\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1998-02-16 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{AU-VLAG}} [[Mark Philippoussis]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[Michael Chang]] \|\| 6-3, 6-2 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1998\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1999-02-15 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{DE-VLAG}} [[Tommy Haas]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Jim Courier]] \|\| 6-4, 6-1 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 1999\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2000-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{SE-VLAG}} [[Magnus Larsson]]''' \|\| {{ZW-VLAG}} [[Byron Black]] \|\| 6-2, 1-6, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2000\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2001-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| {{nowrap\|'''{{AU-VLAG}} [[Mark Philippoussis]]''' (2)}} \|\| {{nowrap\|{{IT-VLAG}} [[Davide Sanguinetti]]}} \|\| 6-3, 6-7, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2001\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2002-02-18 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Andy Roddick]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[James Blake (tennisser)\|James Blake]] \|\| 6-4, 3-6, 7-5 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2002\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2003-02-17 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Taylor Dent]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Andy Roddick]] \|\| 6-1, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2003\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2004-02-16 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{SE-VLAG}} [[Joachim Johansson]]''' \|\| {{DE-VLAG}} [[Nicolas Kiefer]] \|\| 7-6, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2004\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2005-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{DK-VLAG}} [[Kenneth Carlsen]]''' \|\| {{BY-VLAG}} [[Maks Mirni]] \|\| 7-5, 7-5 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2005\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2006-02-20 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{DE-VLAG}} [[Tommy Haas]]''' (1) \|\| {{SE-VLAG}} [[Robin Söderling]] \|\| 6-3, 6-2\|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2006\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2007-02-19 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:732000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{DE-VLAG}} [[Tommy Haas]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Andy Roddick]] \|\| 6-3, 6-2 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2007\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2008-02-25 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:769000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{BE-VLAG}} [[Steve Darcis]]''' \|\| {{SE-VLAG}} [[Robin Söderling]] \|\| 6-3, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2008\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2009-02-16 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Andy Roddick]]''' (2) \|\| {{CZ-VLAG}} [[Radek Štěpánek]] \|\| 7-5, 7-5 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2009\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2010-02-15 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Sam Querrey]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[John Isner]] \|\| 6-7, 7-6, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2010\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2011-02-14 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{US-VLAG}} [[Andy Roddick]]''' (3) \|\| {{CA-VLAG}} [[Milos Raonic]] \|\| 7-6, 6-7, 7-5 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2011\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2012-02-20 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1155000}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{AT-VLAG}} [[Jürgen Melzer]]''' \|\| {{CA-VLAG}} [[Milos Raonic]] \|\| 7-5, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2012\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2013-02-18 \|ATP 500 \|{{nowrap\|<small>$ {{formatnum:1212750}}</small>}} \|Hardcourt, indoor \| '''{{JP-VLAG}} [[Kei Nishikori]]''' (1) \|\| {{ES-VLAG}} [[Feliciano López]] \|\| 6-2, 6-3 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2013\|details]] \|- \|2014-02-12 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:568805}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{JP-VLAG}} [[Kei Nishikori]]''' (2) \|\| {{HR-VLAG}} [[Ivo Karlović]] \|\| 6-4, 7-6 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2014\|details]] \|- \|2015-02-09 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:585870}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{JP-VLAG}} [[Kei Nishikori]]''' (3) \|\| {{ZA-VLAG}} [[Kevin Anderson (tennisser)\|Kevin Anderson]] \|\| 6-4, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2015\|details]] \|- \|2016-02-08 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:618030}}</small> \|Hardcourt, indoor \| '''{{JP-VLAG}} [[Kei Nishikori]]''' (4) \|\| {{US-VLAG}} [[Taylor Fritz]] \|\| 6-4, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2016\|details]] \|- \|{{nowrap\|2017-02-13}} \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:642750}}</small> \|{{nowrap\|Hardcourt, indoor}} \| '''{{US-VLAG}} [[Ryan Harrison]]''' \|\| {{nowrap\|{{GE-VLAG}} [[Nikoloz Basilasjvili]]}} \|\| 6-1, 6-4 \|\| [[ATP-toernooi van Memphis 2017\|details]] \|} === Dubbelspel === {\| class="wikitable" style="font-size: 85%" !Datum !Categorie !($) !Ondergrond !Winnaars !Verliezend finalisten !Uitslag ! \|- \|1975-03-17 \| \|<small>$ {{formatnum:60000}}</small> \|Tapijt, indoor \| \| \| \| \|- \|1976-03-08 \| \|<small>$ {{formatnum:60000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{IN-VLAG}} [[Vijay Amritraj]]<br>{{IN-VLAG}} [[Anand Amritraj]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Marty Riessen]]<br>{{US-VLAG}} [[Roscoe Tanner]] \|\| 6-3, 6-4 \| \|- \|1977-02-28 \| \|<small>$ {{formatnum:175000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Sherwood Stewart]]<br>{{US-VLAG}} [[Fred McNair]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Bob Lutz (tennisser)\|Robert Lutz]]<br>{{US-VLAG}} [[Stan Smith]] \|\| 4-6, 7-6, 7-6 \| \|- \|1978-02-27 \| \|<small>$ {{formatnum:225000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Brian Gottfried]]''' (1)'''<br>{{MX-VLAG}} [[Raúl Ramírez]]''' \|\| {{AU-VLAG}} [[Phil Dent]]<br>{{AU-VLAG}} [[John Newcombe]] \|\| 3-6, 7-6, 6-2 \| \|- \|1979-02-26 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{NL-VLAG}} [[Tom Okker]]<br>{{PL-1928-VLAG}} [[Wojcech Fibak]]''' \|\| {{ZA-1928-VLAG}} [[Frew McMillan]]<br>{{US-VLAG}} [[Dick Stockton]] \|\| 6-1, 6-4 \| \|- \|1980-02-25 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[John McEnroe]]<br>{{US-VLAG}} [[Brian Gottfried]]''' (2) \|\| {{AU-VLAG}} [[Rod Frawley]]<br>{{CZ-VLAG}} [[Tomáš Šmíd]] \|\| 6-3, 6-4 \| \|- \|1981-02-23 \| \|<small>$ {{formatnum:200000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Gene Mayer]]<br>{{US-VLAG}} [[Sandy Mayer]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Mike Cahill]]<br>{{US-VLAG}} [[Tom Gullikson]] \|\| 6-2, 6-4 \| \|- \|1982-02-08 \| \|<small>$ {{formatnum:200000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{ZA-1928-VLAG}} [[Kevin Curren]]<br>{{US-VLAG}} [[Steve Denton]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[John McEnroe]]<br>{{US-VLAG}} [[Peter Fleming]] \|\| 6-4, 7-5 \| \|- \|1983-02-14 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Peter McNamara]]<br>{{AU-VLAG}} [[Paul McNamee]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Tim Gullikson]]<br>{{US-VLAG}} [[Tom Gullikson]] \|\| 6-1, 6-1 \| \|- \|1984-02-06 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Fritz Buehning]]<br>{{US-VLAG}} [[Peter Fleming]]''' \|\| {{CH-VLAG}} [[Heinz Günthardt]]<br>{{CZ-VLAG}} [[Tomáš Šmíd]] \|\| 7-5, 7-6 \| \|- \|1985-01-28 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{CSHH-VLAG}} [[Pavel Složil]]<br>{{CSHH-VLAG}} [[Tomáš Šmíd]]''' \|\| {{ZA-1928-VLAG}} [[Kevin Curren]]<br>{{US-VLAG}} [[Steve Denton]] \|\| 6-7, 7-6, 7-6 \| \|- \|1986-02-03 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Tapijt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Ken Flach]]<br>{{US-VLAG}} [[Robert Seguso]]''' \|\| {{FR-VLAG}} [[Guy Forget]]<br>{{SE-VLAG}} [[Anders Järryd]] \|\| 2-6, 7-6, 7-6 \| \|- \|1987-02-09 \| \|<small>$ {{formatnum:250000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{SE-VLAG}} [[Anders Järryd]]<br>{{SE-VLAG}} [[Jonas Svensson (tennisser)\|Jonas Svensson]]''' \|\| {{ES-VLAG}} [[Sergio Casal]]<br>{{ES-VLAG}} [[Emilio Sánchez]] \|\| 6-2, 6-4 \| \|- \|1988-02-15 \| \|<small>$ {{formatnum:297500}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Kevin Curren]]<br>{{US-VLAG}} [[David Pate]]''' \|\| {{SE-VLAG}} [[Peter Lundgren]]<br>{{SE-VLAG}} [[Mikael Pernfors]] \|\| 6-3, 7-5 \| \|- \|1989-02-13 \| \|<small>$ {{formatnum:297500}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Paul Annacone]]<br>{{ZA-1928-VLAG}} [[Christo Van Rensburg]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Scott Davis (tennisser)\|Scott Davis]]<br>{{US-VLAG}} [[Tim Wilkison]] \|\| 6-4, 6-2 \| \|- \|1990-02-26 \|World Series \|<small>$ {{formatnum:225000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Darren Cahill]]<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Kratzmann]]''' \|\| {{DE-VLAG}} [[Udo Riglewski]]<br>{{DE-VLAG}} [[Michael Stich]] \|\| 6-3, 6-2 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1990\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1991-02-18 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:600000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{DE-VLAG}} [[Michael Stich]]<br>{{DE-VLAG}} [[Udo Riglewski]]''' \|\| {{AU-VLAG}} [[John Fitzgerald (tennisser)\|John Fitzgerald]]<br>{{AU-VLAG}} [[Laurie Warder]] \|\| 6-2, 6-7, 6-3 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1991\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1992-02-10 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:630000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]]''' (1)'''<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Woodforde]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[Kevin Curren]]<br>{{ZA-1928-VLAG}} [[Gary Muller]] \|\| 7-6, 6-1 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1992\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1993-02-08 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:655000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]]''' (2)'''<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Woodforde]]''' (2) \|\| {{NL-VLAG}} [[Jacco Eltingh]]<br>{{NL-VLAG}} [[Paul Haarhuis]] \|\| 6-4, 4-6, 6-3 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1993\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1994-02-07 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:675000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{ZW-VLAG}} [[Byron Black]]<br>{{US-VLAG}} [[Jonathan Stark]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Jim Grabb]]<br>{{US-VLAG}} [[Jared Palmer]] \|\| 6-2, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1994\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1995-02-13 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:683000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Jared Palmer]]<br>{{US-VLAG}} [[Richey Reneberg]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Tommy Ho]]<br>{{NZ-VLAG}} [[Brett Steven]] \|\| 7-5, 6-3 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1995\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1996-02-19 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:683000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{BS-VLAG}} [[Mark Knowles (tennisser)\|Mark Knowles]]''' (1)'''<br>{{CA-VLAG}} [[Daniel Nestor]]''' (1) \|\| {{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]]<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Woodforde]] \|\| 7-6, 1-6, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1996\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1997-02-17 \|Championship Series \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{ZA-VLAG}} [[Ellis Ferreira]]<br>{{US-VLAG}} [[Patrick Galbraith]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Rick Leach]]<br>{{US-VLAG}} [[Jonathan Stark]] \|\| 6-2, 6-3 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1997\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1998-02-16 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]]''' (3)'''<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Woodforde]]''' (3) \|\| {{ZA-VLAG}} [[Ellis Ferreira]]<br>{{MX-VLAG}} [[David Roditi]] \|\| 6-4, 6-2 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1998\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|1999-02-15 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{AU-VLAG}} [[Todd Woodbridge]]''' (4)'''<br>{{AU-VLAG}} [[Mark Woodforde]]''' (4) \|\| {{CA-VLAG}} [[Sébastien Lareau]]<br>{{US-VLAG}} [[Alex O'Brien]] \|\| 6-4, 7-5 \|[[ATP-toernooi van Memphis 1999\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2000-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Justin Gimelstob]]<br>{{CA-VLAG}} [[Sébastien Lareau]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Jim Grabb]]<br>{{US-VLAG}} [[Richey Reneberg]] \|\| 6-4, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2000\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2001-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]''' (1)'''<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]]''' (1) \|\| {{US-VLAG}} [[Alex O'Brien]]<br>{{US-VLAG}} [[Jonathan Stark]] \|\| 6-2, 6-2 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2001\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2002-02-18 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:700000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Brian MacPhie]]<br>{{CSXX-VLAG}} [[Nenad Zimonjić]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]] \|\| 6-3, 3-6, [10-4] \|[[ATP-toernooi van Memphis 2002\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2003-02-17 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{BS-VLAG}} [[Mark Knowles (tennisser)\|Mark Knowles]]''' (2)'''<br>{{CA-VLAG}} [[Daniel Nestor]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]] \|\| 6-2, 7-6 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2003\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2004-02-16 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]''' (2)'''<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]]''' (2) \|\| {{ZA-VLAG}} [[Jeff Coetzee]]<br>{{ZA-VLAG}} [[Chris Haggard]] \|\| 6-3, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2004\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2005-02-14 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{SE-VLAG}} [[Simon Aspelin]]<br>{{US-VLAG}} [[Todd Perry]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]] \|\| 6-4, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2005\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2006-02-20 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:665000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{HR-VLAG}} [[Ivo Karlović]]<br>{{ZA-VLAG}} [[Chris Haggard]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[James Blake (tennisser)\|James Blake]]<br>{{US-VLAG}} [[Mardy Fish]] \|\| 0-6, 7-5, [10-5] \|[[ATP-toernooi van Memphis 2006\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2007-02-19 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:732000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Eric Butorac]]<br>{{GB-VLAG}} [[Jamie Murray]]''' \|\| {{AT-VLAG}} [[Julian Knowle]]<br>{{AT-VLAG}} [[Jürgen Melzer]] \|\| 7-5, 6-3 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2007\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2008-02-25 \|Series Gold \|<small>$ {{formatnum:769000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{IN-VLAG}} [[Mahesh Bhupathi]]<br>{{BS-VLAG}} [[Mark Knowles (tennisser)\|Mark Knowles]]''' (3) \|\| {{TH-VLAG}} [[Sanchai Ratiwatana]]<br>{{TH-VLAG}} [[Sonchat Ratiwatana]] \|\| 7-6, 6-2 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2008\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2009-02-16 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Mardy Fish]]<br>{{BS-VLAG}} [[Mark Knowles (tennisser)\|Mark Knowles]]''' (4) \|\| {{US-VLAG}} [[Travis Parrott]]<br>{{SK-VLAG}} [[Filip Polášek]] \|\| 7-6(7), 6-1 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2009\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2010-02-15 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[John Isner]]<br>{{US-VLAG}} [[Sam Querrey]]''' \|\| {{GB-VLAG}} [[Ross Hutchins]]<br>{{AU-VLAG}} [[Jordan Kerr]] \|\|6-4, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2010\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2011-02-14 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1100000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{BY-VLAG}} [[Maks Mirni]]''' (1)'''<br>{{CA-VLAG}} [[Daniel Nestor]]''' (3) \|\| {{US-VLAG}} [[Eric Butorac]]<br> {{CW-VLAG}} [[Jean-Julien Rojer]] \|\|6-2, 6-7(6), [10-3] \|[[ATP-toernooi van Memphis 2011\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2012-02-20 \|ATP 500 \|<small>$ {{formatnum:1155000}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{BY-VLAG}} [[Maks Mirni]]''' (2)'''<br>{{CA-VLAG}} [[Daniel Nestor]]''' (4) \|\| {{HR-VLAG}} [[Ivan Dodig]]<br>{{BR-VLAG}} [[Marcelo Melo]] \|\|4-6, 7-5, [10-7] \|[[ATP-toernooi van Memphis 2012\|details]] \|- style="background:#d4f1c5;" \|2013-02-18 \|ATP 500 \|{{nowrap\|<small>$ {{formatnum:1212750}}</small>}} \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]''' (3)'''<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]]''' (3) \|\| {{US-VLAG}} [[James Blake (tennisser)\|James Blake]]<br>{{US-VLAG}} [[Jack Sock]] \|\|6-1, 6-2 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2013\|details]] \|- \|2014-02-12 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:568805}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{US-VLAG}} [[Eric Butorac]]<br>{{ZA-VLAG}} [[Raven Klaasen]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Bob Bryan]]<br>{{US-VLAG}} [[Mike Bryan]] \|\| 6-4, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2014\|details]] \|- \|2015-02-09 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:585870}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{PL-VLAG}} [[Mariusz Fyrstenberg]]''' (1)'''<br>{{MX-VLAG}} [[Santiago González]]''' (1) \|\| {{NZ-VLAG}} [[Artem Sitak]]<br>{{US-VLAG}} [[Donald Young (tennisser)\|Donald Young]] \|\| 7-5, 6-7(1), [10-8] \|[[ATP-toernooi van Memphis 2015\|details]] \|- \|2016-02-08 \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:618030}}</small> \|Hardcourt, indoor\|\| '''{{PL-VLAG}} [[Mariusz Fyrstenberg]]''' (2)'''<br>{{MX-VLAG}} [[Santiago González]]''' (2) \|\| {{US-VLAG}} [[Steve Johnson (tennisser)\|Steve Johnson]]<br>{{US-VLAG}} [[Sam Querrey]] \|\|6-4, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2016\|details]] \|- \|{{nowrap\|2017-02-13}} \|ATP 250 \|<small>$ {{formatnum:642750}}</small> \|{{nowrap\|Hardcourt, indoor}}\|\| '''{{US-VLAG}} [[Brian Baker (tennisser)\|Brian Baker]]<br>{{HR-VLAG}} [[Nikola Mektić]]''' \|\| {{US-VLAG}} [[Ryan Harrison]]<br>{{US-VLAG}} [[Steve Johnson (tennisser)\|Steve Johnson]] \|\|6-3, 6-4 \|[[ATP-toernooi van Memphis 2017\|details]] \|} == Externe link == * {{en}}[https://web.archive.org/web/20170324204732if_/http://www.memphistennis.com/ Officiële website] {{Appendix\|1=bron}} {{Navigatie ATP-toernooi van Memphis}} {{Navigatie tennistoernooien}} [[Categorie:ATP-toernooi van Memphis\| ]]	67,330,899	[{"title": "ATP-toernooi van Memphis", "data": {"Offici\u00eble naam": "U.S. National Indoor Tennis Championships", "Stad, land": "Memphis, Verenigde Staten", "Auspici\u00ebn": "ATP", "Categorie": "ATP World Tour 250 \u00b7 (2014-2017) \u00b7 ATP World Tour 500 \u00b7 (2009-2013) \u00b7 ATP International Series Gold \u00b7 (1998-2008) \u00b7 ATP Championship Series \u00b7 (1991-1997) \u00b7 ATP World Series \u00b7 (1990)", "Deelnemers": "32 enkel / 16 dubbel", "Ondergrond": "hardcourt, indoor (1987-2017) \u00b7 tapijt, indoor (1975-1986)", "Periode": "februari", "Jaargangen": "1975 - 2017", "Tegelijk met": "WTA-toernooi van Memphis", "Recordwinnaar": "Jimmy Connors \u00b7 Kei Nishikori (4)", "Portaal": "Tennis"}}]	false
# Aartsbisschop van Armagh De aartsbisschop van Armagh is een kerkelijke titel die is ontleend aan de stad Armagh in Noord-Ierland. Er is zowel een Rooms-Katholieke aartsbisschop als een aartsbisschop die behoort tot de (protestantse) Kerk van Ierland. Beiden zijn tevens Primaat van "Heel Ierland" (Primate of All-Ireland). (De aartsbisschop van Dublin is Primaat van Ierland.) Beiden claimen in de apostolische successie te staan. ## Lijst van aartsbisschoppen van Armagh ### Aartsbisschoppen van vóór de Reformatie De aartsbisschoppen van Armagh van voor de reformatie behoorden tot de Rooms-Katholieke Kerk. - 1105-1129 : Celsus (Cellach mac Áeda meic Máel Ísu) - 1132/1134-1136/1137 : Malachie (Máel Máedóc Ua Morgair) - 1137-1174 : Gelasius (Gilla Meic Liac mac Diarmata) - 1174-1175 : Cornelius (Conchobar mac Meic Con Caille) - 1175-1180 : Gilbert O'Caran (Gilla in Choimded Ua Caráin) - 1180-1184 : Thomas O'Conor (Tommaltach Ua Conchobair) - 1184-1186/1187 : Maelisu O'Carroll (Máel Ísu Ua Cerbaill) - 1186/1187-1201 : Thomas O'Conor (Tommaltach Ua Conchobair) - 1206-1216 : Eugene MacGillaweer (Echdonn Mac Gilla Uidir) - 1217-1227 : Luke Netterville - 1227-1237 : Donat O'Feery (Donatus Ó Fidabra) - 1239-1246 : Albert Suerbeer - 1247-1256 : Renaud de Bologne - 1257-1260 : Abraham O'Connellan - 1261-1270 : Patrick O'Scanlan (Máel Patraic Ua Scannail) - 1270-1303 : Nicholas MacMaelisu (Nicol Mac Máel Ísu) - 1306-1307 : John Taaffe - 1307-1311 : Walter Jorz - 1311-1322 : Roland Jorz - 1323-1333 : Stephen Seagrave - 1334-1346 : David Mageraghty - 1346-1360 : Richard FitzRalph - 1361-1380 : Milo Sweetman - 1381-1404 : John Colton - 1404-1416 : Nicholas Fleming - 1418-1439 : John Swayne - 1439-1443 : John Prene - 1443-1456 : John Mey - 1457-1471 : John Bole - 1471-1474 : John Foxalls - 1475-1477 : Edmund Connesburgh - 1478-1513 : Ottaviano Spinelli de Palatio - 1513-1521 : John Kite - 1521-1543 : George Cromer - 1539-1551 : Robert Wauchope - 1543-1551 : George Dowdall - 1552-1553 : Hugh Goodacre - 1553-1558 : George Dowdall ### Rooms-katholieke aartsbisschoppen van Armagh \| Afbeelding \| Persoon \| Periode \| Opmerking(en) \| \| ---------- \| --------------------------------------- \| --------------- \| ----------------------------------------------------------------------------------- \| \| \| Sedisvacatie \| 1558 - 1560 \| \| \| \| Donagh O'Tighe (†1562) \| 1560 - 1562 \| \| \| \| Sedisvacatie \| 1562 - 1564 \| \| \| \| Richard Creagh (1585) \| 1564 - 1585 \| Gestorven in januari 1585 in de Tower of London \| \| \| Sedisvacatie \| 1585 - 1587 \| \| \| \| Edmund MacGauran (1548-1593) \| 1587 - 1593 \| \| \| \| Sedisvacatie \| 1593 - 1601 \| \| \| \| Peter Lombard \| 1601 - 1625 \| \| \| \| Aodh Mac Cathmhaoil (1571-1626) \| 1626 \| Verengelsing van zijn naam: Hugh MacCaghwell \| \| \| Sedisvacatie \| 1626 - 1628 \| \| \| \| Hugh O'Reilly (1580-1653) \| 1628 - 1653 \| \| \| \| Sedisvacatie \| 1653 - 1658 \| \| \| \| Edmund O'Reilly (1598-1669) \| 1658-1669 \| In ballingschap na de puriteinse machtsovername (1653-1669); overleden in Frankrijk \| \| \| Heilige Oliver Plunkett (1629-1681) \| \| Stierf de marteldood in 1681; Zaligverklaring in 1920; heiligverklaring in 1975 \| \| \| Edward Drumgoole \| 1681 - onbekend \| Apostolisch vicaris \| \| \| Dominic Maguire OP (†1707) \| 1683 - 1707 \| \| \| \| Sedisvacatie \| 1707 - 1715 \| \| \| \| Hugh MacMahon (1680-1737) \| 1715 - 1737 \| \| \| \| Bernard MacMahon (1680-1747) \| 1737 - 1747 \| \| \| \| Ross MacMahon (1698-1748) \| 1747 - 1748 \| \| \| \| Michael O'Reilly (c. 1690-1758) \| 1749 - 1758 \| \| \| \| Anthony Blake (c. 1704-1778) \| 1758 - 1778 \| \| \| \| Richard O'Reilly (1746-1818) \| 1787 - 1818 \| \| \| \| Patrick Curtis (1740-1832) \| 1819 - 1832 \| \| \| \| Thomas Kelly (†1835) \| 1832 - 1835 \| \| \| \| William Crolly (1780-1849) \| 1835 - 1849 \| \| \| \| Paul Cullen (1803-1878) \| 1849 - 1852 \| Nadien (1852-1878) aartsbisschop van Dublin; kardinaal (1866) \| \| \| Joseph Dixon (1806-1866) \| 1852 - 1866 \| \| \| \| Michael Kieran (1803-1869) \| 1866 - 1869 \| \| \| \| Daniel McGettigan (1815-1887) \| 1870 - 1887 \| \| \| \| Michael kardinaal Logue (1840-1924) \| 1887 - 1924 \| Sinds 1893 kardinaal \| \| \| Patrick kardinaal O'Donnell (1856-1927) \| 1924 - 1927 \| Sinds 1925 kardinaal \| \| \| Joseph kardinaal MacRory (1861-1945) \| 1928 - 1945 \| Sinds 1929 kardinaal \| \| \| John kardinaal D'Alton (1882-1963) \| 1946 - 1963 \| Sinds 1953 kardinaal \| \| \| William kardinaal Conway (1913-1977) \| 1963 - 1973 \| Sinds 1965 kardinaal \| \| \| Tomás kardinaal Ó Fiaich (1923-1990) \| 1977 - 1990 \| Sinds 1979 kardinaal \| \| \| Cahal kardinaal Daly (1917-2009) \| 1990 - 1996 \| Sinds 1991 kardinaal; emeritaat in 1996 \| \| \| Seán kardinaal Brady (1939-) \| 1996 - 2014 \| Sinds 2007 kardinaal; emeritaat in 2014 \| \| \| Eamon Martin (1961-) \| 2014 - heden \| \| ### Aartsbisschoppen gedurende de Reformatie \| Afbeelding \| Persoon \| Periode \| Opmerking(en) \| \| ---------- \| --------------------------- \| -------------------------- \| -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- \| \| \| George Cromer (†1542) \| 1521 - 1543 \| Betwist; keerde zich tijdens de regering van koning Hendrik VIII tegen de Rooms-Katholieke Kerk; geschorst in 1539 door de R.K. Kerk, bleef door bemoeienis van de koning in functie \| \| \| Robert Wauchope (1500-1551) \| 1539 - 1551 \| Betwist; Aanvankelijk apostolisch administrator (1539-1543); bleef R.K. Kerk trouw, maar kon als gevolg daarvan zijn ambt niet vervullen; overleden in ballingschap; vriend van Desiderius Erasmus \| \| \| George Dowdall (1487-1558) \| 1543 - 1551 Eerste termijn \| Betwist; Tijdens zijn eerste termijn stond hij aan de zijde van de anglicanen \| \| \| Hugh Goodacre (†1553) \| 1552 - 1553 \| Betwist; Anglicaans geestelijke \| \| \| George Dowdall (1487-1558) \| 1543 - 1551 Tweede termijn \| Betwist; Tijdens zijn tweede termijn was hij onder de regering van koningin Maria R.K. aartsbisschop van Armagh \| ### Aarstbisschoppen van Armagh (Kerk van Ierland) \| Afbeelding \| Persoon \| Periode \| Opmerking(en) \| \| ---------- \| --------------------------------------------- \| ------------ \| ----------------------------------------------------------------------------------- \| \| \| Sedisvacatie \| 1558 - 1562 \| \| \| \| Adam Loftus (c. 1533-1605) \| 1562 - 1567 \| Nadien (1567-1605) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Thomas Lancaster (†1583) \| 1568 - 1584 \| \| \| \| John Longe (1548-1589) \| 1584 - 1589 \| \| \| \| John Garvey (1527-1595) \| 1589 - 1595 \| \| \| \| Henry Ussher (1550-1613) \| 1595 - 1613 \| \| \| \| Christopher Hampton (1552-1625) \| 1613 - 1625 \| \| \| \| James Ussher (1581-1656) \| 1625 - 1656 \| Historicus; bekend om zijn "Ussher chronologie" \| \| \| Sedisvacatie \| 1656 - 1661 \| \| \| \| John Bramhall (1593-1663) \| 1661 - 1663 \| \| \| \| James Margetson (1600-1678) \| 1663 - 1678 \| Voorheen (1661-1663) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Michael Boyle (c. 1609-1702) \| 1679 - 1702 \| Voorheen (1663-1679) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Narcissus Marsh (1638-1713) \| 1703 - 1713 \| Voorheen (1694-1703) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Thomas Lindsay (1656-1724) \| 1713 - 1724 \| \| \| \| Hugh Boulter (1672-1742) \| 1724 - 1742 \| \| \| \| John Hoadly (1678-1746) \| 1742 - 1746 \| Voorheen (1730-1742) aartsbisschop van Dublin \| \| \| George Stone (1708-1764) \| 1747 - 1764 \| \| \| \| Richard Robinson, 1e baron Rokeby (1708-1794) \| 1765 - 1794 \| \| \| \| William Newcome (1729-1800) \| 1795 - 1800 \| \| \| \| The Honorouble William Stuart (1755-1822) \| 1800 - 1822 \| \| \| \| Lord John Beresford (1773-1862) \| 1822 - 1866 \| Voorheen (1820-1822) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Marcus Beresford (1801-1885) \| 1862 - 1885 \| \| \| \| Robert Knox (1808-1893) \| 1886 - 1893 \| \| \| \| Robert Samuel Gregg (1834-1896) \| 1893 - 1896 \| \| \| \| William Alexander (1824-1911) \| 1896 - 1911 \| \| \| \| John Crozier (1853-1920) \| 1911 - 1920 \| \| \| \| Charles D'Arcy (1859-1938) \| 1920 - 1938 \| Voorheen (1919-1920) aartsbisschop van Dublin \| \| \| Godfrey Day (1874-1938) \| 1938 \| \| \| \| John Gregg (1873-1961) \| 1939 - 1959 \| Voorheen (1920-1939) aartsbisschop van Dublin Afgetreden in 1959; overleden in 1961 \| \| \| Jam McCann (1897-1983) \| 1959 - 1969 \| Afgetreden in 1969; overleden in 1983 \| \| \| George Simms (1910-1991) \| 1969 - 1980 \| Voorheen (1959-1969) aartsbisschop van Dublin Afgetreden in 1980; overleden in 1991 \| \| \| John Armstrong (1915-1987) \| 1980 - 1986 \| Afgetreden in 1986; overleden in 1987 \| \| \| Robin Eames (1936-) \| 1986 - 2006 \| Emeritaat in 2006; sinds 1995 Baron Eames \| \| \| Alan Harper (1944-) \| 2007 - 2012 \| Emeritaat in 2012 \| \| \| Richard Clarke (1949-) \| 2012 - 2020 \| Emeritaat in 2020 \| \| \| John McDowell (1956-) \| 2020 - heden \| Gekozen op 18 maart 2020 \|	nlwiki/5735585	nlwiki	5,735,585	Aartsbisschop van Armagh	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aartsbisschop_van_Armagh	2024-05-20T13:44:21Z	nl	Q16146456	90,662	[[File:ArmaghCICathedral.jpg\|thumb\|right\|350px\|[[Sint Patrick's Cathedral (Armagh-CoI)\|Sint Patrick's Cathedral]], sinds de [[reformatie]] in gebruik als kathedraal in gebruik bij de [[Kerk van Ierland]]]] [[File:ArmaghRCCathedral.JPG\|thumb\|right\|350px\|[[Sint Patrick's Cathedral (Armagh-RK)\|Sint Patrick's Cathedral]], kathedraal van het [[Rooms-Katholieke Kerk\|Rooms-Katholieke]] [[Aartsbisdom Armagh]]]] De '''aartsbisschop van [[Aartsbisdom Armagh\|Armagh]]''' is een kerkelijke titel die is ontleend aan de stad [[Armagh (stad)\|Armagh]] in [[Noord-Ierland]]. Er is zowel een [[Rooms-Katholieke Kerk\|Rooms-Katholieke]] aartsbisschop als een aartsbisschop die behoort tot de ([[protestantisme\|protestantse]]) [[Kerk van Ierland]]. Beiden zijn tevens [[Primaat (persoon)\|Primaat]] van "Heel Ierland" ''(Primate of All-Ireland)''. (De [[aartsbisschop van Dublin]] is Primaat van Ierland.<ref>James MacGeoghegan, ''The history of Ireland, ancient and modern'', James Duffy, Dublin 1844, p. 337</ref><ref>Zowel de rooms-katholieke als de anglicaanse aartsbisschop van Armagh dragen de titel "Primaat van Heel Ierland".</ref>) Beiden claimen in de [[apostolische successie]] te staan. ==Lijst van aartsbisschoppen van Armagh== ===Aartsbisschoppen van vóór de Reformatie=== De aartsbisschoppen van Armagh van voor de reformatie behoorden tot de [[Rooms-katholieke kerk\|Rooms-Katholieke Kerk]]. * 1105-1129 : [[Cellach van Armagh\|Celsus]] ''(Cellach mac Áeda meic Máel Ísu)'' * 1132/1134-1136/1137 : [[Malachie van Armagh\|Malachie]] ''(Máel Máedóc Ua Morgair)'' * 1137-1174 : [[Gelasius]] ''(Gilla Meic Liac mac Diarmata)'' * 1174-1175 : [[Cornelius van Armagh\|Cornelius]] ''(Conchobar mac Meic Con Caille)'' * 1175-1180 : [[Gilbert O'Caran]] ''(Gilla in Choimded Ua Caráin)'' * 1180-1184 : [[Thomas O'Conor]] ''(Tommaltach Ua Conchobair)'' * 1184-1186/1187 : [[Maelisu O'Carroll]] ''(Máel Ísu Ua Cerbaill)'' * 1186/1187-1201 : [[Thomas O'Conor]] ''(Tommaltach Ua Conchobair)'' * 1206-1216 : [[Eugene MacGillaweer]] ''(Echdonn Mac Gilla Uidir)'' * 1217-1227 : [[Luke Netterville]] * 1227-1237 : [[Donat O'Feery]] ''(Donatus Ó Fidabra)'' * 1239-1246 : [[Albert Suerbeer]] * 1247-1256 : [[Renaud de Bologne]] * 1257-1260 : [[Abraham O'Connellan]] * 1261-1270 : [[Patrick O'Scanlan]] ''(Máel Patraic Ua Scannail)'' * 1270-1303 : [[Nicholas MacMaelisu]] ''(Nicol Mac Máel Ísu)'' * 1306-1307 : [[John Taaffe]] * 1307-1311 : [[Walter Jorz]] * 1311-1322 : [[Roland Jorz]] * 1323-1333 : [[Stephen Seagrave]] * 1334-1346 : [[David Mageraghty]] * 1346-1360 : [[Richard FitzRalph]] * 1361-1380 : [[Milo Sweetman]] * 1381-1404 : [[John Colton]] * 1404-1416 : [[Nicholas Fleming]] * 1418-1439 : [[John Swayne]] * 1439-1443 : [[John Prene]] * 1443-1456 : [[John Mey]] * 1457-1471 : [[John Bole]] * 1471-1474 : [[John Foxalls]] * 1475-1477 : [[Edmund Connesburgh]] * 1478-1513 : [[Ottaviano Spinelli de Palatio]] * 1513-1521 : [[John Kite]] * 1521-1543 : [[George Cromer]] * 1539-1551 : [[Robert Wauchope (archevêque)\|Robert Wauchope]] * 1543-1551 : [[George Dowdall]] * 1552-1553 : [[Hugh Goodacre]] * 1553-1558 : [[George Dowdall]] ===Rooms-katholieke aartsbisschoppen van Armagh=== <ref>[https://www.armagharchdiocese.org/formerarchbishopsofarmagh/ ''Former Archbishops of Armagh'']</ref> {\| class="wikitable" ! Afbeelding ! Persoon ! Periode ! Opmerking(en) \|- \| \|\| ''[[Sedisvacatie]]'' \|\| 1558 - 1560 \|\| \|- \| \|\| [[Donagh O'Tighe]]<br><small>(†1562)</small> \|\| 1560 - 1562 \|\| \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1562 - 1564 \|\| \|- \| \|\| [[Richard Creagh]]<br><small>(1585)</small> \|\| 1564 - 1585 \|\| Gestorven in januari 1585<br>in de [[Tower of London (gebouw)\|Tower of London]] \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1585 - 1587 \|\| \|- \| \|\| [[Edmund MacGauran]]<br><small>(1548-1593)</small> \|\| 1587 - 1593 \|\| \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1593 - 1601 \|\| \|- \| \|\| [[Peter Lombard (aartsbisschop van Armagh)\|Peter Lombard]] \|\| 1601 - 1625 \|\| \|- \| [[File:Aodh McAingil MacCathmhaoil (cropped).png\|70px]] \|\| [[Aodh Mac Cathmhaoil]]<br><small>(1571-1626)</small> \|\| 1626 \|\| [[Verengelsing]] van zijn<br>naam: ''Hugh MacCaghwell'' \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1626 - 1628 \|\| \|- \| \|\| [[Hugh O'Reilly (aartsbisschop van Armagh)\|Hugh O'Reilly]]<br><small>(1580-1653)</small> \|\| 1628 - 1653 \|\| \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1653 - 1658 \|\| \|- \| \|\| [[Edmund O'Reilly (bisschop)\|Edmund O'Reilly]]<br><small>(1598-1669)</small> \|\| 1658-1669 \|\| In ballingschap na de<br>[[puriteinen\|puriteinse]] machtsovername (1653-1669);<br>overleden in [[Frankrijk]] \|- \| [[File:Saint Oliver Plunkett.jpg\|70px]] \|\| [[Oliver Plunkett\|Heilige Oliver Plunkett]]<br><small>(1629-1681)</small> \|\| \|\| Stierf de [[martelaar\|marteldood]] in 1681<ref>Laatste [[Rooms-Katholieke Kerk\|Rooms-Katholieke]] martelaar in [[Engeland]]</ref>;<br>[[Zaligverklaring]] in 1920;<br>[[heiligverklaring]] in 1975 \|- \| \|\| ''Edward Drumgoole'' \|\| 1681 - ''onbekend'' \|\| [[Apostolisch vicaris]] \|- \| \|\| [[Dominic Maguire]] [[Dominicanen\|OP]]<br><small>(†1707)</small> \|\| 1683 - 1707 \|\| \|- \| \|\| ''Sedisvacatie'' \|\| 1707 - 1715 \|\| \|- \| \|\| [[Hugh MacMahon]]<br><small>(1680-1737)</small> \|\| 1715 - 1737 \|\| \|- \| \|\| [[Bernard MacMahon (bisschop)\|Bernard MacMahon]]<br><small>(1680-1747)</small> \|\| 1737 - 1747 \|\| \|- \| \|\| [[Ross MacMahon]]<br><small>(1698-1748)</small> \|\| 1747 - 1748 \|\| \|- \| \|\| [[Michael O'Reilly (bisschop)\|Michael O'Reilly]]<br><small>(c. 1690-1758)</small> \|\| 1749 - 1758 \|\| \|- \| \|\| [[Anthony Blake (bisschop)\|Anthony Blake]]<br><small>(c. 1704-1778)</small> \|\| 1758 - 1778 \|\| \|- \| \|\| [[Richard O'Reilly]]<br><small>(1746-1818)</small> \|\| 1787 - 1818 \|\| \|- \| \|\| [[Patrick Curtis]]<br><small>(1740-1832)</small> \|\| 1819 - 1832 \|\| \|- \| \|\| [[Thomas Kelly (aartsbisschop van Armagh)\|Thomas Kelly]]<br><small>(†1835)</small> \|\| 1832 - 1835 \|\| \|- \| \|\| [[William Crolly]]<br><small>(1780-1849)</small> \|\| 1835 - 1849 \|\| \|- \| [[File:Paul Cullen archbishop of Dublin (cropped).jpg\|70px]] \|\| [[Paul Cullen (kardinaal)\|Paul Cullen]]<br><small>(1803-1878)</small> \|\| 1849 - 1852 \|\| Nadien (1852-1878)<br>[[aartsbisschop van Dublin]];<br>[[kardinaal (geestelijke)\|kardinaal]] (1866) \|- \| \|\| [[Joseph Dixon (bisschop)\|Joseph Dixon]]<br><small>(1806-1866)</small> \|\| 1852 - 1866 \|\| \|- \| \|\| [[Michael Kieran]]<br><small>(1803-1869)</small> \|\| 1866 - 1869 \|\| \|- \| [[File:Armagh Roman Catholic Cathedral of St. Patrick Statue of Daniel McGettigan by Pietro Lazzerini Crop 2013 09 24.jpg\|70px]] \|\| [[Daniel McGettigan]]<br><small>(1815-1887)</small> \|\| 1870 - 1887 \|\| \|- \| [[File:Michael Cardinal Logue.jpg\|70px]] \|\| [[Michael Logue\|Michael kardinaal Logue]]<br><small>(1840-1924)</small> \|\| 1887 - 1924 \|\| Sinds 1893 kardinaal \|- \| \|\| [[Patrick O'Donnell (kardinaal)\|Patrick kardinaal O'Donnell]]<br><small>(1856-1927)</small> \|\| 1924 - 1927 \|\| Sinds 1925 kardinaal \|- \| [[File:Cardinal MacRory.JPG\|70px]] \|\| [[Joseph MacRory\|Joseph kardinaal MacRory]]<br><small>(1861-1945)</small> \|\| 1928 - 1945 \|\| Sinds 1929 kardinaal \|- \| \|\| [[John D'Alton\|John kardinaal D'Alton]]<br><small>(1882-1963)</small> \|\| 1946 - 1963 \|\| Sinds 1953 kardinaal \|- \| \|\| [[William Conway (kardinaal)\|William kardinaal Conway]]<br><small>(1913-1977)</small> \|\| 1963 - 1973 \|\| Sinds 1965 kardinaal \|- \| [[File:Tomás Ó Fiaichrnf.jpg\|70px]] \|\| [[Tomás Ó Fiaich\|Tomás kardinaal Ó Fiaich]]<br><small>(1923-1990)</small> \|\| 1977 - 1990 \|\| Sinds 1979 kardinaal \|- \| \|\| [[Cahal Daly\|Cahal kardinaal Daly]]<br><small>(1917-2009)</small> \|\| 1990 - 1996 \|\| Sinds 1991 kardinaal;<br>emeritaat in 1996 \|- \| [[File:Michael Paul Gallagher and Cardinal Sean Brady (cropped).jpg\|70px]] \|\| [[Seán Brady (kardinaal)\|Seán kardinaal Brady]]<br><small>(1939-)</small> \|\| 1996 - 2014 \|\| Sinds 2007 kardinaal;<br>emeritaat in 2014 \|- \| [[File:The Prince of Wales at St Patrick's Cathedral, Armagh with archbishops (47950084462) (Eamon Martin cropped).jpg\|70px]] \|\| [[Eamon Martin]]<br><small>(1961-)</small> \|\| 2014 - heden \|\| \|} ===Aartsbisschoppen gedurende de Reformatie=== <ref name="stpatricksc-archbishops" /> {\| class="wikitable" ! Afbeelding ! Persoon ! Periode ! Opmerking(en) \|- \| \|\| [[George Cromer]]<br><small>(†1542)</small> \|\| 1521 - 1543 \|\| ''Betwist'';<br>keerde zich tijdens de<br>regering van koning [[Hendrik VIII van Engeland\|Hendrik VIII]]<br>tegen de [[Rooms-Katholieke Kerk]]; geschorst<br>in 1539 door de R.K. Kerk,<br>bleef door bemoeienis van de koning<br>in functie \|- \| \|\| [[Robert Wauchope]]<br><small>(1500-1551)</small> \|\| 1539 - 1551 \|\| ''Betwist'';<br>Aanvankelijk apostolisch administrator (1539-1543);<br>bleef R.K. Kerk trouw, maar<br>kon als gevolg daarvan zijn ambt<br>niet vervullen; overleden<br>in ballingschap; vriend van [[Desiderius Erasmus]] \|- \| \|\| [[George Dowdall]]<br><small>(1487-1558)</small> \|\| 1543 - 1551<br>''Eerste termijn'' \|\| ''Betwist'';<br>Tijdens zijn eerste termijn stond<br>hij aan de zijde van de anglicanen \|- \| \|\| [[Hugh Goodacre]]<br>(†1553) \|\| 1552 - 1553 \|\| ''Betwist'';<br>Anglicaans geestelijke \|- \| \|\| [[George Dowdall]]<br><small>(1487-1558)</small> \|\| 1543 - 1551<br>''Tweede termijn'' \|\| ''Betwist'';<br>Tijdens zijn tweede termijn<br>was hij onder de regering van<br>koningin [[Maria I van Engeland\|Maria]] R.K.<br>aartsbisschop van Armagh \|} ===Aarstbisschoppen van Armagh (Kerk van Ierland)=== <ref name="stpatricksc-archbishops">[https://www.stpatricks-cathedral.org/people/abbots-bishops-archbishops/ ''Abbots, Bishops, Archbishops'']</ref> {\| class="wikitable" ! Afbeelding ! Persoon ! Periode ! Opmerking(en) \|- \| \|\| ''[[Sedisvacatie]]'' \|\| 1558 - 1562 \|\| \|- \| [[File:Archbishop Loftus.jpg\|70px]] \|\| [[Adam Loftus]]<br><small>(c. 1533-1605)</small> \|\| 1562 - 1567 \|\| Nadien (1567-1605)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| \|\| [[Thomas Lancaster]]<br><small>(†1583)</small> \|\| 1568 - 1584 \|\| \|- \| \|\| [[John Longe]]<br><small>(1548-1589)</small> \|\| 1584 - 1589 \|\| \|- \| \|\| [[John Garvey (bisschop)\|John Garvey]]<br><small>(1527-1595)</small> \|\| 1589 - 1595 \|\| \|- \| [[File:Henry Ussher.jpg\|70px]] \|\| [[Henry Ussher (aartsbisschop van Armagh)\|Henry Ussher]]<br><small>(1550-1613)</small> \|\| 1595 - 1613 \|\| \|- \| [[File:Christopher Hampton.jpg\|70px]] \|\| [[Christopher Hampton (bisschop)\|Christopher Hampton]]<br><small>(1552-1625)</small> \|\| 1613 - 1625 \|\| \|- \| [[File:James Ussher by Sir Peter Lely.jpg\|70px]] \|\| [[James Ussher]]<br><small>(1581-1656)</small> \|\| 1625 - 1656 \|\| Historicus; bekend om zijn<br>''"[[Ussher chronologie]]"'' \|- \| \|\| ''[[Sedisvacatie]]'' \|\| 1656 - 1661 \|\| \|- \| [[File:Abp John Bramhall.jpg\|70px]] \|\| [[John Bramhall]]<br><small>(1593-1663)</small> \|\| 1661 - 1663 \|\| \|- \| \|\| [[James Margetson]]<br><small>(1600-1678)</small> \|\| 1663 - 1678 \|\| Voorheen (1661-1663)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| [[File:Abp Michael Boyle.jpg\|70px]] \|\| [[Michael Boyle]]<br><small>(c. 1609-1702)</small> \|\| 1679 - 1702 \|\| Voorheen (1663-1679)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| [[File:Abp Narcissus Marsh.png\|70px]] \|\| [[Narcissus Marsh]]<br><small>(1638-1713)</small> \|\| 1703 - 1713 \|\| Voorheen (1694-1703)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| \|\| [[Thomas Lindsay (bisschop)\|Thomas Lindsay]]<br><small>(1656-1724)</small> \|\| 1713 - 1724 \|\| \|- \| [[File:Bp Hugh Boulter.jpg\|70px]] \|\| [[Hugh Boulter]]<br><small>(1672-1742)</small> \|\| 1724 - 1742 \|\| \|- \| [[File:Abp John Hoadly.jpg\|70px]] \|\| [[John Hoadly]]<br><small>(1678-1746)</small> \|\| 1742 - 1746 \|\| Voorheen (1730-1742)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| [[File:Abp George Stone.jpg\|70px]] \|\| [[George Stone (bisschop)\|George Stone]]<br><small>(1708-1764)</small> \|\| 1747 - 1764 \|\| \|- \| [[File:Richard Lord Rokeby by Joshua Reynolds.jpg\|70px]] \|\| [[Richard Robinson, 1e baron Rokeby]]<br><small>(1708-1794)</small> \|\| 1765 - 1794 \|\| \|- \| [[File:Abp William Newcome.jpg\|70px]] \|\| [[William Newcome]]<br><small>(1729-1800)</small> \|\| 1795 - 1800 \|\| \|- \| [[File:Abp Hon William Stuart.jpg\|70px]] \|\| [[William Stuart (bisschop)\|The Honorouble William Stuart]]<br><small>(1755-1822)</small> \|\| 1800 - 1822 \|\| \|- \| [[File:Lord JGdP Beresford Abp Armagh.jpg\|70px]] \|\| [[Lord John Beresford]]<br><small>(1773-1862)</small> \|\| 1822 - 1866 \|\| Voorheen (1820-1822)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| [[File:Abp Marcus Gervais Beresford.jpg\|70px]] \|\| [[Marcus Beresford]]<br><small>(1801-1885)</small> \|\| 1862 - 1885 \|\| \|- \| [[File:Abp Robert Bent Knox.jpg\|70px]] \|\| [[Robert Knox (aartsbisschop van Armagh)\|Robert Knox]]<br><small>(1808-1893)</small> \|\| 1886 - 1893 \|\| \|- \| [[File:Abp Robert Samuel Gregg.jpg\|70px]] \|\| [[Robert Samuel Gregg]]<br><small>(1834-1896)</small> \|\| 1893 - 1896 \|\| \|- \| [[File:Abp William Alexander.jpg\|70px]] \|\| [[William Alexander (bisschop)\|William Alexander]]<br><small>(1824-1911)</small> \|\| 1896 - 1911 \|\| \|- \| [[File:John Baptist Crozier.jpg\|70px]] \|\| [[John Crozier (aartsbisschop van Armagh)\|John Crozier]]<br><small>(1853-1920)</small> \|\| 1911 - 1920 \|\| \|- \| [[File:CF D'Arcy by John Lavery.jpg\|70px]] \|\| [[Charles D'Arcy]]<br><small>(1859-1938)</small> \|\| 1920 - 1938 \|\| Voorheen (1919-1920)<br>[[aartsbisschop van Dublin]] \|- \| \|\| [[Godfrey Day]]<br><small>(1874-1938)</small> \|\| 1938 \|\| \|- \| [[File:Dr. R. Miller and John Gregg Archbishop of Dublin. (22571712226) (cropped).jpg\|70px]] \|\| [[John Gregg (aartsbisschop van Armagh)\|John Gregg]]<br><small>(1873-1961)</small> \|\| 1939 - 1959 \|\| Voorheen (1920-1939)<br>[[aartsbisschop van Dublin]]<br>Afgetreden in 1959;<br>overleden in 1961 \|- \| \|\| [[James McCann (bisschop)\|Jam McCann]]<br><small>(1897-1983)</small> \|\| 1959 - 1969 \|\| Afgetreden in 1969;<br>overleden in 1983 \|- \| \|\| [[George Simms]]<br><small>(1910-1991)</small> \|\| 1969 - 1980 \|\| Voorheen (1959-1969)<br>[[aartsbisschop van Dublin]]<br>Afgetreden in 1980;<br>overleden in 1991 \|- \| \|\| [[John Armstrong (aartsbisschop of Armagh)\|John Armstrong]]<br><small>(1915-1987)</small> \|\| 1980 - 1986 \|\| Afgetreden in 1986;<br>overleden in 1987 \|- \| [[File:Lord Eames.jpg\|70px]] \|\| [[Robin Eames]]<br><small>(1936-)</small> \|\| 1986 - 2006 \|\| Emeritaat in 2006;<br>sinds 1995 Baron Eames \|- \| [[File:Bishop Alan Harper.jpg\|70px]] \|\| [[Alan Harper (bisschop)\|Alan Harper]]<br><small>(1944-)</small> \|\| 2007 - 2012 \|\| Emeritaat in 2012 \|- \| [[File:The Prince of Wales at St Patrick's Cathedral, Armagh with archbishops (47950084462) (Richard Clarke cropped).jpg\|70px]] \|\| [[Richard Clarke (aartsbisschop van Armagh)\|Richard Clarke]]<br><small>(1949-)</small> \|\| 2012 - 2020 \|\| Emeritaat in 2020 \|- \| [[File:Most Rev John Mcdowell.png\|70px]] \|\| [[John McDowell (aartsbisschop van Armagh)\|John McDowell]]<br><small>(1956-)</small> \|\| 2020 - heden \|\| Gekozen op 18 maart 2020 \|} ==Zie ook== *[[Aartsbisdom Armagh]] ==Verwijzingen== {{Appendix}} [[Categorie:Aartsbisschop van Armagh\| ]] [[Categorie:Lijsten van aartsbisschoppen\|Armagh]]	67,555,335	[]	false
# Aartsbisdom Denver Het Aartsbisdom Denver (Latijn: Archidioecesis Denveriensis, Engels: Archdiocese of Denver) is een in de Verenigde Staten gelegen rooms-katholiek aartsbisdom met zetel in de stad Denver. De aartsbisschop van Denver is metropoliet van de kerkprovincie Denver waartoe ook de volgende suffragane bisdommen behoren: - Pueblo - Cheyenne - Colorado Springs ## Geschiedenis Het bisdom werd in 1868, als Apostolisch vicariaat Colorado en Utah, onttrokken aan het bisdom Santa Fe. In 1879 werd de naam veranderd in Apostolisch Vicariaat Colorado. Op 16 augustus 1887 werd het vicariaat verheven tot bisdom met de naam Denver. Het werd suffragaan aan het aartsbisdom Santa Fe. Op 15 november 1941 werd een deel van het bisdom afgesplitst voor de oprichting van het bisdom Pueblo. Denver werd op dezelfde datum verheven tot aartsbisdom met Pueblo, Cheyenne en Colorado Springs als suffragane bisdommen. ## Geografie De kerkprovincie Denver omvat de staten Colorado en Wyoming. Het aartsbisdom Denver omvat naast Denver County de volgende county's: \| - Adams County - Arapahoe County - Boulder County - Broomfield County - Clear Creek County - Eagle County - Garfield County - Gilpin County \| - Grand County - Jefferson County - Jackson County - Larimer County - Logan County - Morgan County - Phillips County - Pitkin County \| - Rio Blanco County - Routt County - Sedgwick County - Summit County - Moffat County - Washington County - Weld County - Yuma County \| ## Bisschoppen van Denver - 1868–1889: Joseph Projectus Machebeuf (Macheboeuf) - 1889–1917: Nicholas Chrysostom Matz - 1917–1931: John Henry Tihen - 1931–1941: Urban John Vehr (vanaf 1941 aartsbisschop) ### Aartsbisschoppen - 1941–1967: Urban John Vehr (tot 1941 bisschop) - 1967–1986: James Vincent Casey - 1986–1996: James Francis Stafford (vervolgens voorzitter van de Pauselijke Raad voor de Leken) - 1997–2011: Charles Joseph Chaput OFMCap - 2012-heden: Samuel Joseph Aquila - Aartsbisschop Samuel J. Aquila - Kathedraal van Denver	nlwiki/4100128	nlwiki	4,100,128	Aartsbisdom Denver	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aartsbisdom_Denver	2022-02-11T15:08:36Z	nl	Q1364433	35,109	{{Infobox aartsbisdom \| naaminlandstaal = Archdiocese of Denver \| kaart = Archdiocese of Denver map.PNG \| vlag = \| vlagartikel = \| wapen = Roman Catholic Archdiocese of Denver.svg \| wapenartikel = \| functiepersoon = [[Samuel Joseph Aquila]] \| wijbisschop = \| vicaris-generaal = \| dekenaten = \| parochie = 123 \| oppervlakte = 101.279 km² \| bevolking = 3.352.228 (31-12-2011) \| katholieken = 557.049 (31-12-2011) \| patroon = \| website = https://archden.org/ \| kaartkerkprovincie = Ecclesiastical Province of Denver map.png }} Het '''Aartsbisdom Denver''' ([[Latijn]]: ''Archidioecesis Denveriensis'', [[Engels]]: ''Archdiocese of Denver'') is een in de [[Verenigde Staten]] gelegen [[Rooms-Katholieke Kerk\|rooms-katholiek]] [[aartsbisdom]] met zetel in de stad [[Denver]]. De [[aartsbisschop]] van Denver is [[metropoliet]] van de kerkprovincie Denver waartoe ook de volgende [[Suffragaan bisdom\|suffragane bisdommen]] behoren: [[Bisdom Pueblo\|Pueblo]] [[Bisdom Cheyenne\|Cheyenne]] [[Bisdom Colorado Springs\|Colorado Springs]] ==Geschiedenis== Het bisdom werd in 1868, als ''[[Apostolisch vicariaat]] Colorado en Utah'', onttrokken aan het [[Aartsbisdom Santa Fe\|bisdom Santa Fe]]. In 1879 werd de naam veranderd in Apostolisch Vicariaat Colorado''. Op 16 augustus 1887 werd het vicariaat verheven tot bisdom met de naam ''Denver''. Het werd suffragaan aan het aartsbisdom Santa Fe. Op 15 november 1941 werd een deel van het bisdom afgesplitst voor de oprichting van het bisdom Pueblo. Denver werd op dezelfde datum verheven tot aartsbisdom met Pueblo, Cheyenne en Colorado Springs als suffragane bisdommen. ==Geografie== De kerkprovincie Denver omvat de staten [[Colorado (staat)\|Colorado]] en [[Wyoming]]. Het aartsbisdom Denver omvat naast [[Denver County]] de volgende [[county]]'s: {\| \| [[Adams County (Colorado)\|Adams County]] * [[Arapahoe County]] * [[Boulder County]] * [[Broomfield (Colorado)\|Broomfield County]] * [[Clear Creek County]] * [[Eagle County]] * [[Garfield County (Colorado)\|Garfield County]] * [[Gilpin County]] \| * [[Grand County (Colorado)\|Grand County]] * [[Jefferson County (Colorado)\|Jefferson County]] * [[Jackson County (Colorado)\|Jackson County]] * [[Larimer County]] * [[Logan County (Colorado)\|Logan County]] * [[Morgan County (Colorado)\|Morgan County]] * [[Phillips County (Colorado)\|Phillips County]] * [[Pitkin County]] \| * [[Rio Blanco County]] * [[Routt County]] * [[Sedgwick County (Colorado)\|Sedgwick County]] * [[Summit County (Colorado)\|Summit County]] * [[Moffat County]] * [[Washington County (Colorado)\|Washington County]] * [[Weld County]] * [[Yuma County (Colorado)\|Yuma County]] \|} ==Bisschoppen van Denver== * 1868–1889: [[Joseph Projectus Machebeuf]] (Macheboeuf) * 1889–1917: [[Nicholas Chrysostom Matz]] * 1917–1931: [[John Henry Tihen]] * 1931–1941: [[Urban John Vehr]] (vanaf 1941 aartsbisschop) === Aartsbisschoppen === * 1941–1967: Urban John Vehr (tot 1941 bisschop) * 1967–1986: [[James Vincent Casey]] * 1986–1996: [[James Francis Stafford]] (vervolgens voorzitter van de [[Pauselijke Raad voor de Leken]]) * 1997–2011: [[Charles Joseph Chaput]] [[Kapucijnen\|OFMCap]] * 2012-heden: [[Samuel Joseph Aquila]] <gallery> Archbishop Samuel J. Aquila 2014 (cropped).jpg\|Aartsbisschop Samuel J. Aquila Denver, Church of the Immaculate Conception.jpg\|Kathedraal van Denver </gallery> ==Zie ook== [[Katholieke Kerk in de Verenigde Staten]] ==Externe link== {{en}} [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/ddenv.html aartsbisdom Denver] op catholic-hierarchy.org {{commonscat\|Roman Catholic Archdiocese of Denver}} {{Navigatie kerkprovincie Denver}} {{Navigatie Katholieke Kerk Verenigde Staten}} [[Categorie:Aartsbisdom in de Verenigde Staten\|Denver]] [[Categorie:Denver]]	61,077,635	[{"title": "Basisgegevens", "data": {"Aartsbisschop": "Samuel Joseph Aquila", "Parochies": "123", "Oppervlakte": "101.279 km\u00b2", "Bevolking": "3.352.228 (31-12-2011)", "Katholieken": "557.049 (31-12-2011)", "Website": "https://archden.org"}}, {"title": "Kaart van de kerkprovincie", "data": {"Kaart van de kerkprovincie": "Aartsbisdom Denver", "Portaal": "Christendom"}}]	false
# ATV Liegnitz ATV Liegnitz was een Duitse sportclub uit Liegnitz, dat tegenwoordig het Poolse Legnica is. ## Geschiedenis De club werd in 1852 opgericht als turnclub en in 1896 kwam er een voetbalafdeling. In 1907 werd de club voor het eerst kampioen van Neder-Silezië en plaatste zich zo voor de eindronde om de titel van Duitsland. In de kwalificatie won de club met 5-1 van Preußen Kattowitz, maar in de halve finale moest de club het onderspit delven voor TuFC Britannia Cottbus. Het volgende seizoen nam Preußen Kattowitz wraak en werd ATV meteen uitgeschakeld. Ook in 1909 was deze club de boosdoener. ATV werd elk jaar kampioen van Neder-Silezië maar had zware tegenstand in de eindronde. In 1910 en 1911 werd de club door Askania Forst en Deutscher SV Posen uitgeschakeld, telkens met duidelijke cijfers. In 1912 had de club voor het eerst succes. Na een 2-0-overwinning op SC Preußen Görlitz kreeg de club een bye voor de halve finale en plaatste zich zo voor het eerst voor de finale, waar de club met 5-1 won van Germania Breslau. Hierdoor plaatste de club zich voor het eerst voor de eindronde om het Duitse landskampioenschap, waarin ze in de eerste ronde verloren van SpVgg 1899 Leipzig. In 1913 werd de club opnieuw door Preußen Kattowitz in de eerste ronde uitgeschakeld. Ook in het laatste vooroorlogste kampioenschap bleef de club in de eerste ronde steken. Na het einde van de Eerste Wereldoorlog werden de activiteiten hervat voor het seizoen 1919/20. ATV werd opnieuw kampioen en verloor in de eindronde van FC Viktoria Forst. Een jaar later had de club nog eens succes na een overwinning op Beuthen SuSV 09, maar in de halve finale moesten ze met 5-1 het onderspit delven tegen de Breslauer Sportfreunde. In 1922 verstoorde MTV 1920 Züllichau voor het eerst de hegemonie van ATV door kampioen te worden van Neder-Silezië, waardoor de club zich niet plaatste voor de eindronde. Een jaar later was de club er wel weer bij. De eindronde werd nu niet meer in bekervorm gespeeld, maar in een groepsfase en ATV werd vierde op vijf deelnemers. Nadat turnverenigingen en voetbalclubs moesten splitsen in de jaren twintig werd de voetbalafdeling van ATV zelfstandig onder de naam SpVgg 1896 Liegnitz. In 1937 werden beide clubs verenigd onder de naam TuSpo Liegnitz, later werd dit NSTG Liegnitz. Na het einde van de Tweede Wereldoorlog moest Duitsland Silezië afstaan aan Polen. De Duitsers werden verdreven en de naam van Liegnitz werd veranderd in Legnica. Alle Duitse voetbalclubs in de streek werden ontbonden. ## Erelijst Kampioen Zuidoost-Duitsland 1912 Kampioen Neder-Silezië 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1920, 1921, 1923	nlwiki/1762563	nlwiki	1,762,563	ATV Liegnitz	https://nl.wikipedia.org/wiki/ATV_Liegnitz	2021-10-04T15:52:58Z	nl	Q300073	21,034	{{Infobox voetbalclub \| clubnaam = ATV Liegnitz \| logo = Alter Turnverein Liegnitz, Logo.png \| volledigenaam =Alter Turnverein 1852 Liegnitz \| bijnaam = \| opgericht = [[1852]] \| opgeheven = [[1937]] \| stadion = Jahnsportplatz \| capaciteit = \| voorzitter = \| trainer = \| competitie = \| pattern_la1=\|pattern_b1=\|pattern_ra1= \| leftarm1=0000aa\|body1=0000aa\|rightarm1=0000aa\|shorts1=ffffff\|socks1=ffffff \| pattern_la2=\|pattern_b2=\|pattern_ra2= \| leftarm2=ffffff\|body2=ffffff\|rightarm2=ffffff\|shorts2=ffffff\|socks2=ffffff }} '''ATV Liegnitz''' was een [[Duitsland\|Duitse]] sportclub uit Liegnitz, dat tegenwoordig het Poolse [[Legnica (plaats)\|Legnica]] is. == Geschiedenis == De club werd in 1852 opgericht als turnclub en in 1896 kwam er een voetbalafdeling. In 1907 werd de club voor het eerst kampioen van Neder-Silezië en plaatste zich zo voor de [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1906/07\|eindronde]] om de titel van [[Zuidoost-Duitse voetbalbond\|Duitsland]]. In de kwalificatie won de club met 5-1 van [[1. FC Kattowitz\|Preußen Kattowitz]], maar in de halve finale moest de club het onderspit delven voor [[TuFC Britannia Cottbus]]. Het volgende seizoen nam Preußen Kattowitz wraak en werd ATV meteen uitgeschakeld. Ook in [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1908/09\|1909]] was deze club de boosdoener. ATV werd elk jaar kampioen van Neder-Silezië maar had zware tegenstand in de eindronde. In [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1909/10\|1910]] en [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1910/11\|1911]] werd de club door [[FC Askania Forst\|Askania Forst]] en [[Deutscher SV Posen]] uitgeschakeld, telkens met duidelijke cijfers. In [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1911/12\|1912]] had de club voor het eerst succes. Na een 2-0-overwinning op [[SC Preußen Görlitz]] kreeg de club een bye voor de halve finale en plaatste zich zo voor het eerst voor de finale, waar de club met 5-1 won van [[SC Germania 1904 Breslau\|Germania Breslau]]. Hierdoor plaatste de club zich voor het eerst voor de [[Duits voetbalkampioenschap 1911/12\|eindronde om het Duitse landskampioenschap]], waarin ze in de eerste ronde verloren van [[SpVgg 1899 Leipzig]]. In [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1912/13\|1913]] werd de club opnieuw door Preußen Kattowitz in de eerste ronde uitgeschakeld. Ook in het laatste vooroorlogste kampioenschap bleef de club in de eerste ronde steken. Na het einde van de [[Eerste Wereldoorlog]] werden de activiteiten hervat voor het seizoen [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1919/20\|1919/20]]. ATV werd opnieuw kampioen en verloor in de eindronde van [[FC Viktoria Forst]]. Een jaar later had de club nog eens succes na een overwinning op [[Beuthen SuSV 09]], maar in de halve finale moesten ze met 5-1 het onderspit delven tegen de [[Vereinigte Breslauer Sportfreunde\|Breslauer Sportfreunde]]. In 1922 verstoorde [[MTV 1920 Züllichau]] voor het eerst de hegemonie van ATV door kampioen te worden van Neder-Silezië, waardoor de club zich niet plaatste voor de eindronde. Een jaar later was de club er wel weer bij. De [[Zuidoost-Duits voetbalkampioenschap 1922/23\|eindronde]] werd nu niet meer in bekervorm gespeeld, maar in een groepsfase en ATV werd vierde op vijf deelnemers. Nadat turnverenigingen en voetbalclubs moesten splitsen in de jaren twintig werd de voetbalafdeling van ATV zelfstandig onder de naam [[SpVgg 1896 Liegnitz]]. In 1937 werden beide clubs verenigd onder de naam ''TuSpo Liegnitz'', later werd dit [[NSTG Liegnitz]]. Na het einde van de [[Tweede Wereldoorlog]] moest Duitsland Silezië afstaan aan Polen. De [[Verdrijving van Duitsers na de Tweede Wereldoorlog\|Duitsers werden verdreven]] en de naam van Liegnitz werd veranderd in Legnica. Alle Duitse voetbalclubs in de streek werden ontbonden. == Erelijst == '''Kampioen Zuidoost-Duitsland''' : 1912 '''Kampioen Neder-Silezië''' : 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1914, 1920, 1921, 1923 [[Categorie:Sport in Legnica\|°]] [[Categorie:Voetbalclub in Silezië (Pruisen)\|Liegnitz]]	60,054,555	[{"title": "ATV Liegnitz", "data": {"Naam": "Alter Turnverein 1852 Liegnitz", "Opgericht": "1852", "Opgeheven": "1937", "Stadion": "Jahnsportplatz", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# ATunes ATunes is een vrije muziekspeler voor Windows, Linux, Solaris, Mac OS X en FreeBSD. ## Functies ATunes ondersteunt grote afspeellijsten met duizenden nummers. Met een filteroptie kan gezocht worden naar specifieke artiesten, albums of genres. Met drag-and-drop kunnen bestanden aan de muziekbibliotheek toegevoegd worden. ATunes ondersteunt "slimme afspeellijsten" waardoor vaak afgespeelde of hoog gewaardeerde liedjes bovenaan in de afspeellijst worden geplaatst. De bibliotheek wordt georganiseerd door meerdere kolommen zoals titel, artiest, album en genre, die kunnen worden gesorteerd of verborgen. De navigator kan worden weergegeven als een hiërarchische boom, mappen of covers. ATunes is een hulpmiddel voor het opzoeken van artiesten op verschillende websites, zoals YouTube, Google Video en Wikipedia. Het integreert ook met Last.fm en AudioScrobbler. ### Bestandsformaten en tags ATunes heeft ondersteuning voor de bestandsformaten MP3, Ogg Vorbis, WMA, WAV, FLAC, MP4, APE, MPC, cue en mac. Online radio wordt ook ondersteund. Bovendien kunnen M3U-afspeellijsten worden geopend en opgeslagen. De tageditor van aTunes ondersteunt metadata voor MP3, OGG, FLAC, WMA, MP4, ra en rm. Daarnaast kan het ook foto's uit ID3v2-tags tonen. ### Statistieken Gebruikers kunnen verschillende statistieken opvragen over hun afspeelhistoriek, zoals de meest gespeelde liedjes en de nooit gespeelde liedjes. Deze gegevens worden weergegeven in grafieken en cirkeldiagrammen. ### Audio-cd's Muziek kan worden geript van audio-cd's en gecodeerd in WAV, MP3, FLAC en OGG. De Nero AAC-encoder wordt ondersteund. ATunes kan automatisch tracknamen van Amazon halen. ### Gebruikersinterface Naast de standaard weergave met alle bedieningselementen en functies, is er een meervenstermodus waarbij elk element (navigator, afspeellijst, contextinformatie) afzonderlijk getoond kan worden. Daarnaast is er een volledigschermmodus en kan de speler ook naar het systeemvak worden verborgen. Het uiterlijk van aTunes kan veranderd worden door het verwisselen van thema.	nlwiki/3695116	nlwiki	3,695,116	ATunes	https://nl.wikipedia.org/wiki/ATunes	2020-05-30T09:03:34Z	nl	Q286637	17,282	{{Infobox software \| naam = aTunes \| logo = \| logobreedte = \| screenshot = ScreenshotaTunes.png \| onderschrift = \| ontwikkelaar = Alex Aranda \| uitgebracht = 2006 \| laatste_versie = 3.1.2 \| laatste_releasedatum = 22 juni 2014 \| laatste_beta_versie = \| laatste_beta_releasedatum = \| status = Inactief \| besturingssysteem = [[Microsoft Windows\|Windows]], [[Linux]], [[Solaris (besturingssysteem)\|Solaris]], [[OS X\|Mac OS X]] en [[FreeBSD]] \| programmeertaal = [[Java (programmeertaal)\|Java]] \| categorie = [[Audiospeler]] \| licentie = [[GNU General Public License\|GPL]] \| website = {{en}}[http://www.atunes.org/ Officiële website] \| portaal2 = Vrije software }} '''ATunes''' is een [[vrije software\|vrije]] [[muziekspeler]] voor [[Microsoft Windows\|Windows]], [[Linux]], [[Solaris (besturingssysteem)\|Solaris]], [[macOS\|Mac OS X]] en [[FreeBSD]]. == Functies == ATunes ondersteunt grote [[afspeellijst]]en met duizenden nummers. Met een filteroptie kan gezocht worden naar specifieke artiesten, albums of genres. Met [[drag-and-drop]] kunnen bestanden aan de muziekbibliotheek toegevoegd worden. ATunes ondersteunt "slimme afspeellijsten" waardoor vaak afgespeelde of hoog gewaardeerde liedjes bovenaan in de afspeellijst worden geplaatst.<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20130614074123/http://archive09.linux.com/feature/134527 Linux.com :: aTunes tries to be the best of two worlds]</ref> De bibliotheek wordt georganiseerd door meerdere kolommen zoals titel, artiest, album en genre, die kunnen worden gesorteerd of verborgen. De navigator kan worden weergegeven als een [[Hiërarchie\|hiërarchische]] boom, mappen of covers. ATunes is een hulpmiddel voor het opzoeken van artiesten op verschillende [[website]]s, zoals [[YouTube]], [[Google Video]] en [[Wikipedia]]. Het integreert ook met [[Last.fm]] en [[AudioScrobbler]]. === Bestandsformaten en tags === ATunes heeft ondersteuning voor de [[Bestandsformaat\|bestandsformaten]] [[MP3]], [[Ogg Vorbis]], [[Windows Media Audio\|WMA]], [[WAV]], [[FLAC]], [[MP4]], [[.ape\|APE]], [[MPC (bestandsformaat)\|MPC]], [[cue (bestand)\|cue]] en [[mac (bestandsformaat)\|mac]]. Online radio wordt ook ondersteund. Bovendien kunnen [[M3U]]-afspeellijsten worden geopend en opgeslagen. De tageditor van aTunes ondersteunt [[metadata]] voor MP3, OGG, FLAC, WMA, MP4, ra en rm. Daarnaast kan het ook foto's uit [[ID3 (tag)\|ID3v2]]-tags tonen. === Statistieken === Gebruikers kunnen verschillende statistieken opvragen over hun afspeelhistoriek, zoals de meest gespeelde liedjes en de nooit gespeelde liedjes. Deze gegevens worden weergegeven in grafieken en cirkeldiagrammen. === Audio-cd's === Muziek kan worden geript van audio-cd's en gecodeerd in [[WAV]], [[MP3]], [[FLAC]] en [[Ogg Vorbis\|OGG]]. De [[Nero Burning ROM\|Nero]] [[Advanced Audio Coding\|AAC]]-encoder wordt ondersteund. ATunes kan automatisch tracknamen van [[Amazon.com\|Amazon]] halen. === Gebruikersinterface === Naast de standaard weergave met alle bedieningselementen en functies, is er een meervenstermodus waarbij elk element (navigator, afspeellijst, contextinformatie) afzonderlijk getoond kan worden. Daarnaast is er een volledigschermmodus en kan de speler ook naar het systeemvak worden verborgen. Het uiterlijk van aTunes kan veranderd worden door het verwisselen van thema. == Externe link == * {{en}}[http://atunes.org/ Officiële website] {{Appendix}} {{Kleine letter}} [[Categorie:Mediaspeler]] [[Categorie:Opensourcesoftware en vrije software]] [[Categorie:Software geschreven in Java]]	56,422,678	[{"title": "aTunes", "data": {"Ontwikkelaar(s)": "Alex Aranda", "Uitgebracht": "2006", "Recentste versie": "3.1.2 \u00b7 (22 juni 2014)", "Status": "Inactief", "Besturings\u00adsysteem": "Windows, Linux, Solaris, Mac OS X en FreeBSD", "Geschreven in": "Java", "Categorie": "Audiospeler", "Licentie(s)": "GPL", "Versiebeheer": "Offici\u00eble broncode", "Website": "(en) Offici\u00eble website", "Portaal": "Informatica \u00b7 Vrije software"}}]	false
# A legend, symphonic poem A legend, a symphonic poem, is een compositie van Arnold Bax. Het werk uit zijn niet erg productieve jaren gedurende de Tweede Wereldoorlog is zijn laatste van een twintigtal symfonische gedichten. Bax schreef een voor zijn doen vrij onstuimig werk dat gezien wordt als een verbeelding van legendarische personen dan wel ietwat griezelige sprookjesfiguur uit het Noorden. Tegelijkertijd heeft Bax niets losgelaten over wie hij dan wel verbeeld zou hebben. Het werk maakte een ongelukkige start. Het stond op het programma van de Proms op 28 juli 1944, dat concert werd afgezegd vanwege de bombardementen op Londen. Het werd een aantal maanden voor het eerst uitgevoerd vanuit het schuiladres van het BBC Symphony Orchestra in Bedford, dirigent was Adrian Boult. Julian Herbage was een buurman van Bax, samensteller van de Promsconcerten en radiopresentator (Music Magazine). Bax schreef een wat kleiner orkest voor voor dit symfonisch gedicht, hetgeen wellicht terug te voeren is op het feit dat het BBC-orkest enigszins afgeslankt de oorlog doorging: - 3 dwarsfluiten (III ook piccolo), 2 hobo’s, 2 klarinetten, 2 fagotten - 4 hoorns, 3 trompetten, 3 trombones, 1 tuba - pauken, percussie, 1 harp - violen, altviolen, celli, contrabassen	nlwiki/4806113	nlwiki	4,806,113	A legend, symphonic poem	https://nl.wikipedia.org/wiki/A_legend,_symphonic_poem	2024-10-11T07:07:51Z	nl	Q29882953	12,120	{{Infobox compositie \| titel = A legend, symphonic poem \| afbeelding = \| onderschrift = \| componist = [[Arnold Bax]] \| soortcompositie = [[symfonisch gedicht]] \| geschrevenvoor = [[symfonieorkest]] \| toonsoort = \| opusnummer = \| andereaanduiding = GP357 \| gecomponeerdin = 1944 \| première = [[28 oktober]] [[1944]] \| uitgave = \| opgedragenaan = Julian Livingstone Herbage \| duur = 15 minuten \| vorige = To Russia \| volgende = Te Deum \| oeuvre = [[Oeuvre van Arnold Bax]] }} '''A legend, a symphonic poem''',<ref>Bax schreef meer werken onder de titel Legend.</ref> is een [[compositie (muziek)\|compositie]] van [[Arnold Bax]]. Het werk uit zijn niet erg productieve jaren gedurende de [[Tweede Wereldoorlog]] is zijn laatste van een twintigtal [[symfonisch gedicht\|symfonische gedichten]]. Bax schreef een voor zijn doen vrij onstuimig werk dat gezien wordt als een verbeelding van legendarische personen dan wel ietwat griezelige sprookjesfiguur uit het Noorden. Tegelijkertijd heeft Bax niets losgelaten over wie hij dan wel verbeeld zou hebben. Het werk maakte een ongelukkige start. Het stond op het programma van de [[Proms]] op 28 juli 1944, dat concert werd afgezegd vanwege de bombardementen op [[Londen]]. Het werd een aantal maanden voor het eerst uitgevoerd vanuit het schuiladres van het [[BBC Symphony Orchestra]] in [[Bedford (Engeland)\|Bedford]], [[dirigent]] was [[Adrian Boult]]. [[Julian Herbage]] was een buurman van Bax, samensteller van de [[Proms]]concerten en radiopresentator (''Music Magazine''). Bax schreef een wat kleiner orkest voor voor dit symfonisch gedicht, hetgeen wellicht terug te voeren is op het feit dat het BBC-orkest enigszins afgeslankt de oorlog doorging: 3 [[dwarsfluit]]en (III ook [[piccolo (fluit)\|piccolo]]), 2 [[hobo (muziekinstrument)\|hobo’s]], 2 [[klarinet]]ten, 2 [[fagot]]ten 4 [[hoorn (muziekinstrument)\|hoorns]], 3 [[trompet]]ten, 3 [[trombone]]s, 1 [[tuba (muziekinstrument)\|tuba]] [[pauk]]en, [[percussie]], 1 [[harp (tokkelinstrument)\|harp]] [[viool\|violen]], [[altviool\|altviolen]], [[cello\|celli]], [[contrabas]]sen {{Appendix\|2= uitgave [[Chandos (muzieklabel)\|Chandos]]: [[Bryden Thomson]] met het [[London Philharmonic]] in een opname uit 1991 (enig beschikbare opname in 2017 [http://arnoldbax.com/score-and-performance-materials/ Arnold Bax Trust] [https://www.davpar.eu/bax/bax4053.html Werklijst van Bax] [https://www.bbc.co.uk/events/ejf8gw Proms Archive] ---- {{references}} }} {{DEFAULTSORT:Legend, symphonic poem}} [[Categorie:Symfonisch gedicht]] [[Categorie:Compositie van Arnold Bax]] [[Categorie:Compositie voltooid in 1944]]	68,233,435	[{"title": "A legend, symphonic poem", "data": {"Componist": "Arnold Bax", "Soort compositie": "symfonisch gedicht", "Gecomponeerd voor": "symfonieorkest", "Andere aanduiding": "GP357", "Compositiedatum": "1944", "Premi\u00e8re": "28 oktober 1944", "Opgedragen aan": "Julian Livingstone Herbage", "Duur": "15 minuten", "Vorige werk": "To Russia", "Volgende werk": "Te Deum", "Oeuvre": "Oeuvre van Arnold Bax", "Portaal": "Klassieke muziek"}}]	false
# A la bonne heure A la bonne heure was een koffieplantage in het Surinaamse district Commewijne. Deze plantage lag aan de Commewijnerivier naast de plantages Zoelen en Geertruidenberg. Deze plantage, waarvan de geschiedenis relatief onbekend is, werd circa 1745 aangelegd door Abraham Lemmers en opgeheven in 1885. De plantage werd oorspronkelijk Smaldoek, of in het Surinaams: smaradoekoe genoemd, een naam die vermoedelijk ontstaan is vanwege haar smallere en langere vorm. Volgens de kaart van Alexander de Lavaux was de echtgenote van Charles Godefroy, van plantage Alkmaar de volgende eigenaar. De schatrijke Gideon Adriaan Diederik de Graaff werd In 1793 eigenaar van de plantage. Die bezat vier plantages en was administrateur van nog 27 andere plantages. Zijn zus was gehuwd met Pieter van der Werff Pieterz III. De eigenaar van de plantages Dordrecht en Killenstein. Vermoedelijk heeft de Graaff de naam van de plantage veranderd in A la bonne heure. Daarna werd de plantage eigendom van het fonds Le Chevalier en Portielje, dat ook eigenaar was van de plantages Crommelinsgift, Dordrecht, Fakkershoop, Leliëndaal en La Tourtonne. Het fonds verkocht de plantage op zijn beurt aan Hendrina Johanna Francke, die er een indigoplantage van maakte. Deze teelt verdween snel door de opkomst van synthetische kleurstoffen. Er waren in 1834 in Suriname nog maar drie plantages die indigo teelden, wat waarschijnlijk de reden was dat Francke in 1834 de helft van de plantages verkocht aan Anthony Wildebroer. Gijsbert Christiaan Bosch Reitz werd de volgende eigenaar. Hij was ook eigenaar van de plantages Geertruidenberg en Zoelen. De plantage werd door Reitz' zoon Jean Philippe aangepast in een suikerrietplantage. Het suikerriet werd verkocht aan de centraalfabriek van Mariënburg. Reitz richtte in 1882 samen met de bankier J.G. Sillem en de directie van de Nederlandse Handel-Maatschappij in Amsterdam de NV Landbouw Maatschappij Commewijne op. De aandeelhouders stonden in 1884 al voor de keuze tussen liquidatie of kapitaalsuitbreiding. De maatschappij besloot toen om alle aandelen over te nemen en de exploitatie voor eigen rekening voort te zetten. Een jaar later besloot de aandeelhoudersvergadering om alsnog over te gaan tot ontbinding van de vennootschap. A la bonne heure · Anna's Zorg · Akkerboom · Alliance · Alkmaar · Andresa · Auka · Andreesgift · Bantaskine · Barbados · Batavia · Beekenhorst · Belladrum · Bellevue · Belwaarde · Beninenburg · Berg en Dal · Bergen op Zoom · Berlijn (Commewijne) · Berlijn (Para) · Bethlehem · Boksweide · Boston · Botany Bay · Boxel · Bronswijk · Brouwerslust · Bruinendaal · Bucklebury · Buitenrust · Burnside · Cadrosspark · Caledonia · Campenburg · Cannewapibo · Catharina Sophia · Clevia · Cliffort-Kokshoven · Clyde · Concordia · Concordia en een Kwart Lot · Courcabo · De Dageraad · De Goede Vriendschap · De Resolutie · De Vier Hendrikken · Diamond · Dijkveld · Domburg · Dordrecht · Eendragt · Elisabeth's Hoop · Ellen · L'Espérance (Nickerierivier) · L'Espérance (Surinamerivier) · Esthersrust · Fairfield · Fortuin · Flora · Florentia · Frederiksburg · Frederiksdorp · Frederikslust · Geertruidenberg · Geyersvlijt · Glensander · Gloria · Groot Chatillon · Groot Marseille · Guadeloupe · Hague · Hamburg · Hamilton · Hamptoncourt · Hannover · Hazard · Hebron · Hecht en Sterk · Hooyland · Hope · Houttuin · Huntly · Huwelijkszorg · Inverness · Jagtlust · Jodensavanne · Johan & Margaretha · Johanna Catharina · Johanna Maria · Johannesburg · John · Katwijk · Kent · Kerkshoven · Killenstein · Klein Bellevue · Kleinhoop · Krappahoek · Kroonenburg · Kwatta · La Jalousie · La Prosperité · La Rencontre · La Ressource (Saramacca) · La Ressource (Surinamerivier) · La Singularité · Laarwijk · Leasowes · Leliëndaal · Leonsberg · Livorno · Longmay · Lunenburg · Lust en Rust · Lustrijk · Maasstroom · Margarethenburg · Maria Petronella · Mariënbosch · Mariënburg · Margaretha's Gift · Mary's Hope · Meerzorg · Merveille · Moed en Kommer · Mon Bijou · Mon Souci · Mon Trésor · Monnikendam · Mopentibo · Morgenster · Moy · Nieuw Mocha · Nieuwzorg · Nieuwe Aanleg · De Nieuwe Grond · Nijd en Spijt · Novar · Nursery · Nut en Schadelijk · Onoribo · Onverwacht · Oranibo · Ornamibo · Overbrug · Overtoom · Oxford · Palestina · Paradise · Persévérance · Petersburg · Picardië · Peperpot · Pieterszorg · Plaisance · Poelwijk · Potosie · Purmerend · Reijnsdorp · Reijnsfort · Rijnberk · Roosenburg · Rorac · Rust en Werk · Rustenburg · Saltzhalen · Sans Souci · Saphir · Sarah · Sardam · Schaapstede · Schoonoord · Sinabo en Gelre · Sint Barbara · Sint Eustatius · Slootwijk · Sorgvliet · Spieringshoek · Standvastigheid · Suidwijn · Suzanna's Daal · Toevlugt (Surinamerivier) · Tout Lui Faut · Toledo · Totness · Tyronne · 't Vertrouwen · Victoria · Vierkinderen · Visserszorg · Voorburg · Voorzorg (Saramacca) · Vossenburg · Vredenburg · Vriendsbeleid en Ouderzorg · Vreeland · Waltonhall · Waldijk · Waterloo · Wederzorg · Welbedacht · Welgelegen (Commewijne) · Welgelegen (Coronie) · Welgevallen · Weltevreden · Wolffs Capoerica · Wolfenbüttel · 't Ylant · Zoelen · Zorg en Hoop (hout) · Zorg en Hoop (indigo) · Zorg en Hoop (katoen) · Zorg en Hoop (suiker)	nlwiki/2530212	nlwiki	2,530,212	A la bonne heure	https://nl.wikipedia.org/wiki/A_la_bonne_heure	2024-03-23T21:18:56Z	nl	Q2280245	41,121	{{infobox plantage}} [[Bestand:KITLV A206 - Twee Europeanen in een veld met Liberia-koffie in Suriname, KITLV 78992.tiff\|thumb\|Veld met liberia-koffie, foto [[KITLV]]]] '''A la bonne heure''' was een [[koffieplantage]] in het Surinaamse district [[Commewijne (district)\|Commewijne]]. Deze plantage lag aan de [[Commewijne (rivier)\|Commewijnerivier]] naast de plantages ''[[Zoelen (plantage)\|Zoelen]]'' en [[Geertruidenberg (plantage)\|''Geertruidenberg'']]. Deze plantage, waarvan de geschiedenis relatief onbekend is, werd circa 1745 aangelegd door Abraham Lemmers<ref>Dikland, F., Hest, C. van et al. (2011): ''Surinaamse architectuurdocumentatie: Zoelen''</ref> en opgeheven in 1885. De plantage werd oorspronkelijk ''Smaldoek'', of in het [[Sranan Tongo\|Surinaams]]: ''smaradoekoe'' genoemd, een naam die vermoedelijk ontstaan is vanwege haar smallere en langere vorm. Volgens de kaart van [[Alexander de Lavaux]] was de echtgenote van Charles Godefroy, van plantage ''[[Alkmaar (Suriname)\|Alkmaar]]'' de volgende eigenaar. De schatrijke Gideon Adriaan Diederik de Graaff werd In 1793 eigenaar van de plantage. Die bezat vier plantages en was [[Plantageadministrateur\|administrateur]] van nog 27 andere plantages. Zijn zus was gehuwd met Pieter van der Werff Pieterz III. De eigenaar van de plantages ''[[Dordrecht (Suriname)\|Dordrecht]]'' en ''[[Killenstein]]''. Vermoedelijk heeft de Graaff de naam van de plantage veranderd in ''A la bonne heure''. Daarna werd de plantage eigendom van het fonds Le Chevalier en Portielje, dat ook eigenaar was van de plantages ''[[Crommelinsgift]]'', ''[[Dordrecht (Suriname)\|Dordrecht]]'', ''[[Fakkershoop]]'', ''[[Leliëndaal]]'' en ''[[La Tourtonne]]''. Het fonds verkocht de plantage op zijn beurt aan Hendrina Johanna Francke, die er een [[indigo (kleurstof)\|indigoplantage]] van maakte. Deze teelt verdween snel door de opkomst van synthetische kleurstoffen. Er waren in 1834 in Suriname nog maar drie plantages die indigo teelden, wat waarschijnlijk de reden was dat Francke in 1834 de helft van de plantages verkocht aan Anthony Wildebroer.<ref> [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010670046:mpeg21:a0008 Surinaamsche Courant, 07-09-1934, nummer 72.]</ref> Gijsbert Christiaan Bosch Reitz werd de volgende eigenaar. Hij was ook eigenaar van de plantages [[Geertruidenberg (plantage)\|''Geertruidenberg'']] en [[Zoelen (plantage)\|''Zoelen'']]. De plantage werd door Reitz' zoon Jean Philippe aangepast in een [[suikerrietplantage]]. Het suikerriet werd verkocht aan de centraalfabriek van [[Mariënburg (Suriname)\|Mariënburg]].<ref>[http://www.archive.org/stream/develuwschefamil00ansp/develuwschefamil00ansp_djvu.txt Anspach, J. (1882): ''De Veluwsche familie Tulleken en hare verwanten'']</ref> Reitz richtte in 1882 samen met de bankier J.G. Sillem en de directie van de [[Nederlandse Handel-Maatschappij]] in Amsterdam de ''NV Landbouw Maatschappij Commewijne op''.<ref>[http://www.gahetna.nl/collectie/archief/ead/index/eadid/2.20.01/nodes/YToxOntpOjA7czo2OiJjMDE6MS4iO30%3D/open/c01:1.c02:1.c03:1.#c01:1.c02:1.c03:1. Het Nationaal Archief]</ref> De aandeelhouders stonden in 1884 al voor de keuze tussen liquidatie of kapitaalsuitbreiding. De maatschappij besloot toen om alle aandelen over te nemen en de exploitatie voor eigen rekening voort te zetten. Een jaar later besloot de aandeelhoudersvergadering om alsnog over te gaan tot ontbinding van de vennootschap. {{Appendix\|2= * Aa, A.J. van der (1839): ''Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden.'' 1e deel, p. 72, Gorinchem: Jacobus Noorduyn. * Brown, C. (1793-1795): ''Surinaamsche Staatkundige Almanach.'' Paramaribo: Wilkens. * Dikland, F., Hest, C. van et al. (2011): ''Surinaamse architectuurdocumentatie. Geertruidenberg, Zoelen''. * Maatschappij tot Nut van 't Algemeen (1820-1930): ''Surinaamsche Almanak'', Paramaribo. {{References}} }} {{Navigatie plantages Suriname}} [[Categorie:Plantage in Commewijne]] [[Categorie:Koffieplantage in Suriname]] [[Categorie:Suikerrietplantage in Suriname]]	67,253,307	[{"title": "", "data": {"Land": "Suriname", "Waterlichamen": "Commewijne", "Produceert": "Koffieboon", "Beschreven op": "www.surinameplantages.com"}}]	false
# Aan België overgedragen gebieden De aan België overgedragen gebieden waren in de periode 1949-1958 een door België bestuurd grondgebied in het huidige Duitsland. ## Situering Het gebied besloeg 1350 hectare en telde circa 700 inwoners. Het omvatte de Akense buurtschap Bildchen, de dorpen Leykaul, Losheim en het gehucht Hemmeres. ## Geschiedenis Op 2 april 1949 werd het gebied aan België toegewezen door middel van het door zes landen ondertekend Verdrag van Parijs nadat bij besprekingen met Duitsland over de definitieve grensafbakening na de Tweede Wereldoorlog geen vooruitgang werd geboekt. Daar het gebied de status had van militaire administratieve zone viel het onder het bestuur van het Belgisch ministerie van Defensie. Deze stelde generaal Paul Bolle aan als militair gouverneur. In de volksmond werd het gebied ook ‘Bollenien’ of ‘Bollenië’ genoemd. Het gebied werd administratief samengevoegd tot een gemeente en had een eigen rechtbank. Op 24 september 1956 werd het Verdrag van Brussel ondertekend met betrekking tot de Duits-Belgische onderhandelingen over compensaties voor het oorlogsleed alsook over de aanpassing van de Duits-Belgische grens bevatte. Op 6 augustus 1958 werd dit verdrag door Duitsland geratificeerd en op 28 augustus 1958 werden de grensaanpassingen doorgevoerd.	nlwiki/5790912	nlwiki	5,790,912	Aan België overgedragen gebieden	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aan_Belgi%C3%AB_overgedragen_gebieden	2023-11-29T20:05:11Z	nl	Q122761687	7,958	De '''aan België overgedragen gebieden''' waren in de periode 1949-1958 een door [[België]] bestuurd grondgebied in het huidige [[Duitsland]]. == Situering == Het gebied besloeg 1350 [[hectare]] en telde circa 700 inwoners. Het omvatte de [[Aken (stad)\|Akense]] buurtschap [[Bildchen (Noordrijn-Westfalen)\|Bildchen]], de dorpen [[Leykaul]], [[Losheim (Hellenthal)\|Losheim]] en het [[gehucht]] [[Hemmeres]]. == Geschiedenis == Op 2 april 1949 werd het gebied aan België toegewezen door middel van het door zes landen ondertekend [[verdrag van Parijs (1949)\|Verdrag van Parijs]] nadat bij besprekingen met Duitsland over de definitieve grensafbakening na de [[Tweede Wereldoorlog]] geen vooruitgang werd geboekt. Daar het gebied de status had van militaire administratieve zone viel het onder het bestuur van het [[Ministerie van Defensie (België)\|Belgisch ministerie van Defensie]]. Deze stelde [[generaal]] [[Paul Bolle]] aan als [[gouverneur\|militair gouverneur]]. In de volksmond werd het gebied ook ‘Bollenien’ of ‘Bollenië’ genoemd. Het gebied werd administratief samengevoegd tot een gemeente en had een eigen rechtbank. Op 24 september 1956 werd het [[Verdrag van Brussel (1956)\|Verdrag van Brussel]] ondertekend met betrekking tot de Duits-Belgische onderhandelingen over compensaties voor het oorlogsleed alsook over de aanpassing van de [[Rijksgrens van België\|Duits-Belgische grens]] bevatte. Op 6 augustus 1958 werd dit verdrag door [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)\|Duitsland]] geratificeerd en op 28 augustus 1958 werden de grensaanpassingen doorgevoerd. {{Appendix\|2= * [https://www.arch.be/index.php?l=nl&m=nieuws&r=alle-nieuwsberichten&a=2023-05-08-bollenien-de-grote-politieke-rol-van-een-klein-stukje-land-aan-de-duits-belgische-grens Bollenien: de grote politieke rol van een klein stukje land aan de Duits-Belgische grens], ''Rijksarchief in België'', 8 mei 2023 * HUYBREGHTS Gerrit, [https://docplayer.nl/111598221-Verschijnt-driemaandelijks-in-januari-april-juli-oktober-3-woord-van-de-voorzitter-5-50-jaar-geleden-het-einde-van-bollenie.html 50 jaar geleden, het einde van Bollenië of van "de aan België overgedragen gebieden"] (p.5-7), ''Belgaphil'', 31 juli 2008 * GEERAERTS Glenn, [https://glennschrijft.wordpress.com/2019/07/28/bollenie-een-vergeten-buurlandje-1949-1958 Bollenië, een vergeten Belgische ‘kolonie’ (1949-1958)], ''28 juli 2019 {{References}} }} [[Categorie:Voormalig subnationaal gebied in België]] [[Categorie:Militaire geschiedenis van België]]	66,394,501	[]	false
# Absonus Absonus is een geslacht van hooiwagens uit de familie Zalmoxioidae. De wetenschappelijke naam Absonus is voor het eerst geldig gepubliceerd door M. A. González-Sponga in 1987. ## Soorten Absonus omvat de volgende 2 soorten: - Absonus ayalai - Absonus caracasensis	nlwiki/2891867	nlwiki	2,891,867	Absonus	https://nl.wikipedia.org/wiki/Absonus	2023-08-01T15:41:13Z	nl	Q2572922	10,065	{{Taxobox \| type = dier \| naam = ''Absonus'' \| titelweergave = cursief \| afbeelding = \| afbeeldingtekst = \| rijk=[[Dieren (biologie)\|Animalia]] (Dieren) \| stam=[[Geleedpotigen\|Arthropoda]] (Geleedpotigen) \| klasse=[[Spinachtigen\|Arachnida]] (Spinachtigen) \| orde = [[Hooiwagens\|Opiliones]] (Hooiwagens) \| familie = [[Zalmoxioidae]] \| onderfamilie = \| taxon = [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| w-naam = ''Absonus'' \| auteur = M. A. González-Sponga \| datum = 1987 \| species = \| commons = }} '''''Absonus''''' is een [[geslacht (biologie)\|geslacht]] van [[hooiwagens]] uit de familie [[Zalmoxioidae]]. De wetenschappelijke naam ''Absonus'' is voor het eerst geldig gepubliceerd door M. A. González-Sponga in 1987. ==Soorten== ''Absonus'' omvat de volgende 2 [[soort]]en:<ref>{{Aut\|Hallan J.}} (2005) [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Zalmoxioidae.txt Zalmoxioidae] in [http://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Opiliones1.htm SYNOPSIS OF THE DESCRIBED OPILIONES OF THE WORLD]. [https://web.archive.org/web/20141012195736/https://insects.tamu.edu/research/collection/hallan/Acari/Family/Zalmoxioidae.txt Gearchiveerd] op 12 oktober 2014.</ref> * ''[[Absonus ayalai]]'' * ''[[Absonus caracasensis]]'' {{Appendix}} [[Categorie:Zalmoxioidae]]	64,868,163	[{"title": "Absonus", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Arthropoda (Geleedpotigen)", "Klasse": "Arachnida (Spinachtigen)", "Orde": "Opiliones (Hooiwagens)", "Familie": "Zalmoxioidae"}}, {"title": "Geslacht", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]	false
# Aclytia Aclytia is een geslacht van vlinders van de familie spinneruilen (Erebidae), uit de onderfamilie Arctiinae. ## Soorten - A. albistriga Schaus, 1910 - A. apicalis Walker, 1854 - A. bractea Möschler, 1877 - A. coeruleonitans Rothschild, 1912 - A. conjecturalis Draudt, 1930 - A. flavicaput Rothschild, 1912 - A. flavigutta Walker, 1854 - A. gynamorpha Hampson, 1898 - A. heber Cramer, 1782 - A. hoffmannsi Rothschild, 1912 - A. jonesi Rothschild, 1912 - A. klagesi Rothschild, 1912 - A. leucaspila Fleming, 1959 - A. mariamne Druce, 1855 - A. mictochroa Hampson, 1914 - A. modesta Köhler, 1924 - A. petraea Schaus, 1892 - A. punctata Butler, 1876 - A. pydna Druce, 1899 - A. reducta Rothschild, 1912 - A. signatura Walker, 1854 - A. superbior Strand - A. terra Schaus, 1896 - A. ventralis Guérin-Meneville, 1843	nlwiki/5369193	nlwiki	5,369,193	Aclytia	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aclytia	2022-07-16T21:12:02Z	nl	Q4674333	15,658	{{Taxobox vlinder \| naam = ''Aclytia'' \| titelweergave = cursief \| afbeelding = Aclytia gynamorpha.jpg \| afbeeldingtekst = ''Aclytia gynamorpha'' \| onderorde = \| superfamilie = [[Noctuoidea]] \| familie = [[Spinneruilen\|Erebidae]] (Spinneruilen) \| onderfamilie = [[Beervlinders\|Arctiinae]] (Beervlinders) \| taxon = [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| auteur = \| datum = }} '''''Aclytia''''' is een geslacht van [[vlinders]] van de familie [[spinneruilen]] (Erebidae), uit de onderfamilie Arctiinae. == Soorten == {{Kolommen2\|Kolom1= ''[[Aclytia albistriga\|A. albistriga]]'' <small>Schaus, 1910</small> ''[[Aclytia apicalis\|A. apicalis]]'' <small>Walker, 1854</small> ''[[Aclytia bractea\|A. bractea]]'' <small>Möschler, 1877</small> ''[[Aclytia coeruleonitans\|A. coeruleonitans]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia conjecturalis\|A. conjecturalis]]'' <small>Draudt, 1930</small> ''[[Aclytia flavicaput\|A. flavicaput]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia flavigutta\|A. flavigutta]]'' <small>Walker, 1854</small> ''[[Aclytia gynamorpha\|A. gynamorpha]]'' <small>Hampson, 1898</small> ''[[Aclytia heber\|A. heber]]'' <small>Cramer, 1782</small> ''[[Aclytia hoffmannsi\|A. hoffmannsi]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia jonesi\|A. jonesi]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia klagesi\|A. klagesi]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia leucaspila\|A. leucaspila]]'' <small>Fleming, 1959</small> ''[[Aclytia mariamne\|A. mariamne]]'' <small>Druce, 1855</small> ''[[Aclytia mictochroa\|A. mictochroa]]'' <small>Hampson, 1914</small> ''[[Aclytia modesta\|A. modesta]]'' <small>Köhler, 1924</small> \|Kolom2= ''[[Aclytia petraea\|A. petraea]]'' <small>Schaus, 1892</small> ''[[Aclytia punctata\|A. punctata]]'' <small>Butler, 1876</small> ''[[Aclytia pydna\|A. pydna]]'' <small>[[Herbert Druce\|Druce]], 1899</small> ''[[Aclytia reducta\|A. reducta]]'' <small>Rothschild, 1912</small> ''[[Aclytia signatura\|A. signatura]]'' <small>Walker, 1854</small> ''[[Aclytia superbior\|A. superbior]]'' <small>Strand</small> ''[[Aclytia terra\|A. terra]]'' <small>Schaus, 1896</small> ''[[Aclytia ventralis\|A. ventralis]]'' <small>Guérin-Meneville, 1843</small> }} [[Categorie:Aclytia\| ]]	62,456,310	[{"title": "Aclytia", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Arthropoda (Geleedpotigen)", "Klasse": "Insecta (Insecten)", "Orde": "Lepidoptera (Vlinders)", "Superfamilie": "Noctuoidea", "Familie": "Erebidae (Spinneruilen)", "Onderfamilie": "Arctiinae (Beervlinders)"}}, {"title": "Geslacht", "data": {"Portaal": "Biologie \u00b7 Insecten"}}]	false
# Abtse wissel De Abtse wissel is door de Zwitserse spoorwegconstructeur Carl Roman Abt als „passieve wissel“ uitgevonden voor de spoorconstructie van kabelspoorwegen. De wissel maakt het mogelijk om voertuigen automatisch te laten passeren bij enkelsporige trajecten. ## Principe De wisselconstructies, zonder wisseltong en andere beweegbare delen, bevinden zich iets voor en na het midden van het traject van een kabelspoorweg, waar twee wagens in tegengestelde richting overheen rijden. Tussen de eerste en de laatste wissel ontstaat een dubbelspoor. Hier kunnen de treinen elkaar passeren. De voertuigen kunnen zonder technisch of menselijk ingrijpen op de wissel het enkelsporig traject na de passeersporen voortzetten. De wissel kan ook in een bocht worden aangebracht. De Abtse wissel maakt het ook mogelijk de trekkabel probleemloos door de wissel te leiden door middel van schuin gemonteerde schijven met een groef (worden ook in een katrol gebruikt) tussen de rails voor elke voertuig. De schijven worden verder in het traject ook gebruikt voor het geleiden van de kabel bij gewone bochten en verschillen in helling. Elke wielas van een wagen is voorzien van verschillend uitgevoerde wielen. Aan de ene wagenkant heeft het wiel een dubbele flens, die het wiel in horizontale richting op de spoorstaaf fixeert. Het wiel aan de andere kant van de as is glad. Het wielstel blijft op de rails door het ene wiel, terwijl het andere wiel vrij is om te bewegen, waardoor schranken en opsluiting van de wielen op de spoorstaaf door eventuele doorbuiging van de as niet mogelijk is. Dit systeem is, zolang de flenzen niet te veel slijten, onderhoudsvrij. De wagen die gebruik maakt van het linkerpasseerspoor heeft de flenzen aan de linkerzijde. De rechterwagen heeft de geflenste wielen aan de rechterzijde. Het vlakke wiel is voor beide wagens aan de binnenzijde gesitueerd. Hierdoor rijdt het wiel over de kop van de rail over de wissel, terwijl het andere wiel en de trekkabel de wagen in de juiste positie op het spoor houden. ### Betrouwbaarheid Dit wisselsysteem is onderhoudsarm omdat er geen bewegende delen aanwezig zijn. Kabelspoorbanen worden het meest ingezet op trajecten met een grote hellingsgraad, waardoor onderhoud bemoeilijkt wordt. Zolang wielstellen en hun bevestigingen voldoende star zijn, zullen de flenzen op de buitenwielen niet te veel slijten en ook de baan niet, inclusief de wissels. Dit maakt het hele systeem zeer betrouwbaar. ### Toepassingsgebied Abtse wissels worden bij kabelspoorwegen in de bergen en op het vlakke land ingezet. De wissels kunnen ook gebruikt worden door spoorwegen met tandradbanen. Het systeem is niet bruikbaar voor treinen met normale wielassen, die hebben over het algemeen een flens aan de binnenzijde van ieder wiel. - Abtse wissel van de kabelspoorweg Petřín (Tsjechië) - Abtse wissel van de Skansens Bergbana (Zweden) - Abtse wissel van de Schloßbergbahn (Graz) in een bocht - Wielas met één wiel met twee flenzen en een vlak wiel	nlwiki/4740396	nlwiki	4,740,396	Abtse wissel	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abtse_wissel	2021-12-04T16:32:28Z	nl	Q334561	22,539	[[Bestand:Bundesarchiv Bild 183-1985-0927-007, Dresden, Standseilbahn.jpg\|thumb\|Abtse wissel in de in 1895 geopende [[kabelspoorweg Dresden]] (foto uit 1985)]] De '''Abtse wissel''' is door de [[Zwitserland\|Zwitserse]] spoorweg[[constructeur]] [[Carl Roman Abt]] als „passieve wissel“ uitgevonden voor de spoorconstructie van [[kabelspoorweg]]en. De [[wissel (spoorweg)\|wissel]] maakt het mogelijk om voertuigen automatisch te laten passeren bij enkelsporige trajecten.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-04.jpg \|titel=Abtse wissel bij de Petřín-kabelspoorweg in Praag \|bezochtdatum=2016-11-18\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304062903/http://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-04.jpg\|archiefdatum=4 maart 2016\|dodeurl=nee}}</ref> == Principe == De wisselconstructies, zonder wisseltong en andere beweegbare delen, bevinden zich iets voor<ref>{{Citeer web \|url=https://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-56.jpg \|titel=Abtse wissel bij de Petřín-kabelspoorweg in Praag - detail\|bezochtdatum=2016-11-18\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304092558/http://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-56.jpg\|archiefdatum=4 maart 2016\|dodeurl=nee}}</ref> en na het midden<ref>{{Citeer web \|url=https://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-05.jpg \|titel=Abtse wissel bij de Petřín-kabelspoorweg in Praag vanuit de andere richting\|bezochtdatum=2016-11-18\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304045308/http://www.prazsketramvaje.cz/obrazky/lanovkapetrin/ldpetrin-trat-05.jpg\|archiefdatum=4 maart 2016\|dodeurl=nee}}</ref> van het traject van een kabelspoorweg, waar twee wagens in tegengestelde richting overheen rijden. Tussen de eerste en de laatste wissel ontstaat een dubbelspoor. Hier kunnen de treinen elkaar passeren. De voertuigen kunnen zonder technisch of menselijk ingrijpen op de wissel het enkelsporig traject na de passeersporen voortzetten. De wissel kan ook in een bocht worden aangebracht.<ref>{{Citeer web \|url=http://pefri-wildbad.de/bergbahn/bg-images/abt-weiche05.jpg \|titel=Asymmetrische Abtse wissel bij de zomerkabelspoorweg in Bad Wildbad (Zwarte Woud)\|bezochtdatum=2016-11-18\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20160304072214/http://pefri-wildbad.de/bergbahn/bg-images/abt-weiche05.jpg\|archiefdatum=4 maart 2016\|dodeurl=nee}}</ref> De ''Abtse wissel'' maakt het ook mogelijk de trekkabel probleemloos door de wissel te leiden door middel van schuin gemonteerde schijven met een groef (worden ook in een [[katrol]] gebruikt) tussen de rails voor elke voertuig. De schijven worden verder in het traject ook gebruikt voor het geleiden van de kabel bij gewone bochten en verschillen in helling. Elke wielas van een wagen is voorzien van verschillend uitgevoerde wielen. Aan de ene wagenkant heeft het wiel een dubbele [[flens (trein)\|flens]], die het wiel in horizontale richting op de spoorstaaf fixeert. Het wiel aan de andere kant van de as is glad. Het wielstel blijft op de rails door het ene wiel, terwijl het andere wiel vrij is om te bewegen, waardoor [[schranken]] en opsluiting van de wielen op de spoorstaaf door eventuele doorbuiging van de [[As (mechanica)\|as]] niet mogelijk is. Dit systeem is, zolang de flenzen niet te veel slijten, onderhoudsvrij. De wagen die gebruik maakt van het linkerpasseerspoor heeft de flenzen aan de linkerzijde. De rechterwagen heeft de geflenste wielen aan de rechterzijde. Het vlakke wiel is voor beide wagens aan de binnenzijde gesitueerd. Hierdoor rijdt het wiel over de kop van de rail over de wissel, terwijl het andere wiel en de trekkabel de wagen in de juiste positie op het spoor houden. === Betrouwbaarheid === Dit wisselsysteem is onderhoudsarm omdat er geen bewegende delen aanwezig zijn. Kabelspoorbanen worden het meest ingezet op trajecten met een grote hellingsgraad, waardoor onderhoud bemoeilijkt wordt. Zolang wielstellen en hun bevestigingen voldoende star zijn, zullen de flenzen op de buitenwielen niet te veel slijten en ook de baan niet, inclusief de wissels. Dit maakt het hele systeem zeer betrouwbaar. === Toepassingsgebied === Abtse wissels worden bij kabelspoorwegen in de bergen en op het vlakke land ingezet. De wissels kunnen ook gebruikt worden door spoorwegen met tandradbanen. Het systeem is niet bruikbaar voor treinen met normale wielassen, die hebben over het algemeen een flens aan de binnenzijde van ieder wiel. <gallery> Abtova výhybka.jpg\|Abtse wissel van de [[kabelspoorweg Petřín]] (Tsjechië) Skansens bergbana 050701 01.jpg\|Abtse wissel van de [[Skansens Bergbana]] (Zweden) Wagenbegegnung.jpg\|Abtse wissel van de [[Schloßbergbahn (Graz)]] in een bocht Heidelberg funicular wheelset.jpg\|Wielas met één wiel met twee flenzen en een vlak wiel </gallery> == Weblinks == {{Commonscat\|Abtsche Weiche}} {{Appendix}} [[Categorie:Kabelspoorweg]] [[Categorie:Railinfrastructuur]]	60,469,436	[]	false
# Aartsbisdom Delhi Het aartsbisdom Delhi (Latijn: Archidioecesis Delhiensis) is een rooms-katholiek aartsbisdom met als zetel New Delhi, de hoofdstad van India. De aartsbisschop van Delhi is metropoliet van de kerkprovincie Delhi, waartoe ook de volgende suffragane bisdommen behoren: - Jammu-Srinagar - Jullundur - Simla-Chandigarh ## Geschiedenis Het aartsbisdom werd opgericht op 13 september 1910, als het aartsbisdom Simla, uit delen van het aartsbisdom Agra en het bisdom Lahore. Op 13 april 1937 veranderde het van naam naar aartsbisdom Delhi-Simla. Op 4 juni 1959 splitste het bisdom Simla zich af en veranderde het van naam naar aartsbisdom Delhi. ## Parochies Het aartsbisdom had in 2021 een oppervlakte van 14.420 km2 en telde 29.139.000 inwoners waarvan 0,3% rooms-katholiek was. ## Aartsbisschoppen - Anselm Edward John Kenealy (21 december 1910 - 13 januari 1936; apostolisch administrator tot 13 april 1937) - Sylvester Patrick Mulligan (13 april 1937 - 16 augustus 1950) - John Burke (apostolisch administrator: 1950 - 12 april 1951) - Joseph Alexander Fernandes (12 april 1951 - 16 september 1967) - Angelo Innocent Fernandes (16 september 1967 - 19 november 1990; coadjutor sinds 4 juni 1959) - Alan Basil de Lastic (19 november 1990 - 20 juni 2000) - Vincent Michael Concessao (7 september 2000 - 30 november 2012; hulpbisschop: 3 februari 1995 - 5 november 1998) - Franco Mulakkal (hulpbisschop: 17 januari 2009 - 13 juni 2013) - Anil Joseph Thomas Couto (30 november 2012 - heden; hulpbisschop: 22 december 2000 - 24 februari 2007) - Deepak Valerian Tauro (hulpbisschop: 16 juli 2021 - heden) Delhi (aartsbisdom) · Jammu-Srinagar · Jullundur · Simla-Chandigarh	nlwiki/5858975	nlwiki	5,858,975	Aartsbisdom Delhi	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aartsbisdom_Delhi	2024-11-07T08:19:59Z	nl	Q1364423	30,556	{{Infobox bisdom \| naaminlandstaal = \| afbeelding = Sacred Heart Cathedral (New Delhi).jpg \| onderschrift = Sacred Heart-kathedraal in New Delhi in 2006 \| bisschop = [[Anil Joseph Thomas Couto]] (aartsbisschop) \| titel = \| hulpbisschop = [[Deepak Valerian Tauro]] (hulpbisschop)<br />[[Vincent Michael Concessao]] (aartsbisschop-emeritus) \| kathedraal = [[Kathedraal van New Delhi]] \| kapittel = \| vicaris-generaal = \| aartsbisdom = \| dekenaten = \| parochie = 66 \| oppervlakte = 14.420 km² \| bevolking = 29.139.000 (31-12-2021) \| katholieken = 95.000 (31-12-2021) \| patroon = \| kaartbisdom = Roman Catholic Archdiocese of Delhi in India.jpg \| website = }} Het '''aartsbisdom Delhi''' ([[Latijn]]: ''Archidioecesis Delhiensis'') is een [[Rooms-Katholieke Kerk\|rooms-katholiek]] [[aartsbisdom]] met als zetel [[New Delhi]], de hoofdstad van [[India]]. De [[aartsbisschop]] van Delhi is [[metropoliet]] van de kerkprovincie Delhi, waartoe ook de volgende [[Suffragaan bisdom\|suffragane bisdommen]] behoren: * [[Bisdom Jammu-Srinagar\|Jammu-Srinagar]] * [[Bisdom Jullundur\|Jullundur]] * [[Bisdom Simla-Chandigarh\|Simla-Chandigarh]] == Geschiedenis == Het aartsbisdom werd opgericht op 13 september 1910, als het aartsbisdom ''Simla'', uit delen van het aartsbisdom [[Aartsbisdom Agra\|Agra]] en het bisdom [[Aartsbisdom Lahore \|Lahore]]. Op 13 april 1937 veranderde het van naam naar aartsbisdom ''Delhi-Simla''. Op 4 juni 1959 splitste het bisdom [[Bisdom Simla-Chandigarh\|Simla]] zich af en veranderde het van naam naar aartsbisdom ''Delhi''. == Parochies == Het aartsbisdom had in 2021 een oppervlakte van 14.420 km<sup>2</sup> en telde 29.139.000 inwoners waarvan 0,3% rooms-katholiek was. == Aartsbisschoppen == * [[Anselm Edward John Kenealy]] (21 december 1910 - 13 januari 1936; apostolisch administrator tot 13 april 1937) * [[Sylvester Patrick Mulligan]] (13 april 1937 - 16 augustus 1950) ** [[John Burke]] (apostolisch administrator: 1950 - 12 april 1951) * [[Joseph Alexander Fernandes]] (12 april 1951 - 16 september 1967) * [[Angelo Innocent Fernandes]] (16 september 1967 - 19 november 1990; coadjutor sinds 4 juni 1959) * [[Alan Basil de Lastic]] (19 november 1990 - 20 juni 2000) * [[Vincent Michael Concessao]] (7 september 2000 - 30 november 2012; hulpbisschop: 3 februari 1995 - 5 november 1998) ** [[Franco Mulakkal]] (hulpbisschop: 17 januari 2009 - 13 juni 2013) * [[Anil Joseph Thomas Couto]] (30 november 2012 - heden; hulpbisschop: 22 december 2000 - 24 februari 2007) ** [[Deepak Valerian Tauro]] (hulpbisschop: 16 juli 2021 - heden) {{Appendix\|2= {{Citeer web\|url=https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/ddelh.html\|titel=Archdiocese of Delhi\|auteur=\|uitgever=catholic hierarchy\|datum=2024\|bezochtdatum=13 april 2024}} {{Citeer web\|url=https://gcatholic.org/dioceses/diocese/delh0.htm\|titel=Metropolitan Archdiocese of Delhi\|auteur=\|uitgever=GCatholic\|datum=2024\|bezochtdatum=13 april 2024}} {{References}} }} {{Navigatie kerkprovincie Delhi}} {{Navigatie Katholieke Kerk India}} [[Categorie:Katholiek aartsbisdom\|Delhi]] [[Categorie:Bisdom in India\|Delhi]]	68,348,834	[{"title": "Basisgegevens", "data": {"Kathedraal": "Kathedraal van New Delhi"}}, {"title": "Hi\u00ebrarchie", "data": {"Bisschop": "Anil Joseph Thomas Couto (aartsbisschop)", "Hulpbisschop": "Deepak Valerian Tauro (hulpbisschop) \u00b7 Vincent Michael Concessao (aartsbisschop-emeritus)"}}, {"title": "Statistieken", "data": {"Oppervlakte": "14.420 km\u00b2", "Bevolking": "29.139.000 (31-12-2021)", "Katholieken": "95.000 (31-12-2021)", "Parochies": "66"}}, {"title": "Locatie", "data": {"Locatie": "Aartsbisdom Delhi", "Portaal": "Christendom"}}]	false
# Abertis Abertis Infraestructuras, SA is een Spaans bedrijf dat gespecialiseerd is in het beheren van tolsnelwegen en parkeerterreinen. Het is sinds juli 2018 een dochteronderneming van een holding waarin het Italiaanse Atlantia SpA 50% +1 aandeel en het Spaanse Actividades de Construcción y Servicios 50% -1 van de aandelen in handen hebben. ## Activiteiten Abertis is een internationale exploitant van tolwegen. Het had in 2017 zo’n 8600 kilometer aan tolwegen onder beheer verdeeld over 15 landen in Europa, Azië en Noord-Amerika. De belangrijkste markten waarin het actief is zijn Spanje (1558 km), Frankrijk (1761 km) en Brazilië (3250 km). In 2017 behaalde het een omzet van €5,3 miljard, waarvan 26% in Spanje werd gerealiseerd. Frankrijk de grootste markt met een omzetaandeel van 32% gevolgd door Brazilië met 16%. De nettowinst was €0,9 miljard. Het is een zeer kapitaalsintensieve activiteit, het balanstotaal is bijna €30 miljard euro en de schuldenlast was zo’n €18 miljard per eind 2017. De rente op de schulden is een zeer grote kostenpost. ## Geschiedenis Abertis is op 30 mei 2003 ontstaan na de fusie van Acesa (Autopistas, Concesionaria Española SA) en Aurea-Aumar. Na de fusie exploiteerde Abertis in Spanje ongeveer 1500 kilometer tolsnelweg (68% van het totaal). De Abertisgroep bestaat uit de exploitatiebedrijven Acesa (541 km), Aumar (468 km), Iberpistas (70 km), Aucat (58 km), Castellana (77 km), Aulesa (38 km) en Avasa (295 km). Abertis had een belang van 10% in de Portugese branchegenoot Brisa en in Italië een indirect belang (via een ander bedrijf) van 7% in Autostrade SpA. Abertis heeft ook een belang van 25% in de Britse schaduwtolmaatschappij Road Management Group (RMG), en verder is het bedrijf actief in Colombia, Chili en Argentinië. In 2003 was de omzet 1,283 miljard euro. Begin 2006 verkocht de Franse Staat haar belang van 75% in de Franse tolmaatschappij Sanef aan Abertis. In april 2006 werd bekend dat Abertis en Autostrade SpA van plan zijn te gaan fuseren, maar de gesprekken hierover zijn later zonder succes afgebroken. Samen met vliegveld en -verkeersbeheerder AENA heeft Albertis de beheersmaatschappij TBI in 2005 opgericht, die meerdere vliegvelden in Europa en Noord- en Zuid-Amerika beheert. In 2013 werd TBI verkocht aan ADC & HAS Airports Worldwide. ## Overname Medio mei 2017 deed het Italiaanse Atlantia een eerste bod op alle aandelen van Abertis. Atlantia was bereid €16,3 miljard te betalen. Abertis was het bedrijf dat tien jaar geleden zelf had gepoogd de Italiaanse tolwegenexploitant Autostrade in te lijven, maar dit mislukte. In de loop van 2017 kwam ook het Spaanse bouwconcern Actividades de Construcción y Servicios (ACS) van Florentino Pérez in beeld als tweede kandidaatovernemer van Abertis. Na een maandenlange overnamestrijd besloten Atlantia en ACS samen te werken om Abertis te acquireren. Begin 2018 brachten ze gezamenlijk een overnamebod van €18,2 miljard uit, bijna twee miljard euro meer dan het eerste bod van Atlantia in mei 2017. De aandeelhouders gingen in op het bod en in juni 2018 kregen ACS en Atlantia ook van de Europese mededingingsautoriteiten toestemming om Abertis over te nemen. Bij de goedgekeurde transactie verkreeg Atlantia 50%+1 aandeel Abertis in handen en ACS de rest. Door de overname is Atlantia, gecombineerd met het consortium van Atlantia en ACS dat Abertis controleert, de grootste autowegenexploitant ter wereld. Met 14.000 kilometer autowegen onder beheer in Spanje en Italië en een gezamenlijke omzet van meer dan €10 miljard passeert de nieuwe combinatie het Franse VINCI, die in 2016 circa €6,3 miljard aan tolinkomsten genereerde. Ook de inbreng van het Duitse bouwconcern Hochtief, een dochteronderneming van ACS, is in de constructie van groot belang gegeven de marktpenetratie van Hochtief in voor het concern nieuwe markten als Duitsland, de Verenigde Staten, Canada en Australië.	nlwiki/220652	nlwiki	220,652	Abertis	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abertis	2024-01-27T22:26:09Z	nl	Q319730	27,771	{{Infobox bedrijf \| bedrijfsnaam = Abertis \| bedrijfslogo = Abertis.svg \| afbeelding = Peatge_de_Martorell_Catalunya.JPG \| beurs = \| beurscode1 = \| oprichting = 2003 \| locatie = [[Barcelona (Spanje)\|Barcelona]], [[Spanje]] \| sleutelfiguren = Francisco Reynés Massanet <small>([[Bestuursvoorzitter\|CEO]])</small><br />Salvador Alemany Mas <small>(voorzitter) \| omzet = € 5,3 miljard (2017) \| winst = € 897 miljoen (2017) \| werknemers = 15.099 (2017) waarvan 14% in Spanje \| producten = Tolwegen \| website = [http://www.abertis.com Abertis] }} '''Abertis Infraestructuras, SA''' is een [[Spanje\|Spaans]] bedrijf dat gespecialiseerd is in het beheren van [[tolweg\|tol]][[autosnelweg\|snelwegen]] en [[parkeerplaats\|parkeerterreinen]]. Het is sinds juli 2018 een [[dochteronderneming]] van een holding waarin het Italiaanse [[Atlantia SpA]] 50% +1 aandeel en het Spaanse [[Actividades de Construcción y Servicios]] 50% -1 van de aandelen in handen hebben. == Activiteiten == Abertis is een internationale exploitant van tolwegen. Het had in 2017 zo’n 8600 kilometer aan tolwegen onder beheer verdeeld over 15 landen in Europa, Azië en Noord-Amerika. De belangrijkste markten waarin het actief is zijn Spanje (1558 km), Frankrijk (1761 km) en Brazilië (3250 km).<ref name=ABAR17>{{pdf}} {{en}} Abertis [https://web.archive.org/web/20180318183636/https://www.abertis.com/media/annual_reports/2017/InformeAnualAbertis2017_ENG.pdf Annual report 2017], geraadpleegd op 18 augustus 2019</ref> In 2017 behaalde het een [[omzet]] van €5,3 miljard, waarvan 26% in Spanje werd gerealiseerd.<ref name=ABAR17/> Frankrijk de grootste markt met een omzetaandeel van 32% gevolgd door Brazilië met 16%. De nettowinst was €0,9 miljard. Het is een zeer kapitaalsintensieve activiteit, het balanstotaal is bijna €30 miljard euro en de schuldenlast was zo’n €18 miljard per eind 2017.<ref name=ABAR17/> De rente op de schulden is een zeer grote kostenpost. == Geschiedenis == Abertis is op 30 mei 2003 ontstaan na de [[fusie]] van Acesa (''Autopistas, Concesionaria Española SA'') en Aurea-Aumar. Na de fusie exploiteerde Abertis in Spanje ongeveer 1500 kilometer tolsnelweg (68% van het totaal). De Abertisgroep bestaat uit de exploitatiebedrijven Acesa (541 km), Aumar (468 km), Iberpistas (70 km), Aucat (58 km), Castellana (77 km), Aulesa (38 km) en Avasa (295 km). Abertis had een belang van 10% in de Portugese branchegenoot [[Brisa]] en in Italië een indirect belang (via een ander bedrijf) van 7% in [[Autostrade SpA]]. Abertis heeft ook een belang van 25% in de Britse [[schaduwtol]]maatschappij [[Road Management Group]] (RMG), en verder is het bedrijf actief in Colombia, Chili en Argentinië. In 2003 was de omzet 1,283 miljard euro. Begin 2006 verkocht de Franse Staat haar belang van 75% in de Franse tolmaatschappij [[Sanef]] aan Abertis. In april 2006 werd bekend dat Abertis en Autostrade SpA van plan zijn te gaan fuseren, maar de gesprekken hierover zijn later zonder succes afgebroken. Samen met vliegveld en -verkeersbeheerder [[AENA]] heeft Albertis de beheersmaatschappij TBI in 2005 opgericht, die meerdere vliegvelden in Europa en Noord- en Zuid-Amerika beheert. In 2013 werd TBI verkocht aan ADC & HAS Airports Worldwide.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180722125649/http://www.airport-world.com/news/general-news/2875-abertis-sells-airport-assets-in-europe-and-usa.html Abertis sells airport assets in Europe and the US, 22 juli 2013], geraadpleegd op 18 augustus 2018</ref> == Overname == Medio mei 2017 deed het [[Italië\|Italiaanse]] [[Atlantia]] een eerste bod op alle aandelen van Abertis.<ref name=FDATL>Het Financieele Dagblad [https://fd.nl/ondernemen/1201881/ondernemersfamilie-benetton-biedt-ruim-16-mrd-op-uitbater-spaanse-tolwegen Atlantia biedt ruim € 16 mrd voor uitbater Spaanse tolwegen, 16 mei 2017], geraadpleegd op 17 mei 2017. [https://web.archive.org/web/20211202202344/https://fd.nl/ondernemen/1201881/ondernemersfamilie-benetton-biedt-ruim-16-mrd-op-uitbater-spaanse-tolwegen Gearchiveerd] op 2 december 2021.</ref> Atlantia was bereid €16,3 miljard te betalen. Abertis was het bedrijf dat tien jaar geleden zelf had gepoogd de Italiaanse tolwegenexploitant Autostrade in te lijven, maar dit mislukte.<ref name=FDATL/> In de loop van 2017 kwam ook het Spaanse bouwconcern [[Actividades de Construcción y Servicios]] (ACS) van [[Florentino Pérez]] in beeld als tweede kandidaatovernemer van Abertis. Na een maandenlange overnamestrijd besloten Atlantia en ACS samen te werken om Abertis te acquireren.<ref name=FDAAA/> Begin 2018 brachten ze gezamenlijk een overnamebod van €18,2 miljard uit, bijna twee miljard euro meer dan het eerste bod van Atlantia in mei 2017. De aandeelhouders gingen in op het bod en in juni 2018 kregen ACS en Atlantia ook van de Europese mededingingsautoriteiten toestemming om Abertis over te nemen.<ref name=FDAAA>Het Financieele Dagblad [https://fd.nl/ondernemen/1261060/ondernemersfamilie-benetton-en-preses-real-madrid-mogen-spaanse-tolwegexploitant-kopen Benetton en preses Real Madrid mogen Spaanse tolwegexploitant kopen, 8 juli 2018], geraadpleegd op 14 juli 2018. [https://web.archive.org/web/20210120054332/https://fd.nl/ondernemen/1261060/ondernemersfamilie-benetton-en-preses-real-madrid-mogen-spaanse-tolwegexploitant-kopen Gearchiveerd] op 20 januari 2021.</ref><ref>{{en}}[http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-4392_en.htm European Commission: EC approves the proposed acquisition of Abertis by ACS and Atlantia, 6 juli 2018], geraadpleegd op 17 augustus 2018. [https://web.archive.org/web/20180731012031/http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-4392_en.htm Gearchiveerd] op 31 juli 2018.</ref> Bij de goedgekeurde transactie verkreeg Atlantia 50%+1 aandeel Abertis in handen en ACS de rest. Door de overname is Atlantia, gecombineerd met het consortium van Atlantia en ACS dat Abertis controleert, de grootste autowegenexploitant ter wereld. Met 14.000 kilometer autowegen onder beheer in Spanje en Italië en een gezamenlijke omzet van meer dan €10 miljard passeert de nieuwe combinatie het Franse [[VINCI]], die in 2016 circa €6,3 miljard aan tolinkomsten genereerde.<ref name=FDATL/> Ook de inbreng van het Duitse bouwconcern [[Hochtief]], een dochteronderneming van ACS, is in de constructie van groot belang gegeven de marktpenetratie van Hochtief in voor het concern nieuwe markten als Duitsland, de Verenigde Staten, Canada en Australië.<ref>{{en}}[https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-03-14/atlantia-ceo-says-23-billion-abertis-deal-will-speed-expansion Atlantia CEO Says $23 Billion Abertis Deal Will Speed Growth], [[Bloomberg L.P.\|Bloomberg News]], 14 maart 2018, geraadpleegd op 17 augustus 2018. [https://web.archive.org/web/20180817124934/https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-03-14/atlantia-ceo-says-23-billion-abertis-deal-will-speed-expansion Gearchiveerd] op 17 augustus 2018.</ref> ==Externe link== *[https://web.archive.org/web/20200511101151/https://www.abertis.com/ www.abertis.com] {{Appendix}} [[Categorie:Catalaans bedrijf]] [[Categorie:Economie in Barcelona]] [[Categorie:Verkeer en vervoer in Spanje]]	66,931,802	[{"title": "Abertis", "data": {"Oprichting": "2003", "Sleutelfiguren": "Francisco Reyn\u00e9s Massanet (CEO) \u00b7 Salvador Alemany Mas (voorzitter)", "Land": "Spanje", "Hoofdkantoor": "Barcelona, Spanje", "Werknemers": "15.099 (2017) waarvan 14% in Spanje", "Producten": "Tolwegen", "Industrie": "conglomeraat", "Omzet/jaar": "\u20ac 5,3 miljard (2017)", "Winst/jaar": "\u20ac 897 miljoen (2017)", "Website": "Abertis", "Portaal": "Economie"}}]	false
# Aberu Kebede Aberu Kebede (12 september 1989) is een Ethiopische langeafstandsloopster, die is gespecialiseerd is in de marathon. Ze schreef enkele grote marathons op haar naam, zoals: Rotterdam (2010), Berlijn (2010, 2012, 2016), Tokio (2013) en Frankfurt (2014). Op het WK halve marathon van 2009 won ze een bronzen medaille. ## Titels - Ethiopisch kampioene 10.000 m - 2009, 2012 ## Persoonlijke records Baan \| Onderdeel \| Prestatie \| Datum \| Plaats \| \| --------- \| --------- \| ------------- \| -------- \| \| 3000 m \| 9.19,5 \| 17 april 2006 \| Djibouti \| \| 10.000 m \| 30.48,26 \| 14 juni 2009 \| Utrecht \| Weg \| Onderdeel \| Prestatie \| Datum \| Plaats \| \| -------------- \| ------------ \| ----------------- \| ---------- \| \| 10 km \| 31.05 \| 11 oktober 2009 \| Birmingham \| \| 15 km \| 48.32 \| 5 april 2009 \| Milaan \| \| 20 km \| 1:03.57 \| 11 oktober 2009 \| Birmingham \| \| halve marathon \| 1:07.39 \| 11 oktober 2009 \| Birmingham \| \| 25 km \| 1:22.17 \| 25 september 2016 \| Berlijn \| \| 30 km \| 1:38.42 (WR) \| 25 september 2016 \| Berlijn \| \| marathon \| 2:20.30 \| 30 september 2012 \| Berlijn \| ## Palmares ### 10.000 m - 2009: Ethiopische kamp. in Addis Ababa - 33.18,08 - 2009: 5e Utrecht Night of 10,000m - 30.48,26 - 2010: Znamensky Memorial in Zhukovskiy - 32.17,74 - 2012: Ethiopische kamp. in Addis Ababa - 32.48,6 - 2012: 5e Prefontaine Classic - 31.09,28 ### 5 km - 2009: Adidas Women's Challenge in Londen - 15.13 - 2015: Corrida de Mulher in Lissabon - 15.58 ### 10 km - 2009: Sunfeast World in Bangalore - 32.11 - 2010: 5e Sunfeast World in Bangalore - 32.21 - 2011: Jakarta International - 32.31 - 2012: Great Ethiopian Run - 33.27 ### 20 km - 2008: Marseille-Cassis (20,3 km) - 1:10.12 ### halve marathon - 2008: halve marathon van Reims - 1:11.43 - 2009: halve marathon van Milaan - 1:08.43 - 2009: WK in Birmingham - 1:07.39 - 2009: halve marathon van New Delhi - 1:07.59 - 2010: 4e halve marathon van New Delhi - 1:08.39 - 2011: 11e halve marathon van Lissabon - 1:08.28 - 2011: 8e halve marathon van New Delhi - 1:09.07 - 2014: 8e halve marathon van Ras al-Khaimah - 1:09.22 - 2014: halve marathon van Philadelphia - 1:08.41 ### marathon - 2010: marathon van Dubai - 2:24.26 - 2010: marathon van Rotterdam - 2:25.29 - 2010: marathon van Berlijn - 2:23.58 - 2011: 12e marathon van Daegu - 2:31.22 - 2011: 8e marathon van Londen - 2:24.34 - 2012: 5e marathon van Dubai - 2:20.33 - 2012: 6e marathon van Londen - 2:23.12 - 2012: marathon van Berlijn - 2:20.30 - 2013: marathon van Tokio - 2:25.34 - 2013: 13e WK - 2:38.04 - 2013: marathon van Shanghai - 2:23.28 - 2014: 5e marathon van Londen - 2:23.21 - 2014: marathon van Frankfurt - 2:22.21 - 2015: 5e marathon van Dubai - 2:21.17 - 2015: 7e Boston Marathon - 2:26.52 - 2015: marathon van Berlijn 2015 - 2:20.48 - 2016: 4e marathon van Tokio - 2:23.01 - 2016: marathon van Berlijn - 2:20.45 ### veldlopen - 2007: 16e WK voor junioren - 22.05	nlwiki/4256951	nlwiki	4,256,951	Aberu Kebede	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aberu_Kebede	2022-08-08T11:06:54Z	nl	Q433879	41,894	{{Infobox atletiek \| afbeelding = Berlin marathon 2012 buelowstrasse between kilometers 36 and 37 30.09.2012 11-05-046.jpg \| onderschrift = Op weg naar haar overwinning bij de marathon van Berlijn 2012 tussen km 36 en 37 \| naam = Aberu Kebede \| bijnaam = \| geboortedatum = [[12 september]] [[1989]] \| geboorteplaats = \| overlijdensdatum = \| overlijdensplaats = \| nationaliteit = {{ET}} \| lengte = \| gewicht = \| discipline = lange afstand \| trainer = \| 1etitel = Ethiopisch kampioene 10.000 m 2009 \| OS = \| extra = Wereldrecordhoudster 30 km }} '''Aberu Kebede''' ([[12 september]] [[1989]]) is een [[Ethiopië\|Ethiopische]] [[Atleet\|langeafstandsloopster]], die is gespecialiseerd is in de [[Marathon (sport)\|marathon]]. Ze schreef enkele grote marathons op haar naam, zoals: [[Marathon Rotterdam 2010\|Rotterdam]] (2010), [[Marathon van Berlijn\|Berlijn]] (2010, 2012, 2016), [[Marathon van Tokio 2013\|Tokio]] (2013) en [[Marathon van Frankfurt 2014\|Frankfurt]] (2014). Op het WK halve marathon van 2009 won ze een bronzen [[medaille]]. == Titels == * Ethiopisch kampioene [[10.000 meter (atletiek)\|10.000 m]] - 2009, 2012 == Persoonlijke records == ;Baan {\| class="wikitable" !Onderdeel !Prestatie !Datum !Plaats \|- \|3000 m \|9.19,5 \|17 april 2006 \|[[Djibouti (stad)\|Djibouti]] \|- \|10.000 m \|30.48,26 \|14 juni 2009 \|[[Utrecht (stad)\|Utrecht]] \|} ;Weg {\| class="wikitable" !Onderdeel !Prestatie !Datum !Plaats \|- \|10 km \|31.05 \|11 oktober 2009 \|[[Birmingham (Verenigd Koninkrijk)\|Birmingham]] \|- \|15 km \|48.32 \|5 april 2009 \|[[Milaan (stad)\|Milaan]] \|- \|20 km \|1:03.57 \|11 oktober 2009 \|[[Birmingham (Verenigd Koninkrijk)\|Birmingham]] \|- \|halve marathon \|1:07.39 \|11 oktober 2009 \|[[Birmingham (Verenigd Koninkrijk)\|Birmingham]] \|- \|25 km \|1:22.17 \|25 september 2016 \|[[Berlijn]] \|- \|30 km \|1:38.42 (WR) \|25 september 2016 \|[[Berlijn]] \|- \|marathon \|2:20.30 \|30 september 2012 \|[[Berlijn]] \|} == Palmares == === 10.000 m === * 2009: {{goud}} Ethiopische kamp. in [[Addis Abeba\|Addis Ababa]] - 33.18,08 * 2009: 5e Utrecht Night of 10,000m - 30.48,26 * 2010: {{goud}} Znamensky Memorial in Zhukovskiy - 32.17,74 * 2012: {{goud}} Ethiopische kamp. in Addis Ababa - 32.48,6 * 2012: 5e [[Prefontaine Classic]] - 31.09,28 === 5 km === * 2009: {{brons}} [[Adidas]] Women's Challenge in Londen - 15.13 * 2015: {{brons}} Corrida de Mulher in Lissabon - 15.58 === 10 km === * 2009: {{brons}} Sunfeast World in [[Bangalore]] - 32.11 * 2010: 5e Sunfeast World in Bangalore - 32.21 * 2011: {{goud}} Jakarta International - 32.31 * 2012: {{goud}} [[Great Ethiopian Run]] - 33.27 === 20 km === * 2008: {{brons}} [[Marseille-Cassis]] (20,3 km) - 1:10.12 === halve marathon === * 2008: {{zilver}} [[halve marathon van Reims]] - 1:11.43 * 2009: {{goud}} [[halve marathon van Milaan]] - 1:08.43 * 2009: {{brons}} [[Wereldkampioenschap halve marathon 2009\|WK in Birmingham]] - 1:07.39 * 2009: {{brons}} [[halve marathon van New Delhi]] - 1:07.59 * 2010: 4e halve marathon van New Delhi - 1:08.39 * 2011: 11e [[halve marathon van Lissabon]] - 1:08.28 * 2011: 8e halve marathon van New Delhi - 1:09.07 * 2014: 8e [[halve marathon van Ras al-Khaimah]] - 1:09.22 * 2014: {{goud}} [[halve marathon van Philadelphia]] - 1:08.41 === marathon === * 2010: {{zilver}} [[Marathon van Dubai 2010\|marathon van Dubai]] - 2:24.26 * 2010: {{goud}} [[Marathon Rotterdam 2010\|marathon van Rotterdam]] - 2:25.29 * 2010: {{goud}} [[Marathon van Berlijn 2010\|marathon van Berlijn]] - 2:23.58 * 2011: 12e [[Wereldkampioenschappen atletiek 2011 – marathon\|marathon van Daegu]] - 2:31.22 * 2011: 8e [[Marathon van Londen 2011\|marathon van Londen]] - 2:24.34 * 2012: 5e [[Marathon van Dubai 2012\|marathon van Dubai]] - 2:20.33 * 2012: 6e [[Marathon van Londen 2012\|marathon van Londen]] - 2:23.12 * 2012: {{goud}} [[Marathon van Berlijn 2012\|marathon van Berlijn]] - 2:20.30 * 2013: {{goud}} [[Marathon van Tokio 2013\|marathon van Tokio]] - 2:25.34 * 2013: 13e [[Wereldkampioenschappen atletiek 2013 – marathon\|WK]] - 2:38.04 * 2013: {{goud}} marathon van [[Shanghai]] - 2:23.28 * 2014: 5e [[Marathon van Londen 2014\|marathon van Londen]] - 2:23.21 * 2014: {{goud}} [[Marathon van Frankfurt 2014\|marathon van Frankfurt]] - 2:22.21 * 2015: 5e [[Marathon van Dubai 2015\|marathon van Dubai]] - 2:21.17 * 2015: 7e [[Boston Marathon 2015\|Boston Marathon]] - 2:26.52 * 2015: {{zilver}} [[marathon van Berlijn 2015]] - 2:20.48 * 2016: 4e [[Marathon van Tokio 2016\|marathon van Tokio]] - 2:23.01 * 2016: {{goud}} [[Marathon van Berlijn 2016\|marathon van Berlijn]] - 2:20.45 === veldlopen === * 2007: 16e [[Wereldkampioenschappen veldlopen\|WK]] voor junioren - 22.05 {{Appendix\|2= * {{Link IAAF naam\|id=228071}} * {{en}} [https://more.arrs.run/runner/16388 Info op more.arrs.run] }} {{Commonscat\|Aberu Kebede}} {{DEFAULTSORT:Kebede, Aberu}} [[Categorie:Ethiopisch atleet]] [[Categorie:Ethiopisch langeafstandsloper]] [[Categorie:Ethiopisch marathonloper]]	62,576,836	[{"title": "Aberu Kebede", "data": {"Volledige naam": "Aberu Kebede", "Geboortedatum": "12 september 1989", "Geboorteplaats": "Shewa", "Nationaliteit": "Ethiopi\u00eb"}}, {"title": "Sportieve informatie", "data": {"Discipline": "lange afstand", "Eerste titel": "Ethiopisch kampioene 10.000 m 2009", "Extra": "Wereldrecordhoudster 30 km", "Portaal": "Atletiek"}}]	false
# Aberystwyth Castle Aberystwyth Castle was een kasteel in Aberystwyth, Ceredigion, Midden-Wales. De constructie van het kasteel begon in 1277. Samen met Flint Castle, Rhuddlan Castle en Builth Wells castle was het een onderdeel in de campagne van Koning Edward I tegen de Welsh. Aberystwyth was een lastige klus en het kasteel was nog niet af toen de Welsh het in 1282 kortstondig veroverden en in brand staken. In 1289 kon de bouw, met zeer hoge kosten, eindelijk afgesloten worden. In 1294-5 werd het kasteel langdurig belegerd tijdens de opstand van Madog ap Llywelyn. Rond 1307 bloeide er een klein dorpje rond het kasteel op en het kreeg de officiële naam Llanbadarn Gaerog. In de praktijk noemde iedereen het dorpje echter bij de huidige naam Aberystwyth. Het kasteel verwisselde vaak van eigenaar tijdens de vele Engels-Welshe confrontaties, waarbij onder anderen Owain Glyndŵr het kasteel kortstondig veroverde in 1404. Na de vrede in 1408 raakte het kasteel in verval. Toch benoemde Koning Charles I het kasteel in 1637 tot koninklijke munt. Dit werd de uiteindelijke ondergang van het kasteel. De beheerder van de munterij, rijk geworden door zijn baan, koos de kant van de monarchie tijdens de Engelse Burgeroorlog. Dit maakte het kasteel tot een doel van Oliver Cromwell, waarna het in zijn opdracht in 1649 werd verwoest.	nlwiki/1554156	nlwiki	1,554,156	Aberystwyth Castle	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aberystwyth_Castle	2025-01-02T20:19:24Z	nl	Q319745	12,198	{{Infobox kasteel \| naam = Aberystwyth Castle \| afbeelding = Aberystwyth Castle 01.jpg \| onderschrift = \| plaats = [[Aberystwyth]] \| monumentstatus = \| monumentnummer = \| kasteeltype = \| stijl = \| bouwmateriaal = \| bouwjaar = 1277 \| sloopjaar = 1649 \| herbouwjaar = \| huidigefunctie = \| eigenaar = \| lijst = \| mapname = Wales \| lat_deg = 52 \| lat_min = 24 \| lat_sec = 46.4 \| lat_dir = N \| lon_deg = 4 \| lon_min = 5 \| lon_sec = 19.3 \| lon_dir = W }} [[image:Aberystwyth - panoramio (25).jpg\|thumb\|260px\|Aberystwyth Castle's]] '''Aberystwyth Castle''' was een kasteel in [[Aberystwyth]], [[Ceredigion (graafschap)\|Ceredigion]], Midden-[[Wales]]. De constructie van het kasteel begon in 1277. Samen met [[Flint Castle]], [[Rhuddlan Castle]] en [[Builth Wells]] castle was het een onderdeel in de campagne van [[Eduard_I_van_Engeland\|Koning Edward I]] tegen de Welsh. Aberystwyth was een lastige klus en het kasteel was nog niet af toen de Welsh het in 1282 kortstondig veroverden en in brand staken. In 1289 kon de bouw, met zeer hoge kosten, eindelijk afgesloten worden. In 1294-5 werd het kasteel langdurig belegerd tijdens de opstand van [[Madog ap Llywelyn]]. Rond 1307 bloeide er een klein dorpje rond het kasteel op en het kreeg de officiële naam Llanbadarn Gaerog. In de praktijk noemde iedereen het dorpje echter bij de huidige naam Aberystwyth. Het kasteel verwisselde vaak van eigenaar tijdens de vele Engels-Welshe confrontaties, waarbij onder anderen Owain Glyndŵr het kasteel kortstondig veroverde in 1404. Na de vrede in 1408 raakte het kasteel in verval. Toch benoemde [[Karel_I_van_Engeland\|Koning Charles I]] het kasteel in 1637 tot koninklijke munt. Dit werd de uiteindelijke ondergang van het kasteel. De beheerder van de munterij, rijk geworden door zijn baan, koos de kant van de monarchie tijdens de [[Engelse Burgeroorlog]]. Dit maakte het kasteel tot een doel van [[Oliver Cromwell]], waarna het in zijn opdracht in 1649 werd verwoest. == Externe links == [http://www.castlewales.com/aberystw.html Aberystwyth Castle] [https://archive.today/20121223111059/www.bbc.co.uk/wales/mid/sites/panoramics/pages/aber_castle.shtml 360 graden panoramaview van Aberystwyth (Java)] *[http://www.geograph.org.uk/search.php?i=2768015 www.geograph.co.uk : Foto's van Aberystwyth Castle] {{Commonscat}} [[Categorie:Kasteelruïne in Wales]] [[Categorie:Ceredigion]]	68,678,896	[{"title": "Aberystwyth Castle", "data": {"Locatie": "Aberystwyth", "Co\u00f6rdinaten": "52\u00b0 25\u2032 NB, 4\u00b0 5\u2032 WL", "Gebouwd in": "1277", "Gesloopt in": "1649"}}, {"title": "Kaart", "data": {"Kaart": "Aberystwyth Castle (Wales) \u00b7 Aberystwyth Castle"}}]	false
# Acta Scientiarum Mathematicarum Acta Scientiarum Mathematicarum (ook wel Acta Sci. Math. (Szeged ) of korter Acta Szeged genoemd) is een Hongaars wiskundig tijdschrift, dat in Szeged, aan het János Bolyai-Instituut van de Universiteit van Szeged wordt uitgegeven. Het werd in 1922 opgericht door Alfred Haar en Frigyes Riesz. De huidige hoofdredacteur is László Kérchy.	nlwiki/1650088	nlwiki	1,650,088	Acta Scientiarum Mathematicarum	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acta_Scientiarum_Mathematicarum	2015-09-25T13:26:09Z	nl	Q2439091	4,077	'''Acta Scientiarum Mathematicarum''' (ook wel '''Acta Sci. Math. (Szeged )''' of korter '''Acta Szeged''' genoemd) is een [[Hongarije\|Hongaars]] [[wiskundig tijdschrift]], dat in [[Szeged]], aan het [[János Bolyai-Instituut]] van de [[Universiteit van Szeged]] wordt uitgegeven. Het werd in 1922 opgericht door [[Alfred Haar]] en [[Frigyes Riesz]]. De huidige hoofdredacteur is [[László Kérchy]]. == Externe link== {{en}} [http://www.acta.hu/acta/home.action webpagina van het tijdschrift] [[Categorie:Wiskundig tijdschrift]] [[Categorie:Wetenschap in Hongarije]] [http://contenta.ek.szte.hu/acta/100092 Acta Scientiarum Mathematicarum available online (1941-)]	44,966,077	[]	false
# Acarologie Acarologie (van het Griekse ἀκαρί / ἄκαρι, akari: een soort mijt; en -λογία, -logia: "wetenschap") is de studie van mijten en teken, dieren van de orde Acarina. Het is een deelgebied van de arachnologie, een subdiscipline van de zoölogie. Een zoöloog die gespecialiseerd is in acarologie wordt een acaroloog genoemd. Omdat veel leden van Acarina een parasitaire levenswijze hebben, en omdat veel teken ziekten kunnen overbrengen, zijn veel acarologen tevens parasitoloog of medisch microbioloog. Sinds 1963 wordt ongeveer eens in de vier jaar ergens ter wereld een internationaal acarologie-congres georganiseerd.	nlwiki/5622050	nlwiki	5,622,050	Acarologie	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acarologie	2024-03-22T17:11:34Z	nl	Q2669293	25,858	[[Bestand:Acariens terrestres N110 w1150 (9472521506).jpg\|miniatuur\|Pagina uit een Frans acarologisch handboek uit circa 1855]] '''Acarologie''' (van het Griekse ἀκαρί / ἄκαρι, akari: een soort mijt; en -λογία, -logia: "wetenschap") is de studie van [[Acari (mijt)\|mijten en teken]], dieren van de orde [[Acarina]]. Het is een deelgebied van de [[arachnologie]], een subdiscipline van de [[zoölogie]]. Een zoöloog die gespecialiseerd is in acarologie wordt een ''acaroloog'' genoemd. Omdat veel leden van [[Acarina]] een [[Parasiet\|parasitaire]] levenswijze hebben, en omdat veel teken ziekten kunnen overbrengen, zijn veel acarologen tevens [[Parasitologie\|parasitoloog]] of [[Medische microbiologie\|medisch microbioloog]]. Sinds 1963 wordt ongeveer eens in de vier jaar ergens ter wereld een internationaal acarologie-congres georganiseerd.<ref>{{en}}[http://www.acarology.org/ica/ Acarology.org]. [https://web.archive.org/web/20230307031159/http://www.acarology.org/ica/ Gearchiveerd] op 7 maart 2023.</ref> == Externe links == * {{en}}[https://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/acarology/ Internationale website over acarologie] * {{en}}[https://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/acarology/saas/saa.html Systematic & Applied Acarology]: internationaal acarologisch tijdschrift, verschijnt driemaal per jaar * {{en}}[http://www1.montpellier.inra.fr/CBGP/acarologia/index.php Acarologia]: internationaal acarologisch tijdschrift, verschijnt viermaal per jaar * {{en}}[https://www.springer.com/journal/10493 Experimental and Applied Acarology]: wetenschappelijk maandblad over acarologie * {{en}}[https://www.tandfonline.com/loi/taca20 International Journal of Acarology]: internationaal acarologisch tijdschrift, verschijnt achtmaal per jaar {{Appendix}} {{Navigatie biologie}} [[Categorie:Zoölogie]] [[Categorie:Spinachtigen]]	67,246,098	[]	false
# Admiral Makarov (schip, 2017) De Admiral Makarov (Russisch: Адмирал Макаров) is een fregat van de Russische marine, het derde en voorlopig laatste van de zes geplande van de Admiral Grigorovitsj-klasse. ## Gegevens Het schip is 125 m lang, 15,2 m breed met 4,2 m diepgang en 3620 registerton waterverplaatsing. Twee gasturbines van elk 6,3 MW voor kruissnelheid en twee gasturbines van elk 16 MW voor versnelling drijven twee scheepsschroeven aan. NPO Saturn ontwierp en bouwde de gasturbines, nadat Oekraïne weigerde ze te leveren. Het schip heeft een bereik van 8980 km en haalt 56 km/h. De bemanning telt 200 koppen, waaronder 18 officieren en 20 mariniers. ## Wapens De wapens zijn 3M-54 Kalibr kruisvluchtwapens, P-800 Oniks of 3M22 Zirkon antischeepsraketten, een 100 mm-kanon, 24 Boek luchtdoelraketten, A-213 Vympel-A afweer tegen antischeepsraketten, acht 9K38 Igla of 9K333 Verba luchtafweer, 2 x 2 533 mm- torpedobuizen, een RBU-6000 raketlanceerinrichting en een Kamov Ka-27 helikopter. ## Bouw Het is genoemd naar admiraal Stepan Makarov. De Yantar scheepswerf in Kaliningrad legde de kiel op 29 februari 2012 en liet het fregat op 2 september 2015 te water. Op 27 december 2017 ging het fregat met pennantnummer 799 in dienst bij de Zwarte Zeevloot met thuisbasis Sebastopol op de Krim. ## Vaart naar Sebastopol In juli 2018 nam het schip deel aan de jaarlijkse vlootparade voor Sint-Petersburg. Op 18 augustus 2018 vertrok de Admiral Makarov van de Baltische Zee naar de Zwarte Zee en het voer op 21 augustus door het Kanaal begeleid door een mijnenveger van de Royal Navy en gezien door de HMS Queen Elizabeth en kwam in oktober aan in de nieuwe thuishaven Sebastopol op de Krim. ## Syrië Op 5 november 2018 voer de Admiral Makarov naar de Middellandse Zee voor actie in de Syrische Burgeroorlog. Op 25 juni 2021 oefende Admiral Makarov in de Middellandse Zee. ## Oekraïne In 2022 tijdens de Russische invasie van Oekraïne in 2022 vielen de Admiral Makarov en zusterschip Admiral Essen aardolieraffinaderijen en opslagplaatsen van brandstof te Odessa aan met 3M-54 Kalibr kruisvluchtwapens. Nadat de kruiser Moskva op 14 april 2022 gezonken was, werd de Admiral Makarov het vlaggenschip van de Zwarte Zeevloot. Op 6 mei 2022 vielen Neptun antischeepsraketten de Admiral Makarov aan, maar op 9 mei voer het fregat zonder schade bij Sebastopol. Op 29 oktober 2022 vielen 7 torpedo's en 9 onbemande luchtvaartuigen Bayraktar TB2 de Admiral Makarov aan.	nlwiki/5699460	nlwiki	5,699,460	Admiral Makarov (schip, 2017)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Admiral_Makarov_(schip,_2017)	2023-09-17T12:09:26Z	nl	Q18543254	25,922	[[File:Saint Petersburg Baltic Fleet Admiral Makarov 05.jpg\|thumb\|''Admiral Makarov'' te [[Sint-Petersburg]]]] De '''''Admiral Makarov''''' ([[Russisch]]: Адмирал Макаров) is een [[fregat]] van de [[Russische marine]], het derde en voorlopig laatste van de zes geplande van de ''[[Admiral Grigorovitsj]]''-[[Klasse (scheepvaart)\|klasse]]. == Gegevens == Het schip is 125 m lang, 15,2 m breed met 4,2 m [[diepgang]] en 3620 [[registerton]] [[waterverplaatsing]]. Twee [[gasturbine]]s van elk 6,3 [[megawatt\|MW]] voor [[kruissnelheid]] en twee gasturbines van elk 16 MW voor versnelling drijven twee [[scheepsschroef\|scheepsschroeven]] aan. [[NPO Saturn]] ontwierp en bouwde de gasturbines, nadat Oekraïne weigerde ze te leveren. Het schip heeft een bereik van 8980 km en haalt 56 km/h. De bemanning telt 200 koppen, waaronder 18 [[officier]]en en 20 [[marinier]]s. == Wapens == De wapens zijn [[3M-54 Kalibr]] [[kruisvluchtwapen]]s, [[P-800 Oniks]] of [[3M22 Zirkon]] [[antischeepsraket]]ten, een 100 mm-[[kanon (geschut)\|kanon]], 24 [[Boek (raketsysteem)\|Boek]] [[luchtdoelraket]]ten, [[A-213 Vympel-A]] afweer tegen antischeepsraketten, acht [[9K38 Igla]] of [[9K333 Verba]] luchtafweer, 2 x 2 533 mm- [[torpedobuis\|torpedobuizen]], een [[RBU-6000]] raketlanceerinrichting en een [[Kamov Ka-27]] [[helikopter]]. == Bouw == Het is genoemd naar [[admiraal]] [[Stepan Makarov]]. De Yantar scheepswerf in [[Kaliningrad]] legde de [[kiel (schip)\|kiel]] op 29 februari 2012<ref>https://archive.today/20120708175034/http://en.rian.ru/mlitary_news/20120228/171591889.html</ref> en liet het fregat op 2 september 2015 te water. Op 27 december 2017 ging het fregat met [[pennantnummer]] 799 in dienst bij de [[Zwarte Zeevloot]] met thuisbasis [[Sebastopol]] op de [[Krim]].<ref>https://tass.com/defense/982940</ref> == Vaart naar Sebastopol == In juli 2018 nam het schip deel aan de jaarlijkse vlootparade voor [[Sint-Petersburg]]. Op 18 augustus 2018 vertrok de ''Admiral Makarov'' van de [[Baltische Zee]] naar de [[Zwarte Zee]] en het voer op 21 augustus door [[het Kanaal]] begeleid door een [[Mijnenveger (vaartuig)\|mijnenveger]] van de ''[[Royal Navy]]'' en gezien door de ''[[HMS Queen Elizabeth (2017)\|HMS Queen Elizabeth]]''<ref>https://www.youtube.com/watch?v=AV4OiEY1HPY</ref> en kwam in oktober aan in de nieuwe thuishaven [[Sebastopol]] op de [[Krim]].<ref>https://tass.com/defense/1024728</ref> == Syrië== Op 5 november 2018 voer de ''Admiral Makarov'' naar de [[Middellandse Zee]] voor actie in de [[Syrische Burgeroorlog]]. Op 25 juni 2021 oefende ''Admiral Makarov'' in de Middellandse Zee.<ref>https://tass.com/defense/1307151</ref> == Oekraïne == In 2022 tijdens de [[Russische invasie van Oekraïne in 2022]] vielen de ''Admiral Makarov'' en zusterschip ''[[Admiral Essen (schip, 2016)\|Admiral Essen]]'' [[Aardolieraffinage\|aardolieraffinaderij]]en en opslagplaatsen van brandstof te [[Odessa (stad)\|Odessa]] aan met [[3M-54 Kalibr]] [[kruisvluchtwapen]]s. Nadat de [[kruiser]] ''[[Moskva (schip, 1982)\|Moskva]]'' op 14 april 2022 gezonken was, werd de ''Admiral Makarov'' het vlaggenschip van de [[Zwarte Zeevloot]].<ref>https://tass.com/defense/1452397</ref> Op 6 mei 2022 vielen [[Neptun (antischeepsraket)\|Neptun]] [[antischeepsraket]]ten de ''Admiral Makarov'' aan,<ref>https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2022/05/06/the-russian-frigate-admiral-makarov-might-be-the-juiciest-target-in-the-black-sea/?sh=7754ed6774d5</ref> maar op 9 mei voer het fregat zonder schade bij Sebastopol.<ref>https://www.forbes.com/sites/davidaxe/2022/05/09/a-journalist-just-spotted-russias-admiral-makarov-frigate-intact-and-at-sea/?sh=22358e8637ca</ref> Op 29 oktober 2022 vielen 7 [[torpedo (wapen)\|torpedo's]] en 9 [[onbemand luchtvaartuig\|onbemande luchtvaartuigen]] [[Bayraktar TB2]] de ''Admiral Makarov'' aan.<ref>https://www.navalnews.com/naval-news/2022/10/analysis-ukraine-strikes-with-kamikaze-usvs-russian-bases-are-not-safe-anymore/</ref><ref>https://www.theguardian.com/world/2022/oct/30/russias-black-sea-flagship-damaged-in-crimea-drone-attack-video-suggests</ref><ref>https://www.thetimes.co.uk/article/war-in-ukraine-kremlin-naval-base-ablaze-after-flagship-hit-by-massive-drone-attack-72s0lgmxv</ref><ref>https://tass.com/russia/1529537</ref><ref>https://babel.ua/en/news/86491-satellites-captured-damaged-russian-frigates-in-sevastopol-bay-probably-there-was-admiral-makarov-among-them</ref> {{Appendix}} [[Categorie:Russisch marineschip]] [[Categorie:Schip op naam]]	65,982,440	[]	false
# Acmopyle Acmopyle is een geslacht van coniferen uit de familie Podocarpaceae. Het geslacht telt een tweetal groenblijvende boomsoorten. De soort A. pancheri in endemisch in Nieuw-Caledonië en de soort A. sahniana is endemisch in Fiji. ## Soorten - Acmopyle pancheri (Brongn. & Gris.) Pilg. - Acmopyle sahniana J.Buchholz & N.E.Gray Acmopyle · Afrocarpus · Dacrycarpus · Dacrydium · Falcatifolium · Halocarpus · Lagarostrobos · Lepidothamnus · Manoao · Microcachrys · Microstrobos · Nageia · Parasitaxus · Podocarpus · Prumnopitys · Retrophyllum · Saxegothaea · Sundacarpus	nlwiki/809975	nlwiki	809,975	Acmopyle	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acmopyle	2023-07-26T19:28:29Z	nl	Q134029	18,433	{{Taxobox \| type= plant \| titelweergave = cursief \| naam= ''Acmopyle'' \| afbeelding= Acmopyle pancheri2.jpg \| afbeeldingtekst= ''Acmopyle pancheri'' \| rijk= [[Planten\|''Plantae'']] (Planten) \| stam= ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten) \| klasse= ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten) \| clade1= [[Naaktzadigen]] \| orde= ''[[Coniferales]]'' (Coniferen) \| familie= ''[[Podocarpaceae]]'' \| taxon= [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| w-naam= ''Acmopyle'' \| auteur= [[Robert Knud Friedrich Pilger\|Pilg.]] \| datum= \| commons= Category:Acmopyle \| species= Acmopyle }} '''''Acmopyle''''' is een [[geslacht (biologie)\|geslacht]] van [[coniferen]] uit de familie ''[[Podocarpaceae]]''. Het geslacht telt een tweetal [[groenblijvend]]e boomsoorten. De soort ''[[Acmopyle pancheri\|A. pancheri]]'' in [[Endemie (biogeografie)\|endemisch]] in [[Nieuw-Caledonië (gebiedsdeel)\|Nieuw-Caledonië]] en de soort ''[[Acmopyle sahniana\|A. sahniana]]'' is endemisch in [[Fiji]]. ==Soorten== * ''[[Acmopyle pancheri]]'' <small>(Brongn. & Gris.) Pilg.</small> * ''[[Acmopyle sahniana]]'' <small>J.Buchholz & N.E.Gray</small> {{Navigatie Podocarpaceae}} [[Categorie:Podocarpaceae]]	64,797,064	[{"title": "Acmopyle", "data": {"Rijk": "Plantae (Planten)", "Stam": "Embryophyta (Landplanten)", "Klasse": "Spermatopsida (Zaadplanten)", "Clade": "Naaktzadigen", "Orde": "Coniferales (Coniferen)", "Familie": "Podocarpaceae"}}, {"title": "Geslacht", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]	false
# 1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat 1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat, vaak afgekort tot bmim[FeCl4], is een ionische vloeistof met magnetische eigenschappen. Het kan gesynthetiseerd worden uit 1-butyl-3-methylimidazoliumchloride en ijzer(III)chloride. Het heeft een betrekkelijke kleine oplosbaarheid in waterr. Ten gevolge van de aanwezigheid van het hoge spin-ion FeCl4- is de vloeistof paramagnetisch met een magnetische susceptibiliteit van 40,6 × 10−6 emu g−1. Een eenvoudige kleine magneet is voldoende om de vloeistof in een reageerbuis aan te trekken.	nlwiki/5599732	nlwiki	5,599,732	1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat	https://nl.wikipedia.org/wiki/1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat	2022-12-13T15:41:46Z	nl	Q55231683	19,179	{{Infobox chemische stof \| Naam = 1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat \| afbeelding1 = 1-Butyl-3-methylimidazolium tetrachloroferrate.svg \| onderschrift1 = \| afbeelding2 = \| onderschrift2 = \| afbeelding3 = \| onderschrift3 = \| afbeelding4 = \| onderschrift4 = \| Formule = <chem>C8H15Cl4FeN2</chem> \| Molgewicht = 336,87 \| SMILES = CCCCN1C=C[N+](=C1)C.Cl[Fe-](Cl)(Cl)Cl \| InChI = \| IUPAC = 1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat \| AndereNamen = bmim[FeCl<sub>4</sub>] \| CAS = 359845-21-9 \| EINECS = \| EG = \| VN = \| PubChem = 11674455 \| Beschrijving = \| Vergelijkbaar = \| AfbWaarsch = \| TekstWaarsch = \| Rzinnen = \| EUHzinnen = \| Szinnen = \| Carcinogeen = \| Hygroscopisch = \| Omgang = \| Opslag = \| ADR = \| MAC = \| LethaalRat = \| LethaalKonijn = \| LethaalMuis = \| LethaalKip = \| Aggregatie = \| Kleur = \| Dichtheid = \| Smeltpunt = \| Kookpunt = \| Sublimatiepunt = \| Vlampunt = \| Zelfontbranding = \| Dampdruk = \| Brekingsindex = \| Oplosbaarheid = \| GoedOplIn = \| MatigOplIn = \| SlechtOplIn = \| OnoplIn = \| Dipoolmoment = \| LogPow = \| Viscositeit = \| Kristalstructuur = \| fG0g = \| fG0l = \| fG0s = \| fH0g = \| fH0l = \| fH0s = \| S0g = \| S0l = \| S0s = \| Cpm0 = \| Evenwicht = \| KlassiekeAnalyse = \| Spectra = \| NutrientType = \| Essentieel = \| Voorkomen = \| ADI = \| AdditiefType = \| E-nummer = }} '''1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat''', vaak afgekort tot '''bmim[FeCl<sub>4</sub>]''', is een [[ionische vloeistof]] met [[Magnetisme\|magnetische]] eigenschappen. Het kan gesynthetiseerd worden uit [[1-butyl-3-methylimidazoliumchloride]] en [[IJzer(III)chloride\|ijzer(III)chloride]]. Het heeft een betrekkelijke kleine oplosbaarheid in waterr.<ref>{{cite journal \| title = Discovery of a Magnetic Ionic Liquid [bmim]FeCl<sub>4</sub> \|author1=Satoshi Hayashi \|author2=Hiro-o Hamaguchi\|journal=Chemistry Letters\|volume=33\|year=2004\|issue=18\|pages=1590–1591\|doi=10.1002/chin.200518200}}</ref><ref>{{cite journal\|title=A new class of magnetic fluids: bmim[FeCl<sub>4</sub>] and C ionic liquids D \|author1=Satoshi Hayashi \|author2=Satyen Saha \|author3=Hiro-o Hamaguchi\|journal=[[IEEE Transactions on Magnetics]]\|volume=42\|year=2006\|issue=1\|pages=12–14\|doi=10.1109/TMAG.2005.854875 \|bibcode=2006ITM....42...12H \|s2cid=42347833 }}</ref> Ten gevolge van de aanwezigheid van het [[hoge spin]]-ion FeCl<sub>4</sub><sup>-</sup> is de vloeistof [[Paramagnetisme\|paramagnetisch]] met een [[magnetische susceptibiliteit]] van {{nowrap\|1=40,6 × 10<sup>−6</sup> emu g<sup>−1</sup>}}. Een eenvoudige kleine [[magneet]] is voldoende om de vloeistof in een reageerbuis aan te trekken. == Zie ook == * [[1-butyl-3-methylimidazoliumhexafluorfosfaat]] {{Appendix\|2= * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=1-Butyl-3-methylimidazolium tetrachloroferrate\|oldid=1014842169\|datum=20220102}} ---- {{references}} }} [[Categorie:Zout]] [[Categorie:Ionische vloeistof]]	63,442,239	[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": "1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "{\\displaystyle {\\ce {C8H15Cl4FeN2}}}", "IUPAC-naam": "1-butyl-3-methylimidazoliumtetrachloorferraat", "Andere namen": "bmim[FeCl4]", "Molmassa": "336,87 g/mol", "SMILES": "CCCCN1C=C[N+](=C1)C.Cl[Fe-](Cl)(Cl)Cl", "CAS-nummer": "359845-21-9", "PubChem": "11674455", "Wikidata": "Q55231683", "Portaal": "Scheikunde"}}]	false
# 1322 Golden Empire Tower De 1322 Golden Empire Tower, ook bekend als de Golden Empire Tower, is een wolkenkrabber in Manilla, Filipijnen. De bouw van de woontoren, die staat aan 1322 Roxas Boulevard, werd in 2002 voltooid door D.M. Consunji, Inc. Het is 203 meter hoog en telt 57 verdiepingen. Het heeft een totale oppervlakte van 102.007 vierkante meter en is momenteel het hoogste gebouw van de stad. Het is in postmoderne stijl ontworpen door Architecture International, Ltd in samenwerking met GF & Partners Architects.	nlwiki/2009590	nlwiki	2,009,590	1322 Golden Empire Tower	https://nl.wikipedia.org/wiki/1322_Golden_Empire_Tower	2023-10-03T07:01:55Z	nl	Q1584356	17,216	{{Infobox wolkenkrabber \| naam =1322 Golden Empire Tower \| afbeelding = \| onderschrift = \| plaats =[[Manilla]], [[Filipijnen]] \| status =In gebruik \| startbouw = \| opening =[[2002]] \| afbraak = \| gebruik =[[Woning]] \| hoogte =203 \| verdiepingen =57 \| vloeroppervlak =102.007 \| kostprijs = \| architect =Architecture International, Ltd en GF & Partners Architects \| eigenaar = \| aannemer =D.M. Consunji, Inc. }} De '''1322 Golden Empire Tower''', ook bekend als de '''Golden Empire Tower''',<ref name="emp"/> is een [[wolkenkrabber]] in [[Manilla]], [[Filipijnen]]. De bouw van de woontoren, die staat aan 1322 [[Roxas Boulevard]], werd in [[2002]] voltooid<ref name="CTBUH">{{Citeer web \|url=https://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=1601 \|titel=1322 Golden Empire Tower \|taal=en \|werk=Council on Tall Buildings and Urban Habitat \|bezochtdatum=2010-09-24 \|dodeurl=ja }}</ref> door D.M. Consunji, Inc.<ref>{{Citeer web\|url=http://www.dmcinet.com/Unv_ProjectDesc.asp?Type=HRB&ProjCd=0612&Category= \|taal=en \|werk=D.M. Consunji, Inc. \|bezochtdatum=2010-09-24 \|titel=1322 Moldex Bldg\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20110402230107/http://www.dmcinet.com:80/Unv_ProjectDesc.asp?Type=HRB&ProjCd=0612&Category=\|archiefdatum=2011-04-02\|dodeurl=nee}}</ref> Het is 203 meter hoog en telt 57 verdiepingen. Het heeft een totale oppervlakte van 102.007 vierkante meter<ref name="CTBUH"/> en is momenteel het hoogste gebouw van de stad. Het is in [[postmodernisme (architectuur)\|postmoderne]] stijl<ref name="emp">{{Citeer web\|url=http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=goldenempiretower-manila-philippines \|titel=Golden Empire Tower \|taal=en \|werk=Emporis \|bezochtdatum=2010-09-24\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20101226042855/http://www.emporis.com/application/?nav=building&lng=3&id=goldenempiretower-manila-philippines\|archiefdatum=2010-12-26\|dodeurl=nee}}</ref> ontworpen door Architecture International, Ltd in samenwerking met GF & Partners Architects. == Externe links == * {{en}}[http://www.arch-intl.com/ai_home.html Website van Architecture International, Ltd] * {{en}}[http://www.gfparchitects.com Website van GF & Partners Architects]<!-- Archieflink: https://web.archive.org/web/20100923233347/https://www.gfparchitects.com/home.html --> {{Appendix}} [[Categorie:Wolkenkrabber in de Filipijnen]] [[Categorie:Bouwwerk in Manilla]]	66,083,943	[{"title": "1322 Golden Empire Tower", "data": {"Plaats": "Manilla, Filipijnen", "Status": "In gebruik", "Opening": "2002"}}, {"title": "Kenmerken", "data": {"Gebruik": "Woning", "Hoogte constructie": "203 m", "Verdiepingen": "57", "Vloeroppervlak": "102.007 m\u00b2"}}, {"title": "Partijen", "data": {"Architect": "Architecture International, Ltd en GF & Partners Architects", "Aannemer": "D.M. Consunji, Inc.", "Partijen": "(en) Skyscraper Center-pagina \u00b7", "Portaal": "Civiele techniek en bouwkunde"}}]	false
# 15 cm sFH 13 De 15 cm schwere Feldhaubitze 13 (15 cm sFH 13), was een zware veldhouwitser gebruikt door Duitsland in de Eerste Wereldoorlog en het begin van de Tweede Wereldoorlog . ## Geschiedenis De houwitser was een verdere ontwikkeling van de vorige, standaard, houwitser, de 15 cm sFH 02. Er waren enkele verbeteringen: Het kanonschild ter bescherming van de artilleristen en een langere loop voor een groter bereik. Aanvankelijk waren er ernstige problemen met de zwakke terugstoot en met ontploffingen in de loop; deze problemen werden echter grotendeels opgelost door verbeterde versies. Ongeveer 3000 van deze houwitsers werden geproduceerd door de Duitse wapenfabrikanten Krupp, Rheinmetall en Spandau. Zij bleven overigens ook na de Eerste Wereldoorlog dienen bij de Reichswehr en later, na 1933, voor de Wehrmacht. In het Interbellum gold de 15 cm sFH 13 als de standaard zware houwitser, tot de ingebruikname van de 15 cm sFH 18, daarna gebruikte men de houwitser als kustartillerie en als artillerie voor trainings- en reserve-eenheden. Enkele van deze werden overigens overgedragen aan België als onderdeel van de herstelbetalingen. Na de verovering van België in 1940 nam de Wehrmacht deze terug als de 15 cm sFH 409(b) en de 406(h) . In de loop van de Tweede Wereldoorlog werden 94 van deze houwitsers gemonteerd op Lorraine 37L-trekkers en gebruikt als gemechaniseerd geschut. Deze werden de 15 cm sFH13 / 1 (Sf) auf Geschuetzwagen Lorraine Schlepper genoemd. ## Fotogalerij - Een sFH 13 in het Museum van de veldartillerie in Oklahoma - Sluitstuk - Batterij in de Slag bij Arras, 1917 - Een 15 cm sFH13 op het chassis van de Lorraine Schlepper	nlwiki/4020460	nlwiki	4,020,460	15 cm sFH 13	https://nl.wikipedia.org/wiki/15_cm_sFH_13	2021-08-18T13:30:08Z	nl	Q191038	30,327	{{Infobox wapen \| naam = 15 cm Schwere Feldhaubitze 13 \| afbeelding = Brantford_Ontario_15-cm-sFH-13-L14-1.jpg \| onderschrift = \| type = [[Houwitser]] \| oorsprong = {{DE-1871}} \| dienst = [[1914]]-[[1945]] \| gebruikt_door = {{DE-1871}}<br />{{DE-1919}}<br />{{DE-1935}} \| oorlogen = [[Eerste Wereldoorlog]]<br />[[Tweede Wereldoorlog]] \| ontwerper = [[Krupp (familie)\|Krupp]] \| ontwerp_datum = [[1913]] \| producent = [[Krupp (familie)\|Krupp]]<br />[[Rheinmetall]]<br />[[Spandau (wapenfabrikant)\|Spandau]] \| eenheidskost = \| productie_datum = \| aantal = 3500 \| varianten = kurz sFH 13 <br />lg. sFH13 <br />lg. sFH13/02 \| gewicht = 2250 [[kg]] \| lengte = 2,54 [[meter\|m]] \| deel_lengte = 2,096 m (kanonloop) \| breedte = \| hoogte = \| diameter = \| crew = \| patroon = \| kaliber = 149,1 [[millimeter\|mm]] \| actie = \| tempo = 3 granaten/[[minuut (tijd)\|minuut]] \| snelheid = 381 m/[[seconde\|s]] \| bereik = 8600 m \| max_bereik = \| voeding = \| richtmiddelen = }} De '''15 cm schwere Feldhaubitze 13 (15 cm sFH 13)''', was een zware veld[[houwitser]] gebruikt door [[Duitsland]] in de [[Eerste Wereldoorlog]] en het begin van de [[Tweede Wereldoorlog]] . ==Geschiedenis== De houwitser was een verdere ontwikkeling van de vorige, standaard, houwitser, de [[15 cm sFH 02]]. Er waren enkele verbeteringen: Het kanonschild ter bescherming van de artilleristen en een langere loop voor een groter bereik. Aanvankelijk waren er ernstige problemen met de zwakke terugstoot en met ontploffingen in de loop; deze problemen werden echter grotendeels opgelost door verbeterde versies. Ongeveer 3000 van deze houwitsers werden geproduceerd door de Duitse wapenfabrikanten [[Krupp (familie)\|Krupp]], [[Rheinmetall]] en [[Spandau (wapenfabrikant)\|Spandau]]. Zij bleven overigens ook na de [[Eerste Wereldoorlog]] dienen bij de [[Reichswehr]] en later, na [[1933]], voor de [[Wehrmacht]]. In het [[Interbellum]] gold de 15 cm sFH 13 als de ''standaard'' zware houwitser, tot de ingebruikname van de 15 cm sFH 18, daarna gebruikte men de houwitser als kustartillerie en als [[artillerie]] voor trainings- en reserve-eenheden. Enkele van deze werden overigens overgedragen aan [[België]] als onderdeel van de [[Herstelbetaling\|herstelbetalingen]]. Na de verovering van België in [[1940]] nam de [[Wehrmacht]] deze terug als de ''15 cm sFH 409(b)'' en de ''406(h)'' . In de loop van de Tweede Wereldoorlog werden 94 van deze houwitsers gemonteerd op Lorraine 37L-trekkers en gebruikt als [[gemechaniseerd geschut]]. Deze werden de ''15 cm sFH13 / 1 (Sf) auf Geschuetzwagen Lorraine Schlepper'' genoemd. ==Fotogalerij== <gallery mode="packed-hover" widths=150px heights=125px> SFH13-USArmyFieldArtilleryMuseumFtSill-July2005.jpg\|<center>Een sFH 13 in het Museum van de veldartillerie in [[Oklahoma]]</center> Brantford Ontario 15-cm-sFH-13-L14-8.jpg\| <center>Sluitstuk</center> Bundesarchiv Bild 183-S36048, Frankreich, Arras, Artillerie.jpg\|<center>Batterij in de [[Slag bij Arras (1917)\|Slag bij Arras]], 1917</center> Geschutzwagen lorraine 150 mm self-propelled howitzer 2.JPG \|<center>Een 15 cm sFH13 op het [[chassis]] van de Lorraine Schlepper</center> </gallery> ==Externe link== * {{en}}[http://www.passioncompassion1418.com/Canons/english_CanonsIndex_Nation.html Foto's en lijsten van overgebleven houwitsers en kanonnen uit de Eerste Wereldoorlog] {{Appendix\|2= * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=15 cm sFH 13\|oldid=563444989\|datum=20130708}} }} {{Navigatie houwitsers Duitsland Eerste Wereldoorlog}} [[Categorie:Duitse artillerie in de Eerste Wereldoorlog]] [[Categorie:Duitse artillerie in de Tweede Wereldoorlog]]	59,738,619	[{"title": "15 cm Schwere Feldhaubitze 13", "data": {"Type": "Houwitser", "Land van oorsprong": "Duitse Keizerrijk"}}, {"title": "Dienstgeschiedenis", "data": {"In dienst": "1914-1945", "Gebruikt door": "Duitse Keizerrijk \u00b7 Weimarrepubliek \u00b7 nazi-Duitsland", "Oorlogen": "Eerste Wereldoorlog \u00b7 Tweede Wereldoorlog"}}, {"title": "Productiegeschiedenis", "data": {"Ontwerper": "Krupp", "Ontworpen": "1913", "Producent": "Krupp \u00b7 Rheinmetall \u00b7 Spandau", "Geproduceerd": "1913", "Aantal gebouwd": "3500", "Varianten": "kurz sFH 13 \u00b7 lg. sFH13 \u00b7 lg. sFH13/02"}}, {"title": "Specificaties", "data": {"Massa": "2250 kg", "Lengte": ["2,54 m", "2,096 m (kanonloop)"], "Kaliber": "149,1 mm", "Vuursnelheid": "3 granaten/minuut", "Projectielsnelheid": "381 m/s", "Effectief bereik": "8600 m"}}]	false
# Aeroporto Internacional de São Luís Luchthaven Marechal Cunha Machado International, voorheen bekend onder de naam Luchthaven Tirirical, is de luchthaven van São Luís, Brazilië. Sinds 17 oktober 1985 is de luchthaven vernoemd naar marechal Cunha Machado. De luchthaven wordt uitgebaat door Infraero. ## Historie In 1942 werd de luchthaven geopend en sinds 1974 is hij onder beheer van Infraero. De huidige passagiersterminal werd in juni 1998 geopend. In oktober 2004 kreeg de luchthaven zijn internationale status. ## Ongelukken en incidenten ### Ongelukken - 1 juni 1973: een Sud Aviation SE-210 Caravelle VI N van Cruzeiro do Sul met registratie PP-PDX die vlucht 109 van Belém naar São Luís uitvoerde, crashte tijdens de landing op São Luís. Motor no.1 verloor vermogen en de neus van het vliegtuig ging sterk omhoog. Het vliegtuig overtrok en crashte rechts naast de landingsbaan op een afstand van 760 m. Alle 23 inzittenden kwamen hierbij om het leven.[2][3] ### Incident - 3 februari 1984: een Airbus A300B4-203 van Cruzeiro do Sul die vlucht 302 van São Luís naar Belém-Val de Cães uitvoerde met 176 inzittenden, werd door drie personen gekaapt die eisten naar Cuba te worden gevlogen. De vlucht bereikte Camagüey in minder dan een dag. Er waren geen slachtoffers.[4] ## Bereikbaarheid De luchthaven bevindt zich op 15 km van het centrum van São Luís.	nlwiki/4018677	nlwiki	4,018,677	Aeroporto Internacional de São Luís	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aeroporto_Internacional_de_S%C3%A3o_Lu%C3%ADs	2021-12-12T17:04:53Z	nl	Q587801	39,010	{{Infobox luchthaven \| naam = Luchthaven Marechal Cunha Machado International \| altnaam = ''Aeroporto Internacional Marechal Cunha Machado (Tirirical)'' \| plaatje = Slz.jpg \| IATA = SLZ \| ICAO = SBSL \| type = Publiek \| eigenaar= [[Infraero]] \| stad = [[São Luís (Maranhão)\|São Luís]] \| hoogte = 54 m boven NAP \| website = [http://www.infraero.com.br/index.php/br/aeroportos/maranhao/aeroporto-marechal-cunha-machado.html Infraero SLZ] \| lat_deg = 02 \| lat_min = 35 \| lat_sec = 13 \| lat_dir = S \| lon_deg = 44 \| lon_min = 14 \| lon_sec = 10 \| lon_dir = W \| land = Brazilië \| baan = 06/24 \| lengte = 2.385 m \| oppervlakte = [[Asfalt]] \| baan2 = 09/27 \| lengte2 = 1.464 m \| oppervlakte2 = Asfalt }} '''Luchthaven Marechal Cunha Machado International''', voorheen bekend onder de naam '''Luchthaven Tirirical''', is de luchthaven van [[São Luís (Maranhão)\|São Luís]], [[Brazilië]]. Sinds 17 oktober 1985 is de luchthaven vernoemd naar [[Maarschalk\|marechal]] Cunha Machado.<ref>{{Cite web \| url=http://www6.senado.gov.br/legislacao/ListaPubliekacoes.action?id=129788 \| title=Lei nº7.383, de 17 de outubro de 1985 \| publisher=Senado Federal \| language=pt \| date=17 oktober 1985 \| accessdate=18 april 2011}}</ref> De luchthaven wordt uitgebaat door [[Infraero]]. ==Historie== In 1942 werd de luchthaven geopend en sinds 1974 is hij onder beheer van Infraero. De huidige passagiersterminal werd in juni 1998 geopend. In oktober 2004 kreeg de luchthaven zijn internationale status. ==Ongelukken en incidenten== ===Ongelukken=== 1 juni 1973: een [[Sud Aviation Caravelle\|Sud Aviation SE-210 Caravelle VI N]] van [[Serviços Aéreos Cruzeiro do Sul\|Cruzeiro do Sul]] met registratie PP-PDX die vlucht 109 van [[Luchthaven Belém International\|Belém]] naar São Luís uitvoerde, crashte tijdens de landing op São Luís. Motor no.1 verloor vermogen en de neus van het vliegtuig ging sterk omhoog. Het vliegtuig [[Overtrek\|overtrok]] en crashte rechts naast de landingsbaan op een afstand van 760 m. Alle 23 inzittenden kwamen hierbij om het leven.<ref>{{Cite web \| url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19730601-1 \| title=Accident description PP-PDX \| publisher=Aviation Safety Network \| accessdate=22 juni 2011\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20121104023045/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19730601-1\|archiefdatum=4 november 2012\|dodeurl=nee}}</ref><ref>{{cite book \| first=Carlos Ari César \| last=Germano da Silva \| title=O rastro da bruxa: história da aviação comercial brasileira no século XX através dos seus acidentes 1928–1996 \| chapter=O mistério do Tirirical \| publisher=EDIPUCRS \| edition=2 \| place=Porto Alegre \| year=2008 \| pages=279–284 \| isbn=978-85-7430-760-2 \| language=pt}}</ref> ===Incident=== 3 februari 1984: een [[Airbus A300\|Airbus A300B4-203]] van [[Serviços Aéreos Cruzeiro do Sul\|Cruzeiro do Sul]] die vlucht 302 van São Luís naar [[Luchthaven Belém International\|Belém-Val de Cães]] uitvoerde met 176 inzittenden, werd door drie personen gekaapt die eisten naar [[Cuba (land)\|Cuba]] te worden gevlogen. De vlucht bereikte [[Camagüey (stad)\|Camagüey]] in minder dan een dag. Er waren geen slachtoffers.<ref>{{Cite web \| url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19840203-0 \| title=Incident description 3 februari 1984 \| publisher=Aviation Safety Network \| accessdate=4 augustus 2011\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20121104072859/http://aviation-safety.net/database/record.php?id=19840203-0\|archiefdatum=4 november 2012\|dodeurl=nee}}</ref> ==Bereikbaarheid== De luchthaven bevindt zich op 15 km van het centrum van São Luís. ==Referenties== {{references}} == Externe link == *{{ASN\|SLZ}} {{Navigatie vliegvelden Brazilië}} {{Coor title dms\|2\|35\|13\|S\|44\|14\|10\|W\|type:airport}} [[Categorie:Vliegveld in Brazilië\|São Luís]]	60,534,535	[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Type": "Publiek", "Eigenaar": "Infraero", "Locatie": "S\u00e3o Lu\u00eds", "Hoogte": "54 m boven NAP", "Co\u00f6rdinaten": "02\u00b0 35\u2032 ZB, 44\u00b0 14\u2032 WL", "Website": "Infraero SLZ"}}, {"title": "Locatie in Brazili\u00eb", "data": {"Locatie in Brazili\u00eb": "Aeroporto Internacional de S\u00e3o Lu\u00eds (Brazili\u00eb) \u00b7 Aeroporto Internacional de S\u00e3o Lu\u00eds"}}, {"title": "Startbanen", "data": {"Baan": "Lengte \u00b7 Materiaal", "06/24": "2.385 m \u00b7 Asfalt", "09/27": "1.464 m \u00b7 Asfalt", "Startbanen": "Lijst van luchthavens", "Portaal": "Luchtvaart"}}]	false
# 15 jaar - De 60 grootste hits! 15 jaar - De 60 grootste hits! is het zevende verzamelalbum van K3 en bevat nummers uit de periode van 1999 tot 2013. De box bevat vier cd's met elk 15 liedjes en kwam zowel in België als in Nederland uit op 29 april 2013. Het album bevat zowel nummers gezongen door Josje Huisman als door Kathleen Aerts (in tracklist aangegeven met ). Josje Huisman had voor dit verzamelalbum geen nieuwe nummers opnieuw ingezongen. Oudere nummers die ook opgenomen waren voor de verzamelcd bij het album MaMaSé! bevatten de zanglijnen van Josje Huisman zoals zij ze opnieuw had ingezongen voor dat album. Buiten waar anders aangegeven in de tracklist zijn muziek en tekst van alle nummers op het album geschreven door Miguel Wiels, Peter Gillis en Alain Vande Putte, is de productie en de arrangementen door Miguel Wiels en Peter Gillis. Het album werd gemasterd door Uwe Teichert. Het album had als hoogste positie in de Vlaamse Ultratop 50 in België de vierde plaats. Het album bleef 97 weken in de hitlijst. De hoogste positie in de Album Top 100 in Nederland was plaats nummer 26 en het album stond hier 55 weken lang in. ## Tracklist () nog gezongen door Kathleen Aerts Disc 1 1. MaMaSé! (3:48) 2. Heyah mama (3:22) 3. Tele-Romeo (3:17) 4. Zou er iemand zijn op Mars? (3:45) * 5. Borst vooruit (3:21) * 6. Op elkaar (3:57) * 7. Jongens zijn gek! (3:14) * 8. Je hebt een vriend (3:24) 9. Eeuwig en altijd (4:52) * 10. Amor (3:30) * (muziek & tekst: Gert Verhulst, Danny Verbiest, Hans Bourlon en Johan Vanden Eede, productie & arrangementen: Johan Vanden Eede) 11. Dokter dokter (3:28) * 12. De revolutie (2:23) 13. Filmster (3:27) 14. Telepathie (3:46) 15. Wanneer zie ik jou terug (3:20) Disc 2 1. Alle kleuren (3:38) 2. Oya lélé (3:45) 3. Ya ya yippee (3:36) 4. Hallo K3 (2:48) (muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins) 5. Yeke yeke (3:29) * 6. Yippee yippee (3:21) * 7. Blub, ik ben een vis (3:11) * (muziek & tekst: Jesper Winge Leisner en Alain Vande Putte) 8. Feest (3:21) * 9. Hart verloren (3:14) * 10. Mr. de President (3:26) * 11. Prinses (3:01) * 12. Lollypopland (3:48) 13. De politie (3:20) 14. De wereld van K3 (3:06) 15. Meiden van de brandweer (3:14) Disc 3 1. Waar zijn die engeltjes? (3:30) (muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins) 2. Kuma he (3:29) 3. Oma's aan de top (3:22) 4. Kusjesdag (3:47) 5. Alice in Wonderland (3:35) 6. I love you baby (3:42) * 7. Liefdeskapitein (3:33) * 8. Leonardo (3:12) * 9. Vriendschap (3:40) * 10. Mama's en papa's (3:00) * 11. Frans liedje (3:22) * 12. Papapa (3:08) * 13. Handjes draaien (3:16) 14. Leukste van het land (3:48) 15. Beroemd (3:05) Disc 4 1. Eyo! (3:28) (muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins) 2. Toveren (3:15) (muziek & tekst: Gert Verhulst, Hans Bourlon, Danny Verbiest, Johan Vanden Eede, Alain Vande Putte, Miguel Wiels en Peter Gillis) 3. Hippie shake (2:32) * 4. Parels (4:11) * 5. De 3 biggetjes (3:24) (muziek & tekst: Gert Verhulst, Hans Bourlon, Danny Verbiest, Johan Vanden Eede, Alain Vande Putte, Miguel Wiels en Peter Gillis) 6. Verliefd (3:35) 7. Superhero (3:20) * 8. Zonnestraaltje (3:17) * 9. Miljoen (3:29) * 10. Trouwen (3:04) * 11. Je mama ziet je graag (2:50) * 12. Ster (3:10) 13. Niet-verjaardagsfeest (3:18) 14. K3-Airlines (3:45) 15. Zeg eens AAA (3:05)	nlwiki/5089568	nlwiki	5,089,568	15 jaar - De 60 grootste hits!	https://nl.wikipedia.org/wiki/15_jaar_-_De_60_grootste_hits!	2023-07-05T16:17:12Z	nl	Q56196861	17,704	{{Infobox muziekalbum \| titel = 15 jaar - De 60 grootste hits! \| hoes = \| soort = Album \| artiest = [[K3 (muziekgroep)\|K3]] \| hoesafbeelding = \| opname = \| datum = {{BE-VLAG}} {{NL-VLAG}} [[29 april]] \| jaar = [[2013]] \| genre = [[Nederlands]]talig \| duur = \| label = [[Studio 100]] \| producer = [[Studio 100]] \| vorige album = [[2012]] <br /> ''[[Engeltjes]]'' \| volgende album = [[2013]] <br /> ''[[Loko le]]'' }} '''15 jaar - De 60 grootste hits!''' is het zevende verzamelalbum van [[K3 (muziekgroep)\|K3]] en bevat nummers uit de periode van 1999 tot 2013. De box bevat vier cd's met elk 15 liedjes en kwam zowel in België als in Nederland uit op 29 april 2013. Het album bevat zowel nummers gezongen door [[Josje Huisman]] als door [[Kathleen Aerts]] (in tracklist aangegeven met ). Josje Huisman had voor dit verzamelalbum geen nieuwe nummers opnieuw ingezongen. Oudere nummers die ook opgenomen waren voor de verzamelcd bij het album [[MaMaSé! (album)\|MaMaSé!]] bevatten de zanglijnen van Josje Huisman zoals zij ze opnieuw had ingezongen voor dat album. Buiten waar anders aangegeven in de tracklist zijn muziek en tekst van alle nummers op het album geschreven door [[Miguel Wiels]], [[Peter Gillis (componist)\|Peter Gillis]] en [[Alain Vande Putte]], is de productie en de arrangementen door Miguel Wiels en Peter Gillis. Het album werd gemasterd door Uwe Teichert. Het album had als hoogste positie in de [[Ultratop 50 (Vlaanderen)\|Vlaamse Ultratop 50]] in België de vierde plaats. Het album bleef 97 weken in de hitlijst. De hoogste positie in de [[Album Top 100]] in Nederland was plaats nummer 26 en het album stond hier 55 weken lang in. ==Tracklist== () nog gezongen door Kathleen Aerts ;Disc 1: # [[MaMaSé! (single)\|MaMaSé!]] ''(3:48)'' # [[Heyah mama]] ''(3:22)'' # [[Tele-Romeo (single)\|Tele-Romeo]] ''(3:17)'' # [[Zou er iemand zijn op Mars?]] ''(3:45)'' * # [[Borst vooruit]] ''(3:21)'' * # [[Op elkaar]] ''(3:57)'' * # Jongens zijn gek! ''(3:14)'' * # [[Je hebt een vriend]] ''(3:24)'' # Eeuwig en altijd ''(4:52)'' * # Amor ''(3:30)'' * <small>(muziek & tekst: [[Gert Verhulst]], [[Danny Verbiest]], [[Hans Bourlon]] en [[Johan Vanden Eede]], productie & arrangementen: Johan Vanden Eede)</small> # [[Dokter dokter]] ''(3:28)'' * # De revolutie ''(2:23)'' # Filmster ''(3:27)'' # Telepathie ''(3:46)'' # Wanneer zie ik jou terug ''(3:20)'' ;Disc 2: # [[Alle kleuren (single)\|Alle kleuren]] ''(3:38)'' # [[Oya lélé (single)\|Oya lélé]] ''(3:45)'' # [[Ya ya yippee (single)\|Ya ya yippee]] ''(3:36)'' # [[Hallo K3 (single)\|Hallo K3]] ''(2:48)'' <small>(muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins)</small> # [[Yeke yeke]] ''(3:29)'' * # [[Yippee yippee]] ''(3:21)'' * # [[Blub, ik ben een vis (K3)\|Blub, ik ben een vis]] ''(3:11)'' * <small>(muziek & tekst: Jesper Winge Leisner en Alain Vande Putte)</small> # [[Feest (K3)\|Feest]] ''(3:21)'' * # Hart verloren ''(3:14)'' * # Mr. de President ''(3:26)'' * # Prinses ''(3:01)'' * # Lollypopland ''(3:48)'' # De politie ''(3:20)'' # De wereld van K3 ''(3:06)'' # Meiden van de brandweer ''(3:14)'' ;Disc 3: # [[Waar zijn die engeltjes?]] ''(3:30)'' <small>(muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins)</small> # [[Kuma he (single)\|Kuma he]] ''(3:29)'' # [[Oma's aan de top]] ''(3:22)'' # [[Kusjesdag]] ''(3:47)'' # [[Alice in Wonderland (single)\|Alice in Wonderland]] ''(3:35)'' # [[I love you baby (K3)\|I love you baby]] ''(3:42)'' * # [[Liefdeskapitein]] ''(3:33)'' * # Leonardo ''(3:12)'' * # Vriendschap ''(3:40)'' * # [[Mama's en papa's]] ''(3:00)'' * # [[Frans liedje]] ''(3:22)'' * # [[Papapa]] ''(3:08)'' * # [[Handjes draaien]] ''(3:16)'' # [[Leukste van het land]] ''(3:48)'' # Beroemd ''(3:05)'' ;Disc 4: # [[Eyo! (single)\|Eyo!]] ''(3:28)'' <small>(muziek & tekst: Miguel Wiels, Peter Gillis en Tracy Atkins)</small> # [[Toveren (K3)\|Toveren]] ''(3:15)'' <small>(muziek & tekst: Gert Verhulst, Hans Bourlon, Danny Verbiest, Johan Vanden Eede, Alain Vande Putte, Miguel Wiels en Peter Gillis)</small> # [[Hippie shake]] ''(2:32)'' * # Parels ''(4:11)'' * # [[De 3 biggetjes]] ''(3:24)'' <small>(muziek & tekst: Gert Verhulst, Hans Bourlon, Danny Verbiest, Johan Vanden Eede, Alain Vande Putte, Miguel Wiels en Peter Gillis)</small> # [[Verliefd (single van K3)\|Verliefd]] ''(3:35)'' # [[Superhero]] ''(3:20)'' * # Zonnestraaltje ''(3:17)'' * # Miljoen ''(3:29)'' * # Trouwen ''(3:04)'' * # [[Je mama ziet je graag]] ''(2:50)'' * # Ster ''(3:10)'' # Niet-verjaardagsfeest ''(3:18)'' # K3-Airlines ''(3:45)'' # Zeg eens AAA ''(3:05)'' {{DEFAULTSORT:#15 Jaar - De 60 grootste hits!}} [[Categorie:Muziekalbum uit 2013]] [[Categorie:Muziekalbum van K3]] [[Categorie:Compilatiealbum]]	64,636,962	[{"title": "15 jaar - De 60 grootste hits!", "data": {"Uitgebracht": "29 april 2013", "Genre": "Nederlandstalig", "Label(s)": "Studio 100", "Producent(en)": "Studio 100"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"2012 \u00b7 Engeltjes": "2013 \u00b7 15 jaar - De 60 grootste hits! \u00b7 2013 \u00b7 Loko le", "Portaal": "Muziek"}}]	false
# Aetheolepis Aetheolepis is een geslacht van uitgestorven straalvinnige beenvissen die leefden tijdens het Jura in zoetwateromgevingen in wat nu West-Australië en New South Wales is. Het bevat als enige soort Aetheolepis mirabilis, benoemd door Arthur Smith Woodward in 1895, samen met andere Talbragar-vissen. De geslachtsnaam betekent 'vuurschub'. De soortaanduiding betekent 'de wonderlijke'. Fossielen van Aetheolepis mirabilis zijn gevonden in de fossiele bedden van de Talbragar-rivier in de woestijn van New South Wales en het Colalura-zandsteen van West-Australië. Aetheolepis, ook wel in een eigen Aeteholipidae ondergebracht, werd eerder beschouwd als een archaeomaenide, totdat een onderzoek uit 2016 tot de conclusie kwam dat het een lid van de familie Dapediidae betrof, vooral gezien de gebitskenmerken. Net als andere dapediiden had het een hoog, schijfvormig lichaam.	nlwiki/5696412	nlwiki	5,696,412	Aetheolepis	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aetheolepis	2024-09-11T09:07:32Z	nl	Q4688671	11,998	{{Taxobox straalvinnige \| naam = ''Aetheolepis'' \| titelweergave = cursief \| status = uitgestorven \| statusbron = \| rl-id = \| fossiel = Vroeg- tot Midden-Jura \| afbeelding = \| afbeeldingtekst = \| orde = [[Dapediiformes]] \| familie = [[Dapediidae]] \| taxon = [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| w-naam = ''Aetheolepis'' \| auteur = Woodward \| datum = 1895 \| haakjes = \| typesoort = ''Aetheolepis mirabilis'' \| afbeeldingII = \| afbeeldingIItekst = }} '''''Aetheolepis''''' is een [[Geslacht (biologie)\|geslacht]] van [[Uitsterven\|uitgestorven]] [[Straalvinnigen\|straalvinnige]] [[beenvissen]] die leefden tijdens het [[Jura (periode)\|Jura]] in zoetwateromgevingen in wat nu [[West-Australië]] en [[New South Wales]] is. Het bevat als enige [[soort]] ''Aetheolepis mirabilis'', benoemd door [[Arthur Smith Woodward]] in 1895, samen met andere Talbragar-vissen. De geslachtsnaam betekent 'vuurschub'. De [[soortaanduiding]] betekent 'de wonderlijke'. [[Fossiel]]<nowiki/>en van ''Aetheolepis mirabilis''<ref>{{Citeer web \|url=http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=243487 \|titel=Fossilworks: Aetheolepis mirabilis \|bezochtdatum=24-10-2022 \|werk=www.fossilworks.org}}</ref> zijn gevonden in de fossiele bedden van de Talbragar-rivier in de woestijn van New South Wales en het Colalura-zandsteen van West-Australië. ''Aetheolepis'', ook wel in een eigen Aeteholipidae ondergebracht, werd eerder beschouwd als een [[Archaeomaenidae\|archaeomaenide]], totdat een onderzoek uit 2016 tot de conclusie kwam dat het een lid van de familie [[Dapediidae]] betrof, vooral gezien de gebitskenmerken. Net als andere dapediiden had het een hoog, schijfvormig lichaam. {{Appendix\|2= {{References}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=Aetheolepis\|oldid=1071478351\|datum=20221024}} }} [[Categorie:Straalvinnigen]]	68,099,362	[{"title": "Aetheolepis \u00b7 Status: Uitgestorven \u00b7 Fossiel voorkomen: Vroeg- tot Midden-Jura", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Chordata (Chordadieren)", "Superklasse": "Osteichthyes (Beenvisachtigen)", "Klasse": "Actinopterygii (Straalvinnigen)", "Orde": "Dapediiformes", "Familie": "Dapediidae"}}, {"title": "Aetheolepis mirabilis", "data": {"Portaal": "Biologie \u00b7 Vissen"}}]	false
# 1597 Het jaar 1597 is het 97e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen januari - 11 - Bij Bawean wordt het schip Amsterdam in brand gestoken, omdat er een tekort aan bemanning is voor de gehele vloot. - 24 - Staatse troepen onder prins Maurits en Filips van Hohenlohe-Neuenstein verslaan de Spanjaarden. februari - 6 - In Nagasaki worden 26 katholieke priesters gekruisigd: de drie jezuïeten Paulus Miki, Jacobus Kisai en Johannes de Goto, alsmede 23 paters franciscanen die uit de Filipijnen waren overgestoken. - 24 - Slag bij Turnhout: Maurits van Nassau verslaat de Spaanse ruiterij. juli - 19 - In Brussel wordt het dienstmeisje Anna van den Hove levend begraven omdat ze doopsgezind is. Ze is het laatste slachtoffer van de Inquisitie in de Nederlanden. augustus - 13 - De Staten-Generaal vaardigen een instructie uit op de Admiraliteit van de vloot, die op vijf plaatsen wordt gevestigd. - 14 - De expeditie onder De Houtman naar Oost-Indië keert in Amsterdam terug. Hoewel de tocht commercieel geen succes is en er slechts 87 overlevenden van de 240 zijn, blijkt dat men Portugal niet nodig heeft voor specerijen en worden al gauw een groot aantal expedities vanuit Nederland naar Indië gestuurd. In een tijdsbestek van 7 jaar worden 12 verschillende compagnieën opgericht. - Prins Maurits onderneemt van augustus tot en met november een veldtocht in het oosten van de republiek en verovert meerdere vestingen, onder welke Grol en Oldenzaal. oktober - 1 - Begin van het Beleg van Bredevoort door Staatse troepen onder aanvoering van prins Maurits. - 9 - In Bredevoort breekt er een grote stadsbrand uit na de inname, waarbij ook de St. Joriskerk volledig afbrandt. Slechts 20 woningen blijven gespaard. - 18 - Prins Maurits neemt de stad Enschede zonder slag of stoot in waarna de vesting ontmanteld wordt. - 21 - In Ootmarsum worden 3 kogels afgeschoten door Van Duivenvoorde, waarna de stad zich overgeeft en de vesting ontmanteld wordt. november - 1 - Jacob van Heemskerk keert na de overwintering op Nova Zembla terug in Amsterdam. - 13 - Met de verovering van Lingen door graaf Maurits eindigt de Twentse oorlog. - 19 - Willem van Nassau-Weilburg wordt opgevolgd door zijn broers Lodewijk II van Nassau-Saarbrücken en Johan Casimir van Nassau-Gleiberg. december - 6 - Cornelis Corneliszoon wordt een octrooi verleend voor de krukas. Eerder ontving hij een octrooi voor de houtzaagmolen. zonder datum - Bonn wordt hoofdstad van de Keur-Keulen. - De Habsburgse keizer Rudolf II erkent Emden als semi-onafhankelijke stad. - Het Zwitserse kanton Appenzell wordt na decennia van godsdiensttwisten verdeeld in twee halfkantons: het katholieke Appenzell Innerrhoden en het protestantse Appenzell Ausserrhoden. ## Muziek - Uitgave van Sacrae symphoniae, de eerste collectie van composities van Giovanni Gabrieli. ## Beeldende kunst - Christus in het huis van Maria en Martha (ca. 1597) Otto van Veen ## Bouwkunst - Voorgevel stadhuis Haarlem (1597) Lieven de Key - In den Rustwat, Rotterdam (1597) ## Geboren januari - 31 - Johannes Franciscus Régis, Franse volksprediker, jezuïet en heilige (overleden 1640) datum onbekend - Pieter Claesz - Nederlands kunstschilder - Pieter Jansz. Saenredam (1597-1665), Nederlands kunstschilder en tekenaar - Don Francisco de Melo (1597 - 1651), van 1641 tot 1644 (interim) landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden - Cornelis Jol alias "Houtebeen" (1597-1641), Nederlandse zeeheld ## Overleden juni - 2 - Diederik Sonoy (68), geuzenleider - 20 - Willem Barentsz (~47), Nederlandse zeevaarder en ontdekkingsreiziger november - 19 - Willem van Nassau-Weilburg (27), graaf van Nassau-Weilburg december - 21 - De Heilige Petrus Canisius (76), Nijmeegs jezuïet datum onbekend - Francisco Verdugo (61), van 1581 tot 1594 de laatste Spaanse stadhouder	nlwiki/2367	nlwiki	2,367	1597	https://nl.wikipedia.org/wiki/1597	2024-12-29T18:55:52Z	nl	Q6790	30,939	{{Zijbalk jaar}} [[Bestand:Michiel Jansz van Mierevelt - Maurits prins van Oranje.jpg\|thumb\|right\|Prins Maurits]] Het jaar '''1597''' is het 97e jaar in de [[16e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;januari * [[11 januari\|11]] - Bij [[Bawean]] wordt het schip ''Amsterdam'' in brand gestoken, omdat er een tekort aan bemanning is voor de gehele vloot. * [[24 januari\|24]] - Staatse troepen onder prins Maurits en [[Filips van Hohenlohe-Neuenstein]] verslaan de Spanjaarden. ;februari * [[6 februari\|6]] - In [[Nagasaki (stad)\|Nagasaki]] worden 26 katholieke priesters gekruisigd: de drie jezuïeten [[Paulus Miki]], Jacobus Kisai en Johannes de Goto, alsmede 23 paters franciscanen die uit de [[Filipijnen]] waren overgestoken. * [[24 februari\|24]] - [[Slag bij Turnhout (1597)\|Slag bij Turnhout]]: [[Maurits van Oranje\|Maurits van Nassau]] verslaat de Spaanse ruiterij. ;juli [[19 juli\|19]] - In Brussel wordt het dienstmeisje [[Anna van den Hove]] levend begraven omdat ze [[doopsgezind]] is. Ze is het laatste slachtoffer van de [[Inquisitie]] in de Nederlanden. ;augustus [[13 augustus\|13]] - De Staten-Generaal vaardigen een instructie uit op de [[Admiraliteit]] van de vloot, die op vijf plaatsen wordt gevestigd. * [[14 augustus\|14]] - De expeditie onder De Houtman naar Oost-Indië keert in Amsterdam terug. Hoewel de tocht commercieel geen succes is en er slechts 87 overlevenden van de 240 zijn, blijkt dat men Portugal niet nodig heeft voor specerijen en worden al gauw een groot aantal expedities vanuit Nederland naar Indië gestuurd. In een tijdsbestek van 7 jaar worden 12 verschillende compagnieën opgericht. * [[Maurits van Oranje\|Prins Maurits]] onderneemt van augustus tot en met november [[Maurits' veldtocht van 1597\|een veldtocht]] in het oosten van de republiek en verovert meerdere vestingen, onder welke [[Beleg van Groenlo (1597)\|Grol]] en [[Beleg van Oldenzaal (1597)\|Oldenzaal]]. ;oktober * [[1 oktober\|1]] - Begin van het [[Beleg van Bredevoort (1597)\|Beleg van Bredevoort]] door Staatse troepen onder aanvoering van [[Maurits van Oranje\|prins Maurits]]. * [[9 oktober\|9]] - In [[Bredevoort]] breekt er een grote stadsbrand uit na de inname, waarbij ook de St. Joriskerk volledig afbrandt. Slechts 20 woningen blijven gespaard. * [[18 oktober\|18]] - Prins Maurits neemt de stad [[Enschede]] zonder slag of stoot in waarna de vesting ontmanteld wordt. * [[21 oktober\|21]] - In [[Ootmarsum]] worden 3 kogels afgeschoten door [[Arent van Duivenvoorde\|Van Duivenvoorde]], waarna de stad zich overgeeft en de vesting ontmanteld wordt. ;november * [[1 november\|1]] - [[Jacob van Heemskerk]] keert na de [[overwintering op Nova Zembla]] terug in Amsterdam. * [[13 november\|13]] - Met de verovering van [[Graafschap Lingen\|Lingen]] door graaf Maurits eindigt de [[Twentse oorlog]]. * [[19 november\|19]] - [[Willem van Nassau-Weilburg]] wordt opgevolgd door zijn broers [[Lodewijk II van Nassau-Saarbrücken]] en [[Johan Casimir van Nassau-Gleiberg]]. ;december * [[6 december\|6]] - [[Cornelis Corneliszoon van Uitgeest\|Cornelis Corneliszoon]] wordt een octrooi verleend voor de [[krukas]]. Eerder ontving hij een octrooi voor de [[houtzaagmolen]]. ;zonder datum * [[Bonn]] wordt hoofdstad van de [[Keur-Keulen]]. * De [[huis Habsburg\|Habsburgse]] keizer Rudolf II erkent [[Emden (Nedersaksen)\|Emden]] als semi-onafhankelijke stad. * Het Zwitserse [[Kanton (Zwitserland)\|kanton]] [[Appenzell (kanton)\|Appenzell]] wordt na decennia van godsdiensttwisten verdeeld in twee halfkantons: het katholieke [[Appenzell Innerrhoden]] en het protestantse [[Appenzell Ausserrhoden]]. == Literatuur == * [[23 april]] - Première van het toneelstuk [[De vrolijke vrouwtjes van Windsor (toneelstuk)\|De vrolijke vrouwtjes van Windsor]] door [[William Shakespeare]], in aanwezigheid van koningin [[Elizabeth I van Engeland]]. * De dichtwerken van [[Vergilius]] worden door [[Karel van Mander (I)\|Karel van Mander]] in het Nederlands vertaald onder de titel ''Bvcolica en Georgica, dat is, Ossen-stal en Landt-werck…''. == Muziek == * Uitgave van ''Sacrae symphoniae'', de eerste collectie van composities van [[Giovanni Gabrieli]]. == Beeldende kunst == <gallery> Bestand:Otto van Veen.jpg\|''Christus in het huis van Maria en Martha'' (ca. 1597) [[Otto van Veen]] </gallery> == Bouwkunst == <gallery> Bestand:P1030097copyStadhuis van Haarlem.jpg\|''[[Stadhuis van Haarlem\|Voorgevel stadhuis Haarlem]]'' (1597) [[Lieven de Key]] Bestand:Rotterdam honingerdijk96.jpg\|''In den Rustwat'', Rotterdam (1597) </gallery> == Geboren == ;januari * [[31 januari\|31]] - [[Johannes Franciscus Régis]], Franse volksprediker, jezuïet en heilige (overleden [[1640]]) ;datum onbekend * [[Pieter Claesz]] - Nederlands [[kunstschilder]] * [[Pieter Jansz. Saenredam]] (1597-1665), Nederlands kunstschilder en tekenaar * [[Francisco de Melo\|Don Francisco de Melo]] (1597 - 1651), van 1641 tot 1644 (interim) landvoogd van de [[Zuidelijke Nederlanden]] * [[Cornelis Jol]] alias "Houtebeen" (1597-1641), Nederlandse zeeheld == Overleden == ;juni * [[2 juni\|2]] - [[Diederik Sonoy]] (68), [[geuzen (geschiedenis)\|geuzenleider]] * [[20 juni\|20]] - [[Willem Barentsz]] (~47), Nederlandse zeevaarder en [[ontdekkingsreiziger]] ;november * [[19 november\|19]] - [[Willem van Nassau-Weilburg]] (27), graaf van Nassau-Weilburg ;december * [[21 december\|21]] - De Heilige [[Petrus Canisius]] (76), Nijmeegs jezuïet ;datum onbekend * [[Francisco Verdugo]] (61), van 1581 tot 1594 de laatste Spaanse [[stadhouder]] {{Commonscat\|1597}} [[Categorie:1597\| ]]	68,657,055	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "15e eeuw \u00b7 16e eeuw \u00b7 17e eeuw", "Decennia": "1580-1589 \u00b7 1590-1599 \u00b7 1600-1609", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1596 \u00b7 1597 \u00b7 1598 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2350 MMCCCL", "Armeense jaartelling": "1046 \u2013 1047 \u00b7 \u0539\u054e \u054c\u053d\u0536 \u2013 \u054c\u053d\u0537", "Chinese jaartelling": "4293 \u2013 4294 \u00b7 \u7678\u7533 \u2013 \u7532\u9149", "Christelijke jaartelling": "1597 MDXCVII", "Ethiopische jaartelling": "1589 \u2013 1590", "Hebreeuwse jaartelling": "5357 \u2013 5358", "- Vikram Samvat": "1652 \u2013 1653", "- Shaka Samvat": "1519 \u2013 1520", "- Kali yuga": "4698 \u2013 4699", "Iraanse jaartelling": "975 \u2013 976 \u00b7 \u06f9\u06f7\u06f5 \u2013 \u06f9\u06f7\u06f6", "Islamitische jaartelling": "1005 \u2013 1006 \u00b7 \u0661\u0660\u0660\u0666 \u2013 \u0661\u0660\u0660\u0665", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5596 \u2013 5597"}}]	false
# 14e Regiment Luchtdoelartillerie Het 14e Regiment Luchtdoelartillerie was tot 2010 een artillerieregiment voor luchtverdediging van de Landcomponent van het Belgische leger. Het was de opvolger van het 14e Regiment Artillerie (14A). ## Organisatie Het 14e Regiment Luchtdoelartillerie bestond uit twee Mistral-batterijen, de 43e Batterij en de 35e Batterij, die elk uit drie pelotons bestonden. Elk peloton bestond weer uit zes Mistral-groepen. In totaal had het regiment dus 36 Mistral-groepen. ## Geschiedenis De exacte datum van ontstaan van het 14e Artillerieregiment is niet bekend. Tijdens de Eerste Wereldoorlog neemt het regiment, als deel van de 2de Divisie mee aan de gevechten in Reigersvliet en Oud-Stuyvekenskerke. Vervolgens bezetten ze de sector van Boezinge. Tijdens het bevrijdingsoffensief in 1918 bevinden het regiment zich in Diksmuide. Het draagt bij aan de inname van Eessen. Na de reorganisatie van het Belgische leger in 1923 bevindt het 14e Artillerieregiment zich in garnizoen in Mechelen. Het regiment maakt deel uit van de artillerie van het 2de Legerkorps. Op 10 november 1939 wordt het regiment naar zijn gevechtsstellingen aan het meest oostelijke deel van het Albertkanaal gestuurd door het dreigende gevaar vanuit Duitsland. Op 1 februari 1952 wordt het 14e Artillerieregiment opnieuw ingericht te Saive. Het maakt nu deel uit van de 4de Infanteriedivisie. In 1955 wordt het Belgische leger opnieuw hervormd en wordt het regiment ontbonden, samen de 4de Infanteriedivisie. Het bataljon leeft echter verder als reserve-eenheid. In 1963 wordt het regiment opnieuw in het leven geroepen, nu in het Kwartier Moorslede in Dellbrück. Nu is het 14de Artillerieregiment een moderne artillerie-eenheid, uitgerust met Honest-John raketten. Na 2 maanden verhuizen ze naar de kazerne Nieuwpoort in Westhoven. Ze verblijven hier om een opleiding te volgen. In augustus 1964 verhuist het bataljon naar Werl. In mei 1978 verhuizen ze naar Spich. Ze worden uitgerust met het allernieuwste luchtdoelgeschut: het Gepard-systeem. In 1991, na een verblijf van 28 jaar in Duitsland, verhuizen ze naar Nieuwpoort en worden op 30 juni geïntegreerd in de Luchtdoelartillerieschool in Lombardsijde. Op 1 juli 1994 wordt Luchtdoelartillerieschool afgeschaft en wordt het 14e Artillerieregiment omgevormd tot een Mistral-bataljon. In 2010 wordt het regiment ontbonden. Een van de Mistral-batterijen ging op in een nieuw opgericht Bataljon Artillerie, maar deze batterij werd in 2017 ontbonden.	nlwiki/5929638	nlwiki	5,929,638	14e Regiment Luchtdoelartillerie	https://nl.wikipedia.org/wiki/14e_Regiment_Luchtdoelartillerie	2025-02-15T13:44:22Z	nl	Q4549978	13,768	{{Infobox militaire eenheid\|type=[[Artillerie]]\|land=[[België]]\|krijgsmachtonderdeel=[[Landcomponent]]\|garnizoen=[[Lombardsijde]]\|afbeelding=14adrill.jpg\|afbeeldingbreedte=250\|onderschrift=Drilldemonstratiepeloton (2006)\|specialisatie=[[Luchtafweer]]\|onderscheidingen=Reigersvliet<br>Eessen\|einddatum=31/06/2010}} Het '''14e Regiment Luchtdoelartillerie''' was tot 2010 een [[artillerie]][[regiment]] voor [[luchtverdediging]] van de [[Landcomponent van Defensie\|Landcomponent]] van het [[Defensie van België\|Belgische leger]]. Het was de opvolger van het 14e Regiment Artillerie (14A). == Organisatie == Het 14e Regiment Luchtdoelartillerie bestond uit twee [[Mistral (luchtdoelraket)\|Mistral]][[Batterij (militair)\|-batterijen]], de 43e Batterij en de 35e Batterij, die elk uit drie [[Peloton (krijgsmacht)\|pelotons]] bestonden. Elk peloton bestond weer uit zes Mistral-groepen. In totaal had het [[regiment]] dus 36 Mistral-groepen. == Geschiedenis == De exacte datum van ontstaan van het 14e Artillerieregiment is niet bekend. Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] neemt het regiment, als deel van de 2de Divisie mee aan de gevechten in Reigersvliet en Oud-Stuyvekenskerke. Vervolgens bezetten ze de sector van Boezinge. Tijdens het bevrijdingsoffensief in 1918 bevinden het regiment zich in Diksmuide. Het draagt bij aan de inname van Eessen.<ref>{{Citeer web \|url=https://18daagseveldtocht.be/artillerie/legerkorpsartillerie/14de-regiment-artillerie/ \|titel=14de Regiment Artillerie \|bezochtdatum=2025-02-09 \|werk=De Achttiendaagse Veldtocht \|taal=en-GB}}</ref> Na de reorganisatie van het Belgische leger in 1923 bevindt het 14e Artillerieregiment zich in garnizoen in [[Mechelen (stad)\|Mechelen]]. Het regiment maakt deel uit van de artillerie van het 2de Legerkorps. Op 10 november 1939 wordt het regiment naar zijn gevechtsstellingen aan het meest oostelijke deel van het Albertkanaal gestuurd door het dreigende gevaar vanuit [[Duitsland]]. Op 1 februari 1952 wordt het 14e Artillerieregiment opnieuw ingericht te [[Saive]]. Het maakt nu deel uit van de 4de Infanteriedivisie. In 1955 wordt het Belgische leger opnieuw hervormd en wordt het regiment ontbonden, samen de 4de Infanteriedivisie. Het bataljon leeft echter verder als reserve-eenheid. In 1963 wordt het regiment opnieuw in het leven geroepen, nu in het Kwartier Moorslede in [[Delbrück\|Dellbrück]]. Nu is het 14de Artillerieregiment een moderne artillerie-eenheid, uitgerust met Honest-John raketten. Na 2 maanden verhuizen ze naar de kazerne Nieuwpoort in [[Westhofen (Rheinhessen)\|Westhoven]]. Ze verblijven hier om een opleiding te volgen. In augustus 1964 verhuist het bataljon naar [[Werl]]. In mei 1978 verhuizen ze naar [[Spich (Troisdorf)\|Spich]]. Ze worden uitgerust met het allernieuwste luchtdoelgeschut: het [[Cheetah PRTL\|Gepard]]-systeem. In 1991, na een verblijf van 28 jaar in Duitsland, verhuizen ze naar Nieuwpoort en worden op 30 juni geïntegreerd in de Luchtdoelartillerieschool in [[Lombardsijde]]. Op 1 juli 1994 wordt Luchtdoelartillerieschool afgeschaft en wordt het 14e Artillerieregiment omgevormd tot een Mistral-bataljon.<ref>{{Citeer web \|url=https://defensieweb.fandom.com/wiki/14_Regiment_Luchtdoelartillerie \|titel=14 Regiment Luchtdoelartillerie \|bezochtdatum=2025-02-09 \|werk=Defensieweb wiki \|taal=nl}}</ref> In 2010 wordt het regiment ontbonden.<ref>[https://www.nieuwsblad.be/cnt/fp2safva "Het was een eer om met jullie te werken"], ''Het Nieuwsblad'', 1 juli 2010</ref> Een van de Mistral-batterijen ging op in een nieuw opgericht Bataljon Artillerie, maar deze batterij werd in 2017 ontbonden. == Referenties == <references /> [[Categorie:Belgische militaire eenheid]] [[Categorie:Artillerie]]	68,901,711	[{"title": "14e Regiment Luchtdoelartillerie", "data": {"Ontbinding": "31/06/2010", "Land": "Belgi\u00eb", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Landcomponent", "Type": "Artillerie", "Specialisatie": "Luchtafweer", "Garnizoen": "Lombardsijde", "Onderscheidingen": "Reigersvliet \u00b7 Eessen"}}]	false
# 1760 Het jaar 1760 is het 60e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen januari - 22 - Slag bij Vandavasi - De Britten brengen de Fransen de nekslag toe in de strijd om India. - Eind januari - Door enkele dijkdoorbraken komt een groot deel van het Nederlandse rivierenland blank te staan. In het Rijk van Nijmegen, het Land van Maas en Waal, de Krimpenerwaard en vele andere laaggelegen gebieden moeten boerengezinnen met hun vee vluchten naar hogergelegen streken, waar ze wekenlang in rieten hutjes bivakkeren. februari - 11 - In Den Haag wordt de voorzitter van de Raad van State Onno Zwier van Haren door twee van zijn dochters aangeklaagd wegens seksueel misbruik. maart - 5 - Prinses Carolina van Oranje-Nassau huwt in de Grote Kerk te Den Haag met vorst Karel Christiaan van Nassau-Weilburg. juni - 23 - Een Habsburgs leger verslaat de Pruisen in de Slag bij Landshut, Silezië. juli - 12 tot 29 - In het beleg van Dresden wordt de hoofdstad van Saksen zwaar beschadigd door Pruisisch kanonvuur. augustus - 15 - Door een overwinning in de Slag bij Liegnitz weet Frederik de Grote te ontkomen uit de Oostenrijkse omsingeling. september - 8 - Montreal wordt veroverd door het Britse leger onder leiding van Jeffrey Amherst. oktober - 10 - Gouverneur Wigbold Crommelin van Suriname sluit een vredesverdrag met de Aukaners. Het verdrag wordt getekend in Bongodoti aan de Mama Ndyukakreek. zonder datum - Berlijn wordt door de Russen gebrandschat. - Essaouira wordt gesticht door de Alaouieten-Sultan Mohammed ibn-Abdullah.	nlwiki/2515	nlwiki	2,515	1760	https://nl.wikipedia.org/wiki/1760	2024-10-11T11:49:10Z	nl	Q7646	31,520	{{Zijbalk jaar}} Het jaar '''1760''' is het 60e jaar in de [[18e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;januari * [[22 januari\|22]] - [[Slag bij Vandavasi]] - De Britten brengen de Fransen de nekslag toe in de strijd om India. * Eind januari - Door enkele dijkdoorbraken komt een groot deel van het Nederlandse rivierenland blank te staan. In het [[Rijk van Nijmegen]], het [[Land van Maas en Waal]], de [[Krimpenerwaard (streek)\|Krimpenerwaard]] en vele andere laaggelegen gebieden moeten boerengezinnen met hun vee vluchten naar hogergelegen streken, waar ze wekenlang in rieten hutjes bivakkeren. ;februari [[11 februari\|11]] - In Den Haag wordt de voorzitter van de Raad van State [[Onno Zwier van Haren]] door twee van zijn dochters aangeklaagd wegens seksueel misbruik. ;maart [[5 maart\|5]] - Prinses [[Carolina van Oranje-Nassau]] huwt in de Grote Kerk te Den Haag met vorst [[Karel Christiaan van Nassau-Weilburg]]. ;juni * [[23 juni\|23]] - Een Habsburgs leger verslaat de Pruisen in de [[Slag bij Landshut (1760)\|Slag bij Landshut]], Silezië. ;juli * [[12 juli\|12]] tot [[29 juli\|29]] - In het beleg van [[Dresden]] wordt de hoofdstad van Saksen zwaar beschadigd door Pruisisch kanonvuur. ;augustus * [[15 augustus\|15]] - Door een overwinning in de [[Slag bij Liegnitz (1760)\|Slag bij Liegnitz]] weet [[Frederik de Grote]] te ontkomen uit de Oostenrijkse omsingeling. ;september * [[8 september\|8]] - [[Montreal (Canada)\|Montreal]] wordt veroverd door het Britse leger onder leiding van [[Jeffrey Amherst]]. ;oktober * [[10 oktober\|10]] - Gouverneur [[Wigbold Crommelin]] van Suriname sluit een [[Vredesverdrag van 1760\|vredesverdrag met de Aukaners]]. Het verdrag wordt getekend in [[Bongodoti]] aan de [[Mama Ndyukakreek]]. ;zonder datum * [[Berlijn]] wordt door de Russen gebrandschat. * [[Essaouira (stad)\|Essaouira]] wordt gesticht door de [[Alaoui]]eten-Sultan [[Mohammed ibn-Abdullah]]. == Literatuur en publicaties == * In de Nederlanden verschijnt een [[literair tijdschrift]]: 'Vaderlandsche letteroefeningen'. De redactie stelt zich ten doel om opvallende binnen- en buitenlandse publicaties onder de aandacht van het publiek te brengen en eerlijk te beoordelen. == Muziek == * [[Johann Wilhelm Hertel]] componeert te [[Schwerin]] zijn ''trompetconcert in D'' * [[Franz Ignaz Beck]] publiceert te Parijs zijn ''6 symfonieën, Opus 2'' * Antoine Dauvergne componeert ''Canente'' * [[Carl Friedrich Abel]] componeert ''6 triosonates voor fluit en cello, Opus 2'' == Beeldende kunst == <gallery> File:Canaletto (I) 034.jpg\|Ansicht von Wien, Mehlmarkt, [[Bernardo Bellotto]], [[Kunsthistorisches Museum Wien]] </gallery> == Bouwkunst == <gallery> Bestand:Escher Museum.jpg\|''[[Paleis Lange Voorhout]]'', Den Haag [[Pieter de Swart]] Bestand: Mannheim-jesuitenkirche.JPG\|Barok, Jezuïetenkerk Mannheim </gallery> == Geboren == ;januari * [[4 januari\|4]] - [[Louis Dewez]], geschiedschrijver uit Waals Brabant (overleden [[1838]]) ;februari * [[15 februari\|15]] - [[Jean-François Lesueur]], Frans componist (overleden [[1837]]) ;maart * [[20 maart\|20]] - [[Abraham Enschedé]], Nederlands krantenredacteur en boekdrukker (overleden [[1820]]) ;mei * [[28 mei\|28]] - [[Alexandre de Beauharnais]], Frans generaal ;augustus * [[22 augustus\|22]] - [[Paus Leo XII]] ;september * [[14 september\|14]] - [[Luigi Cherubini]], Italiaans componist (overleden [[1842]]) * [[20 september\|20]] - [[Jean-Jacques Dessalines]], "keizer" van [[Haïti]] ;oktober * [[31 oktober\|31]] (vermoedelijke datum) - [[Katsushika Hokusai]], Japans [[ukiyo-e]] kunstenaar ;november * [[13 november\|13]] - [[Jiaqing]] keizer ; december * [[3 december\|3]] - [[Moritz Balthasar Borkhausen]], Duits natuuronderzoeker, entomoloog, botanicus en bosbouwdeskundige (overleden [[1806]]) == Overleden == ; januari * ? - [[Margaretha Wulfraet]] (81), Nederlands kunstschilderes ;februari * [[22 februari\|22]] - [[Anna Magdalena Bach]] (58), tweede vrouw van Johann Sebastian Bach en zangeres ;april * [[24 april\|24]] - [[Michele Mascitti]] (~96), Italiaans violist en componist ;mei * [[1 mei\|1]] - [[Christiane Mariane von Ziegler]] (64), [[Heilige Roomse Rijk\|Duits]] tekstdichteres, schreef onder meer voor [[Johann Sebastian Bach\|Bach]] * [[10 mei\|10]] - [[Christoph Graupner]] (77), Duits barokcomponist ;september * [[27 september\|27]] - [[Maria Amalia van Saksen]] (35), koningin van Napels en Sicilië en later van Spanje ;oktober * [[25 oktober\|25]] - [[George II van Groot-Brittannië\|George II]] (76), koning van [[Koninkrijk Groot-Brittannië\|Groot-Brittannië]] en [[Ierland (eiland)\|Ierland]] {{Commonscat\|1760}} [[Categorie:1760\| ]]	68,234,539	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "17e eeuw \u00b7 18e eeuw \u00b7 19e eeuw", "Decennia": "1750-1759 \u00b7 1760-1769 \u00b7 1770-1779", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1759 \u00b7 1760 \u00b7 1761 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2513 MMDXIII", "Armeense jaartelling": "1209 \u2013 1210 \u00b7 \u0539\u054e \u054c\u0544\u0539 \u2013 \u054c\u0544\u053a", "Chinese jaartelling": "4456 \u2013 4457 \u00b7 \u4e19\u536f \u2013 \u4e01\u8fb0", "Christelijke jaartelling": "1760 MDCCLX", "Ethiopische jaartelling": "1752 \u2013 1753", "Hebreeuwse jaartelling": "5520 \u2013 5521", "- Vikram Samvat": "1815 \u2013 1816", "- Shaka Samvat": "1682 \u2013 1683", "- Kali yuga": "4861 \u2013 4862", "Iraanse jaartelling": "1138 \u2013 1139 \u00b7 \u06f1\u06f1\u06f3\u06f8 \u2013 \u06f1\u06f1\u06f3\u06f9", "Islamitische jaartelling": "1173 \u2013 1174 \u00b7 \u0661\u0661\u0667\u0664 \u2013 \u0661\u0661\u0667\u0663", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5759 \u2013 5760"}}]	false
# Ismaël Doukouré Ismaël Landry Doukouré (Rijsel, 24 juli 2003) is een Frans voetballer die bij voorkeur als centrale verdediger speelt. Hij tekende in 2022 voor RC Strasbourg. ## Clubcarrière In juli 2020 tekende Doukouré zijn eerste profcontract bij Valenciennes. Op 17 oktober 2020 debuteerde hij in de Ligue 2 tegen FC Sochaux. Op 29 januari 2022 tekende hij een contract tot medio 2026 bij RC Strasbourg. 1 Petrović · 3 Delaine · 4 Sow · 6 Lemaréchal · 7 Moreira · 8 Santos · 9 Luković · 10 Emegha · 11 Sahi · 12 Wiley · 14 Mara · 15 Nanasi · 16 Risser · 17 Diong · 18 Mwanga · 19 Diarra · 20 Perea · 22 Doué · 23 Sarr · 24 Sylla · 25 Gomis · 26 Bakwa · 28 Senaya · 29 Doukouré · 30 Johnsson · 36 Bellarouch · 40 Sebas · 77 Sobol · Coach: Rosenior · Assistent-trainer: Charaï	nlwiki/5941601	nlwiki	5,941,601	Ismaël Doukouré	https://nl.wikipedia.org/wiki/Isma%C3%ABl_Doukour%C3%A9	2025-03-21T09:02:09Z	nl	Q100736961	31,677	{{Infobox voetballer \| spelernaam = Ismaël Doukouré \| volledigenaam = Ismaël Landry Doukouré \| bijnaam = \| afbeelding = \| afbeeldingbreedte = \| onderschrift = \| geboortedatum = [[24 juli]] [[2003]] \| geboortestad = [[Rijsel]] \| geboorteland = {{FR}} \| lengte = 183<ref name="transfermarkt">[https://www.transfermarkt.be/ismael-doukoure/profil/spieler/786436 Spelersprofiel] op transfermarkt.de. Geraadpleegd op 21 maart 2025.</ref> \| been = Rechts<ref name="transfermarkt" /> \| huidigeclub = {{FR-VLAG}} [[RC Strasbourg]] \| rugnummer = 29 \| positie = [[Verdediger (voetbal)\|Centrale verdediger]] \| verhuurdtot = \| contracttot = 2026 \| jeugdjaren = 2020 \| jeugdteams = {{FR-VLAG}} [[Valenciennes FC\|Valenciennes]] \| seizoen = 2020–2022 <br /> 2022– \| club = {{FR-VLAG}} [[Valenciennes FC\|Valenciennes]] <br /> {{FR-VLAG}} [[RC Strasbourg]] \| wedstr(goals) = 28 (0) <br /> 73 (1) \| interlandjaren = \| interlandteam = \| interlandwedstrijden(goals) = \| trainersjaren = \| getraindeclubs = \| clubupdate = 21 maart 2025 \| landupdate = 21 maart 2025 }} '''Ismaël Landry Doukouré''' ([[Rijsel]], [[24 juli]] [[2003]]) is een [[Frankrijk\|Frans]] [[betaald voetbal\|voetballer]] die bij voorkeur als [[Verdediger (voetbal)\|centrale verdediger]] speelt. Hij tekende in 2022 voor [[RC Strasbourg]].<ref>[https://nl.soccerway.com/players/ismael-doukoure/663197/ Profiel] op soccerway.com. Geraadpleegd op 21 maart 2025.</ref> == Clubcarrière == In juli 2020 tekende Doukouré zijn eerste profcontract bij [[Valenciennes FC\|Valenciennes]]. Op 17 oktober 2020 debuteerde hij in de [[Ligue 2]] tegen [[FC Sochaux]]. Op 29 januari 2022 tekende hij een contract tot medio 2026 bij [[RC Strasbourg]]. {{Appendix}} {{Navigatie selectie RC Strasbourg}} {{DEFAULTSORT:Doukoure, Ismael}} [[Categorie:Frans voetballer]]	69,064,363	[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Isma\u00ebl Landry Doukour\u00e9", "Geboortedatum": "24 juli 2003", "Geboorteplaats": "Rijsel, Frankrijk", "Lengte": "183 cm", "Been": "Rechts", "Positie": "Centrale verdediger"}}, {"title": "Clubinformatie", "data": {"Huidige club": "RC Strasbourg", "Rugnummer": "29", "Contract tot": "2026"}}, {"title": "Jeugd", "data": {"2020": "Valenciennes"}}, {"title": "Senioren ", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)", "2020\u20132022 \u00b7 2022\u2013": "Valenciennes \u00b7 RC Strasbourg \u00b7 28 (0) \u00b7 73 (1)", "Senioren ": ["* Bijgewerkt op 21 maart 2025", "** Bijgewerkt op 21 maart 2025"], "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# 1757 Het jaar 1757 is het 57e jaar in de 18e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen januari - 5 - Mislukte moordaanslag op koning Lodewijk XV van Frankrijk door Robert François Damiens. maart - 8 - Vanuit de Surinaamse plantage Oranibo vertrekt een expeditie van 150 blanken en een aantal slaven als lastdrager om de rebellen in het Tempatiegebied te bestrijden. Omdat het regentijd is, komt men echter moeizaam vooruit in het moerasachtige gebied en wordt men voortdurend door guerrilla-aanvallen bestookt. Met verlies aan mensenlevens keert men na een tijd terug naar de plantage zonder enig succes te hebben. juni - 18 - In de Slag bij Kolin wordt het Pruisische leger onder aanvoering van kroonprins August Willem verslagen door de Oostenrijkers. - 23 - Robert Clive verslaat in de Slag bij Plassey met 3000 man modern bewapende troepen het 50.000 man sterke leger van de Fransgezinde Naawab (onderkoning) Mir Jafar van Bengalen. Het oosten van het Indisch subcontinent komt daarmee onder de Britse kroon. juli - 26 - Slag bij Hastenbeck. De geallieerde strijdkrachten van het keurvorstendom Hannover, Hessen en Brunswijk worden verslagen door een Frans leger. Dit resulteert in de bezetting van Hannover. september - 30 - Onder leiding van de Graaf van Gronsfeld, drost van het Muiderslot, gaat Nederlands eerste porseleinfabriek in Weesp van start. - september - Wigbold Crommelin wordt benoemd tot gouverneur van Suriname. november - 5 - In de Slag bij Roßbach verslaat Frederik de Grote de gecombineerde legers van Frankrijk en het Heilige Roomse Rijk. ## Beeldende kunst - L'Amour menaçant, Étienne-Maurice Falconet (1757), Rijksmuseum ## Bouwkunst - Boerderij. Epen (1757) - Armenhuis, Maastricht (1757) ## Geboren januari - 3 - Johann Abraham Sixt, Duits componist maart - 21 - James Sowerby, Engels bioloog en illustrator - 31 - Gustaf Mauritz Armfelt, Zweeds diplomaat juni - 18 - Ignaz Pleyel, Oostenrijks componist september - 6 - Markies de La Fayette, Frans aristocraat november - 12 - Jacobus Bellamy, Nederlands dichter - 28 - William Blake, Engels mystiek dichter en schilder december - 20 - Joseph Schubert, Duits componist ## Overleden februari - 26 - Maria Moninckx (83), Nederlandse schilderes en botanisch illustratrice maart - 1 - Edward Moore, Engels (toneel)schrijver - 27 - Jan Václav Antonín Stamic (39), Boheems componist en virtuoos violist aprill - 15 - Rosalba Carriera (81), Italiaanse pastelschilderes juli - 23 - Domenico Scarlatti (71), Italiaans componist, klavecinist en organist december - 4 - Jan Jiří Benda (69), Boheems componist en organist datum onbekend - Willem de Fesch (~70), Nederlands componist en violist	nlwiki/2512	nlwiki	2,512	1757	https://nl.wikipedia.org/wiki/1757	2023-02-28T16:59:55Z	nl	Q7635	27,757	{{Zijbalk jaar}} Het jaar '''1757''' is het 57e jaar in de [[18e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;januari [[5 januari\|5]] - Mislukte moordaanslag op koning [[Lodewijk XV van Frankrijk]] door [[Robert François Damiens]]. ;maart [[8 maart\|8]] - Vanuit de Surinaamse plantage [[Oranibo]] vertrekt een expeditie van 150 blanken en een aantal slaven als lastdrager om de rebellen in het Tempatiegebied te bestrijden. Omdat het regentijd is, komt men echter moeizaam vooruit in het moerasachtige gebied en wordt men voortdurend door guerrilla-aanvallen bestookt. Met verlies aan mensenlevens keert men na een tijd terug naar de plantage zonder enig succes te hebben. ;juni [[18 juni\|18]] - In de [[Slag bij Kolin]] wordt het Pruisische leger onder aanvoering van kroonprins August Willem verslagen door de [[aartshertogdom Oostenrijk\|Oostenrijkers]]. [[23 juni\|23]] - [[Robert Clive]] verslaat in de [[Slag bij Plassey]] met 3000 man modern bewapende troepen het 50.000 man sterke leger van de Fransgezinde [[Naawab]] (onderkoning) Mir Jafar van [[Bengalen (provincie)\|Bengalen]]. Het oosten van het [[Indisch subcontinent]] komt daarmee onder de Britse kroon. ;juli * [[26 juli\|26]] - [[Slag bij Hastenbeck]]. De geallieerde strijdkrachten van het [[keurvorstendom Hannover]], [[Hessen]] en [[Hertogdom Brunswijk\|Brunswijk]] worden verslagen door een Frans leger. Dit resulteert in de bezetting van Hannover. ;september * [[30 september\|30]] - Onder leiding van de [[Bertrand Philip Sigismund Albrecht van Gronsveld\|Graaf van Gronsfeld]], drost van het [[Muiderslot]], gaat Nederlands eerste [[Porselein\|porseleinfabriek]] in [[Weesp]] van start. * september - [[Wigbold Crommelin]] wordt benoemd tot gouverneur van Suriname. ;november [[5 november\|5]] - In de [[Slag bij Roßbach]] verslaat [[Frederik de Grote]] de gecombineerde legers van [[konikrijk Frankrijk\|Frankrijk]] en het [[Heilige Roomse Rijk]]. == Beeldende kunst == <gallery> Bestand:Falconet-amourmenaçant.jpg\|''L'Amour menaçant'', [[Étienne-Maurice Falconet]] (1757), Rijksmuseum </gallery> == Bouwkunst == <gallery> Bestand:Epen-Terzieterweg 8.JPG\|''Boerderij''. Epen (1757) Bestand:Maastricht - rijksmonument 27028 - Grote Looiersstraat 17 20100612.jpg\|''Armenhuis'', Maastricht (1757) </gallery> == Geboren == ;januari [[3 januari\|3]] - [[Johann Abraham Sixt]], Duits componist ;maart * [[21 maart\|21]] - [[James Sowerby]], Engels bioloog en illustrator * [[31 maart\|31]] - [[Gustaf Mauritz Armfelt]], Zweeds diplomaat ;juni * [[18 juni\|18]] - [[Ignaz Pleyel]], Oostenrijks componist ;september * [[6 september\|6]] - [[Markies de La Fayette]], Frans aristocraat ;november * [[12 november\|12]] - [[Jacobus Bellamy]], Nederlands dichter * [[28 november\|28]] - [[William Blake]], Engels mystiek dichter en schilder ;december * [[20 december\|20]] - [[Joseph Schubert (componist)\|Joseph Schubert]], Duits componist == Overleden == ;februari * [[26 februari\|26]] - [[Maria Moninckx]] (83), Nederlandse schilderes en botanisch illustratrice ;maart * [[1 maart\|1]] - [[Edward Moore (schrijver)\|Edward Moore]], Engels (toneel)schrijver * [[27 maart\|27]] - [[Jan Václav Antonín Stamic]] (39), Boheems componist en virtuoos violist ;aprill * [[15 april\|15]] - [[Rosalba Carriera]] (81), Italiaanse pastelschilderes ;juli * [[23 juli\|23]] - [[Domenico Scarlatti]] (71), Italiaans componist, klavecinist en organist ;december * [[4 december\|4]] - [[Jan Jiří Benda]] (69), Boheems componist en organist ;datum onbekend * [[Willem de Fesch]] (~70), Nederlands componist en violist {{Commonscat\|1757}} [[Categorie:1757\| ]]	63,901,217	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "17e eeuw \u00b7 18e eeuw \u00b7 19e eeuw", "Decennia": "1740-1749 \u00b7 1750-1759 \u00b7 1760-1769", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1756 \u00b7 1757 \u00b7 1758 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2510 MMDX", "Armeense jaartelling": "1206 \u2013 1207 \u00b7 \u0539\u054e \u054c\u0544\u0536 \u2013 \u054c\u0544\u0537", "Chinese jaartelling": "4453 \u2013 4454 \u00b7 \u7678\u5b50 \u2013 \u7532\u4e11", "Christelijke jaartelling": "1757 MDCCLVII", "Ethiopische jaartelling": "1749 \u2013 1750", "Hebreeuwse jaartelling": "5517 \u2013 5518", "- Vikram Samvat": "1812 \u2013 1813", "- Shaka Samvat": "1679 \u2013 1680", "- Kali yuga": "4858 \u2013 4859", "Iraanse jaartelling": "1135 \u2013 1136 \u00b7 \u06f1\u06f1\u06f3\u06f5 \u2013 \u06f1\u06f1\u06f3\u06f6", "Islamitische jaartelling": "1170 \u2013 1171 \u00b7 \u0661\u0661\u0667\u0661 \u2013 \u0661\u0661\u0667\u0660", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5756 \u2013 5757"}}]	false
# 2CV AZAM De Citroën 2CV AZAM (in België de AZM3) is een luxere versie van de 2CV. De AZAM en AZM3 werden geproduceerd in de jaren 1963 tot en met 1967. ## Exterieur De voor- en achterbumper hebben verchroomde beugels, in de volksmond vaak 'paperclips' genoemd. Op de raamlijsten en de motorkap waren aluminium chroomlijsten toegepast, de velgen waren voorzien van wieldoppen, luxere handgrepen aan de portieren en tot slot hadden de koplampen een chromen sierrand. ## Interieur De voor- en achterbank waren voorzien van luxere bekleding zoals van de Citroën Ami 6. Deze waren verkrijgbaar in de kleuren rood, blauw en groen. Vaak in combinatie met de lakkleur van de auto zelf. Daarnaast kreeg elke AZAM een bakelieten stuur, in de vorm van een zwaluwstaart, geproduceerd door de Franse fabrikant Quillery. Ook was er een binnenverlichting, hoedenzak aan de bank en een zonneklep voor de passagier met spiegel. ## Verschillen tussen de Belgische en Franse AZAM Naast de AZM3 was er in België vanaf 1965 de AZAM-6 leverbaar; deze was uitgerust met een 602 cc-motor van de Ami6, wat resulteerde in een vermogen van 23 pk. De Franse Azam had een 425 cc motor met 18 pk. Daarnaast kreeg de Franse AZAM (maar ook de AZ-A) pas in september 1965 het 'derde zijruitje'. In België werd het derde zijruitje al eind jaren 50 toegepast op de luxere modellen.	nlwiki/4067847	nlwiki	4,067,847	2CV AZAM	https://nl.wikipedia.org/wiki/2CV_AZAM	2024-06-30T12:19:53Z	nl	Q18432675	4,447	De Citroën '''2CV AZAM''' (in [[België]] de ''AZM3'') is een luxere versie van de [[Citroën 2CV\|2CV]]. De AZAM en AZM3 werden geproduceerd in de jaren 1963 tot en met 1967. [[Bestand:2CV AZAM 1965 (Frans).jpg\|thumb\|2CV AZAM 1965 (Frans)]] ==Exterieur== De voor- en achterbumper hebben verchroomde beugels, in de volksmond vaak 'paperclips' genoemd. Op de raamlijsten en de motorkap waren [[aluminium]] chroomlijsten toegepast, de velgen waren voorzien van wieldoppen, luxere handgrepen aan de portieren en tot slot hadden de koplampen een chromen sierrand. ==Interieur== De voor- en achterbank waren voorzien van luxere bekleding zoals van de [[Citroën Ami]] 6. Deze waren verkrijgbaar in de kleuren rood, blauw en groen. Vaak in combinatie met de lakkleur van de auto zelf. Daarnaast kreeg elke AZAM een bakelieten stuur, in de vorm van een zwaluwstaart, geproduceerd door de Franse fabrikant Quillery. Ook was er een binnenverlichting, hoedenzak aan de bank en een zonneklep voor de [[passagier]] met spiegel. ==Verschillen tussen de Belgische en Franse AZAM== Naast de AZM3 was er in België vanaf 1965 de AZAM-6 leverbaar; deze was uitgerust met een 602 cc-motor van de Ami6, wat resulteerde in een vermogen van 23 [[Paardenkracht (eenheid)\|pk]]. De Franse Azam had een 425 cc motor met 18 pk. Daarnaast kreeg de Franse AZAM (maar ook de AZ-A) pas in september 1965 het 'derde zijruitje'. In België werd het derde zijruitje al eind jaren 50 toegepast op de luxere modellen. [[Categorie:Auto van Citroën]]	67,749,244	[]	false
# 1324 Het jaar 1324 is het 24e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen februari - 25 of 26 - Koning Lodewijk de Beier trouwt met Margaretha van Henegouwen. - 29 - Slag bij Lucocisterna: Alfons van Aragon verslaat het leger van Pisa in zijn poging Sardinië te veroveren. juni - 19 - Pisa staat zijn aanspraken op Sardinië af aan Aragon. Begin van het koninkrijk Sardinië. juli - juli - Stadsbrand van Zwolle: Zwolle wordt in brand gestoken door de roofridder Zweder van Voorst. Vrijwel de gehele stad brandt af. september - 1 - Bisschop Jan van Diest van Utrecht tracht uitspraak te doen in de Strijd om Bredevoort. Kasteel Bredevoort kent hij toe aan Reinoud II van Gelre, maar over de rest van het gebied van Bredevoort doet hij geen uitspraak. Noch Gelre noch Münster accepteren de uitspraak, en de strijd duurt voort. zonder datum - Koning Mansa Moussa van Mali gaat op pelgrimstocht naar Mekka (hadj). Zijn rijkdom en vrijgevigheid worden beroemd. - Basarab, heerser over Walachije, komt in opstand tegen Hongarije, waarvan hij een vazal is. (jaartal bij benadering) - Paus Johannes XXII spreekt de ban uit over koning Lodewijk de Beier. Deze op zijn beurt roept op tot een concilie om de paus te veroordelen wegens ketterij. - Bisschop Adolf van der Mark moet vluchten naar Hoei omdat hij weigert macht af te staan aan de steden. Hij spreekt een interdict over Luik uit. - oudst bekende vermelding: Aalbeek ## Opvolging - Cyprus en (titulair) Jeruzalem - Hendrik II opgevolgd door zijn neef Hugo IV - Duitse Orde - Karel van Trier opgevolgd door Werner van Orselen ## Geboren - 5 maart - David II, koning van Schotland (1329-1371) - Adelheid van Hessen, echtgenote van Casimir III van Polen - Willem I, markgraaf van Namen (1337-1391) - Giottino, Florentijns schilder (jaartal bij benadering) - Mechteld, hertogin-pretendes van Gelre (jaartal bij benadering) - Magnus II van Brunswijk, Duits edelman (jaartal bij benadering) - Willem V van Horne, Nederlands edelman (jaartal bij benadering) - Zeger II van Edingen, Frans edelman (jaartal bij benadering) ## Overleden - 9 januari - Marco Polo (~69), Venetiaans handelaar en ontdekkingsreiziger - 11 februari - Karel van Trier, grootmeester van de Duitse Orde - 21 maart - Maria van Luxemburg (~19), echtgenote van Karel IV van Frankrijk - 2 juni - Isabella van Ibelin (~76), echtgenote van Hugo III van Cyprus - 23 juni - Aymer de Valence, Frans-Engels edelman - 16 juli - Go-Uda (56), keizer van Japan (1274-1287) - 31 augustus - Hendrik II (~53), koning van Cyprus (1285-1306, 1310-1324) - na 22 december - Walram III van Nassau (~30), graaf van Nassau - 24 december - Jan III van Arkel, Hollands edelman - Alfons de la Cerda (~54), Castiliaans prins - Sangpo Päl (~62), Tibetaans geestelijk leider	nlwiki/45952	nlwiki	45,952	1324	https://nl.wikipedia.org/wiki/1324	2024-07-12T07:02:34Z	nl	Q5773	23,353	[[Bestand:Kanga Moussa Atlas Catalan.jpg\|thumb\|Mansa Moussa in de [[Catalaanse Atlas]] (1375)]] {{Zijbalk jaar}} Het jaar '''1324''' is het 24e jaar in de [[14e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;februari * [[25 februari\|25]] of [[26 februari\|26]] - Koning [[Lodewijk de Beier]] trouwt met [[Margaretha II van Henegouwen\|Margaretha van Henegouwen]]. * [[29 februari\|29]] - [[Slag bij Lucocisterna]]: [[Alfons IV van Aragon\|Alfons van Aragon]] verslaat het leger van [[republiek Pisa\|Pisa]] in zijn poging [[Sardinië]] te veroveren. ;juni * [[19 juni\|19]] - Pisa staat zijn aanspraken op Sardinië af aan [[koninkrijk Aragon\|Aragon]]. Begin van het [[koninkrijk Sardinië]]. ;juli * juli - [[Stadsbrand van Zwolle (1324)\|Stadsbrand van Zwolle]]: [[Zwolle]] wordt in brand gestoken door de roofridder [[Zweder van Voorst]]. Vrijwel de gehele stad brandt af. ;september * [[1 september\|1]] - Bisschop [[Jan van Diest]] van [[Sticht Utrecht\|Utrecht]] tracht uitspraak te doen in de [[Strijd om Bredevoort]]. [[Kasteel Bredevoort]] kent hij toe aan [[Reinoud II van Gelre]], maar over de rest van het gebied van Bredevoort doet hij geen uitspraak. Noch [[hertogdom Gelre\|Gelre]] noch [[prinsbisdom Münster\|Münster]] accepteren de uitspraak, en de strijd duurt voort. ;zonder datum * Koning [[Mansa Moussa]] van [[Koninkrijk Mali\|Mali]] gaat op pelgrimstocht naar Mekka ([[hadj]]). Zijn rijkdom en vrijgevigheid worden beroemd. * [[Basarab I\|Basarab]], heerser over [[Walachije]], komt in opstand tegen [[Hongarije]], waarvan hij een [[vazal]] is. (jaartal bij benadering) * [[Paus Johannes XXII]] spreekt de [[excommunicatie\|ban]] uit over koning [[Lodewijk de Beier]]. Deze op zijn beurt roept op tot een [[concilie]] om de paus te veroordelen wegens [[ketterij]]. * Bisschop [[Adolf van der Mark (bisschop)\|Adolf van der Mark]] moet vluchten naar [[Hoei]] omdat hij weigert macht af te staan aan de steden. Hij spreekt een [[interdict]] over [[prinsbisdom Luik\|Luik]] uit. * oudst bekende vermelding: [[Aalbeek]] == Opvolging == * [[koninkrijk Cyprus\|Cyprus]] en (titulair) [[koninkrijk Jeruzalem\|Jeruzalem]] - [[Hendrik II van Cyprus\|Hendrik II]] opgevolgd door zijn neef [[Hugo IV van Cyprus\|Hugo IV]] * [[Duitse Orde]] - [[Karel van Trier]] opgevolgd door [[Werner van Orselen]] == Geboren == * [[5 maart]] - [[David II van Schotland\|David II]], koning van Schotland (1329-1371) * [[Adelheid van Hessen]], echtgenote van Casimir III van Polen * [[Willem I van Namen\|Willem I]], markgraaf van Namen (1337-1391) * [[Giottino]], Florentijns schilder (jaartal bij benadering) * [[Mechteld van Gelre\|Mechteld]], hertogin-pretendes van Gelre (jaartal bij benadering) * [[Magnus II van Brunswijk]], Duits edelman (jaartal bij benadering) * [[Willem V van Horne]], Nederlands edelman (jaartal bij benadering) * [[Zeger II van Edingen]], Frans edelman (jaartal bij benadering) == Overleden == * [[9 januari]] - [[Marco Polo]] (~69), Venetiaans handelaar en ontdekkingsreiziger * [[11 februari]] - [[Karel van Trier]], grootmeester van de Duitse Orde * [[21 maart]] - [[Maria van Luxemburg (koningin)\|Maria van Luxemburg]] (~19), echtgenote van Karel IV van Frankrijk * [[2 juni]] - [[Isabella van Ibelin]] (~76), echtgenote van Hugo III van Cyprus * [[23 juni]] - [[Aymer de Valence]], Frans-Engels edelman * [[16 juli]] - [[Go-Uda]] (56), keizer van Japan (1274-1287) * [[31 augustus]] - [[Hendrik II van Cyprus\|Hendrik II]] (~53), koning van Cyprus (1285-1306, 1310-1324) * na [[22 december]] - [[Walram III van Nassau]] (~30), graaf van Nassau * [[24 december]] - [[Jan III van Arkel (14e eeuw)\|Jan III van Arkel]], Hollands edelman * [[Alfons de la Cerda]] (~54), Castiliaans prins * [[Sangpo Päl]] (~62), Tibetaans geestelijk leider {{Commonscat\|1324}} [[Categorie:Jaar]] [[Categorie:1320-1329\| 1324]]	67,808,038	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "13e eeuw \u00b7 14e eeuw \u00b7 15e eeuw", "Decennia": "1310-1319 \u00b7 1320-1329 \u00b7 1330-1339", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1323 \u00b7 1324 \u00b7 1325 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2077 MMLXXVII", "Armeense jaartelling": "772 \u2013 773 \u00b7 \u0539\u054e \u0549\u0540\u0532 \u2013 \u0549\u0540\u0533", "Chinese jaartelling": "4020 \u2013 4021 \u00b7 \u5e9a\u4ea5 \u2013 \u8f9b\u5b50", "Christelijke jaartelling": "1324 MCCCXXIV", "Ethiopische jaartelling": "1316 \u2013 1317", "Hebreeuwse jaartelling": "5084 \u2013 5085", "- Vikram Samvat": "1379 \u2013 1380", "- Shaka Samvat": "1246 \u2013 1247", "- Kali yuga": "4425 \u2013 4426", "Iraanse jaartelling": "702 \u2013 703 \u00b7 \u06f7\u06f0\u06f2 \u2013 \u06f7\u06f0\u06f3", "Islamitische jaartelling": "723 \u2013 725 \u00b7 \u0667\u0662\u0665 \u2013 \u0667\u0662\u0663", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5323 \u2013 5324"}}]	false
# 2C-I 2,5-dimethoxy-4-joodfenethylamine is een vrij nieuwe drug, beter bekend als 2C-I. Het is een synthetisch psychedelicum, dat pas sinds 2000 relatief gemakkelijk verkrijgbaar is. 2C-I wordt meestal oraal ingenomen, veelal in handmatig gevulde capsules. 2C-I werd uitgevonden door Alexander Shulgin en verwierf bekendheid door Shulgins boek PiHKAL. ## Effecten De effecten van 2C-I zijn vergelijkbaar met 2C-B en andere psychedelica, maar vaak ietwat stimulerender en met een warm emotionele rand eraan. De effecten houden zo'n 5 tot 10 uur aan. De dosering verschilt per persoon, maar begint ruwweg bij 10 mg. ## Dosering - Licht merkbaar: 2-5 mg - Lichte trip: 5-15 mg - Normale trip: 15-25 mg - Sterke/zeer sterke trip: 20-30 mg ## Wetgeving In Nederland is het middel verboden. Het staat op lijst I van de opiumwet.	nlwiki/573223	nlwiki	573,223	2C-I	https://nl.wikipedia.org/wiki/2C-I	2023-07-06T06:58:21Z	nl	Q209255	26,201	{{Disclaimer medisch lemma}} {{Infobox chemische stof \| Naam = 2C-I \| afbeelding1 = 2C-I.svg \| onderschrift1 = \| afbeelding2 = 2C-I animation.gif \| onderschrift2 = \| afbeelding3 = \| onderschrift3 = \| afbeelding4 = \| onderschrift4 = \| Formule = C<sub>10</sub>H<sub>14</sub>O<sub>2</sub>NI \| IUPAC = 2-(4-jood-2,5-dimethoxyfenyl)-1-amino-ethaan \| AndereNamen = 2,5-dimethoxy-4-joodfenethylamine \| Molgewicht = 307,13 \| SMILES = \| InChI = \| CAS = 69587-11-7 \| EINECS = \| EG = \| VN = \| PubChem = 10267191 \| Beschrijving = \| Vergelijkbaar = [[2C-B]] \| AfbWaarsch = \| TekstWaarsch = \| Carcinogeen = \| Hygroscopisch = \| Rzinnen = \| Szinnen = \| Omgang = \| Opslag = \| ADR = \| MAC = \| LethaalRat = \| LethaalKonijn = \| LethaalMuis = \| LethaalKip = \| MSDS = \| Aggregatie = \| Kleur = \| Dichtheid = \| Smeltpunt = 246 \| Kookpunt = \| Sublimatiepunt = \| Vlampunt = \| Zelfontbranding = \| Dampdruk = \| Brekingsindex = \| Oplosbaarheid = \| GoedOplIn = \| MatigOplIn = \| SlechtOplIn = \| OnoplIn = \| Dipoolmoment = \| LogPow = \| Viscositeit = \| Kristalstructuur = \| fG0g = \| fG0l = \| fG0s = \| fH0g = \| fH0l = \| fH0s = \| S0g = \| S0l = \| S0s = \| Cpm0 = \| Evenwicht = \| KlassiekeAnalyse = \| Spectra = \| NutrientType = \| Essentieel = \| Voorkomen = \| ADI = \| AdditiefType = \| E-nummer = }} '''2,5-dimethoxy-4-joodfenethylamine''' is een vrij nieuwe drug, beter bekend als '''2C-I'''. Het is een synthetisch psychedelicum, dat pas sinds 2000 relatief gemakkelijk verkrijgbaar is. 2C-I wordt meestal oraal ingenomen, veelal in handmatig gevulde capsules. 2C-I werd uitgevonden door [[Alexander Shulgin (biochemicus)\|Alexander Shulgin]] en verwierf bekendheid door Shulgins boek [[PiHKAL]]. == Effecten == De effecten van 2C-I zijn vergelijkbaar met [[2C-B]] en andere psychedelica, maar vaak ietwat stimulerender en met een warm emotionele rand eraan. De effecten houden zo'n 5 tot 10 uur aan. De dosering verschilt per persoon, maar begint ruwweg bij 10 mg. == Dosering == * Licht merkbaar: 2-5 mg * Lichte trip: 5-15 mg * Normale trip: 15-25 mg * Sterke/zeer sterke trip: 20-30 mg == Wetgeving == In Nederland is het middel verboden. Het staat op lijst I van de [[opiumwet]].<ref>[https://wetten.overheid.nl/BWBR0001941/2020-01-01#BijlageI Opiumwet, lijst I]. wetten.overheid.nl.</ref> == Externe link == * {{en}} [https://www.erowid.org/chemicals/2ci/2ci.shtml 2C-I] - [[Erowid]].org == Referenties == {{References}} {{Navigatie psychedelische fenethylamines}} {{Commonscat\|2C-I}} [[Categorie:Psychedelische fenylethylamine]] [[Categorie:Anisolderivaat]] [[Categorie:Joodbenzeenderivaat]]	64,639,898	[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": "2C-I"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "C10H14O2NI", "IUPAC-naam": "2-(4-jood-2,5-dimethoxyfenyl)-1-amino-ethaan", "Andere namen": "2,5-dimethoxy-4-joodfenethylamine", "Molmassa": "307,13 g/mol", "CAS-nummer": "69587-11-7", "PubChem": "10267191", "Wikidata": "Q209255", "Vergelijkbaar met": "2C-B"}}, {"title": "Fysische eigenschappen", "data": {"Smeltpunt": "246 \u00b0C"}}, {"title": "Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 \u00b0C, 1 bar).", "data": {"Portaal": "Scheikunde"}}]	false
# 1329 Het jaar 1329 is het 29e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen februari - 5 - Alfons IV van Aragon trouwt met Eleonora van Castilië. - 19 - Tegenpaus Nicolaas V veroordeelt paus Johannes XXII in een ceremonie. maart - 5 - Johanna II en haar echtgenoot Filips III worden gekroond als koningin en koning van Navarra. - 25 - Begin van de bouw van de kerk Santa María del Mar in Barcelona. - 27 - In de bul In agro dominico veroordeelt Paus Johannes XXII achttien leerstellingen van Meester Eckhart. Eckhart wordt verweten dat hij meer heeft willen weten, dan nodig is, verleid is door de duivel en het eenvoudige volk op een dwaalspoor heeft gebracht. Tegelijkertijd wordt echter meegedeeld dat hij zich vóór zijn dood onvoorwaardelijk onderworpen heeft aan het oordeel van de paus. Daarom wordt hij niet als hardnekkige ketter verdoemd. april - april - Paus Johannes XXII excommuniceert tegenpaus Nicolaas V. juni - 10-11 juni - Slag bij Pelekanon: De Ottomanen onder Orhan I boeken een vernietigende overwinning op de Byzantijnen onder Andronikos III. juli - 22 - - Cangrande della Scala, heer van Verona, sterft in de stad Treviso, die hij een week eerder heeft veroverd. november - 16 - De bul Quia vir reprobus is de laatste in een serie van bullen van paus Johannes XXII waarin hij in de Armoedestrijd binnen de orde der Franciscanen de ideeën van de Spiritualen verwerpt. zonder datum - Verdrag van Pavia: Keizer Lodewijk de Beier schenkt de Rijnpalts aan Rudolf II en Ruprecht I, de zonen van zijn broer Rudolf. Hij behoudt Opper-Beieren voor zichzelf en zijn nakomelingen. Hierdoor wordt het huis Wittelsbach in 2 linies verdeeld. - oudst bekende vermelding: Kelpen-Oler en Milsbeek ## Opvolging - Artesië - Mathilde opgevolgd door haar dochter Johanna II van Bourgondië - China (Yuan-dynastie) - Wenzong opgevolgd door zijn broer Mingzong op zijn beurt weer opgevolgd door Wenzong - Denemarken - Waldemar III opgevolgd door Christoffel II - Mecklenburg - Hendrik II opgevolgd door zijn zoons Albrecht II en Johan I - Milaan - Azzo Visconti als opvolger van zijn vader Galeazzo I Visconti - paltsgraafschap aan de Rijn - keizer Lodewijk de Beier opgevolgd door zijn neven Rudolf II en Ruprecht I - Schotland - Robert the Bruce opgevolgd door zijn zoon David II - Venetië - Francesco Dandolo in opvolging van Giovanni Soranzo - Vietnam - Trần Minh Tông opgevolgd door zijn zoon Trần Hiến Tông ## Geboren - 29 november - Johan I van Beieren, Duits edelman - 11 december - Ferdinand, prins van Aragon - Lazar Hrebeljanović, vorst van Servië (1371-1389) (jaartal bij benadering) ## Overleden - 17 januari - Roseline van Villeneuve-les-Avignon (~65), Frans edelvrouw en non - 21 januari - Hendrik II van Mecklenburg (62), Duits edelman - 7 juni - Robert the Bruce (54), koning van Schotland (1306-1329) - 22 juli - Cangrande della Scala (38), heer van Verona - 27 november - Mathilde van Artesië (~59), Frans edelvrouw - Marco I Visconti (~49), Milanees staatsman - Sciarra Colonna (~59), Romeins edelman - Tughlugh Timur, kan van Moghulistan en het kanaat van Chagatai - Yves de Lessines, Zuid-Nederlands monnik	nlwiki/38983	nlwiki	38,983	1329	https://nl.wikipedia.org/wiki/1329	2024-07-12T07:02:43Z	nl	Q5894	27,891	[[Bestand:Barcelona, Església de Santa Maria del Mar-PM 06419.jpg\|thumb\|[[Santa María del Mar]], Barcelona]] {{Zijbalk jaar}} Het jaar '''1329''' is het 29e jaar in de [[14e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;februari * [[5 februari\|5]] - [[Alfons IV van Aragon]] trouwt met [[Eleonora van Castilië (1307-1359)\|Eleonora van Castilië]]. * [[19 februari\|19]] - [[Tegenpaus Nicolaas V]] veroordeelt [[paus Johannes XXII]] in een ceremonie. ;maart * [[5 maart\|5]] - [[Johanna II van Navarra\|Johanna II]] en haar echtgenoot [[Filips III van Navarra\|Filips III]] worden gekroond als koningin en koning van [[koninkrijk Navarra\|Navarra]]. * [[25 maart\|25]] - Begin van de bouw van de kerk [[Santa María del Mar]] in [[Barcelona (Spanje)\|Barcelona]]. * [[27 maart\|27]] - In de [[bul (document)\|bul]] ''[[In agro dominico]]'' veroordeelt [[Paus Johannes XXII]] achttien leerstellingen van [[Meester Eckhart]]. Eckhart wordt verweten dat hij meer heeft willen weten, dan nodig is, verleid is door de duivel en het eenvoudige volk op een dwaalspoor heeft gebracht. Tegelijkertijd wordt echter meegedeeld dat hij zich vóór zijn dood onvoorwaardelijk onderworpen heeft aan het oordeel van de paus. Daarom wordt hij niet als hardnekkige ketter verdoemd. ;april * april - [[Paus Johannes XXII]] [[excommunicatie\|excommuniceert]] [[tegenpaus Nicolaas V]]. ;juni * [[10 juni\|10]]-[[11 juni]] - [[Slag bij Pelekanon]]: De [[Ottomaanse Rijk\|Ottomanen]] onder [[Orhan I]] boeken een vernietigende overwinning op de [[Byzantijnse Rijk\|Byzantijnen]] onder [[Andronikos III]]. ;juli * [[22 juli\|22]] - - [[Cangrande della Scala]], heer van Verona, sterft in de stad [[Treviso (stad)\|Treviso]], die hij een week eerder heeft veroverd. ;november * [[16 november\|16]] - De [[bul (document)\|bul]] ''[[Quia vir reprobus]]'' is de laatste in een serie van bullen van [[paus Johannes XXII]] waarin hij in de [[Armoedestrijd]] binnen de orde der [[Franciscanen]] de ideeën van de [[Spiritualen]] verwerpt. ;zonder datum * [[Verdrag van Pavia]]: Keizer [[Lodewijk de Beier]] schenkt de [[Paltsgraafschap aan de Rijn\|Rijnpalts]] aan [[Rudolf II van de Palts\|Rudolf II]] en [[Ruprecht I van de Palts\|Ruprecht I]], de zonen van zijn broer [[Rudolf I van de Palts\|Rudolf]]. Hij behoudt [[Hertogdom Opper-Beieren (1255-1340)\|Opper-Beieren]] voor zichzelf en zijn nakomelingen. Hierdoor wordt het [[huis Wittelsbach]] in 2 linies verdeeld. * oudst bekende vermelding: [[Kelpen-Oler]] en [[Milsbeek]] == Opvolging == * [[graafschap Artesië\|Artesië]] - [[Mathilde van Artesië\|Mathilde]] opgevolgd door haar dochter [[Johanna II van Bourgondië]] * [[Chinees keizerrijk\|China]] ([[Yuan-dynastie]]) - [[Yuan Wenzong\|Wenzong]] opgevolgd door zijn broer [[Mingzong]] op zijn beurt weer opgevolgd door Wenzong * [[Denemarken]] - [[Waldemar III van Denemarken\|Waldemar III]] opgevolgd door [[Christoffel II van Denemarken\|Christoffel II]] * [[Mecklenburg]] - [[Hendrik II van Mecklenburg\|Hendrik II]] opgevolgd door zijn zoons [[Albrecht II van Mecklenburg\|Albrecht II]] en [[Johan I van Mecklenburg\|Johan I]] * [[hertogdom Milaan\|Milaan]] - [[Azzo Visconti]] als opvolger van zijn vader [[Galeazzo I Visconti]] * [[paltsgraafschap aan de Rijn]] - keizer [[Lodewijk de Beier]] opgevolgd door zijn neven [[Rudolf II van de Palts\|Rudolf II]] en [[Ruprecht I van de Palts\|Ruprecht I]] * [[koninkrijk Schotland\|Schotland]] - [[Robert the Bruce]] opgevolgd door zijn zoon [[David II van Schotland\|David II]] * [[republiek Venetië\|Venetië]] - [[Francesco Dandolo]] in opvolging van [[Giovanni Soranzo]] * [[Vietnam]] - [[Trần Minh Tông]] opgevolgd door zijn zoon [[Trần Hiến Tông]] == Geboren == * [[29 november]] - [[Johan I van Beieren]], Duits edelman * [[11 december]] - [[Ferdinand van Aragon (1329-1363)\|Ferdinand]], prins van Aragon * [[Lazar Hrebeljanović]], vorst van Servië (1371-1389) (jaartal bij benadering) == Overleden == * [[17 januari]] - [[Roseline van Villeneuve-les-Avignon]] (~65), Frans edelvrouw en non * [[21 januari]] - [[Hendrik II van Mecklenburg]] (62), Duits edelman * [[7 juni]] - [[Robert the Bruce]] (54), koning van Schotland (1306-1329) * [[22 juli]] - [[Cangrande della Scala]] (38), heer van Verona * [[27 november]] - [[Mathilde van Artesië]] (~59), Frans edelvrouw * [[Marco I Visconti]] (~49), Milanees staatsman * [[Sciarra Colonna]] (~59), Romeins edelman * [[Tughlugh Timur]], kan van Moghulistan en het kanaat van Chagatai * [[Yves de Lessines]], Zuid-Nederlands monnik {{Commonscat\|1329}} [[Categorie:Jaar]] [[Categorie:1320-1329\| 1329]]	67,808,043	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "13e eeuw \u00b7 14e eeuw \u00b7 15e eeuw", "Decennia": "1310-1319 \u00b7 1320-1329 \u00b7 1330-1339", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1328 \u00b7 1329 \u00b7 1330 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2082 MMLXXXII", "Armeense jaartelling": "777 \u2013 778 \u00b7 \u0539\u054e \u0549\u0540\u0537 \u2013 \u0549\u0540\u0538", "Chinese jaartelling": "4025 \u2013 4026 \u00b7 \u4e59\u8fb0 \u2013 \u4e19\u5df3", "Christelijke jaartelling": "1329 MCCCXXIX", "Ethiopische jaartelling": "1321 \u2013 1322", "Hebreeuwse jaartelling": "5089 \u2013 5090", "- Vikram Samvat": "1384 \u2013 1385", "- Shaka Samvat": "1251 \u2013 1252", "- Kali yuga": "4430 \u2013 4431", "Iraanse jaartelling": "707 \u2013 708 \u00b7 \u06f7\u06f0\u06f7 \u2013 \u06f7\u06f0\u06f8", "Islamitische jaartelling": "729 \u2013 730 \u00b7 \u0667\u0663\u0660 \u2013 \u0667\u0662\u0669", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5328 \u2013 5329"}}]	false
# 15 (getal) Vijftien is 15, 14 + 1. ## In wiskunde De priemfactoren van vijftien zijn drie en vijf. Hiermee is vijftien het kleinste gehele getal dat te schrijven is als een product van 2 verschillende oneven priemgetallen. 15 is de som van de getallen 1 t/m 5. Vijftien is een driehoeksgetal en een zeshoeksgetal, en het vierde Bellgetal. Het is een samengesteld getal; zijn zuivere delers zijn 1, 3 en 5. Met slechts twee uitzonderingen worden alle priemvierlingen omsloten door een veelvoud van 15, met 15 zelf omsloten door het kwartet (11, 13, 17, 19). \| 8 \| 1 \| 6 \| 15 \| \| 3 \| 5 \| 7 \| 15 \| \| 4 \| 9 \| 2 \| 15 \| \| 15 \| 15 \| 15 \| 15 \| Vijftien is de magische constante van een 3 bij 3 magisch vierkant. ## In natuurwetenschap - 15 is het atoomnummer van fosfor (P). ## In de tijdsrekening - Vijftien uur (15.00 uur) is drie uur in de middag. - Vijftien minuten = één kwartier = 1/4 van één uur. ## In het Nederlands - Vijftien is een hoofdtelwoord.	nlwiki/78188	nlwiki	78,188	15 (getal)	https://nl.wikipedia.org/wiki/15_(getal)	2023-12-19T08:04:08Z	nl	Q38701	24,951	{{Infobox getal \| getal = 15 \| kardinaal = 15<br />vijftien \| ordinaal = 15e<br />vijftiende \| priemfactor = <math>3 \cdot 5</math> \| deler = 1, 3, 5, 15 \| binair = 1111 \| octaal = 17 \| twaalftallig = 13 \| hexadecimaal = F \| Romeins = XV \| Arabisch = \| Armeens = \| Chinees = \| Grieks = \| Hebreeuws = \| Indiaas = \| Japans = \| Tamil = \| Thais = }} '''Vijftien''' is 15, [[14 (getal)\|14]] + [[1 (getal)\|1]]. == In wiskunde == De [[priemfactor]]en van vijftien zijn [[3 (getal)\|drie]] en [[5 (getal)\|vijf]]. Hiermee is vijftien het kleinste gehele getal dat te schrijven is als een [[vermenigvuldigen\|product]] van 2 verschillende [[oneven]] [[priemgetal]]len. 15 is de som van de getallen 1 t/m 5. Vijftien is een [[driehoeksgetal]] en een [[zeshoeksgetal]], en het vierde [[Bellgetal]]. Het is een [[samengesteld getal]]; zijn zuivere [[deler]]s zijn [[1 (getal)\|1]], [[3 (getal)\|3]] en [[5 (getal)\|5]]. Met slechts twee uitzonderingen worden alle [[priemvierling]]en omsloten door een veelvoud van 15, met 15 zelf omsloten door het kwartet (11, 13, 17, 19). {\| class="wikitable" style="float:center; border-collapse:collapse; text-align:right;" \|8\|\|1\|\|6 !15 \|- \|3\|\|5\|\|7 !15 \|- \|4\|\|9\|\|2 !15 \|- !15\|\|15\|\|15\|\|15 \|} Vijftien is de [[magische constante]] van een 3 bij 3 [[magisch vierkant]]. == In natuurwetenschap == * 15 is het [[atoomnummer]] van [[fosfor]] (P). == In de tijdsrekening == * Vijftien uur (15.00 uur) is drie uur in de middag. * Vijftien minuten = één kwartier = 1/4 van één uur. == In het Nederlands == * Vijftien is een [[hoofdtelwoord]]. == Zie ook == * Het jaar [[15 v.Chr.\|15 B.C.]], het jaar [[15\|A.D. 15]], [[1915]] of [[2015]] * [[15- en 290-stelling]] {{Navigatie hoofdtelwoorden}} {{Wikt\|vijftien}} {{Commonscat\|15 (number)}} {{Gesproken Wikipedia klein\|Nl-15 (getal)-article.ogg\|21817266}} {{DEFAULTSORT:#E01 15}} [[Categorie:Natuurlijk getal]]	66,581,317	[{"title": "Informatie", "data": {"Hoofdtelwoord": "15 \u00b7 vijftien", "Rangtelwoord": "15e \u00b7 vijftiende", "Priemfactoren": "{\\displaystyle 3\\cdot 5}", "Delers": "1, 3, 5, 15", "Binair": "1111", "Octaal": "17", "Twaalftallig": "13", "Hexadecimaal": "F", "In Romeinse cijfers": "XV", "Arabisch-Indisch": "\u0661\u0665", "Armeens": "\u053a\u0535", "Devanagari (Indiaas)": "\u0967\u096b", "Portaal": "Wiskunde"}}]	false
# 24 uur van Le Mans 2004 De 24 uur van Le Mans 2004 was de 72e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 12 en 13 juni 2004 op het Circuit de la Sarthe nabij Le Mans, Frankrijk. De race werd gewonnen door de Audi Sport Japan Team Goh #5 van Seiji Ara, Rinaldo Capello en Tom Kristensen. Voor Ara was het zijn eerste overwinning en voor Capello zijn tweede. Kristensen behaalde zijn zesde Le Mans-zege en zijn vijfde op een rij, waardoor hij het record van Jacky Ickx, die in 1982 zijn zesde en laatste 24 uur van Le Mans won, wist te evenaren. De LMP2-klasse werd gewonnen door de Intersport Racing #32 van William Binnie, Clint Field en Rick Sutherland. De GTS-klasse werd gewonnen door de Corvette Racing #64 van Oliver Gavin, Olivier Beretta en Jan Magnussen. De GT-klasse werd gewonnen door de White Lightning Racing #90 van Jörg Bergmeister, Patrick Long en Sascha Maassen. ## Race Winnaars in hun klasse zijn vetgedrukt. - Auto's die minder dan 75% van de afstand van de winnaar (265 ronden) hadden afgelegd en auto's die de laatste ronde niet waren gefinisht, werden niet geklasseerd. \| Pos. \| Klasse \| No. \| Team \| Coureurs \| Chassis \| Banden \| Ronden \| \| Pos. \| Klasse \| No. \| Team \| Coureurs \| Motor \| Banden \| Ronden \| \| ---- \| ------ \| --- \| ------------------------------------- \| ----------------------------------------------------- \| ----------------------------------- \| ------ \| ------ \| \| 1 \| LMP1 \| 5 \| Audi Sport Japan Team Goh \| Seiji Ara Rinaldo Capello Tom Kristensen \| Audi R8 \| M \| 379 \| \| 1 \| LMP1 \| 5 \| Audi Sport Japan Team Goh \| Seiji Ara Rinaldo Capello Tom Kristensen \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 379 \| \| 2 \| LMP1 \| 88 \| Audi Sport UK Team Veloqx \| Jamie Davies Johnny Herbert Guy Smith \| Audi R8 \| M \| 379 \| \| 2 \| LMP1 \| 88 \| Audi Sport UK Team Veloqx \| Jamie Davies Johnny Herbert Guy Smith \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 379 \| \| 3 \| LMP1 \| 2 \| ADT Champion Racing \| JJ Lehto Marco Werner Emanuele Pirro \| Audi R8 \| M \| 368 \| \| 3 \| LMP1 \| 2 \| ADT Champion Racing \| JJ Lehto Marco Werner Emanuele Pirro \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 368 \| \| 4 \| LMP1 \| 18 \| Pescarolo Sport \| Soheil Ayari Érik Comas Benoît Tréluyer \| Pescarolo C60 \| M \| 361 \| \| 4 \| LMP1 \| 18 \| Pescarolo Sport \| Soheil Ayari Érik Comas Benoît Tréluyer \| Judd GV5 5.0L V10 \| M \| 361 \| \| 5 \| LMP1 \| 8 \| Audi Sport UK Team Veloqx \| Allan McNish Frank Biela Pierre Kaffer \| Audi R8 \| M \| 350 \| \| 5 \| LMP1 \| 8 \| Audi Sport UK Team Veloqx \| Allan McNish Frank Biela Pierre Kaffer \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 350 \| \| 6 \| GTS \| 64 \| Corvette Racing \| Oliver Gavin Olivier Beretta Jan Magnussen \| Chevrolet Corvette C5-R \| M \| 345 \| \| 6 \| GTS \| 64 \| Corvette Racing \| Oliver Gavin Olivier Beretta Jan Magnussen \| Chevrolet 7.0L V8 \| M \| 345 \| \| 7 \| LMP1 \| 15 \| Racing for Holland \| Jan Lammers Chris Dyson Katsutomo Kaneishi \| Dome S101 \| D \| 341 \| \| 7 \| LMP1 \| 15 \| Racing for Holland \| Jan Lammers Chris Dyson Katsutomo Kaneishi \| Judd GV4 4.0L V10 \| D \| 341 \| \| 8 \| GTS \| 63 \| Corvette Racing \| Ron Fellows Max Papis Johnny O'Connell \| Chevrolet Corvette C5-R \| M \| 334 \| \| 8 \| GTS \| 63 \| Corvette Racing \| Ron Fellows Max Papis Johnny O'Connell \| Chevrolet 7.0L V8 \| M \| 334 \| \| 9 \| GTS \| 65 \| Prodrive Racing \| Darren Turner Colin McRae Rickard Rydell \| Ferrari 550-GTS Maranello \| M \| 329 \| \| 9 \| GTS \| 65 \| Prodrive Racing \| Darren Turner Colin McRae Rickard Rydell \| Ferrari F133 5.9L V12 \| M \| 329 \| \| 10 \| GT \| 90 \| White Lightning Racing \| Jörg Bergmeister Patrick Long Sascha Maassen \| Porsche 911 GT3-RS \| M \| 327 \| \| 10 \| GT \| 90 \| White Lightning Racing \| Jörg Bergmeister Patrick Long Sascha Maassen \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 327 \| \| 11 \| GTS \| 66 \| Prodrive Racing \| Alain Menu Peter Kox Tomáš Enge \| Ferrari 550-GTS Maranello \| M \| 325 \| \| 11 \| GTS \| 66 \| Prodrive Racing \| Alain Menu Peter Kox Tomáš Enge \| Ferrari F133 5.9L V12 \| M \| 325 \| \| 12 \| GT \| 77 \| ChoroQ Racing Team \| Haruki Kurosawa Kazuyuki Nishizawa Manabu Orido \| Porsche 911 GT3-RSR \| Y \| 322 \| \| 12 \| GT \| 77 \| ChoroQ Racing Team \| Haruki Kurosawa Kazuyuki Nishizawa Manabu Orido \| Porsche 3.6L Flat-6 \| Y \| 322 \| \| 13 \| GT \| 85 \| Freisinger Motorsport \| Stéphane Ortelli Ralf Kelleners Romain Dumas \| Porsche 911 GT3-RSR \| D \| 321 \| \| 13 \| GT \| 85 \| Freisinger Motorsport \| Stéphane Ortelli Ralf Kelleners Romain Dumas \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 321 \| \| 14 \| GTS \| 69 \| Larbre Compétition \| Christophe Bouchut Patrice Goueslard Olivier Dupard \| Ferrari 550-GTS Maranello \| M \| 317 \| \| 14 \| GTS \| 69 \| Larbre Compétition \| Christophe Bouchut Patrice Goueslard Olivier Dupard \| Ferrari F133 5.9L V12 \| M \| 317 \| \| 15 \| GT \| 84 \| Seikel Motorsport \| Anthony Burgess Philip Collin Andrew Bagnall \| Porsche 911 GT3-RS \| Y \| 317 \| \| 15 \| GT \| 84 \| Seikel Motorsport \| Anthony Burgess Philip Collin Andrew Bagnall \| Porsche 3.6L Flat-6 \| Y \| 317 \| \| 16 \| GT \| 72 \| Luc Alphand Aventures \| Luc Alphand Christian Lavieille Philippe Alméras \| Porsche 911 GT3-RS \| M \| 316 \| \| 16 \| GT \| 72 \| Luc Alphand Aventures \| Luc Alphand Christian Lavieille Philippe Alméras \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 316 \| \| 17 \| LMP1 \| 14 \| Team Nasamax McNeil Engineering \| Robbie Stirling Werner Lupberger Kevin McGarrity \| Nasamax DM139 \| D \| 316 \| \| 17 \| LMP1 \| 14 \| Team Nasamax McNeil Engineering \| Robbie Stirling Werner Lupberger Kevin McGarrity \| Judd GV5 5.0L V10 (Bio-ethanol) \| D \| 316 \| \| 18 \| GT \| 81 \| The Racer's Group \| Lars-Erik Nielsen Ian Donaldson Gregor Fisken \| Porsche 911 GT3-RSR \| M \| 314 \| \| 18 \| GT \| 81 \| The Racer's Group \| Lars-Erik Nielsen Ian Donaldson Gregor Fisken \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 314 \| \| 19 \| GT \| 92 \| Cirtek Motorsport \| Frank Mountain Hans Hugenholtz jr. Rob Wilson \| Ferrari 360 Modena GTC \| D \| 311 \| \| 19 \| GT \| 92 \| Cirtek Motorsport \| Frank Mountain Hans Hugenholtz jr. Rob Wilson \| Ferrari F131 3.6L V8 \| D \| 311 \| \| 20 \| LMP1 \| 4 \| Taurus Sports Racing \| Christian Vann Benjamin Leuenberger Didier André \| Lola B2K/10 \| M \| 300 \| \| 20 \| LMP1 \| 4 \| Taurus Sports Racing \| Christian Vann Benjamin Leuenberger Didier André \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 300 \| \| 21 \| GT \| 89 \| Chamberlain-Synergy Motorsport \| Bob Berridge Michael Caine Chris Stockton \| TVR Tuscan T400R \| D \| 300 \| \| 21 \| GT \| 89 \| Chamberlain-Synergy Motorsport \| Bob Berridge Michael Caine Chris Stockton \| TVR Speed Six 4.0L I6 \| D \| 300 \| \| 22 \| GT \| 96 \| Chamberlain-Synergy Motorsport \| Lawrence Tomlinson Nigel Greensall Gareth Evans \| TVR Tuscan T400R \| D \| 291 \| \| 22 \| GT \| 96 \| Chamberlain-Synergy Motorsport \| Lawrence Tomlinson Nigel Greensall Gareth Evans \| TVR Speed Six 4.0L I6 \| D \| 291 \| \| 23 \| GT \| 75 \| Thierry Perrier Perspective Racing \| Ian Khan Nigel Smith Tim Sugden \| Porsche 911 GT3-RS \| D \| 283 \| \| 23 \| GT \| 75 \| Thierry Perrier Perspective Racing \| Ian Khan Nigel Smith Tim Sugden \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 283 \| \| 24 \| LMP1 \| 20 \| Lister Racing \| John Nielsen Casper Elgaard Jens Reno Møller \| Lister Storm LMP \| D \| 279 \| \| 24 \| LMP1 \| 20 \| Lister Racing \| John Nielsen Casper Elgaard Jens Reno Møller \| Chevrolet LS1 6.0L V8 \| D \| 279 \| \| 25 \| LMP2 \| 32 \| Intersport Racing \| William Binnie Clint Field Rick Sutherland \| Lola B2K/40 \| P \| 278 \| \| 25 \| LMP2 \| 32 \| Intersport Racing \| William Binnie Clint Field Rick Sutherland \| Judd KV675 3.4L V8 \| P \| 278 \| \| 26 \| LMP2 \| 24 \| Rachel Welter \| Yojiro Terada Patrice Roussel Olivier Porta \| WR LM2001 \| M \| 270 \| \| 26 \| LMP2 \| 24 \| Rachel Welter \| Yojiro Terada Patrice Roussel Olivier Porta \| Peugeot 2.0L Turbo I4 \| M \| 270 \| \| NC \| GT \| 80 \| Morgan Works Race Team \| Adam Sharpe Neil Cunningham Steve Hyde \| Morgan Aero 8R \| Y \| 222 \| \| NC \| GT \| 80 \| Morgan Works Race Team \| Adam Sharpe Neil Cunningham Steve Hyde \| BMW B44 (Mader) 4.5L V8 \| Y \| 222 \| \| DNF \| LMP1 \| 16 \| Racing for Holland \| Tom Coronel Justin Wilson Ralph Firman \| Dome S101 \| D \| 313 \| \| DNF \| LMP1 \| 16 \| Racing for Holland \| Tom Coronel Justin Wilson Ralph Firman \| Judd GV4 4.0L V10 \| D \| 313 \| \| DNF \| LMP1 \| 17 \| Pescarolo Sport \| Sébastien Bourdais Nicolas Minassian Emmanuel Collard \| Pescarolo C60 \| M \| 282 \| \| DNF \| LMP1 \| 17 \| Pescarolo Sport \| Sébastien Bourdais Nicolas Minassian Emmanuel Collard \| Judd GV5 5.0L V10 \| M \| 282 \| \| DNF \| LMP1 \| 25 \| Ray Mallock Ltd. (RML) \| Thomas Erdos Mike Newton Nathan Kinch \| MG-Lola EX257 \| D \| 256 \| \| DNF \| LMP1 \| 25 \| Ray Mallock Ltd. (RML) \| Thomas Erdos Mike Newton Nathan Kinch \| MG (AER) XP20 2.0L Turbo I4 \| D \| 256 \| \| DNF \| LMP1 \| 6 \| Rollcentre Racing \| Martin Short Rob Barff João Barbosa \| Dallara SP1 \| D \| 230 \| \| DNF \| LMP1 \| 6 \| Rollcentre Racing \| Martin Short Rob Barff João Barbosa \| Judd GV4 4.0L V10 \| D \| 230 \| \| DNF \| GT \| 87 \| Orbit Racing BAM! \| Leo Hindery Marc Lieb Mike Rockenfeller \| Porsche 911 GT3-RS \| M \| 223 \| \| DNF \| GT \| 87 \| Orbit Racing BAM! \| Leo Hindery Marc Lieb Mike Rockenfeller \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 223 \| \| DNF \| LMP1 \| 9 \| Kondo Racing \| Hiroki Kato Ryo Fukuda Ryo Michigami \| Dome S101 \| Y \| 206 \| \| DNF \| LMP1 \| 9 \| Kondo Racing \| Hiroki Kato Ryo Fukuda Ryo Michigami \| Mugen MF408S 4.0L V8 \| Y \| 206 \| \| DNF \| GTS \| 62 \| Barron Connor Racing \| Mike Hezemans Ange Barde Jean-Denis Delétraz \| Ferrari 575-GTC \| P \| 200 \| \| DNF \| GTS \| 62 \| Barron Connor Racing \| Mike Hezemans Ange Barde Jean-Denis Delétraz \| Ferrari F133 6.0L V12 \| P \| 200 \| \| DNF \| LMP1 \| 22 \| Zytek Engineering, Ltd. \| Andy Wallace David Brabham Hayanari Shimoda \| Zytek 04S \| M \| 167 \| \| DNF \| LMP1 \| 22 \| Zytek Engineering, Ltd. \| Andy Wallace David Brabham Hayanari Shimoda \| Zytek ZG348 3.4L V8 \| M \| 167 \| \| DNF \| GTS \| 61 \| Barron Connor Racing \| John Bosch Danny Sullivan Thomas Biagi \| Ferrari 575-GTC \| P \| 163 \| \| DNF \| GTS \| 61 \| Barron Connor Racing \| John Bosch Danny Sullivan Thomas Biagi \| Ferrari F133 6.0L V12 \| P \| 163 \| \| DNF \| GT \| 83 \| Seikel Motorsport \| Gabrio Rosa Peter van Merksteijn sr. Alex Caffi \| Porsche 911 GT3-RS \| Y \| 148 \| \| DNF \| GT \| 83 \| Seikel Motorsport \| Gabrio Rosa Peter van Merksteijn sr. Alex Caffi \| Porsche 3.6L Flat-6 \| Y \| 148 \| \| DNF \| LMP2 \| 36 \| Gerard Welter \| Tristan Gommendy Jean-Bernard Bouvet Bastien Brière \| WR LM2004 \| M \| 137 \| \| DNF \| LMP2 \| 36 \| Gerard Welter \| Tristan Gommendy Jean-Bernard Bouvet Bastien Brière \| Peugeot ES9J4S 3.4L V6 \| M \| 137 \| \| DNF \| GT \| 70 \| JMB Racing \| Jean-René de Fournoux Jaime Melo, Jr. Stéphane Daoudi \| Ferrari 360 Modena GTC \| M \| 133 \| \| DNF \| GT \| 70 \| JMB Racing \| Jean-René de Fournoux Jaime Melo, Jr. Stéphane Daoudi \| Ferrari F131 3.6L V8 \| M \| 133 \| \| DNF \| LMP2 \| 31 \| Courage Compétition \| Alexander Frei Sam Hancock Jean-Marc Gounon \| Courage C65 \| M \| 127 \| \| DNF \| LMP2 \| 31 \| Courage Compétition \| Alexander Frei Sam Hancock Jean-Marc Gounon \| JPX 3.4L V6 \| M \| 127 \| \| DNF \| LMP2 \| 35 \| Epsilon Sport \| Renaud Derlot Gunnar Jeannette Gavin Pickering \| Courage C65 \| M \| 124 \| \| DNF \| LMP2 \| 35 \| Epsilon Sport \| Renaud Derlot Gunnar Jeannette Gavin Pickering \| Willman (JPX) 3.4L V6 \| M \| 124 \| \| DNF \| LMP1 \| 29 \| Noël del Bello Racing \| Bruno Besson Sylvain Boulay Jean-Luc Maury-Laribière \| Reynard 2KQ \| M \| 122 \| \| DNF \| LMP1 \| 29 \| Noël del Bello Racing \| Bruno Besson Sylvain Boulay Jean-Luc Maury-Laribière \| Volkswagen HPT16 2.0L Turbo I4 \| M \| 122 \| \| DNF \| LMP2 \| 37 \| Paul Belmondo Racing \| Paul Belmondo Claude-Yves Gosselin Marco Saviozzi \| Courage C65 \| M \| 80 \| \| DNF \| LMP2 \| 37 \| Paul Belmondo Racing \| Paul Belmondo Claude-Yves Gosselin Marco Saviozzi \| JPX 3.4L V6 \| M \| 80 \| \| DNF \| GT \| 86 \| Freisinger Motorsport \| Aleksej Vasiljev Nikolai Fomenko Robert Nearn \| Porsche 911 GT3-RSR \| D \| 65 \| \| DNF \| GT \| 86 \| Freisinger Motorsport \| Aleksej Vasiljev Nikolai Fomenko Robert Nearn \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 65 \| \| DNF \| LMP1 \| 11 \| Panoz Motor Sports Larbre Compétition \| Patrick Bourdais Jean-Luc Blanchemain Roland Bervillé \| Panoz GTP \| M \| 54 \| \| DNF \| LMP1 \| 11 \| Panoz Motor Sports Larbre Compétition \| Patrick Bourdais Jean-Luc Blanchemain Roland Bervillé \| Élan 6L8 6.0L V8 \| M \| 54 \| \| DNF \| LMP1 \| 10 \| Taurus Sports Racing \| Phil Andrews Calum Lockie Anthony Kumpen \| Lola B2K/10 \| D \| 35 \| \| DNF \| LMP1 \| 10 \| Taurus Sports Racing \| Phil Andrews Calum Lockie Anthony Kumpen \| Caterpillar 5.0L Turbo V10 (Diesel) \| D \| 35 \| \| DNF \| LMP1 \| 27 \| Intersport Racing \| Jon Field Duncan Dayton Larry Connor \| Lola B01/60 \| G \| 29 \| \| DNF \| LMP1 \| 27 \| Intersport Racing \| Jon Field Duncan Dayton Larry Connor \| Judd XV675 3.4L V8 \| G \| 29 \| \| DNF \| GT \| 78 \| PK Sport Ltd. \| Jim Matthews David Warnock Paul Daniels \| Porsche 911 GT3-RS \| D \| 27 \| \| DNF \| GT \| 78 \| PK Sport Ltd. \| Jim Matthews David Warnock Paul Daniels \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 27 \| 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 - 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 (Ramp) · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024	nlwiki/5679712	nlwiki	5,679,712	24 uur van Le Mans 2004	https://nl.wikipedia.org/wiki/24_uur_van_Le_Mans_2004	2023-02-12T11:49:38Z	nl	Q216550	306,852	{{Infobox editie endurencerace \| naam = 24 uur van Le Mans \| editie = 72 \| afbeelding = Circuit de la Sarthe track map.svg \| datum = 12-13 juni 2004 \| locatie = [[Circuit de la Sarthe]] \| land = Frankrijk \| klasse_1 = LMP1 \| team_1 = {{JP-VLAG}} #5 [[Team Goh\|Audi Sport Japan Team Goh]] \| auto_1 = [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \| klasse_2 = LMP2 \| team_2 = {{US-VLAG}} #32 [[Intersport Racing]] \| auto_2 = [[Lola B2K/40]] \| klasse_3 = GTS \| team_3 = {{US-VLAG}} #64 [[Corvette Racing]] \| auto_3 = [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \| klasse_4 = GT \| team_4 = {{US-VLAG}} #90 [[White Lightning Racing]] \| auto_4 = [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \| vorige editie = [[24 uur van Le Mans 2003\|2003]] \| volgende editie = [[24 uur van Le Mans 2005\|2005]] }} [[Bestand:AUDI-R8-'04.jpg\|thumb\|De winnende auto: de [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] #5.]] [[Bestand:Hall of fame Le Mans-winners 2004.JPG\|thumb\|Handafdrukken van de winnende coureurs in de Hall of Fame in Le Mans.]] De '''[[24 uur van Le Mans]] 2004''' was de 72e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 12 en 13 juni 2004 op het [[Circuit de la Sarthe]] nabij [[Le Mans (stad)\|Le Mans]], [[Frankrijk]]. De race werd gewonnen door de [[Team Goh\|Audi Sport Japan Team Goh]] #5 van [[Seiji Ara]], [[Rinaldo Capello]] en [[Tom Kristensen (autocoureur)\|Tom Kristensen]]. Voor Ara was het zijn eerste overwinning en voor Capello zijn tweede. Kristensen behaalde zijn zesde Le Mans-zege en zijn vijfde op een rij, waardoor hij het record van [[Jacky Ickx]], die in [[24 uur van Le Mans 1982\|1982]] zijn zesde en laatste 24 uur van Le Mans won, wist te evenaren. De LMP2-klasse werd gewonnen door de [[Intersport Racing]] #32 van [[William Binnie]], [[Clint Field]] en [[Rick Sutherland]]. De GTS-klasse werd gewonnen door de [[Corvette Racing]] #64 van [[Oliver Gavin]], [[Olivier Beretta]] en [[Jan Magnussen]]. De GT-klasse werd gewonnen door de [[White Lightning Racing]] #90 van [[Jörg Bergmeister]], [[Patrick Long]] en [[Sascha Maassen]]. ==Race== Winnaars in hun klasse zijn '''vetgedrukt'''. * Auto's die minder dan 75% van de afstand van de winnaar (265 ronden) hadden afgelegd en auto's die de laatste ronde niet waren gefinisht, werden niet geklasseerd. {\| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !rowspan=2\| Pos. !rowspan=2\| Klasse !rowspan=2\| No. !rowspan=2\| Team !rowspan=2\| Coureurs ! Chassis !rowspan=2\| Banden !rowspan=2\| Ronden \|- ! Motor \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 1 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 5 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Team Goh\|Audi Sport Japan Team Goh]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Seiji Ara]]<br>{{IT-VLAG}} [[Rinaldo Capello]]<br>{{DK-VLAG}} [[Tom Kristensen (autocoureur)\|Tom Kristensen]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 379 \|- style="font-weight:bold" \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 2 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 88 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Audi\|Audi Sport UK Team Veloqx]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Jamie Davies]]<br>{{GB-VLAG}} [[Johnny Herbert]]<br>{{GB-VLAG}} [[Guy Smith (autocoureur)\|Guy Smith]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 379 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 3 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 2 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Champion Racing\|ADT Champion Racing]] \|rowspan=2\| {{FI-VLAG}} [[JJ Lehto]]<br>{{DE-VLAG}} [[Marco Werner]]<br>{{IT-VLAG}} [[Emanuele Pirro]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 368 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 4 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 18 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Soheil Ayari]]<br>{{FR-VLAG}} [[Érik Comas]]<br>{{FR-VLAG}} [[Benoît Tréluyer]] \| [[Courage C60\|Pescarolo C60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 361 \|- \| [[Judd]] GV5 5.0L V10 \|- !rowspan=2\| 5 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 8 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Audi\|Audi Sport UK Team Veloqx]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Allan McNish]]<br>{{DE-VLAG}} [[Frank Biela]]<br>{{DE-VLAG}} [[Pierre Kaffer]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 350 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 6 \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 64 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Oliver Gavin]]<br>{{MC-VLAG}} [[Olivier Beretta]]<br>{{DK-VLAG}} [[Jan Magnussen]] \| [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 345 \|- style="font-weight:bold" \| [[Chevrolet (automerk)\|Chevrolet]] 7.0L V8 \|- !rowspan=2\| 7 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 15 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Racing for Holland]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Jan Lammers (autocoureur)\|Jan Lammers]]<br>{{US-VLAG}} [[Chris Dyson]]<br>{{JP-VLAG}} [[Katsutomo Kaneishi]] \| [[Dome (racing)\|Dome S101]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 341 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| 8 \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 63 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]] \|rowspan=2\| {{CA-VLAG}} [[Ron Fellows]]<br>{{IT-VLAG}} [[Max Papis]]<br>{{US-VLAG}} [[Johnny O'Connell]] \| [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 334 \|- \| [[Chevrolet (automerk)\|Chevrolet]] 7.0L V8 \|- !rowspan=2\| 9 \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 65 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Prodrive Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Darren Turner]]<br>{{GB-VLAG}} [[Colin McRae]]<br> {{SE-VLAG}} [[Rickard Rydell]] \| [[Ferrari 550\|Ferrari 550-GTS Maranello]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 329 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F133 5.9L V12 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 10 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 90 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[White Lightning Racing]] \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Jörg Bergmeister]]<br>{{US-VLAG}} [[Patrick Long]]<br>{{DE-VLAG}} [[Sascha Maassen]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 327 \|- style="font-weight:bold" \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 11 \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 66 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Prodrive Racing]] \|rowspan=2\| {{CH-VLAG}} [[Alain Menu]]<br>{{NL-VLAG}} [[Peter Kox]]<br>{{CZ-VLAG}} [[Tomáš Enge]] \| [[Ferrari 550\|Ferrari 550-GTS Maranello]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 325 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F133 5.9L V12 \|- !rowspan=2\| 12 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 77 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Choro-Q\|ChoroQ Racing Team]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Haruki Kurosawa]]<br>{{JP-VLAG}} [[Kazuyuki Nishizawa]]<br>{{JP-VLAG}} [[Manabu Orido]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RSR]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 322 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 13 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 85 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Freisinger Motorsport]] \|rowspan=2\| {{MC-VLAG}} [[Stéphane Ortelli]]<br>{{DE-VLAG}} [[Ralf Kelleners]]<br>{{FR-VLAG}} [[Romain Dumas]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RSR]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 321 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 14 \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 69 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Larbre Compétition]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Christophe Bouchut]]<br>{{FR-VLAG}} [[Patrice Goueslard]]<br>{{FR-VLAG}} [[Olivier Dupard]] \| [[Ferrari 550\|Ferrari 550-GTS Maranello]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 317 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F133 5.9L V12 \|- !rowspan=2\| 15 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 84 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Seikel Motorsport]] \|rowspan=2\| {{CA-VLAG}} [[Anthony Burgess (autocoureur)\|Anthony Burgess]]<br>{{US-VLAG}} [[Philip Collin]]<br>{{NZ-VLAG}} [[Andrew Bagnall]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 317 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 16 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 72 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand\|Luc Alphand Aventures]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand]]<br>{{FR-VLAG}} [[Christian Lavieille]]<br>{{FR-VLAG}} [[Philippe Alméras]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 316 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 17 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 14 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Team Nasamax]]<br>{{GB-VLAG}} [[McNeil Engineering]] \|rowspan=2\| {{CA-VLAG}} [[Robbie Stirling]]<br>{{ZA-VLAG}} [[Werner Lupberger]]<br>{{GB-VLAG}} [[Kevin McGarrity]] \| [[Reynard Motorsport\|Nasamax DM139]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 316 \|- \| [[Judd]] GV5 5.0L V10 ([[Bio-ethanol]]) \|- !rowspan=2\| 18 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 81 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[The Racer's Group]] \|rowspan=2\| {{DK-VLAG}} [[Lars-Erik Nielsen]]<br>{{GB-VLAG}} [[Ian Donaldson]]<br>{{GB-VLAG}} [[Gregor Fisken]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RSR]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 314 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 19 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 92 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Cirtek Motorsport]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Frank Mountain]]<br>{{NL-VLAG}} [[Hans Hugenholtz jr.]]<br>{{NZ-VLAG}} [[Rob Wilson (autocoureur)\|Rob Wilson]] \| [[Ferrari 360\|Ferrari 360 Modena GTC]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 311 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F131 3.6L V8 \|- !rowspan=2\| 20 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 4 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Taurus Sports Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Christian Vann]]<br>{{CH-VLAG}} [[Benjamin Leuenberger]]<br>{{FR-VLAG}} [[Didier André]] \| [[Lola B2K/10]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 300 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| 21 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 89 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Chamberlain-Synergy Motorsport]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Bob Berridge]]<br>{{GB-VLAG}} [[Michael Caine (autocoureur)\|Michael Caine]]<br>{{GB-VLAG}} [[Chris Stockton]] \| [[TVR Tuscan Speed Six\|TVR Tuscan T400R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 300 \|- \| [[TVR (automerk)\|TVR]] Speed Six 4.0L I6 \|- !rowspan=2\| 22 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 96 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Chamberlain-Synergy Motorsport]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Lawrence Tomlinson]]<br>{{GB-VLAG}} [[Nigel Greensall]]<br>{{GB-VLAG}} [[Gareth Evans (autocoureur)\|Gareth Evans]] \| [[TVR Tuscan Speed Six\|TVR Tuscan T400R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 291 \|- \| [[TVR (automerk)\|TVR]] Speed Six 4.0L I6 \|- !rowspan=2\| 23 \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 75 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Thierry Perrier]]<br>{{FR-VLAG}} [[Perspective Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Ian Khan]]<br>{{GB-VLAG}} [[Nigel Smith]]<br>{{GB-VLAG}} [[Tim Sugden]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 283 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 24 \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 20 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Lister Cars\|Lister Racing]] \|rowspan=2\| {{DK-VLAG}} [[John Nielsen]]<br>{{DK-VLAG}} [[Casper Elgaard]]<br>{{DK-VLAG}} [[Jens Reno Møller]] \| [[Lister Storm LMP]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 279 \|- \| [[Chevrolet (automerk)\|Chevrolet]] LS1 6.0L V8 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 25 \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 32 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Intersport Racing]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[William Binnie]]<br>{{US-VLAG}} [[Clint Field]]<br>{{US-VLAG}} [[Rick Sutherland]] \| [[Lola B2K/40]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 278 \|- style="font-weight:bold" \| [[Judd]] KV675 3.4L V8 \|- !rowspan=2\| 26 \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 24 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Welter Racing\|Rachel Welter]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Yojiro Terada]]<br>{{FR-VLAG}} [[Patrice Roussel]]<br>{{FR-VLAG}} [[Olivier Porta]] \| [[Welter Racing\|WR LM2001]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 270 \|- \| [[Peugeot]] 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| NC \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 80 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Morgan Motor Company\|Morgan Works Race Team]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Adam Sharpe]]<br>{{NZ-VLAG}} [[Neil Cunningham]]<br>{{GB-VLAG}} [[Steve Hyde]] \| [[Morgan Aero 8\|Morgan Aero 8R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 222 \|- \| [[BMW M62\|BMW B44]] (Mader) 4.5L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 16 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Racing for Holland]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Tom Coronel]]<br>{{GB-VLAG}} [[Justin Wilson]]<br>{{GB-VLAG}} [[Ralph Firman]] \| [[Dome (racing)\|Dome S101]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 313 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 17 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Sébastien Bourdais]]<br>{{FR-VLAG}} [[Nicolas Minassian]]<br>{{FR-VLAG}} [[Emmanuel Collard]] \| [[Courage C60\|Pescarolo C60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 282 \|- \| [[Judd]] GV5 5.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 25 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[RML Group\|Ray Mallock Ltd. (RML)]] \|rowspan=2\| {{BR-VLAG}} [[Thomas Erdos]]<br>{{GB-VLAG}} [[Mike Newton]]<br>{{GB-VLAG}} [[Nathan Kinch]] \| [[MG-Lola EX257]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 256 \|- \| [[MG (automerk)\|MG]] ([[Advanced Engine Research\|AER]]) XP20 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 6 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Rollcentre Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Martin Short (autocoureur)\|Martin Short]]<br>{{GB-VLAG}} [[Rob Barff]]<br>{{PT-VLAG}} [[João Barbosa]] \| [[Dallara SP1]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 230 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 87 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Orbit Racing]]<br>{{US-VLAG}} [[BAM! Motorsport\|BAM!]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Leo Hindery]]<br>{{DE-VLAG}} [[Marc Lieb]]<br>{{DE-VLAG}} [[Mike Rockenfeller]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 223 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 9 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Masahiko Kondō\|Kondo Racing]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Hiroki Kato]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ryo Fukuda]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ryo Michigami]] \| [[Dome (racing)\|Dome S101]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 206 \|- \| [[Mugen]] MF408S 4.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 62 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Barron Connor Racing]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Mike Hezemans]]<br>{{FR-VLAG}} [[Ange Barde]]<br>{{CH-VLAG}} [[Jean-Denis Delétraz]] \| [[Ferrari 575M Maranello\|Ferrari 575-GTC]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 200 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F133 6.0L V12 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 22 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Zytek\|Zytek Engineering, Ltd.]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Andy Wallace (coureur)\|Andy Wallace]]<br>{{AU-VLAG}} [[David Brabham]]<br>{{JP-VLAG}} [[Hayanari Shimoda]] \| [[Reynard 02S\|Zytek 04S]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 167 \|- \| [[Zytek]] ZG348 3.4L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GTS \|rowspan=2\| 61 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Barron Connor Racing]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[John Bosch]]<br>{{US-VLAG}} [[Danny Sullivan]]<br>{{IT-VLAG}} [[Thomas Biagi]] \| [[Ferrari 575M Maranello\|Ferrari 575-GTC]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 163 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F133 6.0L V12 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 83 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Seikel Motorsport]] \|rowspan=2\| {{IT-VLAG}} [[Gabrio Rosa]]<br>{{NL-VLAG}} [[Peter van Merksteijn sr.]]<br>{{IT-VLAG}} [[Alex Caffi]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 148 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 36 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Welter Racing\|Gerard Welter]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Tristan Gommendy]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Bernard Bouvet]]<br>{{FR-VLAG}} [[Bastien Brière]] \| [[Welter Racing\|WR LM2004]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 137 \|- \| [[Peugeot]] ES9J4S 3.4L V6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 70 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[JMB Racing]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Jean-René de Fournoux]]<br>{{BR-VLAG}} [[Jaime Melo, Jr.]]<br>{{FR-VLAG}} [[Stéphane Daoudi]] \| [[Ferrari 360\|Ferrari 360 Modena GTC]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 133 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] F131 3.6L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 31 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Courage Compétition]] \|rowspan=2\| {{CH-VLAG}} [[Alexander Frei (autocoureur)\|Alexander Frei]]<br>{{GB-VLAG}} [[Sam Hancock]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Marc Gounon]] \| [[Courage Competition\|Courage C65]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 127 \|- \| [[Nicholson-McLaren Engines\|JPX]] 3.4L V6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 35 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Barazi-Epsilon\|Epsilon Sport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Renaud Derlot]]<br>{{US-VLAG}} [[Gunnar Jeannette]]<br>{{GB-VLAG}} [[Gavin Pickering]] \| [[Courage Competition\|Courage C65]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 124 \|- \| Willman ([[Nicholson-McLaren Engines\|JPX]]) 3.4L V6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 29 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Noël del Bello Racing]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Bruno Besson]]<br>{{FR-VLAG}} [[Sylvain Boulay]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Luc Maury-Laribière]] \| [[Reynard Motorsport\|Reynard 2KQ]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 122 \|- \| [[Volkswagen]] HPT16 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP2 \|rowspan=2\| 37 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Paul Belmondo\|Paul Belmondo Racing]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Paul Belmondo]]<br>{{FR-VLAG}} [[Claude-Yves Gosselin]]<br>{{FR-VLAG}} [[Marco Saviozzi]] \| [[Courage Competition\|Courage C65]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 80 \|- \| [[Nicholson-McLaren Engines\|JPX]] 3.4L V6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 86 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Freisinger Motorsport]] \|rowspan=2\| {{RU-VLAG}} [[Aleksej Vasiljev]]<br>{{RU-VLAG}} [[Nikolai Fomenko]]<br>{{GB-VLAG}} [[Robert Nearn]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RSR]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 65 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 11 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Panoz\|Panoz Motor Sports]]<br>{{FR-VLAG}} [[Larbre Compétition]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Patrick Bourdais]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Luc Blanchemain]]<br>{{FR-VLAG}} [[Roland Bervillé]] \| [[Panoz Esperante\|Panoz GTP]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 54 \|- \| [[Élan Motorsport Technologies\|Élan]] 6L8 6.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 10 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Taurus Sports Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Phil Andrews]]<br>{{GB-VLAG}} [[Calum Lockie]]<br>{{BE-VLAG}} [[Anthony Kumpen]] \| [[Lola B2K/10]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 35 \|- \| [[Caterpillar]] 5.0L Turbo V10 ([[Dieselmotor\|Diesel]]) \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP1 \|rowspan=2\| 27 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Intersport Racing]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Jon Field (autocoureur)\|Jon Field]]<br>{{US-VLAG}} [[Duncan Dayton]]<br>{{US-VLAG}} [[Larry Connor]] \| [[MG-Lola EX257\|Lola B01/60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Goodyear}} \|rowspan=2\| 29 \|- \| [[Judd]] XV675 3.4L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| GT \|rowspan=2\| 78 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[PK Sport Ltd.]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Jim Matthews]]<br>{{GB-VLAG}} [[David Warnock]]<br>{{GB-VLAG}} [[Paul Daniels (autocoureur)\|Paul Daniels]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 27 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|} {{Navigatie 24 uur van Le Mans}} [[Categorie:24 uur van Le Mans naar jaar\|2004]] [[Categorie:Autosport in 2004\|Le Mans]]	63,814,646	[{"title": "72e 24 uur van Le Mans", "data": {"Datum": "12-13 juni 2004", "Locatie": "Circuit de la Sarthe, Frankrijk"}}, {"title": "Winnaars", "data": {"Klasse": "Team \u00b7 Auto", "LMP1": "#5 Audi Sport Japan Team Goh \u00b7 Audi R8", "LMP2": "#32 Intersport Racing \u00b7 Lola B2K/40", "GTS": "#64 Corvette Racing \u00b7 Chevrolet Corvette C5-R", "GT": "#90 White Lightning Racing \u00b7 Porsche 911 GT3-RS"}}, {"title": "Edities", "data": {"\u2190 2003": "2005 \u2192"}}]	false
# 22e Wereldjamboree De 22e Wereldjamboree was een wereldjamboree van de scoutingbeweging die van 27 juli tot en met 7 augustus 2011 plaatsvond in Rinkaby, een dorp van de gemeente Kristianstad in het zuiden van Zweden. Het thema was "Gewoon Scouting" (Engels: Simply Scouting). Voor de aanvang van de Jamboree werd een opkomst van iets meer dan 38.000 scouts verwacht. ## Jamboreeterrein Op het terrein van 1,5 bij 1,5 km werden eerder reeds twee Zweedse nationale jamborees georganiseerd, in 2001 met 26.700 deelnemers en van 14 tot 22 juli 2007 de Jiingijamborii, een andere nationale jamboree. De plek ligt in de nabijheid van kust, strand en zee op zandgronden. Op het terrein worden kleinere terreinen gevormd door kleine beboste zones tussen de open plekken in. ## Subkamp De jamboree werd bezocht door ruim 40.000 scouts uit zo'n 146 landen. Er waren drie grote steden (Towns), waarin onder meer een internetcafé bezocht kon worden. Elke stad was verdeeld in zes subkampen. Elk subkamp omvatte ruim 2000 scouts. De drie Towns waren: - Summer - Finnerödja - Karlstad - Smögen - Stockholm - Vimmerby - Visby - Winter - Jukkasjärvi - Kiruna - Mora - Polcirkeln - Åre - Örnsköldsvik - Autumn - Bohuslän - Hunneberg - Kivik - Klarälven - Sarek - Svedala Er was een stad waarin de volwassen scouts woonden. Voor deze groep was een eigen activiteitenprogramma ontwikkeld: - Spring 1920 · 1924 · 1929 · 1933 · 1937 · 1941 (afgelast) · 1947 · 1951 · 1955 · 1957 · 1959 · 1963 · 1967 · 1971 · 1975 · 1979 (afgelast) · 1983 · 1987 · 1991 · 1995 · 1998-1999 · 2002-2003 · 2007 · 2011 · 2015 · 2019 · 2023 · 2027	nlwiki/2274156	nlwiki	2,274,156	22e Wereldjamboree	https://nl.wikipedia.org/wiki/22e_Wereldjamboree	2015-09-02T09:35:19Z	nl	Q1884219	16,494	{{Link Portaal:Scouting}} De '''22e Wereldjamboree''' was een [[wereldjamboree]] van de [[scouting]]beweging die van [[27 juli]] tot en met [[7 augustus]] [[2011]] plaatsvond in [[Rinkaby]], een dorp van de gemeente [[Kristianstad (gemeente)\|Kristianstad]] in het zuiden van [[Zweden]]. Het thema was "Gewoon Scouting" ([[Engels]]: ''Simply Scouting''). Voor de aanvang van de Jamboree werd een opkomst van iets meer dan 38.000 scouts verwacht. ==Jamboreeterrein== Op het terrein van 1,5 bij 1,5 km werden eerder reeds twee Zweedse nationale jamborees georganiseerd, in 2001 met 26.700 deelnemers en van 14 tot 22 juli 2007 de ''Jiingijamborii'', een andere nationale jamboree. De plek ligt in de nabijheid van kust, strand en zee op zandgronden. Op het terrein worden kleinere terreinen gevormd door kleine beboste zones tussen de open plekken in. ==Subkamp== De jamboree werd bezocht door ruim 40.000 scouts uit zo'n 146 landen. Er waren drie grote steden (Towns), waarin onder meer een internetcafé bezocht kon worden. Elke stad was verdeeld in zes subkampen. Elk subkamp omvatte ruim 2000 scouts. De drie Towns waren: '''Summer''' Finnerödja Karlstad Smögen Stockholm Vimmerby Visby '''Winter''' Jukkasjärvi Kiruna Mora Polcirkeln Åre Örnsköldsvik '''Autumn''' Bohuslän Hunneberg Kivik Klarälven Sarek Svedala Er was een stad waarin de volwassen scouts woonden. Voor deze groep was een eigen activiteitenprogramma ontwikkeld: '''Spring''' {{Navigatie Wereldjamborees}} [[Categorie:Wereldjamboree\|Wereldjamboree 22]] [[Categorie:Evenement in 2011]] [[Categorie:Evenement in Zweden]]	44,819,798	[]	false
# 321 Het jaar 321 is het 21e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen ### Italië - 7 maart - Keizer Constantijn de Grote (Constantijn I) laat per decreet de Dies Solis (dag van de zon) de tegenwoordige zondag tot officiële rustdag uitroepen in het West-Romeinse Rijk. In de Codex Justinianus (lib. 3, tit. 12, 3) staat de eerste Zondagswet opgetekend: - "Op de Heilige Dag van de Zon dienen magistraten en mensen wonende in de steden te rusten en dienen winkels gesloten te zijn. Op het land echter, mogen personen werkzaam in de landbouw hun werkzaamheden verrichten; omdat het vaak voorkomt dat een andere dag niet geschikt is voor het zaaien van graan of het planten van wijnranken." - Constantijn I bepaalt dat op 25 december, voorheen de Dies Natalis Solis Invicti (verjaardag van de onoverwinnelijke zon), de geboorte van Jezus zal worden gevierd. ### Balkan - Constantijn I verslaat de Goten langs de Donaugrens en laat de door oorlogsgeweld beschadigde Brug van Trajanus repareren. Tevens leidt hij een strafexpeditie naar Dacia en sluit een vredesverdrag met de Oost-Germaanse volkeren op de Balkan. ### Europa - De eerste Joden vestigen zich als kooplieden en handelaren in Colonia Claudia Ara Agrippinensium (huidige Keulen). ## Geboren - Valentinianus I, keizer van het Romeinse Rijk (overleden 375)	nlwiki/72073	nlwiki	72,073	321	https://nl.wikipedia.org/wiki/321	2024-07-11T01:05:16Z	nl	Q33359	13,253	{{Zijbalk jaar}} Het jaar '''321''' is het 21e jaar in de [[4e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ===Italië=== * [[7 maart]] - Keizer [[Constantijn de Grote]] (Constantijn I) laat per [[decreet (staatsrecht)\|decreet]] de ''[[Sol Invictus\|Dies Solis]]'' (dag van de zon) de tegenwoordige [[zondag]] tot officiële [[rustdag]] uitroepen in het [[West-Romeinse Rijk]]. In de [[Codex Justinianus]] (lib. 3, tit. 12, 3) staat de eerste Zondagswet opgetekend: ** "Op de Heilige Dag van de [[Zon]] dienen magistraten en mensen wonende in de steden te rusten en dienen winkels gesloten te zijn. Op het land echter, mogen personen werkzaam in de [[landbouw]] hun werkzaamheden verrichten; omdat het vaak voorkomt dat een andere dag niet geschikt is voor het zaaien van [[graan]] of het planten van [[druif (vrucht)\|wijnranken]]." * Constantijn I bepaalt dat op [[25 december]], voorheen de ''[[Dies natalis\|Dies Natalis Solis Invicti]]'' (verjaardag van de onoverwinnelijke zon), de geboorte van [[Jezus (historisch-kritisch)\|Jezus]] zal worden gevierd. ===Balkan=== * Constantijn I verslaat de [[Goten]] langs de [[Donau]]grens en laat de door oorlogsgeweld beschadigde [[Brug van Trajanus]] repareren. Tevens leidt hij een strafexpeditie naar [[Dacië (rijk)\|Dacia]] en sluit een vredesverdrag met de [[Oost-Germaanse volkeren]] op de [[Balkan (schiereiland)\|Balkan]]. ===Europa=== * De eerste [[Joden]] vestigen zich als kooplieden en [[Handelaar\|handelaren]] in [[Colonia Claudia Ara Agrippinensium]] (huidige [[Keulen (stad)\|Keulen]]). == Geboren == * [[Valentinianus I]], keizer van het [[Romeinse Rijk]] (overleden [[375]]) [[Categorie:Jaar\|000]] [[Categorie:320-329\| 321]]	67,800,703	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "3e eeuw \u00b7 4e eeuw \u00b7 5e eeuw", "Decennia": "310-319 \u00b7 320-329 \u00b7 330-339", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 320 \u00b7 321 \u00b7 322 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1074 MLXXIV", "Chinese jaartelling": "3017 \u2013 3018 \u00b7 \u4e01\u8fb0 \u2013 \u620a\u5df3", "Christelijke jaartelling": "321 CCCXXI", "Ethiopische jaartelling": "313 \u2013 314", "Hebreeuwse jaartelling": "4081 \u2013 4082", "- Vikram Samvat": "376 \u2013 377", "- Shaka Samvat": "243 \u2013 244", "- Kali yuga": "3422 \u2013 3423", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "4320 \u2013 4321"}}]	false
# 24 uur van Le Mans 2002 De 24 uur van Le Mans 2002 was de 70e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 15 en 16 juni 2002 op het Circuit de la Sarthe nabij Le Mans, Frankrijk. De race werd gewonnen door de Audi Sport Team Joest #1 van Frank Biela, Tom Kristensen en Emanuele Pirro. Het trio won de voorgaande twee edities ook al en zij werden hiermee het eerste team dat de race drie jaar op een rij won. Voor Biela en Pirro was het hun derde overwinning, terwijl Kristensen zijn vierde Le Mans-zege behaalde. De LMGTP-klasse werd gewonnen door de Team Bentley #8 van Andy Wallace, Eric van de Poele en Butch Leitzinger. De LMP675-klasse werd gewonnen door de Noël del Bello #29 van Jean-Denis Delétraz, Christophe Pillon en Walter Lechner jr. De LMGTS-klasse werd gewonnen door de Corvette Racing #63 van Ron Fellows, Johnny O'Connell en Oliver Gavin. De LMGT-klasse werd gewonnen door de The Racer's Group #81 van Kevin Buckler, Lucas Luhr en Timo Bernhard. ## Race Winnaars in hun klasse zijn vetgedrukt. \| Pos. \| Klasse \| No. \| Team \| Coureurs \| Chassis \| Banden \| Ronden \| \| Pos. \| Klasse \| No. \| Team \| Coureurs \| Motor \| Banden \| Ronden \| \| ---- \| ------ \| --- \| -------------------------- \| ---------------------------------------------------------- \| -------------------------------- \| ------ \| ------ \| \| 1 \| LMP900 \| 1 \| Audi Sport Team Joest \| Frank Biela Tom Kristensen Emanuele Pirro \| Audi R8 \| M \| 375 \| \| 1 \| LMP900 \| 1 \| Audi Sport Team Joest \| Frank Biela Tom Kristensen Emanuele Pirro \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 375 \| \| 2 \| LMP900 \| 2 \| Audi Sport North America \| Johnny Herbert Christian Pescatori Rinaldo Capello \| Audi R8 \| M \| 374 \| \| 2 \| LMP900 \| 2 \| Audi Sport North America \| Johnny Herbert Christian Pescatori Rinaldo Capello \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 374 \| \| 3 \| LMP900 \| 3 \| Audi Sport Team Joest \| Marco Werner Michael Krumm Philipp Peter \| Audi R8 \| M \| 372 \| \| 3 \| LMP900 \| 3 \| Audi Sport Team Joest \| Marco Werner Michael Krumm Philipp Peter \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 372 \| \| 4 \| LMGTP \| 8 \| Team Bentley \| Andy Wallace Eric van de Poele Butch Leitzinger \| Bentley EXP Speed 8 \| D \| 362 \| \| 4 \| LMGTP \| 8 \| Team Bentley \| Andy Wallace Eric van de Poele Butch Leitzinger \| Bentley 4.0L Turbo V8 \| D \| 362 \| \| 5 \| LMP900 \| 15 \| PlayStation Team Oreca \| Olivier Beretta Érik Comas Pedro Lamy \| Dallara SP1 \| M \| 359 \| \| 5 \| LMP900 \| 15 \| PlayStation Team Oreca \| Olivier Beretta Érik Comas Pedro Lamy \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 359 \| \| 6 \| LMP900 \| 14 \| PlayStation Team Oreca \| Stéphane Sarrazin Franck Montagny Nicolas Minassian \| Dallara SP1 \| M \| 359 \| \| 6 \| LMP900 \| 14 \| PlayStation Team Oreca \| Stéphane Sarrazin Franck Montagny Nicolas Minassian \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 359 \| \| 7 \| LMP900 \| 5 \| Audi Sport Japan Team Goh \| Hiroki Katoh Yannick Dalmas Seiji Ara \| Audi R8 \| M \| 358 \| \| 7 \| LMP900 \| 5 \| Audi Sport Japan Team Goh \| Hiroki Katoh Yannick Dalmas Seiji Ara \| Audi 3.6L Turbo V8 \| M \| 358 \| \| 8 \| LMP900 \| 16 \| Racing for Holland \| Jan Lammers Tom Coronel Val Hillebrand \| Dome S101 \| M \| 351 \| \| 8 \| LMP900 \| 16 \| Racing for Holland \| Jan Lammers Tom Coronel Val Hillebrand \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 351 \| \| 9 \| LMP900 \| 6 \| Team Cadillac \| Wayne Taylor Max Angelelli Christophe Tinseau \| Cadillac Northstar LMP02 \| M \| 345 \| \| 9 \| LMP900 \| 6 \| Team Cadillac \| Wayne Taylor Max Angelelli Christophe Tinseau \| Cadillac Northstar 4.0L Turbo V8 \| M \| 345 \| \| 10 \| LMP900 \| 17 \| Pescarolo Sport \| Sébastien Bourdais Jean-Christophe Boullion Franck Lagorce \| Courage C60 \| M \| 343 \| \| 10 \| LMP900 \| 17 \| Pescarolo Sport \| Sébastien Bourdais Jean-Christophe Boullion Franck Lagorce \| Peugeot A32 3.2L Turbo V6 \| M \| 343 \| \| 11 \| LMGTS \| 63 \| Corvette Racing \| Ron Fellows Johnny O'Connell Oliver Gavin \| Chevrolet Corvette C5-R \| G \| 335 \| \| 11 \| LMGTS \| 63 \| Corvette Racing \| Ron Fellows Johnny O'Connell Oliver Gavin \| Chevrolet LS7R 7.0L V8 \| G \| 335 \| \| 12 \| LMP900 \| 7 \| Team Cadillac \| Éric Bernard Emmanuel Collard JJ Lehto \| Cadillac Northstar LMP02 \| M \| 334 \| \| 12 \| LMP900 \| 7 \| Team Cadillac \| Éric Bernard Emmanuel Collard JJ Lehto \| Cadillac Northstar 4.0L Turbo V8 \| M \| 334 \| \| 13 \| LMGTS \| 64 \| Corvette Racing \| Andy Pilgrim Kelly Collins Franck Fréon \| Chevrolet Corvette C5-R \| G \| 331 \| \| 13 \| LMGTS \| 64 \| Corvette Racing \| Andy Pilgrim Kelly Collins Franck Fréon \| Chevrolet LS7R 7.0L V8 \| G \| 331 \| \| 14 \| LMGTS \| 52 \| Equipe de France FFSA \| Jonathan Cochet Benoît Tréluyer Jean-Philippe Belloc \| Chrysler Viper GTS-R \| M \| 326 \| \| 14 \| LMGTS \| 52 \| Equipe de France FFSA \| Jonathan Cochet Benoît Tréluyer Jean-Philippe Belloc \| Chrysler 8.0L V10 \| M \| 326 \| \| 15 \| LMP900 \| 13 \| Courage Compétition \| Didier Cottaz Boris Derichebourg Thed Björk \| Courage C60 \| M \| 322 \| \| 15 \| LMP900 \| 13 \| Courage Compétition \| Didier Cottaz Boris Derichebourg Thed Björk \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 322 \| \| 16 \| LMGT \| 81 \| The Racer's Group \| Kevin Buckler Lucas Luhr Timo Bernhard \| Porsche 911 GT3-RS \| M \| 322 \| \| 16 \| LMGT \| 81 \| The Racer's Group \| Kevin Buckler Lucas Luhr Timo Bernhard \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 322 \| \| 17 \| LMGT \| 80 \| Freisinger Motorsport \| Romain Dumas Sascha Maassen Jörg Bergmeister \| Porsche 911 GT3-RS \| D \| 321 \| \| 17 \| LMGT \| 80 \| Freisinger Motorsport \| Romain Dumas Sascha Maassen Jörg Bergmeister \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 321 \| \| 18 \| LMGTS \| 50 \| Larbre Compétition-Chereau \| Christophe Bouchut Patrice Goueslard Vincent Vosse \| Chrysler Viper GTS-R \| M \| 319 \| \| 18 \| LMGTS \| 50 \| Larbre Compétition-Chereau \| Christophe Bouchut Patrice Goueslard Vincent Vosse \| Chrysler 8.0L V10 \| M \| 319 \| \| 19 \| LMP675 \| 29 \| Noël del Bello \| Jean-Denis Delétraz Christophe Pillon Walter Lechner jr. \| Reynard 2KQ-LM \| M \| 317 \| \| 19 \| LMP675 \| 29 \| Noël del Bello \| Jean-Denis Delétraz Christophe Pillon Walter Lechner jr. \| Volkswagen HPT16 2.0L I4 \| M \| 317 \| \| 20 \| LMP675 \| 25 \| Gérard Welter \| Jean-René de Fournoux Stéphane Daoudi Jean-Bernard Bouvet \| WR LM2001 \| M \| 317 \| \| 20 \| LMP675 \| 25 \| Gérard Welter \| Jean-René de Fournoux Stéphane Daoudi Jean-Bernard Bouvet \| Peugeot 2.0L Turbo I4 \| M \| 317 \| \| 21 \| LMGT \| 77 \| Team Taisan Advan \| Atsushi Yogo Akira Iida Kazuyuki Nishizawa \| Porsche 911 GT3-RS \| Y \| 316 \| \| 21 \| LMGT \| 77 \| Team Taisan Advan \| Atsushi Yogo Akira Iida Kazuyuki Nishizawa \| Porsche 3.6L Flat-6 \| Y \| 316 \| \| 22 \| LMGT \| 82 \| Seikel Motorsport \| Gabrio Rosa Luca Drudi Luca Riccitelli \| Porsche 911 GT3-RS \| Y \| 315 \| \| 22 \| LMGT \| 82 \| Seikel Motorsport \| Gabrio Rosa Luca Drudi Luca Riccitelli \| Porsche 3.6L Flat-6 \| Y \| 315 \| \| 23 \| LMGTS \| 68 \| RML \| Pedro Matos Chaves Miguel Ramos Gavin Pickering \| Saleen S7-R \| D \| 312 \| \| 23 \| LMGTS \| 68 \| RML \| Pedro Matos Chaves Miguel Ramos Gavin Pickering \| Ford 6.9L V8 \| D \| 312 \| \| 24 \| LMGT \| 72 \| Luc Alphand Adventures \| Luc Alphand Christian Lavieille Olivier Thévenin \| Porsche 911 GT3-RS \| D \| 299 \| \| 24 \| LMGT \| 72 \| Luc Alphand Adventures \| Luc Alphand Christian Lavieille Olivier Thévenin \| Porsche 3.6L Flat-6 \| D \| 299 \| \| 25 \| LMGTS \| 51 \| Larbre Compétition-Chereau \| Jean-Luc Chéreau Carl Rosenblad Jean-Claude Lagniez \| Chrysler Viper GTS-R \| M \| 278 \| \| 25 \| LMGTS \| 51 \| Larbre Compétition-Chereau \| Jean-Luc Chéreau Carl Rosenblad Jean-Claude Lagniez \| Chrysler 8.0L V10 \| M \| 278 \| \| 26 \| LMGTS \| 66 \| Konrad Motorsport \| Terry Borcheller Toni Seiler Franz Konrad \| Saleen S7-R \| P \| 266 \| \| 26 \| LMGTS \| 66 \| Konrad Motorsport \| Terry Borcheller Toni Seiler Franz Konrad \| Ford 6.9L V8 \| P \| 266 \| \| NC \| LMP900 \| 10 \| DAMS \| Philippe Gache Emanuele Clerico Michel Neugarten \| Lola B98/10 \| M \| 150 \| \| NC \| LMP900 \| 10 \| DAMS \| Philippe Gache Emanuele Clerico Michel Neugarten \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 150 \| \| DNF \| LMP900 \| 19 \| MBD Sportscar Team \| Didier de Radiguès Milka Duno John Graham \| Panoz LMP07 \| A \| 259 \| \| DNF \| LMP900 \| 19 \| MBD Sportscar Team \| Didier de Radiguès Milka Duno John Graham \| Mugen MF408S 4.0L V8 \| A \| 259 \| \| DNF \| LMP900 \| 12 \| Panoz Motor Sports \| Bill Auberlen David Donohue Gunnar Jeannette \| Panoz LMP01 Evo \| M \| 230 \| \| DNF \| LMP900 \| 12 \| Panoz Motor Sports \| Bill Auberlen David Donohue Gunnar Jeannette \| Élan 6L8 6.0L V8 \| M \| 230 \| \| DNF \| LMP675 \| 27 \| MG Sport & Racing Ltd. \| Mark Blundell Julian Bailey Kevin McGarrity \| MG-Lola EX257 \| M \| 219 \| \| DNF \| LMP675 \| 27 \| MG Sport & Racing Ltd. \| Mark Blundell Julian Bailey Kevin McGarrity \| MG XP20 2.0L Turbo I4 \| M \| 219 \| \| DNF \| LMP900 \| 4 \| Riley & Scott Racing \| Marc Goossens Jim Matthews Didier Theys \| Riley & Scott Mk III C \| G \| 189 \| \| DNF \| LMP900 \| 4 \| Riley & Scott Racing \| Marc Goossens Jim Matthews Didier Theys \| Élan 6L8 6.0L V8 \| G \| 189 \| \| DNF \| LMP900 \| 9 \| Kondō Racing \| Masahiko Kondō Ian McKellar jr. François Migault \| Dome S101 \| M \| 182 \| \| DNF \| LMP900 \| 9 \| Kondō Racing \| Masahiko Kondō Ian McKellar jr. François Migault \| Judd GV4 4.0L V10 \| M \| 182 \| \| DNF \| LMGT \| 73 \| DeWalt-Racesport Salisbury \| Richard Stanton Steve Hyde Richard Hayes \| Morgan Aero 8 \| D \| 181 \| \| DNF \| LMGT \| 73 \| DeWalt-Racesport Salisbury \| Richard Stanton Steve Hyde Richard Hayes \| BMW 4.0L V8 \| D \| 181 \| \| DNF \| LMGTS \| 58 \| Prodrive \| Rickard Rydell Alain Menu Tomáš Enge \| Ferrari 550-GTS Maranello \| M \| 167 \| \| DNF \| LMGTS \| 58 \| Prodrive \| Rickard Rydell Alain Menu Tomáš Enge \| Ferrari 5.9L V12 \| M \| 167 \| \| DNF \| LMGT \| 75 \| Orbit \| Leo Hindery Peter Baron Anthony Kester \| Porsche 911 GT3-RS \| M \| 165 \| \| DNF \| LMGT \| 75 \| Orbit \| Leo Hindery Peter Baron Anthony Kester \| Porsche 3.6L Flat-6 \| M \| 165 \| \| DNF \| LMP900 \| 18 \| Pescarolo Sport \| Éric Hélary Stéphane Ortelli Ukyo Katayama \| Courage C60 \| M \| 144 \| \| DNF \| LMP900 \| 18 \| Pescarolo Sport \| Éric Hélary Stéphane Ortelli Ukyo Katayama \| Peugeot A32 3.2L Turbo V6 \| M \| 144 \| \| DNF \| LMGT \| 85 \| Spyker Automobielen BV \| Peter Kox Norman Simon Hans Hugenholtz jr. \| Spyker C8 Double-12R \| D \| 142 \| \| DNF \| LMGT \| 85 \| Spyker Automobielen BV \| Peter Kox Norman Simon Hans Hugenholtz jr. \| BMW 4.0L V8 \| D \| 142 \| \| DNF \| LMP675 \| 26 \| MG Sport & Racing Ltd. \| Anthony Reid Warren Hughes Jonny Kane \| MG-Lola EX257 \| M \| 129 \| \| DNF \| LMP675 \| 26 \| MG Sport & Racing Ltd. \| Anthony Reid Warren Hughes Jonny Kane \| MG XP20 2.0L Turbo I4 \| M \| 129 \| \| DNF \| LMP675 \| 28 \| ROC Organisation Course \| Jordi Gené Mark Smithson Peter Owen \| Reynard 2KQ-LM \| M \| 126 \| \| DNF \| LMP675 \| 28 \| ROC Organisation Course \| Jordi Gené Mark Smithson Peter Owen \| Volkswagen HPT16 2.0L I4 \| M \| 126 \| \| DNF \| LMGT \| 74 \| Auto Palace \| Guillaume Gomez Ryo Fukuda Laurent Cazenave \| Ferrari 360 Modena GT \| P \| 119 \| \| DNF \| LMGT \| 74 \| Auto Palace \| Guillaume Gomez Ryo Fukuda Laurent Cazenave \| Ferrari 3.6L V8 \| P \| 119 \| \| DNF \| LMP675 \| 30 \| Knight Hawk Racing \| Steve Knight Mel Hawkins Duncan Dayton \| MG-Lola EX257 \| A \| 102 \| \| DNF \| LMP675 \| 30 \| Knight Hawk Racing \| Steve Knight Mel Hawkins Duncan Dayton \| MG XP20 2.0L Turbo I4 \| A \| 102 \| \| DNF \| LMP900 \| 22 \| DAMS \| Jérôme Policand Marc Duez Perry McCarthy \| Panoz LMP-1 Roadster-S \| M \| 98 \| \| DNF \| LMP900 \| 22 \| DAMS \| Jérôme Policand Marc Duez Perry McCarthy \| Élan 6L8 6.0L V8 \| M \| 98 \| \| DNF \| LMGTS \| 53 \| Team Carsport Holland \| Mike Hezemans Gabriele Matteuzzi Anthony Kumpen \| Chrysler Viper GTS-R \| P \| 93 \| \| DNF \| LMGTS \| 53 \| Team Carsport Holland \| Mike Hezemans Gabriele Matteuzzi Anthony Kumpen \| Chrysler 8.0L V10 \| P \| 93 \| \| DNF \| LMP900 \| 11 \| Panoz Motor Sports \| David Brabham Jan Magnussen Bryan Herta \| Panoz LMP01 Evo \| M \| 90 \| \| DNF \| LMP900 \| 11 \| Panoz Motor Sports \| David Brabham Jan Magnussen Bryan Herta \| Élan 6L8 6.0L V8 \| M \| 90 \| \| DNF \| LMGT \| 71 \| JMB Racing \| Steve Earle Chris MacAllister Gary Schultheis \| Ferrari 360 Modena GT \| P \| 85 \| \| DNF \| LMGT \| 71 \| JMB Racing \| Steve Earle Chris MacAllister Gary Schultheis \| Ferrari 3.6L V8 \| P \| 85 \| \| DNF \| LMGTS \| 67 \| Konrad Motorsport \| Walter Brun Charles Slater Rodney Mall \| Saleen S7-R \| P \| 83 \| \| DNF \| LMGTS \| 67 \| Konrad Motorsport \| Walter Brun Charles Slater Rodney Mall \| Ford 6.9L V8 \| P \| 83 \| \| DNF \| LMGT \| 78 \| PK Sport Ltd. \| Robin Liddell David Warnock Piers Masarati \| Porsche 911 GT3-RS \| P \| 83 \| \| DNF \| LMGT \| 78 \| PK Sport Ltd. \| Robin Liddell David Warnock Piers Masarati \| Porsche 3.6L Flat-6 \| P \| 83 \| \| DNF \| LMP900 \| 21 \| Team Ascari \| Werner Lupberger Ben Collins T. J. Bell \| Ascari KZR-1 \| D \| 17 \| \| DNF \| LMP900 \| 21 \| Team Ascari \| Werner Lupberger Ben Collins T. J. Bell \| Judd GV4 4.0L V10 \| D \| 17 \| \| DNF \| LMGT \| 70 \| JMB Racing \| Cort Wagner Sam Hancock Martin Short \| Ferrari 360 Modena GT \| P \| 16 \| \| DNF \| LMGT \| 70 \| JMB Racing \| Cort Wagner Sam Hancock Martin Short \| Ferrari 3.6L V8 \| P \| 16 \| \| DNF \| LMP675 \| 24 \| Autoexe Motorsports \| Yojiro Terada John Fergus Jim Downing \| Autoexe LMP-02 \| A \| 5 \| \| DNF \| LMP675 \| 24 \| Autoexe Motorsports \| Yojiro Terada John Fergus Jim Downing \| Mazda R26B 2.6L 4-Rotor \| A \| 5 \| 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 - 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 (Ramp) · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024	nlwiki/5680143	nlwiki	5,680,143	24 uur van Le Mans 2002	https://nl.wikipedia.org/wiki/24_uur_van_Le_Mans_2002	2023-02-12T11:55:45Z	nl	Q216543	307,996	{{Infobox editie endurencerace \| naam = 24 uur van Le Mans \| editie = 70 \| afbeelding = Circuit de la Sarthe track map.svg \| datum = 15-16 juni 2002 \| locatie = [[Circuit de la Sarthe]] \| land = Frankrijk \| klasse_1 = LMP900 \| team_1 = {{DE-VLAG}} #1 [[Joest Racing\|Audi Sport Team Joest]] \| auto_1 = [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \| klasse_2 = LMGTP \| team_2 = {{GB-VLAG}} #8 [[Apex Motorsport\|Team Bentley]] \| auto_2 = [[Bentley Speed 8\|Bentley EXP Speed 8]] \| klasse_3 = LMP675 \| team_3 = {{FR-VLAG}} #29 [[Noël del Bello Racing\|Noël del Bello]] \| auto_3 = [[Reynard Motorsport\|Reynard 2KQ-LM]] \| klasse_4 = LMGTS \| team_4 = {{US-VLAG}} #63 [[Corvette Racing]] \| auto_4 = [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \| klasse_5 = LMGT \| team_5 = {{US-VLAG}} #81 [[The Racer's Group]] \| auto_5 = [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \| vorige editie = [[24 uur van Le Mans 2001\|2001]] \| volgende editie = [[24 uur van Le Mans 2003\|2003]] }} [[Bestand:2002 Le Mans winning Audi R8.jpg\|thumb\|De winnende auto: de [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] #1.]] De '''[[24 uur van Le Mans]] 2002''' was de 70e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 15 en 16 juni 2002 op het [[Circuit de la Sarthe]] nabij [[Le Mans (stad)\|Le Mans]], [[Frankrijk]]. De race werd gewonnen door de [[Joest Racing\|Audi Sport Team Joest]] #1 van [[Frank Biela]], [[Tom Kristensen (autocoureur)\|Tom Kristensen]] en [[Emanuele Pirro]]. Het trio won de voorgaande twee edities ook al en zij werden hiermee het eerste team dat de race drie jaar op een rij won. Voor Biela en Pirro was het hun derde overwinning, terwijl Kristensen zijn vierde Le Mans-zege behaalde. De LMGTP-klasse werd gewonnen door de [[Apex Motorsport\|Team Bentley]] #8 van [[Andy Wallace (coureur)\|Andy Wallace]], [[Eric van de Poele]] en [[Butch Leitzinger]]. De LMP675-klasse werd gewonnen door de [[Noël del Bello Racing\|Noël del Bello]] #29 van [[Jean-Denis Delétraz]], [[Christophe Pillon]] en [[Walter Lechner jr.]] De LMGTS-klasse werd gewonnen door de [[Corvette Racing]] #63 van [[Ron Fellows]], [[Johnny O'Connell]] en [[Oliver Gavin]]. De LMGT-klasse werd gewonnen door de [[The Racer's Group]] #81 van [[Kevin Buckler]], [[Lucas Luhr]] en [[Timo Bernhard]]. ==Race== Winnaars in hun klasse zijn '''vetgedrukt'''. {\| class="wikitable" style="font-size: 95%;" !rowspan=2\| Pos. !rowspan=2\| Klasse !rowspan=2\| No. !rowspan=2\| Team !rowspan=2\| Coureurs ! Chassis !rowspan=2\| Banden !rowspan=2\| Ronden \|- ! Motor \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 1 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 1 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Joest Racing\|Audi Sport Team Joest]] \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Frank Biela]]<br>{{DK-VLAG}} [[Tom Kristensen (autocoureur)\|Tom Kristensen]]<br>{{IT-VLAG}} [[Emanuele Pirro]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 375 \|- style="font-weight:bold" \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 2 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 2 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Joest Racing\|Audi Sport North America]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Johnny Herbert]]<br>{{IT-VLAG}} [[Christian Pescatori]]<br>{{IT-VLAG}} [[Rinaldo Capello]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 374 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 3 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 3 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Joest Racing\|Audi Sport Team Joest]] \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Marco Werner]]<br>{{DE-VLAG}} [[Michael Krumm]]<br>{{AT-VLAG}} [[Philipp Peter]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 372 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 4 \|rowspan=2\| LMGTP \|rowspan=2\| 8 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Apex Motorsport\|Team Bentley]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Andy Wallace (coureur)\|Andy Wallace]]<br>{{BE-VLAG}} [[Eric van de Poele]]<br>{{US-VLAG}} [[Butch Leitzinger]] \| [[Bentley Speed 8\|Bentley EXP Speed 8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 362 \|- style="font-weight:bold" \| [[Bentley (automerk)\|Bentley]] 4.0L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 5 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 15 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Oreca\|PlayStation Team Oreca]] \|rowspan=2\| {{MC-VLAG}} [[Olivier Beretta]]<br>{{FR-VLAG}} [[Érik Comas]]<br>{{PT-VLAG}} [[Pedro Lamy]] \| [[Dallara SP1]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 359 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| 6 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 14 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Oreca\|PlayStation Team Oreca]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Stéphane Sarrazin]]<br>{{FR-VLAG}} [[Franck Montagny]]<br>{{FR-VLAG}} [[Nicolas Minassian]] \| [[Dallara SP1]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 359 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| 7 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 5 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Team Goh\|Audi Sport Japan Team Goh]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Hiroki Katoh]]<br>{{FR-VLAG}} [[Yannick Dalmas]]<br>{{JP-VLAG}} [[Seiji Ara]] \| [[Audi R8 (raceauto)\|Audi R8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 358 \|- \| [[Audi]] 3.6L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 8 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 16 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Racing for Holland]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Jan Lammers (autocoureur)\|Jan Lammers]]<br>{{NL-VLAG}} [[Tom Coronel]]<br>{{NL-VLAG}} [[Val Hillebrand]] \| [[Dome (racing)\|Dome S101]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 351 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| 9 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 6 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Riley Technologies\|Team Cadillac]] \|rowspan=2\| {{ZA-VLAG}} [[Wayne Taylor]]<br>{{IT-VLAG}} [[Max Angelelli]]<br>{{FR-VLAG}} [[Christophe Tinseau]] \| [[Cadillac Northstar LMP02]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 345 \|- \| [[Cadillac (automerk)\|Cadillac]] Northstar 4.0L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 10 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 17 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Sébastien Bourdais]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Christophe Boullion]]<br>{{FR-VLAG}} [[Franck Lagorce]] \| [[Courage C60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 343 \|- \| [[Peugeot]] A32 3.2L Turbo V6 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 11 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 63 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]] \|rowspan=2\| {{CA-VLAG}} [[Ron Fellows]]<br>{{US-VLAG}} [[Johnny O'Connell]]<br>{{GB-VLAG}} [[Oliver Gavin]] \| [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Goodyear}} \|rowspan=2\| 335 \|- style="font-weight:bold" \| [[Chevrolet (automerk)\|Chevrolet]] LS7R 7.0L V8 \|- !rowspan=2\| 12 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 7 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Riley Technologies\|Team Cadillac]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Éric Bernard]]<br>{{FR-VLAG}} [[Emmanuel Collard]]<br>{{FI-VLAG}} [[JJ Lehto]] \| [[Cadillac Northstar LMP02]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 334 \|- \| [[Cadillac (automerk)\|Cadillac]] Northstar 4.0L Turbo V8 \|- !rowspan=2\| 13 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 64 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Andy Pilgrim]]<br>{{US-VLAG}} [[Kelly Collins]]<br>{{FR-VLAG}} [[Franck Fréon]] \| [[Chevrolet Corvette\|Chevrolet Corvette C5-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Goodyear}} \|rowspan=2\| 331 \|- \| [[Chevrolet (automerk)\|Chevrolet]] LS7R 7.0L V8 \|- !rowspan=2\| 14 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 52 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Oreca\|Equipe de France FFSA]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Jonathan Cochet]]<br>{{FR-VLAG}} [[Benoît Tréluyer]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Philippe Belloc]] \| [[Chrysler Viper GTS-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 326 \|- \| [[Chrysler]] 8.0L V10 \|- !rowspan=2\| 15 \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 13 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Courage Compétition]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Didier Cottaz]]<br>{{FR-VLAG}} [[Boris Derichebourg]]<br>{{SE-VLAG}} [[Thed Björk]] \| [[Courage C60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 322 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 16 \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 81 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[The Racer's Group]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Kevin Buckler]]<br>{{DE-VLAG}} [[Lucas Luhr]]<br>{{DE-VLAG}} [[Timo Bernhard]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 322 \|- style="font-weight:bold" \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 17 \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 80 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Freisinger Motorsport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Romain Dumas]]<br>{{DE-VLAG}} [[Sascha Maassen]]<br>{{DE-VLAG}} [[Jörg Bergmeister]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 321 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 18 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 50 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Larbre Compétition\|Larbre Compétition-Chereau]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Christophe Bouchut]]<br>{{FR-VLAG}} [[Patrice Goueslard]]<br>{{BE-VLAG}} [[Vincent Vosse]] \| [[Chrysler Viper GTS-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 319 \|- \| [[Chrysler]] 8.0L V10 \|- style="font-weight:bold" !rowspan=2\| 19 \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 29 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Noël del Bello]] \|rowspan=2\| {{CH-VLAG}} [[Jean-Denis Delétraz]]<br>{{CH-VLAG}} [[Christophe Pillon]]<br>{{AT-VLAG}} [[Walter Lechner jr.]] \| [[Reynard Motorsport\|Reynard 2KQ-LM]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 317 \|- style="font-weight:bold" \| [[Volkswagen]] HPT16 2.0L I4 \|- !rowspan=2\| 20 \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 25 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Welter Racing\|Gérard Welter]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Jean-René de Fournoux]]<br>{{FR-VLAG}} [[Stéphane Daoudi]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Bernard Bouvet]] \| [[Welter Racing\|WR LM2001]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 317 \|- \| [[Peugeot]] 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| 21 \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 77 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Team Taisan\|Team Taisan Advan]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Atsushi Yogo]]<br>{{JP-VLAG}} [[Akira Iida]]<br>{{JP-VLAG}} [[Kazuyuki Nishizawa]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 316 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 22 \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 82 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Seikel Motorsport]] \|rowspan=2\| {{IT-VLAG}} [[Gabrio Rosa]]<br>{{IT-VLAG}} [[Luca Drudi]]<br>{{IT-VLAG}} [[Luca Riccitelli]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Yokohama}} \|rowspan=2\| 315 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 23 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 68 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[RML Group\|RML]] \|rowspan=2\| {{PT-VLAG}} [[Pedro Matos Chaves]]<br>{{PT-VLAG}} [[Miguel Ramos]]<br>{{GB-VLAG}} [[Gavin Pickering]] \| [[Saleen S7\|Saleen S7-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 312 \|- \| [[Ford Motor Company\|Ford]] 6.9L V8 \|- !rowspan=2\| 24 \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 72 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand\|Luc Alphand Adventures]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand]]<br>{{FR-VLAG}} [[Christian Lavieille]]<br>{{FR-VLAG}} [[Olivier Thévenin]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 299 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| 25 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 51 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Larbre Compétition\|Larbre Compétition-Chereau]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Jean-Luc Chéreau]]<br>{{SE-VLAG}} [[Carl Rosenblad]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Claude Lagniez]] \| [[Chrysler Viper GTS-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 278 \|- \| [[Chrysler]] 8.0L V10 \|- !rowspan=2\| 26 \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 66 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Konrad Motorsport]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Terry Borcheller]]<br>{{CH-VLAG}} [[Toni Seiler]]<br>{{AT-VLAG}} [[Franz Konrad]] \| [[Saleen S7\|Saleen S7-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 266 \|- \| [[Ford Motor Company\|Ford]] 6.9L V8 \|- !rowspan=2\| NC \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 10 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Driot-Arnoux Motorsport\|DAMS]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Philippe Gache]]<br>{{FR-VLAG}} [[Emanuele Clerico]]<br>{{BE-VLAG}} [[Michel Neugarten]] \| [[Lola B98/10]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 150 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 19 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Multimatic\|MBD Sportscar Team]] \|rowspan=2\| {{BE-VLAG}} [[Didier de Radiguès]]<br>{{VE-1930-VLAG}} [[Milka Duno]]<br>{{CA-VLAG}} [[John Graham (autocoureur)\|John Graham]] \| [[Panoz LMP07]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Avon}} \|rowspan=2\| 259 \|- \| [[Mugen]] MF408S 4.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 12 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Panoz\|Panoz Motor Sports]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Bill Auberlen]]<br>{{US-VLAG}} [[David Donohue]]<br>{{US-VLAG}} [[Gunnar Jeannette]] \| [[Panoz LMP01 Evo]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 230 \|- \| [[Élan Motorsport Technologies\|Élan]] 6L8 6.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 27 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[MG (automerk)\|MG Sport & Racing Ltd.]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Mark Blundell]]<br>{{GB-VLAG}} [[Julian Bailey]]<br>{{GB-VLAG}} [[Kevin McGarrity]] \| [[MG-Lola EX257]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 219 \|- \| [[MG (automerk)\|MG]] XP20 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 4 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Riley Technologies\|Riley & Scott Racing]] \|rowspan=2\| {{BE-VLAG}} [[Marc Goossens]]<br>{{US-VLAG}} [[Jim Matthews]]<br>{{BE-VLAG}} [[Didier Theys]] \| [[Riley & Scott Mk III C]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Goodyear}} \|rowspan=2\| 189 \|- \| [[Élan Motorsport Technologies\|Élan]] 6L8 6.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 9 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Masahiko Kondō\|Kondō Racing]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Masahiko Kondō]]<br>{{GB-VLAG}} [[Ian McKellar jr.]]<br>{{FR-VLAG}} [[François Migault]] \| [[Dome (racing)\|Dome S101]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 182 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 73 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Racesport Salisbury\|DeWalt-Racesport Salisbury]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Richard Stanton]]<br>{{GB-VLAG}} [[Steve Hyde]]<br>{{GB-VLAG}} [[Richard Hayes]] \| [[Morgan Aero 8]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 181 \|- \| [[BMW]] 4.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 58 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Prodrive Racing\|Prodrive]] \|rowspan=2\| {{SE-VLAG}} [[Rickard Rydell]]<br>{{CH-VLAG}} [[Alain Menu]]<br>{{CZ-VLAG}} [[Tomáš Enge]] \| [[Ferrari 550\|Ferrari 550-GTS Maranello]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 167 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] 5.9L V12 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 75 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Orbit Racing\|Orbit]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Leo Hindery]]<br>{{US-VLAG}} [[Peter Baron]]<br>{{US-VLAG}} [[Anthony Kester]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 165 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 18 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Éric Hélary]]<br>{{MC-VLAG}} [[Stéphane Ortelli]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ukyo Katayama]] \| [[Courage C60]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 144 \|- \| [[Peugeot]] A32 3.2L Turbo V6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 85 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Spyker Cars\|Spyker Automobielen BV]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Peter Kox]]<br>{{DE-VLAG}} [[Norman Simon]]<br>{{NL-VLAG}} [[Hans Hugenholtz jr.]] \| [[Spyker C8\|Spyker C8 Double-12R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 142 \|- \| [[BMW]] 4.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 26 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[MG (automerk)\|MG Sport & Racing Ltd.]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Anthony Reid]]<br>{{GB-VLAG}} [[Warren Hughes]]<br>{{GB-VLAG}} [[Jonny Kane]] \| [[MG-Lola EX257]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 129 \|- \| [[MG (automerk)\|MG]] XP20 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 28 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Racing Organisation Course\|ROC Organisation Course]] \|rowspan=2\| {{ES-VLAG}} [[Jordi Gené]]<br>{{GB-VLAG}} [[Mark Smithson]]<br>{{GB-VLAG}} [[Peter Owen]] \| [[Reynard Motorsport\|Reynard 2KQ-LM]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 126 \|- \| [[Volkswagen]] HPT16 2.0L I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 74 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Auto Palace Compétition\|Auto Palace]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Guillaume Gomez]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ryo Fukuda]]<br>{{FR-VLAG}} [[Laurent Cazenave]] \| [[Ferrari 360\|Ferrari 360 Modena GT]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 119 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] 3.6L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 30 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Knight Hawk Racing]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Steve Knight]]<br>{{US-VLAG}} [[Mel Hawkins]]<br>{{US-VLAG}} [[Duncan Dayton]] \| [[MG-Lola EX257]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Avon}} \|rowspan=2\| 102 \|- \| [[MG (automerk)\|MG]] XP20 2.0L Turbo I4 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 22 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Driot-Arnoux Motorsport\|DAMS]] \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[Jérôme Policand]]<br>{{BE-VLAG}} [[Marc Duez]]<br>{{GB-VLAG}} [[Perry McCarthy]] \| [[Panoz LMP-1 Roadster-S]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 98 \|- \| [[Élan Motorsport Technologies\|Élan]] 6L8 6.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 53 \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Mike Hezemans\|Team Carsport Holland]] \|rowspan=2\| {{NL-VLAG}} [[Mike Hezemans]]<br>{{IT-VLAG}} [[Gabriele Matteuzzi]]<br>{{BE-VLAG}} [[Anthony Kumpen]] \| [[Chrysler Viper GTS-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 93 \|- \| [[Chrysler]] 8.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 11 \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Panoz\|Panoz Motor Sports]] \|rowspan=2\| {{AU-VLAG}} [[David Brabham]]<br>{{DK-VLAG}} [[Jan Magnussen]]<br>{{US-VLAG}} [[Bryan Herta]] \| [[Panoz LMP01 Evo]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Michelin}} \|rowspan=2\| 90 \|- \| [[Élan Motorsport Technologies\|Élan]] 6L8 6.0L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 71 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[JMB Racing]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Steve Earle (autocoureur)\|Steve Earle]]<br>{{US-VLAG}} [[Chris MacAllister]]<br>{{US-VLAG}} [[Gary Schultheis]] \| [[Ferrari 360\|Ferrari 360 Modena GT]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 85 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] 3.6L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGTS \|rowspan=2\| 67 \|rowspan=2\| {{DE-VLAG}} [[Konrad Motorsport]] \|rowspan=2\| {{CH-VLAG}} [[Walter Brun]]<br>{{US-VLAG}} [[Charles Slater]]<br>{{US-VLAG}} [[Rodney Mall]] \| [[Saleen S7\|Saleen S7-R]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 83 \|- \| [[Ford Motor Company\|Ford]] 6.9L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 78 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[PK Sport\|PK Sport Ltd.]] \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Robin Liddell]]<br>{{GB-VLAG}} [[David Warnock]]<br>{{GB-VLAG}} [[Piers Masarati]] \| [[Porsche 911 GT3\|Porsche 911 GT3-RS]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 83 \|- \| [[Porsche]] 3.6L Flat-6 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP900 \|rowspan=2\| 21 \|rowspan=2\| {{GB-VLAG}} [[Ascari Cars\|Team Ascari]] \|rowspan=2\| {{ZA-VLAG}} [[Werner Lupberger]]<br>{{GB-VLAG}} [[Ben Collins]]<br>{{US-VLAG}} [[T. J. Bell]] \| [[Ascari Cars\|Ascari KZR-1]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Dunlop}} \|rowspan=2\| 17 \|- \| [[Judd]] GV4 4.0L V10 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMGT \|rowspan=2\| 70 \|rowspan=2\| {{FR-VLAG}} [[JMB Racing]] \|rowspan=2\| {{US-VLAG}} [[Cort Wagner]]<br>{{GB-VLAG}} [[Sam Hancock]]<br>{{GB-VLAG}} [[Martin Short (autocoureur)\|Martin Short]] \| [[Ferrari 360\|Ferrari 360 Modena GT]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Pirelli}} \|rowspan=2\| 16 \|- \| [[Ferrari (automerk)\|Ferrari]] 3.6L V8 \|- !rowspan=2\| DNF \|rowspan=2\| LMP675 \|rowspan=2\| 24 \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Autoexe Motorsports]] \|rowspan=2\| {{JP-VLAG}} [[Yojiro Terada]]<br>{{US-VLAG}} [[John Fergus]]<br>{{US-VLAG}} [[Jim Downing]] \| [[Welter Racing\|Autoexe LMP-02]] \|rowspan=2\| {{Pictogram Avon}} \|rowspan=2\| 5 \|- \| [[Mazda]] R26B 2.6L 4-[[Wankelmotor\|Rotor]] \|} {{Navigatie 24 uur van Le Mans}} [[Categorie:24 uur van Le Mans naar jaar\|2002]] [[Categorie:Autosport in 2002\|Le Mans]]	63,814,688	[{"title": "70e 24 uur van Le Mans", "data": {"Datum": "15-16 juni 2002", "Locatie": "Circuit de la Sarthe, Frankrijk"}}, {"title": "Winnaars", "data": {"Klasse": "Team \u00b7 Auto", "LMP900": "#1 Audi Sport Team Joest \u00b7 Audi R8", "LMGTP": "#8 Team Bentley \u00b7 Bentley EXP Speed 8", "LMP675": "#29 No\u00ebl del Bello \u00b7 Reynard 2KQ-LM", "LMGTS": "#63 Corvette Racing \u00b7 Chevrolet Corvette C5-R", "LMGT": "#81 The Racer's Group \u00b7 Porsche 911 GT3-RS"}}, {"title": "Edities", "data": {"\u2190 2001": "2003 \u2192"}}]	false
# 4-chloorbenzotrifluoride 4-chloorbenzotrifluoride of parachloorbenzotrifluoride (meestal afgekort tot PCBTF) is een organische verbinding met als brutoformule C7H4ClF3. Het is een kleurloze vloeistof met een kenmerkende aromatische geur. ## Synthese 4-chloorbenzotrifluoride wordt verkregen door de fluorering (reactie met waterstoffluoride) van 4-chloorbenzotrichloride. ## Toepassingen 4-chloorbenzotrifluoride is een intermediair bij de synthese van kleurstoffen, geneesmiddelen en pesticiden, bijvoorbeeld trifluraline. Het is een geschikt oplosmiddel voor inkten. Het wordt ook gebruikt als diëlektrische vloeistof.	nlwiki/1499028	nlwiki	1,499,028	4-chloorbenzotrifluoride	https://nl.wikipedia.org/wiki/4-chloorbenzotrifluoride	2023-07-06T17:05:00Z	nl	Q410670	20,675	{{Infobox chemische stof \| Naam = 4-chloorbenzotrifluoride \| afbeelding1 = 4-chloorbenzotrifluoride.png \| afbeeldingbreedte1 = 170 \| onderschrift1 = [[Structuurformule]] van 4-chloorbenzotrifluoride \| afbeelding2 = \| onderschrift2 = \| afbeelding3 = \| onderschrift3 = \| afbeelding4 = \| onderschrift4 = \| Formule = C<sub>7</sub>H<sub>4</sub>ClF<sub>3</sub> \| Molgewicht = 180,55487 \| SMILES = C1=CC(=CC=C1C(F)(F)F)Cl \| InChI = 1S/C7H4ClF3/c8-6-3-1-5(2-4-6)7(9,10)11/h1-4H \| IUPAC = 1-chloor-4-(trifluormethyl)benzeen \| AndereNamen = ''p''-chloorbenzotrifluoride, 4-chloor-α,α,α-trifluortolueen, PCBTF \| CAS = 98-56-6 \| EINECS = 202-681-1 \| PubChem = 7394 \| Beschrijving = \| Vergelijkbaar = \| AfbWaarsch = {{Pictogram GHS\|F\|X}} \| TekstWaarsch = Waarschuwing \| Carcinogeen = \| Hygroscopisch = \| Rzinnen = {{H226}} - {{H315}} - {{H319}} - {{H335}} \| EUHzinnen = ''geen'' \| Szinnen = {{P261}} - {{P305+P351+P338}} \| Omgang = \| Opslag = \| EG = \| VN = 2234 \| ADR = \| MAC = \| LethaalRat = \| LethaalKonijn = \| LethaalMuis = \| MSDS = \| Aggregatie = vloeibaar \| Kleur = kleurloos \| Dichtheid = 1,34 \| Smeltpunt = −36 \| Kookpunt = 139 \| Vlampunt = 43 \| Zelfontbranding = \| Dampdruk = 1047 \| Oplosbaarheid = \| GoedOplIn = \| MatigOplIn = \| SlechtOplIn = \| OnoplIn = \| LogPow = \| Viscositeit = 0,00079 \| Brekingsindex = \| Kristalstructuur = \| Dipoolmoment = \| fG0g = \| fG0l = \| fG0s = \| fH0g = \| fH0l = \| fH0s = \| S0g = \| S0l = \| S0s = \| Cpm0 = \| Evenwicht = \| KlassiekeAnalyse = \| Spectra = \| NutrientType = \| Essentieel = \| Voorkomen = \| ADI = \| AdditiefType = \| E-nummer = }} '''4-chloorbenzotrifluoride''' of '''parachloorbenzotrifluoride''' (meestal afgekort tot '''PCBTF''') is een [[organische verbinding]] met als [[brutoformule]] C<sub>7</sub>H<sub>4</sub>ClF<sub>3</sub>. Het is een kleurloze [[vloeistof]] met een kenmerkende aromatische geur. == Synthese == 4-chloorbenzotrifluoride wordt verkregen door de [[Halogeneren\|fluorering]] (reactie met [[waterstoffluoride]]) van [[4-chloorbenzotrichloride]].<ref>[https://patents.google.com/patent/US3859372 U.S. Patent 3859372, "Process for the preparation of organic fluorine compounds" van 7 januari 1975 aan Hooker Chemical Corp.] [https://web.archive.org/web/20190702120603/https://patents.google.com/patent/US3859372 Gearchiveerd] op 2 juli 2019.</ref><ref>[https://patents.google.com/patent/US4098832 U.S. Patent 4098832, "Fluorination process catalysed by molybdenum pentachloride" van 4 juli 1978 aan Hooker Chemicals & Plastics Corp.] [https://web.archive.org/web/20190702120605/https://patents.google.com/patent/US4098832 Gearchiveerd] op 2 juli 2019.</ref> ==Toepassingen== 4-chloorbenzotrifluoride is een intermediair bij de synthese van [[kleurstof]]fen, [[geneesmiddel]]en en [[Chemisch bestrijdingsmiddel\|pesticiden]], bijvoorbeeld [[trifluraline]]. Het is een geschikt [[oplosmiddel]] voor [[inkt]]en. Het wordt ook gebruikt als [[Diëlektricum\|diëlektrische vloeistof]]. == Externe link == * [http://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+98-56-6 TOXNET Hazardous Substances Data Bank] {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Chloorbenzotrifluoride, 4-}} [[Categorie:Chloorbenzeenderivaat]] [[Categorie:Trifluormethylverbinding]] [[Categorie:Oplosmiddel]] [[Categorie:Ontvlambare stof]]	64,642,551	[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": "Structuurformule van 4-chloorbenzotrifluoride"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "C7H4ClF3", "IUPAC-naam": "1-chloor-4-(trifluormethyl)benzeen", "Andere namen": "p-chloorbenzotrifluoride, 4-chloor-\u03b1,\u03b1,\u03b1-trifluortolueen, PCBTF", "Molmassa": "180,55487 g/mol", "SMILES": "C1=CC(=CC=C1C(F)(F)F)Cl", "InChI": "1S/C7H4ClF3/c8-6-3-1-5(2-4-6)7(9,10)11/h1-4H", "CAS-nummer": "98-56-6", "EG-nummer": "202-681-1", "PubChem": "7394", "Wikidata": "Q410670"}}, {"title": "Waarschuwingen en veiligheids\u00admaatregelen", "data": {"Ontvlambaar": "Schadelijk", "H-zinnen": "H226 - H315 - H319 - H335", "EUH-zinnen": "geen", "P-zinnen": "P261 - P305+P351+P338", "VN-nummer": "2234"}}, {"title": "Fysische eigenschappen", "data": {"Aggregatie\u00adtoestand": "vloeibaar", "Kleur": "kleurloos", "Dichtheid": "1,34 g/cm\u00b3", "Smeltpunt": "\u221236 \u00b0C", "Kookpunt": "139 \u00b0C", "Vlampunt": "43 \u00b0C", "Dampdruk": "1047 Pa", "Viscositeit": "0,00079 Pa\u00b7s"}}, {"title": "Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 \u00b0C, 1 bar).", "data": {"Portaal": "Scheikunde"}}]	false
# 50 words for snow 50 words for snow is het tiende studioalbum van Kate Bush. Het was al jaren stil rond deze zangeres toen in 2011 het album Director’s cut uitkwam. Het bevatte nummers die geremixt waren dan wel opnieuw opgenomen. In datzelfde jaar verscheen 50 words for snow, de opvolger van Aerial uit 2005. Bush greep met de titel van dit album terug op het Sneeuwwoordenverhaal. Kate produceerde het album zelf en Del Palmer zat achter de knoppen. Steven W. Tayler, vroeger vaste medewerker van Rupert Hine deed ook een duit in het zakje. De muziek is typisch Kate Bush-muziek; haar stem heeft echter af en toe de indringendheid gekregen van die van Peter Hammill. Het album kwam ook uit als dubbelelpee (track 1-3, track 4-7). ## Muziek \| Nr. \| Titel \| Duur \| \| --- \| ------------------------------------------------- \| ----- \| \| 1. \| Snowflake \| 9:48 \| \| 2. \| Lake Tahoe \| 11:08 \| \| 3. \| Misty \| 13:32 \| \| 4. \| Wild man \| 7:17 \| \| 5. \| Snowed in at Wheeler Street (duet met Elton John) \| 8:05 \| \| 6. \| 50 words for snow (spreekstem Stephen Fry) \| 8:31 \| \| 7. \| Among angels \| 6:49 \| Wild man en Lake Tahoe verschenen op singles. Dat het Sneeuwwoordenverhaal (50 words for snow) een mythe is, lijkt Bush zelf te bewijzen; ze moest er een aantal bij verzinnen. Kenners van het nummer 50 Ways to leave your lover van Paul Simon herkennen in 50 Words direct het slagwerkspel van Steve Gadd. ## Musici Snowflake - Kate Bush – zang, piano, basgitaar - Albert McIntosh - zang - Steve Gadd - slagwerk - Del Palmer - basgitaar - Dan McIntosh - gitaar Lake Tahoe - Kate Bush - zang, piano - Stefan Roberts - zang - Michael Wood - zang - Steve Gadd - slagwerk Misty - Kate Bush - zang, piano - Dan McIntosh - gitaar - Danny Thompson – basgitaar - Steve Gadd - slagwerk Wild man - Kate Bush - zang, achtergrondzang, toetsinstrumenten - Andy Fairweather Low - zang - Dan McIntosh - gitaar - John Giblin - basgitaar - Steve Gadd - slagwerk Snowed in at Wheeler Street - Kate Bush - zang, piano, toetsinstrumenten - Elton John - zang - Dan McIntosh - gitaar - John Giblin - basgitaar - Steve Gadd - slagwerk 50 words for snow - Kate Bush - zang, toetsinstrumenten - Stephen Fry - Professor Joseph Yupik (zang) - Dan McIntosh - gitaar - John Giblin - basgitaar - Steve Gadd - slagwerk Among angels - Kate Bush - zang, piano ## Hitlijsten Het album verkocht overal in Europa goed met een hoogtepunt in het Verenigd Koninkrijk waar het een vijfde plaats haalde. Ook in Australië en de Verenigde Staten haalde het de albumlijsten. ### Album Top 100 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012 \| \| Week: \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| 5 \| 6 \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| 11 \| 12 \| 13 \| 14 \| \| \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| ------------------------------------------- \| \| Positie: \| 10 \| 18 \| 16 \| 19 \| 30 \| 25 \| 19 \| 26 \| 29 \| 46 \| 49 \| 56 \| 67 \| 70 \| uit \| ### Ultratop 50 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012 \| \| Week: \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| 5 \| 6 \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| \| \| 11 \| \| \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| -------------------------------------------------- \| \| Positie: \| 28 \| 18 \| 38 \| 47 \| 56 \| 55 \| 63 \| 71 \| 70 \| 87 \| x \| x \| 96 \| uit \|	nlwiki/3196476	nlwiki	3,196,476	50 words for snow	https://nl.wikipedia.org/wiki/50_words_for_snow	2023-09-12T09:06:31Z	nl	Q241444	24,280	{{Infobox muziekalbum \| titel = 50 words for snow \| soort = [[Studioalbum]] \| cover-op-enwp = KateBush50WordsForSnow600Gb120911.jpg \| artiest = [[Kate Bush]] \| opname = \| datum = 21 november \| jaar = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2011\|2011]] \| genre = [[artrock]] \| duur = \| label = 65 minuten \| producer = Fish People \| vorige album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2011\|2011]] <br /> [[Director's cut (Kate Bush)\|Director's cut]] \| volgende album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2016\|2016]] <br /> [[Before the dawn (Kate Bush)\|Before the dawn]] }} '''''50 words for snow''''' is het tiende [[studioalbum]] van [[Kate Bush]]. Het was al jaren stil rond deze zangeres toen in 2011 het album Director’s cut uitkwam. Het bevatte nummers die geremixt waren dan wel opnieuw opgenomen. In datzelfde jaar verscheen ''50 words for snow'', de opvolger van ''[[Aerial (Kate Bush)\|Aerial]]'' uit 2005. Bush greep met de titel van dit album terug op het [[Sneeuwwoordenverhaal]]. Kate [[muziekproducent\|produceerde]] het album zelf en [[Del Palmer]] zat achter de knoppen. [[Steven W. Tayler]], vroeger vaste medewerker van [[Rupert Hine]] deed ook een duit in het zakje. De muziek is typisch Kate Bush-muziek; haar stem heeft echter af en toe de indringendheid gekregen van die van [[Peter Hammill]]. Het album kwam ook uit als [[dubbelelpee]] (track 1-3, track 4-7). == Muziek == {{tracklist \| headline = Cd; alles door Bush \| title1= Snowflake \| length1= 9:48 \| title2= Lake Tahoe \| length2= 11:08 \| title3= Misty \| length3= 13:32 \| title4= Wild man \| length4= 7:17 \| title5= Snowed in at Wheeler Street \| note5= duet met [[Elton John]] \| length5= 8:05 \| title6= 50 words for snow \| note6= spreekstem [[Stephen Fry]] \| length6= 8:31 \| title7= Among angels \| length7= 6:49 }} Wild man en Lake Tahoe verschenen op singles. Dat het Sneeuwwoordenverhaal (50 words for snow) een mythe is, lijkt Bush zelf te bewijzen; ze moest er een aantal bij verzinnen. Kenners van het nummer [[50 Ways to Leave Your Lover (Paul Simon)\|50 Ways to leave your lover]] van [[Paul Simon (artiest)\|Paul Simon]] herkennen in ''50 Words'' direct het slagwerkspel van [[Steve Gadd]]. ==Musici== {{Kolommen2 \|Kolom1= ''Snowflake'' Kate Bush – zang, [[piano (muziekinstrument)\|piano]], [[basgitaar]] Albert McIntosh - zang Steve Gadd - [[drumkit\|slagwerk]] Del Palmer - basgitaar Dan McIntosh - gitaar ''Lake Tahoe'' Kate Bush - zang, piano Stefan Roberts - zang Michael Wood - zang Steve Gadd - slagwerk ''Misty'' Kate Bush - zang, piano Dan McIntosh - gitaar Danny Thompson – basgitaar Steve Gadd - slagwerk ''Wild man'' Kate Bush - zang, achtergrondzang, [[toetsinstrument]]en [[Andy Fairweather Low]] - zang Dan McIntosh - gitaar [[John Giblin]] - basgitaar Steve Gadd - slagwerk \|Kolom2= ''Snowed in at Wheeler Street'' Kate Bush - zang, piano, toetsinstrumenten Elton John - zang Dan McIntosh - gitaar John Giblin - basgitaar Steve Gadd - slagwerk ''50 words for snow'' Kate Bush - zang, toetsinstrumenten Stephen Fry - Professor Joseph Yupik (zang) Dan McIntosh - gitaar John Giblin - basgitaar Steve Gadd - slagwerk ''Among angels'' Kate Bush - zang, piano }} ==Hitlijsten== Het album verkocht overal in [[Europa (werelddeel)\|Europa]] goed met een hoogtepunt in het [[Verenigd Koninkrijk]] waar het een vijfde plaats haalde. Ook in Australië en de Verenigde Staten haalde het de albumlijsten. ===[[Album Top 100]] === {\| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="16"\|''Hitnotering: 26 november 2011- 2 maart 2012'' \|- !Week: !style="width:1.32em;"\|1 !style="width:1.32em;"\|2 !style="width:1.32em;"\|3 !style="width:1.32em;"\|4 !style="width:1.32em;"\|5 !style="width:1.32em;"\|6 !style="width:1.32em;"\|7 !style="width:1.32em;"\|8 !style="width:1.32em;"\|9 !style="width:1.32em;"\|10 !style="width:1.32em;"\|11 !style="width:1.32em;"\|12 !style="width:1.32em;"\|13 !style="width:1.32em;"\|14 !style="width:1.32em;"\| \|- !Positie: \|10 \|18 \|16 \|19 \|30 \|25 \|19 \|26 \|29 \|46 \|49 \|56 \|67 \|70 \|uit \|} === [[Ultratop 50 (Vlaanderen)\|Ultratop 50]] === {\| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="15"\|''Hitnotering: 26 november 2011 t/m 24 februari 2012'' \|- !Week: !style="width:1.32em;"\|1 !style="width:1.32em;"\|2 !style="width:1.32em;"\|3 !style="width:1.32em;"\|4 !style="width:1.32em;"\|5 !style="width:1.32em;"\|6 !style="width:1.32em;"\|7 !style="width:1.32em;"\|8 !style="width:1.32em;"\|9 !style="width:1.32em;"\|10 !style="width:1.32em;"\| !style="width:1.32em;"\| !style="width:1.32em;"\|11 !style="width:1.32em;"\| \|- !Positie: \|28 \|18 \|38 \|47 \|56 \|55 \|63 \|71 \|70 \|87 \|x \|x \|96 \|uit \|} {{Appendix\|2= {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=50 Words for Snow}} * Album * Dutch Charts }} [[Categorie:Muziekalbum uit 2011\|#50]] [[Categorie:Muziekalbum van Kate Bush]]	65,858,373	[{"title": "50 words for snow", "data": {"Uitgebracht": "21 november 2011", "Genre": "artrock", "Label(s)": "65 minuten", "Producent(en)": "Fish People"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"2011 \u00b7 Director's cut": "2011 \u00b7 50 words for snow \u00b7 2016 \u00b7 Before the dawn", "Chronologie": "(en) Allmusic-pagina \u00b7 (en) Discogs-pagina \u00b7 (en) MusicBrainz-pagina \u00b7", "Portaal": "Muziek"}}]	false
# 50 Ways to Say Goodbye "50 Ways to Say Goodbye" is een nummer van de Amerikaanse band Train. Het nummer werd uitgebracht op hun album California 37 uit 2012. Op 11 juni van dat jaar werd het nummer uitgebracht als de tweede single van het album. ## Achtergrond "50 Ways to Say Goodbye" is geschreven door zanger Patrick Monahan met Espen Lind en Amund Bjørklund en geproduceerd door Espionage (bestaande uit Lind en Bjørklund) en Butch Walker. Het nummer is geschreven in es-mineur met een tempo van 140 beats per minute. Er wordt gebruik gemaakt van een door mariachi beïnvloedde blazerssectie. De tekst gaat over een man die is gedumpt door zijn vriendin. In plaats van zijn vrienden de waarheid te vertellen, vertelt hij dat zij op diverse bizarre manieren om het leven is gekomen, zodat hij zichzelf beter voelt. Het nummer is deels geïnspireerd door "50 Ways to Leave Your Lover" van Paul Simon en had als werktitel "50 Ways to Kill Your Lover". Vanwege mogelijke controverse werd deze titel gewijzigd. "50 Ways to Say Goodbye" werd een hit in een aantal landen. In de Amerikaanse Billboard Hot 100 kwam de single tot de twintigste plaats, terwijl in de UK Singles Chart de vijftigste plaats werd behaald. Het werd de grootste hit in Tsjechië met een vierde plaats, terwijl ook in Finland, Israël en Libanon de top 10 werd gehaald. In Nederland kwam de single tot de veertiende plaats in de Top 40 en de 22e plaats in de Single Top 100. In Vlaanderen werd de Ultratop 50 niet gehaald en bleef het nummer steken op de tweede plaats in de "Bubbling Under"-lijst. In de videoclip van het nummer, die zich afspeelt in een supermarkt, zijn onder meer David Hasselhoff, Taryn Manning en Jonathan Lipnicki te zien. ## Hitnoteringen ### Nederlandse Top 40 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012 \| \| Week \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| 5 \| 6 \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| 11 \| 12 \| 13 \| 14 \| 15 \| 16 \| \| \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| \| Positie \| 31 \| 29 \| 31 \| 28 \| 25 \| 26 \| 27 \| 32 \| 29 \| 20 \| 18 \| 14 \| 16 \| 27 \| 36 \| 40 \| uit \| ### Single Top 100 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012 \| \| Week \| 1 \| 2 \| 3 \| 4 \| 5 \| 6 \| 7 \| 8 \| 9 \| 10 \| 11 \| 12 \| 13 \| 14 \| 15 \| 16 \| 17 \| 18 \| 19 \| 20 \| 21 \| \| \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| -------------------------------------- \| \| Positie \| 76 \| 57 \| 55 \| 44 \| 32 \| 32 \| 26 \| 22 \| 27 \| 28 \| 35 \| 36 \| 40 \| 43 \| 50 \| 63 \| 57 \| 53 \| 63 \| 74 \| 82 \| uit \| ### NPO Radio 2 Top 2000 \| Nummer met noteringen in de NPO Radio 2 Top 2000 \| '12 \| '13 \| \| ------------------------------------------------ \| --- \| ---- \| \| 50 Ways to Say Goodbye \| 714 \| 1531 \| 1. ↑ Een vetgedrukt getal geeft de hoogste notering aan. 2. ↑ 2012 was het eerste jaar met een notering voor dit nummer. 3. ↑ Deze tabel is bijgewerkt tot en met de laatste editie (2024).	nlwiki/5545732	nlwiki	5,545,732	50 Ways to Say Goodbye	https://nl.wikipedia.org/wiki/50_Ways_to_Say_Goodbye	2024-12-13T10:30:18Z	nl	Q720825	23,307	{{Infobox single \| Titel = "50 Ways to Say Goodbye" \| Artiest = [[Train (band)\|Train]] \| van Album = [[California 37]] \| B-kant = "Brand New Book" \| Releasedatum = 11 juni 2012 \| Opname = 2010-2012 \| Genre = [[poprock]], [[folkrock]], [[indiepop]] \| Duur = 4:08 \| Label = [[Columbia Records\|Columbia]], [[Sony Music Entertainment\|Sony]] \| Schrijver = [[Patrick Monahan]], [[Espen Lind]], [[Amund Bjørklund]] \| Producer = [[Espionage]], [[Butch Walker]] \| Hitlijsten = * 4 <small>(Tsjechië)</small> * 7 <small>(Finland, Libanon)</small> * 8 <small>(Israël)</small> * 12 <small>(IJsland)</small> * 14 <small>([[Nederlandse Top 40]])</small> * 16 <small>(Australië)</small> * 17 <small>(Canada)</small> * 20 <small>(Verenigde Staten)</small> * 22 <small>([[Single Top 100]])</small> * 23 <small>(Schotland)</small> * 50 <small>(Verenigd Koninkrijk)</small> * tip2 <small>([[Ultratop 50 Singles (Vlaanderen)\|België (Vlaanderen)]])</small> \| Vorige = 2012<br />"[[Drive By]]" \| Huidige = 2012<br />"'''50 Ways to Say Goodbye'''" \| Volgende = 2012<br />"[[Bruises]]" \| Misc = \| van Album1 = [[California 37]] \| Vorig albumnummer1 = 4<br />"[[Bruises]]" \| Dit albumnummer1 = 5<br />"'''50 Ways to Say Goodbye'''" \| Volgend albumnummer1 = 6<br />"You Can Finally Meet My Mom" }} "'''50 Ways to Say Goodbye'''" is een nummer van de [[Verenigde Staten\|Amerikaanse]] band [[Train (band)\|Train]]. Het nummer werd uitgebracht op hun album ''[[California 37]]'' uit 2012. Op 11 juni van dat jaar werd het nummer uitgebracht als de tweede single van het album. ==Achtergrond== "50 Ways to Say Goodbye" is geschreven door zanger [[Patrick Monahan]] met [[Espen Lind]] en [[Amund Bjørklund]] en geproduceerd door [[Espionage]] (bestaande uit Lind en Bjørklund) en [[Butch Walker]]. Het nummer is geschreven in [[es-mineur]] met een tempo van 140 [[beats per minute]]. Er wordt gebruik gemaakt van een door [[mariachi]] beïnvloedde blazerssectie. De tekst gaat over een man die is gedumpt door zijn vriendin. In plaats van zijn vrienden de waarheid te vertellen, vertelt hij dat zij op diverse bizarre manieren om het leven is gekomen, zodat hij zichzelf beter voelt. Het nummer is deels geïnspireerd door "[[50 Ways to Leave Your Lover (Paul Simon)\|50 Ways to Leave Your Lover]]" van [[Paul Simon (artiest)\|Paul Simon]] en had als werktitel "50 Ways to Kill Your Lover". Vanwege mogelijke controverse werd deze titel gewijzigd. "50 Ways to Say Goodbye" werd een hit in een aantal landen. In de Amerikaanse [[Billboard Hot 100]] kwam de single tot de twintigste plaats, terwijl in de [[UK Singles Chart]] de vijftigste plaats werd behaald. Het werd de grootste hit in Tsjechië met een vierde plaats, terwijl ook in Finland, Israël en Libanon de top 10 werd gehaald. In Nederland kwam de single tot de veertiende plaats in de [[Nederlandse Top 40\|Top 40]] en de 22e plaats in de [[Single Top 100]]. In Vlaanderen werd de [[Ultratop 50 Singles (Vlaanderen)\|Ultratop 50]] niet gehaald en bleef het nummer steken op de tweede plaats in de "Bubbling Under"-lijst. In de videoclip van het nummer, die zich afspeelt in een supermarkt, zijn onder meer [[David Hasselhoff]], [[Taryn Manning]] en [[Jonathan Lipnicki]] te zien. ==Hitnoteringen== ===[[Nederlandse Top 40]]=== {\| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="18"\|''Hitnotering: 09-06-2012 t/m 22-09-2012'' \|- !Week !1\|\|2\|\|3\|\|4\|\|5\|\|6\|\|7\|\|8\|\|9\|\|10\|\|11\|\|12\|\|13\|\|14\|\|15\|\|16\|\| \|- !Positie \|31 \|29 \|31 \|28 \|25 \|26 \|27 \|32 \|29 \|20 \|18 \|'''14''' \|16 \|27 \|36 \|40 \|uit \|} ===[[Single Top 100]]=== {\| class="wikitable" style="text-align:center;" !colspan="23"\|''Hitnotering: 02-06-2012 t/m 20-10-2012'' \|- !Week !1\|\|2\|\|3\|\|4\|\|5\|\|6\|\|7\|\|8\|\|9\|\|10\|\|11\|\|12\|\|13\|\|14\|\|15\|\|16\|\|17\|\|18\|\|19\|\|20\|\|21\|\| \|- !Positie \|76 \|57 \|55 \|44 \|32 \|32 \|26 \|'''22''' \|27 \|28 \|35 \|36 \|40 \|43 \|50 \|63 \|57 \|53 \|63 \|74 \|82 \|uit \|} ===NPO Radio 2 Top 2000=== {{Tabel NPO Radio 2 Top 2000 }} {{Appendix\|2= * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=50 Ways to Say Goodbye\|oldid=1027617416\|datum=20210711}} }} [[Categorie:Single uit 2012]] [[Categorie:Nummer van Train]]	68,518,659	[{"title": "\"50 Ways to Say Goodbye\"", "data": {"B-kant(en)": "\"Brand New Book\"", "Uitgebracht": "11 juni 2012", "Opname": "2010-2012", "Genre": "poprock, folkrock, indiepop", "Duur": "4:08", "Label": "Columbia, Sony", "Schrijver(s)": "Patrick Monahan, Espen Lind, Amund Bj\u00f8rklund", "Producent(en)": "Espionage, Butch Walker"}}, {"title": "Hoogste positie(s) in de hitlijsten", "data": {"Hoogste positie(s) in de hitlijsten": "- 4 (Tsjechi\u00eb) - 7 (Finland, Libanon) - 8 (Isra\u00ebl) - 12 (IJsland) - 14 (Nederlandse Top 40) - 16 (Australi\u00eb) - 17 (Canada) - 20 (Verenigde Staten) - 22 (Single Top 100) - 23 (Schotland) - 50 (Verenigd Koninkrijk) - tip2 (Belgi\u00eb (Vlaanderen))"}}, {"title": "Train", "data": {"2012 \u00b7 \"Drive By\"": "2012 \u00b7 \"50 Ways to Say Goodbye\" \u00b7 2012 \u00b7 \"Bruises\""}}, {"title": "Volgorde op California 37", "data": {"4 \u00b7 \"Bruises\"": "5 \u00b7 \"50 Ways to Say Goodbye\" \u00b7 6 \u00b7 \"You Can Finally Meet My Mom\""}}]	false
# 8-Bit Rebellion! 8-Bit Rebellion! is een computerspel dat op 26 april 2009 wordt uitgebracht. Het spelletje, een RPG, is bedacht door Linkin Park. Mike Shinoda meldde een release in januari voor de iPhone, maar dit werd door het beschikbaar maken voor de iPad uitgesteld. ## Ontwikkeling In april 2009 werd bekendgemaakt dat Artificial Life met Linkin Park en Warner Bros. een driejarige overeenkomst heeft gesloten om een serie van iPhone- en iPod touch-applicaties te produceren. De bedoeling was om twee interactieve applicaties per jaar uit te brengen. De band werkte intensief samen met het ontwerpteam en Shinoda verzorgde voor enkele stukken artwork, waaronder ook de personages. Het spel zal na de release blijven geüpdatet worden. Elk lid van de band hielp met het ontwerpen van een district aan de hand van diens persoonlijke individuele interesse. Warner probeert de release te behandelen als een album- of singlerelease. ## Plot De wereld in het spelletje bestaat uit een 8-bit resolutie. De speler wordt gekozen door een rebellie om de vijandige bedrijf PixxelKorp te verslaan, die iedereen gehersenspoeld heeft om een hogere resolutie aan te schaffen. Dit moet de speler uitvoeren door zes van de rebellie gestolen objecten terug te halen. De speler wordt bijgestaan door de zes leden van de band. Het spelletje heeft een sterke social community-aspect, waarmee spelers met elkaar kunnen communiceren en met elkaar kunnen spelen. ## Soundtrack Het spel wordt begeleid door 8-bit midiversies van een aantal nummers van de band. Aan het eind van het spelletje wordt een geheim onthuld, een nieuw nummer van Linkin Park. De nummers waren sinds 17 april op iTunes te downloaden als ringtone. Emily Armstrong · Chester Bennington · Rob Bourdon · Colin Brittain · Brad Delson Dave Farrell · Joe Hahn · Scott Koziol · Mike Shinoda · Mark Wakefield	nlwiki/1792717	nlwiki	1,792,717	8-Bit Rebellion!	https://nl.wikipedia.org/wiki/8-Bit_Rebellion!	2024-08-07T13:28:36Z	nl	Q2713739	36,982	{{Infobox computerspel \| naam = 8-Bit Rebellion! \| afbeelding = Mike Shinoda 4.jpg \| onderschrift = Mike Shinoda \| ontwikkelaar = [[Artificial Life Inc.]] \| uitgever = Artificial Life Inc. \| ontwerper = [[Chester Bennington]], [[Rob Bourdon]], [[Brad Delson]], [[Dave Farrell]], [[Joseph Hahn]], [[Mike Shinoda]] \| muziek = [[Linkin Park]] \| spelserie = \| uitgebracht = 26 april 2009 \| genre = [[Computer role-playing game\|RPG]] \| modes = [[Singleplayer]], [[multiplayer]] \| engine = \| versie = \| betaversie = \| licentie = \| rating = \| platform = [[Apple iPhone\|iPhone]], [[iPod touch\|iPod Touch]], [[iPad]] \| media = [[Downloaden\|Download]] \| systeemvereisten = \| voorloper = \| uitbreiding = \| verzamelpakket = \| vervolg = \| website = \| portaal = }} '''8-Bit Rebellion!''' is een [[computerspel]] dat op 26 april 2009 wordt uitgebracht. Het spelletje, een [[Computer role-playing game\|RPG]], is bedacht door [[Linkin Park]]. [[Mike Shinoda]] meldde een release in januari voor de [[Apple iPhone\|iPhone]], maar dit werd door het beschikbaar maken voor de [[iPad]] uitgesteld. == Ontwikkeling == In april 2009 werd bekendgemaakt dat [[Artificial Life]] met Linkin Park en [[Warner Music Group\|Warner Bros.]] een driejarige overeenkomst heeft gesloten om een serie van iPhone- en iPod touch-applicaties te produceren. De bedoeling was om twee interactieve applicaties per jaar uit te brengen.<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20091001120137/http://www.businesswire.com/portal/site/home/permalink/?ndmViewId=news_view&newsId=20090421005647&newsLang=en Linkin Park, Warner Bros. Records and Artificial Life Sign License Deal to Bring Linkin Park Games to the iPhone] Business Wire, gepubliceerd: 21 april 2009; geraadpleegd: 9 januari 2010</ref> De band werkte intensief samen met het ontwerpteam en Shinoda verzorgde voor enkele stukken artwork, waaronder ook de personages.<ref>{{en}} [[Mike Shinoda\|Shinoda, Mike]] [https://web.archive.org/web/20100111004447/http://www.mikeshinoda.com/blog/mike_shinoda_artwork-gadgets__recommendations-linkin_park_/linkin_park_video_game_more Linkin Park Video Game: More] MikeShinoda.com, gepubliceerd: 25 september 2009; geraadpleegd: 9 januari 2010</ref> Het spel zal na de release blijven geüpdatet worden. Elk lid van de band hielp met het ontwerpen van een district aan de hand van diens persoonlijke individuele interesse. Warner probeert de release te behandelen als een album- of singlerelease. == Plot == De wereld in het spelletje bestaat uit een [[woordbreedte\|8-bit]] [[resolutie (digitale beeldverwerking)\|resolutie]]. De speler wordt gekozen door een rebellie om de vijandige bedrijf PixxelKorp te verslaan, die iedereen gehersenspoeld heeft om een hogere resolutie aan te schaffen. Dit moet de speler uitvoeren door zes van de rebellie gestolen objecten terug te halen. De speler wordt bijgestaan door de zes leden van de band. Het spelletje heeft een sterke [[virtuele gemeenschap\|social community]]-aspect, waarmee spelers met elkaar kunnen communiceren en met elkaar kunnen spelen.<ref>{{en}} [https://www.linkinpark.com/hybridtheory20?ref=https://www.google.com/ Linkin Park - 8 Bit Rebellion!] LPLive, gepubliceerd: 10 december 2009; geraadpleegd: 10 december 2009. [https://web.archive.org/web/20230115101935/https://www.linkinpark.com/hybridtheory20?ref=https://www.google.com/ Gearchiveerd] op 15 januari 2023.</ref> == Soundtrack == Het spel wordt begeleid door 8-bit midiversies van een aantal nummers van de band. Aan het eind van het spelletje wordt een geheim onthuld, een nieuw nummer van Linkin Park.<ref>{{en}} Shinoda, Mike [https://web.archive.org/web/20100111101206/http://www.mikeshinoda.com/blog/special_events-featured-linkin_park_/linkin_park_game_coming_soon Linkin Park Game: Soon] MikeShinoda.com, gepubliceerd: 7 januari 2010; geraadpleegd: 9 januari 2010</ref> De nummers waren sinds 17 april op [[iTunes]] te downloaden als ringtone. {{Appendix}} {{Navigatie Linkin Park}} [[Categorie:Avonturenspel]] [[Categorie:Computerrollenspel]] [[Categorie:IOS-spel]] [[Categorie:Linkin Park]]	67,934,813	[{"title": "8-Bit Rebellion!", "data": {"Ontwerper": "Chester Bennington, Rob Bourdon, Brad Delson, Dave Farrell, Joseph Hahn, Mike Shinoda", "Ontwikkelaar": "Artificial Life Inc.", "Uitgever": "Artificial Life Inc.", "Muziek": "Linkin Park", "Uitgebracht": "26 april 2009", "Genre": "RPG", "Spelmodus": "Singleplayer, multiplayer", "Platform": "iPhone, iPod Touch, iPad", "Media": "Download", "Portaal": "Computerspellen"}}]	false
# 50e (Northumbrian) Infanteriedivisie De 50e (Northumbrian) Infanteriedivisie (Engels: 50th (Northumbrian) Infantry Division) was een infanteriedivisie van het British Army tijdens de Tweede Wereldoorlog. ## Geschiedenis In 1939 maakte de 50e Infanteriedivisie deel uit van het Zuidelijk Commando. In juni 1940 werd de divisie hervormd en maakte deel uit van het 3e Legerkorps van het British Expeditionary Force (BEF). In april 1941 werd de 50e Infanteriedivisie naar Noord-Afrika gezonden en maakte daar deel uit van het 13e Legerkorps van het Achtste Leger. In Noord-Afrika waren ze betrokken bij de Slag bij Gazala, Tweede Slag bij El Alamein en de Tunesische Veldtocht. Na Tunesië was de 50e Infanteriedivisie in juli 1943 betrokken bij de landing op Sicilië. Nadat de gevechten op Sicilië ten einde waren, werd de divisie teruggeroepen naar Groot-Brittannië. De 50e Infanteriedivisie moest zich in Groot-Brittannië hervormen en zich klaarstomen voor Operatie Overlord. Op 6 juni 1944 landde de divisie op Gold Beach. Het doel van de 50e Infanteriedivisie was een bruggenhoofd te vestigen tussen Arromanches en Ver-sur-Mer. Na de landing in Normandië was de 50e Infanteriedivisie betrokken bij de Slag om Caen. Hierna rukte de 50e Infanteriedivisie op richting Antwerpen en Brussel. In september 1944 was de 50e Infanteriedivisie betrokken bij Operatie Market Garden. In december 1944 werd de divisie teruggehaald naar Groot-Brittannië en bleef daar tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd de 50e Infanteriedivisie naar Noorwegen gezonden en veranderd in de British Ground Forces, Norway. ## Bevelhebbers - generaal-majoor Sir Giffard Martel (20 februari 1939-13 december 1940) - generaal-majoor W.H.C. Ramsden (13 december 1940-7 juli 1942) - generaal-majoor J.S. Nichols (7 juli 1942-14 april 1943) - generaal-majoor Sir Sidney Kirkman (13 april 1943-14 september 1943) - brigadier K.C. Davidson (14 september 1943-22 september 1943) - generaal-majoor Sir Sidney Kirkman (22 september 1943-19 januari 1944) - generaal-majoor D.A.H. Graham (19 januari 1944-17 oktober 1944) - generaal-majoor L.O. Lynne (17 oktober 1944-22 november 1944) - brigadier A.G.B. Stanier (22 november 1944-27 november 1944) - generaal-majoor D.A.H. Graham (27 november 1944-16 december 1944)	nlwiki/2111102	nlwiki	2,111,102	50e (Northumbrian) Infanteriedivisie	https://nl.wikipedia.org/wiki/50e_(Northumbrian)_Infanteriedivisie	2024-03-01T10:54:44Z	nl	Q2713768	11,154	[[Bestand:50thDivInsigniaFinal.jpg\|thumb\|Insigne van het Britse 50e Infanteriedivisie]] De '''50e (Northumbrian) Infanteriedivisie''' (Engels: ''50th (Northumbrian) Infantry Division'') was een [[infanterie]][[divisie (landmacht)\|divisie]] van het [[British Army]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. ==Geschiedenis== [[Bestand:Universal carriers on Gold Beach.jpg\|thumb\|300px\|Een [[universal carrier]] van de 50e Infanteriedivisie komt aan land op [[Gold Beach]] tijdens [[Operatie Overlord\|D-Day]], 6 juni 1944]] [[Bestand:Infantry moving up past a knocked-out German 88mm gun.jpg\|thumb\|300px\|Infanteriesoldaten van de 50e Infanteriedivisie komen langs een achtergelaten Duits [[8,8 cm FlaK]]-geschut nabij ''[[Joe's Bridge]]'' over het [[Kanaal Bocholt-Herentals\|Maas-Scheldekanaal]] in [[Lommel]] ([[België]]), 16 september 1944]] In 1939 maakte de 50e Infanteriedivisie deel uit van het [[Zuidelijk Commando]]. In juni 1940 werd de divisie hervormd en maakte deel uit van het [[3e Legerkorps (Verenigd Koninkrijk)\|3e Legerkorps]] van het [[British Expeditionary Force]] (BEF). In april 1941 werd de 50e Infanteriedivisie naar Noord-Afrika gezonden en maakte daar deel uit van het [[13e Legerkorps (Verenigd Koninkrijk)\|13e Legerkorps]] van het [[8e Leger (Verenigd Koninkrijk)\|Achtste Leger]]. In Noord-Afrika waren ze betrokken bij de [[Slag bij Gazala]], [[Tweede Slag bij El Alamein]] en de [[Tunesische Veldtocht]]. Na Tunesië was de 50e Infanteriedivisie in juli 1943 betrokken bij de [[landing op Sicilië]]. Nadat de gevechten op Sicilië ten einde waren, werd de divisie teruggeroepen naar Groot-Brittannië. De 50e Infanteriedivisie moest zich in Groot-Brittannië hervormen en zich klaarstomen voor [[Operatie Overlord]]. Op 6 juni 1944 landde de divisie op [[Gold Beach]]. Het doel van de 50e Infanteriedivisie was een bruggenhoofd te vestigen tussen [[Arromanches]] en [[Ver-sur-Mer]]. Na de landing in Normandië was de 50e Infanteriedivisie betrokken bij de [[Slag om Caen]]. Hierna rukte de 50e Infanteriedivisie op richting [[Antwerpen (stad)\|Antwerpen]] en [[Brussel (stad)\|Brussel]]. In september 1944 was de 50e Infanteriedivisie betrokken bij [[Operatie Market Garden]]. In december 1944 werd de divisie teruggehaald naar Groot-Brittannië en bleef daar tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werd de 50e Infanteriedivisie naar Noorwegen gezonden en veranderd in de British Ground Forces, Norway. ==Bevelhebbers== * generaal-majoor Sir Giffard Martel (20 februari 1939-13 december 1940) * generaal-majoor W.H.C. Ramsden (13 december 1940-7 juli 1942) * generaal-majoor J.S. Nichols (7 juli 1942-14 april 1943) * generaal-majoor Sir Sidney Kirkman (13 april 1943-14 september 1943) * brigadier K.C. Davidson (14 september 1943-22 september 1943) * generaal-majoor Sir Sidney Kirkman (22 september 1943-19 januari 1944) * generaal-majoor D.A.H. Graham (19 januari 1944-17 oktober 1944) * generaal-majoor L.O. Lynne (17 oktober 1944-22 november 1944) * brigadier A.G.B. Stanier (22 november 1944-27 november 1944) * generaal-majoor D.A.H. Graham (27 november 1944-16 december 1944) ==Bronnen== * Major Clay, Ewart W. (2006). The Path of the 50th: 50th (Northumberland) Division. Military Library Research Service Ltd. {{ISBN\|1-90569-639-6}}. * http://www.ordersofbattle.com/Units/UnitData?UniX=1429&Tab=Uhi&Titl=50%20%28Northumbrian%29%20Infantry%20Division [[Categorie:Britse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]	67,126,781	[]	false
# 888 Het jaar 888 is het 88e jaar in de 9e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen ### Europa - 13 januari - Keizer Karel III ("de Dikke") overlijdt na een regeerperiode van 6 jaar en wordt begraven in de abdij van Reichenau (Baden). - 29 februari - Odo I (graaf van Parijs en oudste zoon van Robert de Sterke) wordt gekroond als koning van het West-Frankische Rijk. Odo (ofwel Eudes) is de eerste niet-Karolingische koning van het Frankische Rijk. Hij draagt zijn adellijke titels (waaronder markgraaf van Neustrië) over aan zijn broer Robert. - Zomer - Rudolf I, een zoon van Koenraad II van Auxerre, wordt gekozen tot koning van Opper-Bourgondië en probeert een onafhankelijk koninkrijk tot stand te brengen. Hij verovert delen van Elzas en Lotharingen, en laat zich tot koning van Lotharingen kronen. - oktober - Op de Rijksdag van Regensburg moet Rudolf zijn claims voor Lotharingen opgeven in ruil voor erkenning van zijn koningschap in Bourgondië. - Hertog Ranulf II van Poitiers weigert het koningschap van Odo I te erkennen en benoemt zichzelf 'koning' van Aquitanië. Hij steunt de 9-jarige Karel de Eenvoudige, een postume zoon van koning Lodewijk de Stamelaar, als rechtmatige opvolger van Karel III en geeft hem veilig onderdak aan het hof. - Hertog Guido van Spoleto slaagt er niet in om koning te worden van het West-Frankische Rijk. Hij voert een opvolgingsstrijd met koning Berengarius I om de troon van Italië. Berengarius verslaat Guido, maar accepteert vanwege grote verliezen een wapenstilstand. - Richard I, een Frankische edelman, steunt Rudolf I om koning te worden van Bourgondië. Hij verslaat daar de Vikingen die zich na het einde van het Beleg van Parijs hebben teruggetrokken. - Fulco I volgt zijn vader Ingelgerius op als paltsgraaf van Anjou (Maine-et-Loire). ### China - Keizer Xi Zong (Li Yan) overlijdt na een regeerperiode van 15 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn broer Zhao Zong als heerser van het Chinese Keizerrijk. ## Geboren - Fulco I van Anjou, Frankisch graaf (overleden 942) - Vratislav I, hertog van Bohemen (waarschijnlijke datum) ## Overleden - 13 januari - Karel III (48), koning en keizer van de Franken - 11 juni - Rembertus, aartsbisschop van Hamburg-Bremen - Bořivoj I, hertog van Bohemen (of 889) - Ingelgerius, Frankisch paltsgraaf - Xi Zong (26), keizer van het Chinese Keizerrijk	nlwiki/5697	nlwiki	5,697	888	https://nl.wikipedia.org/wiki/888	2024-07-11T03:38:49Z	nl	Q29956	20,148	{{Zie artikel\|Dit artikel gaat over het jaar 888. Voor het getal, zie [[888 (getal)]].}} {{Zijbalk jaar}} [[Bestand:Coronation of King Odo.jpg\|thumb\|[[Odo I van Frankrijk\|Odo I]] (888 - 898) wordt gekroond tot koning van het [[West-Francië\|West-Frankische Rijk]].]] Het jaar '''888''' is het 88e jaar in de [[9e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == === Europa === * [[13 januari]] - Keizer [[Karel de Dikke\|Karel III]] ("de Dikke") overlijdt na een regeerperiode van 6 jaar en wordt begraven in de [[abdij van Reichenau]] ([[Baden (land)\|Baden]]). * [[29 februari]] - [[Odo I van Frankrijk\|Odo I]] (graaf van Parijs en oudste zoon van [[Robert de Sterke]]) wordt gekroond als koning van het [[West-Francië\|West-Frankische Rijk]]. Odo (ofwel ''Eudes'') is de eerste niet-[[Karolingen\|Karolingische]] koning van het [[Frankische Rijk]]. Hij draagt zijn [[adel]]lijke titels (waaronder markgraaf van [[Neustrië]]) over aan zijn broer [[Robert van Bourgondië (866-923)\|Robert]]. * Zomer - [[Rudolf I van Bourgondië\|Rudolf I]], een zoon van [[Koenraad II van Auxerre]], wordt gekozen tot koning van [[Opper-Bourgondië]] en probeert een onafhankelijk koninkrijk tot stand te brengen. Hij verovert delen van [[Elzas]] en [[Hertogdom Lotharingen\|Lotharingen]], en laat zich tot koning van Lotharingen kronen. * oktober - Op de Rijksdag van Regensburg moet Rudolf zijn claims voor Lotharingen opgeven in ruil voor erkenning van zijn koningschap in Bourgondië. * Hertog [[Ranulf II\|Ranulf II van Poitiers]] weigert het koningschap van Odo I te erkennen en benoemt zichzelf 'koning' van [[Aquitanië]]. Hij steunt de 9-jarige [[Karel de Eenvoudige]], een [[Postuum\|postume]] zoon van koning [[Lodewijk de Stamelaar]], als rechtmatige opvolger van Karel III en geeft hem veilig onderdak aan het [[Hofhouding\|hof]]. * Hertog [[Guido van Spoleto]] slaagt er niet in om koning te worden van het West-Frankische Rijk. Hij voert een opvolgingsstrijd met koning [[Berengarius I van Friuli\|Berengarius I]] om de [[troon]] van [[Koninkrijk Italië (middeleeuwen)\|Italië]]. Berengarius verslaat Guido, maar accepteert vanwege grote verliezen een [[wapenstilstand]]. * [[Richard I van Bourgondië\|Richard I]], een [[Frankische Rijk\|Frankische]] edelman, steunt Rudolf I om koning te worden van Bourgondië. Hij verslaat daar de [[Vikingen]] die zich na het einde van het [[Beleg van Parijs (885-886)\|Beleg van Parijs]] hebben teruggetrokken. * [[Fulco I van Anjou\|Fulco I]] volgt zijn vader [[Ingelgerius]] op als [[paltsgraaf]] van [[Anjou (hertogdom)\|Anjou]] ([[Maine-et-Loire]]). === China === * Keizer [[Tang Xizong\|Xi Zong]] ('''Li Yan''') overlijdt na een regeerperiode van 15 jaar. Hij wordt opgevolgd door zijn broer [[Tang Zhaozong\|Zhao Zong]] als heerser van het [[Chinese Keizerrijk]]. == Geboren == * [[Fulco I van Anjou]], Frankisch graaf (overleden [[942]]) * [[Vratislav I]], hertog van [[Hertogdom Bohemen\|Bohemen]] (waarschijnlijke datum) == Overleden == * [[13 januari]] - [[Karel de Dikke\|Karel III]] (48), koning en keizer van de [[Frankische Rijk\|Franken]] * [[11 juni]] - [[Rembertus]], aartsbisschop van [[Aartsbisdom Bremen\|Hamburg-Bremen]] * [[Bořivoj I]], hertog van Bohemen (of [[889]]) * [[Ingelgerius]], Frankisch [[paltsgraaf]] * [[Tang Xizong\|Xi Zong]] (26), keizer van het [[Chinese Keizerrijk]] [[Categorie:Jaar\|000]] [[Categorie:880-889\| 888]]	67,801,499	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "8e eeuw \u00b7 9e eeuw \u00b7 10e eeuw", "Decennia": "870-879 \u00b7 880-889 \u00b7 890-899", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 887 \u00b7 888 \u00b7 889 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1641 MDCXLI", "Armeense jaartelling": "336 \u2013 337 \u00b7 \u0539\u054e \u0545\u053c\u0536 \u2013 \u0545\u053c\u0537", "Chinese jaartelling": "3584 \u2013 3585 \u00b7 \u7532\u672a \u2013 \u4e59\u7533", "Christelijke jaartelling": "888 DCCCLXXXVIII", "Ethiopische jaartelling": "880 \u2013 881", "Hebreeuwse jaartelling": "4648 \u2013 4649", "- Vikram Samvat": "943 \u2013 944", "- Shaka Samvat": "810 \u2013 811", "- Kali yuga": "3989 \u2013 3990", "Iraanse jaartelling": "266 \u2013 267 \u00b7 \u06f2\u06f6\u06f6 \u2013 \u06f2\u06f6\u06f7", "Islamitische jaartelling": "274 \u2013 275 \u00b7 \u0662\u0667\u0665 \u2013 \u0662\u0667\u0664", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "4887 \u2013 4888"}}]	false
# A11 (Letland) De A11 is een hoofdweg in Letland die Liepāja verbindt met de Litouwse grens bij Rucava. In Litouwen loopt de weg als A13 verder naar Klaipėda. Vanaf Liepāja loopt de weg verder als A9 naar Riga. De A11 loopt langs de kust van de Oostzee en is 57 kilometer lang. A1 · A2 · A3 · A4 · A5 · A6 · A7 · A8 · A9 · A10 · A11 · A12 · A13 · A14 · A15	nlwiki/2825017	nlwiki	2,825,017	A11 (Letland)	https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Letland)	2023-09-17T11:33:13Z	nl	Q786245	25,103	{{Infobox weg Letland A-weg \| nummer=11 \| kaart=Road A11 Latvia.svg \| legenda= \| lengte=57 \| e-weg= \| streek=[[Koerland]] \| foto=Road A11 near Sīklesciems.jpg \| bijschrift=De A11 bij [[Sīklesciems]] }} {{Tabelrij weg/van/naar\|\|[[Klaipėda (stad)\|Klaipėda]]}} {{Pictogram weg Letland A-weg\|9}} {{Tabelrij weg/water\|\|[[Meer van Liepāja]]}} {{Tabelrij weg/plaats\|\|[[Nīca]]}} {{Tabelrij weg/kruising\|\|[[Rucava]]}} {{Pictogram weg Letland P-weg\|113}} {{Tabelrij weg/grens/EU\|\|Grens met [[Litouwen]]}} {{Pictogram weg Litouwen A-weg\|13}} \|} \|} De '''A11''' is een [[Lijst van Letse hoofdwegen\|hoofdweg]] in [[Letland]] die [[Liepāja]] verbindt met de [[Litouwen\|Litouwse]] grens bij [[Rucava]]. In Litouwen loopt de weg als [[A13 (Litouwen)\|A13]] verder naar [[Klaipėda (stad)\|Klaipėda]]. Vanaf Liepāja loopt de weg verder als [[A9 (Letland)\|A9]] naar [[Riga]]. De A11 loopt langs de kust van de [[Oostzee]] en is 57 kilometer lang.<ref>{{lv}} [https://archive.today/20120530194555/http://www.lvceli.lv/LV/?i=18 Officiële wegenlijst van de hoofdwegen]</ref> {{Navigatie hoofdwegen Letland}} {{Appendix\|2= * [http://maps.google.lv/ Google Maps] {{references}} }} {{DEFAULTSORT:A011}} [[Categorie:Hoofdweg in Letland]]	65,979,803	[{"title": "Galvenais autoce\u013c\u0161 11", "data": {"Land": "Letland", "Streek": "Koerland", "Lengte": "57 km"}}, {"title": "Traject", "data": {"Brug over het water": "Meer van Liep\u0101ja", "Plaats": "N\u012bca", "Kruising": "Rucava P113", "Grens met ander EU-land": "Grens met Litouwen A13"}}, {"title": "Lijst van Letse hoofdwegen", "data": {"Portaal": "Verkeer & Vervoer"}}]	false
# A11 (Roemenië) De A11 is een snelweg in aanbouw in Roemenië, die Arad zal verbinden met Oradea. De geplande totale lengte van de A11 is 116 kilometer. De ringweg om Oradea (3,5 kilometer) is het eerste deel van de snelweg dat werd geopend.	nlwiki/5776796	nlwiki	5,776,796	A11 (Roemenië)	https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Roemeni%C3%AB)	2023-09-01T00:51:55Z	nl	Q25467153	27,815	{{Infobox weg Roemenië A-weg \| nummer=11 \| titel=Autostradă Arad-Oradea \| kaart= Romania_A11_Motorway_(Arad_North).svg \| legenda= \| lengte=3,5 \| regio= \| foto=Bypass_Arad.jpg \| bijschrift= Ringweg om Arad }} <!-- Routetabel hier invoegen --> \|} \|} De '''A11''' is een snelweg in aanbouw in [[Roemenië]], die [[Arad (Roemenië)\|Arad]] zal verbinden met [[Oradea]]. De geplande totale lengte van de A11 is 116 kilometer. De ringweg om Oradea (3,5 kilometer) is het eerste deel van de snelweg dat werd geopend. {{Navigatie hoofdwegen Roemenië}} [[Categorie:Autosnelweg in Roemenië\|A0011]]	65,581,021	[{"title": "Autostrad\u0103 Arad-Oradea", "data": {"Land": "Roemeni\u00eb", "Lengte": "3,5 km"}}, {"title": "Lijst van Roemeense autosnelwegen", "data": {"Portaal": "Verkeer & Vervoer \u00b7 Roemeni\u00eb"}}]	false
# 85e Infanteriedivisie (Wehrmacht) De 85e Infanteriedivisie (Duits: 85. Infanterie-Division) was een Duitse infanteriedivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De divisie werd vrij snel na zijn oprichting overgebracht naar het Normandische front en leed daar zware verliezen. In augustus 1944 moest de divisie dan ook mee in de Duitse terugtocht aan het westelijk front. Rond de Belgisch/Nederlandse grens, begin september 1944, organiseerde de divisiecommandant de Kampfgruppe Chill. Deze gevechtsgroep ter grootte van een divisie bewees zijn waarde in de gevechten in Brabant in september – november 1944. Later kwam de divisie nog in actie aan bij Roermond en in het Hürtgenwald. ## Krijgsgeschiedenis ### Oprichting De 85e Infanteriedivisie werd opgericht op 2 februari 1944 bij O.B. West door Wehrkreis XII als onderdeel van de 25. Welle. Het Grenadier-Regiment 1053 kwam hierbij voort uit het pas opgerichte Grenadier-Regiment 1024. ### Westelijk front De divisie was inzetbereid vanaf mei 1944 en verplaatste zich daarom naar vlak bij de Kanaalkust bij Crécy-en-Ponthieu. Na de geallieerde landingen in Normandië bleef de divisie vooreerst op zijn plaats en kreeg pas op 31 juli marsbevel. Pas vanaf 9 augustus 1944 nam de divisie een stuk frontlijn over, van de 12. SS-Panzer-Division Hitlerjugend. Vijf dagen later startten de Canadezen hun Operatie Tractable en de divisie lag vol in de opmarsrichting. Het verzadigingsbombardement van de RAF leidde tot extreem zware verliezen en de daarop volgende aanval nog meer. Een week later werd de Duitse terugtocht ingezet en de divisie was nog maar een schim. Alle infanterie was samengebald in het Grenadier-Regiment 1053 als Kampfgruppe Dreyer. De terugtocht bracht de divisie over de Seine en al op 29 augustus weer terug bij Abbeville. Generalleutnant Kurt Chill kreeg daar bevel een Kampfgruppe te vormen, samen met de resten van de 84e en 89e Infanteriedivisies. Daarna ging het verder terug door België (tegen deze tijd beschikte de divisie nog over 1534 man) en het eindigde voorlopig op 3/4 september bij Turnhout. Chill begon daarop meteen energiek om alle Duitse troepen die terugtrokken te verzamelen en onder zijn hoede te brengen en creëerde daarmee de Kampfgruppe Chill. ### KampfgruppeChill Noot: In het oorlogsdagboek van het 88e Legerkorps werden verschillende vermeldingen door elkaar geplaatst. Soms 85. I.D. soms Kampfgruppe Chill (85. I.D.), soms Div. Kampfgruppe Chill (85. I.D.). Op de officiële Duitse Lagekarten bleef de vermelding steeds “85”. De eerste vermeldingen onder de naam Kampfgruppe Chill doken op rond 5 september 1944 (Chill beschikte toen over zo’n 2400 man) en rond 10 september 1944 was de naam vaststaand. Tegen deze tijd keerden ook de staven van de 84e en 89e Infanteriedivisies terug naar de Heimat. Al snel kreeg de Kampfgruppe sPzJgAbt 559 toegewezen als gepantserde component plus enkele parachutisten eenheden (zoals FJR 6 en I./FJR 2), waardoor Chill veel meer slagkracht kreeg. Gevechten rond Leopoldsburg en Geel volgden en daarna bij het Kanaal Bocholt-Herentals. Na het begin van de geallieerde Operatie Market Garden was de divisie in actie aan de westzijde van de zich vormende saillant en speelde daar gedurende 10 dagen een voorname rol door meerdere malen de verbindingsroute naar het noorden af te snijden. Op 27 september werd Chill verantwoordelijk voor de frontsector tussen Schijndel en ’s-Hertogenbosch. Maar al op 1 oktober volgde een verplaatsing naar Goirle. Vanaf dat moment waren de kernsegmenten de Kampfgruppen Dreyer en Von der Heydte. Op 8 oktober ging het grootste deel van de Kampfgruppe naar de gevechten bij Woensdrecht en speelde daar (met de al aanwezige Sturmgeschütz-Brigade 280) een beslissende rol om de Canadezen de toegang tot Zuid-Beveland te versperren. Tijdens Operatie Pheasant kreeg Chill nog versterking van Sturmgeschütz-Brigade 667, maar moest toch langzamerhand terugtrekken voor de druk van het 1e Britse Legerkorps. Tegen 4 november waren de laatste delen van de Kampfgruppe bij Willemstad over het Hollandsch Diep gebracht. Die bleef daar tot 17 november en vertrok toen naar Duitsland. Van 20 tot 24 november was de Kampfgruppe rond Wezel en vervolgens vanaf 25 november op de oostelijke Maasoever bij Roermond. ### Weer als 85e Infanteriedivisie Op 7 december 1944 verliet Chill de divisie en die stond daarna weer volledig bekend als 85e Infanteriedivisie. De divisie wisselde op 12 december naar een sector in het Hürtgenwald. Op 7 februari 1945 verliet uiteindelijk FJR 6 de divisie om zich bij de 2e Parachutistendivisie te voegen. Vanaf 1 maart 1945 werd de divisie in de Amerikaanse Operatie Lumberjack aangevallen, opgejaagd en grotendeels vernietigd. Tot 15 maart konden kleine restanten zich in redding brengen over de Rijn. ### Heroprichting en definitief einde Met een bevel van 29 maart 1945 moest de divisie op Oefenterrein Döberitz op korte termijn heropgericht worden als divisie van de 35. Welle. De divisiestaf, de verbindingsdienst en het bevoorradingsregiment kwamen vanuit de oude divisie. Om de basis van de regimenten te vormen, kreeg de divisie de III. en IV./Volks-Artillerie-Korps 412, de Panzerjäger-Kompanie 1185, de 3./Panzerjäger-Abteilung 185 en de overblijfselen van infanterieregimenten 1053 en 1054. Echter, op 4 april 1945 werd deze divisie alweer ontbonden en gebruikt voor de oprichting van Infanteriedivisie Potsdam, vier dagen later. ## Bovenliggende bevelslagen \| Legerkorps \| Leger \| Legergroep \| Plaats/regio \| Begin \| Eind \| \| ------------------ \| ------------------ \| -------------- \| --------------- \| ------------------- \| -------------------- \| \| in oprichting \| 15. Armee \| Heeresgruppe D \| Noord-Frankrijk \| februari 1944 \| mei 1944 \| \| direct onder bevel \| 15. Armee \| Heeresgruppe B \| Noord-Frankrijk \| mei 1944 \| begin augustus 1944 \| \| 81e Legerkorps \| 5. Panzerarmee \| Heeresgruppe B \| Normandië \| 9 augustus 1944 \| begin september 1944 \| \| 88e Legerkorps \| 1. Fallschirmarmee \| Heeresgruppe B \| Brabant \| 6 september 1944 \| 23 september 1944 \| \| 67e Legerkorps \| 15. Armee \| Heeresgruppe B \| Brabant \| 23 september 1944 \| 17 november 1944 \| \| direct onder bevel \| 1. Fallschirmarmee \| Heeresgruppe B \| Wezel, Roermond \| 20 november 1944 \| medio december 1944 \| \| 74e Legerkorps \| 15. Armee \| Heeresgruppe B \| Aken \| medio december 1944 \| medio februari 1945 \| \| 74e Legerkorps \| 5. Panzerarmee \| Heeresgruppe B \| Aken \| medio februari 1945 \| maart 1945 \| ## Commandanten \| Rang \| Naam \| Begin \| Eind \| \| ----------------------------------------- \| -------------- \| ---------------- \| --------------- \| \| Generalleutnant \| Kurt Chill \| 10 februari 1944 \| 7 december 1944 \| \| Oberst vanaf 30 januari 1945 Generalmajor \| Helmut Bechler \| 7 december 1944 \| 15 maart 1945 \| \| Oberst der reserve \| Erich Lorenz \| 15 maart 1945 \| 4 april 1945 \| Oberst Bechler was al vanaf 22 november 1944 m.st.F.b. (= mit der stellvertretenden Führung beauftragt = waarnemend commandant) en nam op 7 december 1944 definitief over van Chill. Hij raakte op 4 februari 1945 in het Hürtgenwald gewond ## Samenstelling 1944 - Grenadier-Regiment 1053 - Grenadier-Regiment 1055 - Artillerie-Regiment 185 - Divisie-eenheden met nr. 85 Kampfgruppe Chill (85. I.D.) Vanaf ongeveer 5 september 1944 wisselde de samenstelling voortdurend, soms van dag tot dag. Twee vaste groepen kwamen echter voordturend voor, Kampfgruppe Dreyer en Kampfgruppe Von der Heydte. De sterkte schommelde voortdurend tussen zes en tien bataljons. maart/april 1945 - Grenadier-Regiment 1053 - Grenadier-Regiment 1054 - Grenadier-Regiment 1064 - Artillerie-Regiment 185 - Divisie-eenheden met nr. 85	nlwiki/5747115	nlwiki	5,747,115	85e Infanteriedivisie (Wehrmacht)	https://nl.wikipedia.org/wiki/85e_Infanteriedivisie_(Wehrmacht)	2024-12-17T18:40:58Z	nl	Q2818517	24,353	{{Infobox militaire eenheid \| naam= 85e Infanteriedivisie \| afbeelding= \| afbeeldingbreedte = \| onderschrift= \| begindatum = 2 februari 1944 \| einddatum = 4 april 1945 \| land= {{DE-1935}} \| krijgsmachtonderdeel= [[Wehrmacht]] \| organisatie= [[Bestand:Heer_-_decal_for_helmet_1942.svg\|15px]] [[Heer (Wehrmacht)\|Heer]] \| specialisatie= Infanterie \| veldslagen = [[Tweede Wereldoorlog]] \| commandanten= zie [[#Commandanten\|commandanten]] }} De '''85e Infanteriedivisie''' ([[Duits]]: ''85. Infanterie-Division'') was een [[Nazi-Duitsland\|Duitse]] [[infanterie]]divisie tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. De divisie werd vrij snel na zijn oprichting overgebracht naar het Normandische front en leed daar zware verliezen. In augustus 1944 moest de divisie dan ook mee in de Duitse terugtocht aan het westelijk front. Rond de Belgisch/Nederlandse grens, begin september 1944, organiseerde de divisiecommandant de ''Kampfgruppe'' Chill. Deze gevechtsgroep ter grootte van een divisie bewees zijn waarde in de gevechten in Brabant in september – november 1944. Later kwam de divisie nog in actie aan bij [[Roermond (stad)\|Roermond]] en in het [[Hürtgenwald (bos)\|Hürtgenwald]]. == Krijgsgeschiedenis == === Oprichting === De 85e Infanteriedivisie werd opgericht op 2 februari 1944 bij O.B. West door [[Wehrkreis XII]] als onderdeel van de [[Welle (Militair)\|25. Welle]]. Het Grenadier-Regiment 1053 kwam hierbij voort uit het pas opgerichte Grenadier-Regiment 1024. === Westelijk front === De divisie was inzetbereid vanaf mei 1944 en verplaatste zich daarom naar vlak bij de Kanaalkust bij [[Crécy-en-Ponthieu]]. Na de geallieerde landingen in [[Normandië]] bleef de divisie vooreerst op zijn plaats en kreeg pas op 31 juli marsbevel. Pas vanaf 9 augustus 1944 nam de divisie een stuk frontlijn over, van de [[12. SS-Panzer-Division Hitlerjugend]]. Vijf dagen later startten de Canadezen hun [[Operatie Tractable]] en de divisie lag vol in de opmarsrichting. Het verzadigingsbombardement van de [[Royal Air Force\|RAF]] leidde tot extreem zware verliezen en de daarop volgende aanval nog meer. Een week later werd de Duitse terugtocht ingezet en de divisie was nog maar een schim. Alle infanterie was samengebald in het Grenadier-Regiment 1053 als ''Kampfgruppe'' Dreyer. De terugtocht bracht de divisie over de [[Seine]] en al op 29 augustus weer terug bij [[Abbeville (Somme)\|Abbeville]]. ''Generalleutnant'' Kurt Chill kreeg daar bevel een ''Kampfgruppe'' te vormen, samen met de resten van de 84e en 89e Infanteriedivisies. Daarna ging het verder terug door België (tegen deze tijd beschikte de divisie nog over 1534 man) en het eindigde voorlopig op 3/4 september bij [[Turnhout]]. Chill begon daarop meteen energiek om alle Duitse troepen die terugtrokken te verzamelen en onder zijn hoede te brengen en creëerde daarmee de ''Kampfgruppe'' Chill. === ''Kampfgruppe'' Chill === '''Noot''': In het oorlogsdagboek van het [[88e Legerkorps]] werden verschillende vermeldingen door elkaar geplaatst. Soms ''85. I.D.'' soms ''Kampfgruppe Chill (85. I.D.)'', soms ''Div. Kampfgruppe Chill (85. I.D.)''. Op de officiële Duitse ''Lagekarten'' bleef de vermelding steeds “85”. De eerste vermeldingen onder de naam ''Kampfgruppe'' Chill doken op rond 5 september 1944 (Chill beschikte toen over zo’n 2400 man) en rond 10 september 1944 was de naam vaststaand. Tegen deze tijd keerden ook de staven van de 84e en 89e Infanteriedivisies terug naar de Heimat. Al snel kreeg de Kampfgruppe [[Schwere Panzerjäger-Abteilung 559\|sPzJgAbt 559]] toegewezen als gepantserde component plus enkele parachutisten eenheden (zoals FJR 6 en I./FJR 2), waardoor Chill veel meer slagkracht kreeg. Gevechten rond [[Leopoldsburg]] en [[Geel (stad)\|Geel]] volgden en daarna bij het [[Kanaal Bocholt-Herentals]]. Na het begin van de geallieerde [[Operatie Market Garden]] was de divisie in actie aan de westzijde van de zich vormende saillant en speelde daar gedurende 10 dagen een voorname rol door meerdere malen de verbindingsroute naar het noorden af te snijden. Op 27 september werd Chill verantwoordelijk voor de frontsector tussen [[Schijndel]] en [[’s-Hertogenbosch]]. Maar al op 1 oktober volgde een verplaatsing naar [[Goirle (plaats)\|Goirle]]. Vanaf dat moment waren de kernsegmenten de ''Kampfgruppen'' Dreyer en Von der Heydte. Op 8 oktober ging het grootste deel van de Kampfgruppe naar de gevechten bij [[Woensdrecht (plaats)\|Woensdrecht]] en speelde daar (met de al aanwezige [[Sturmgeschütz-Brigade 280]]) een beslissende rol om de Canadezen de toegang tot [[Zuid-Beveland]] te versperren. Tijdens [[Operatie Pheasant]] kreeg Chill nog versterking van [[Sturmgeschütz-Brigade 667]], maar moest toch langzamerhand terugtrekken voor de druk van het [[1e Legerkorps (Verenigd Koninkrijk)\|1e Britse Legerkorps]]. Tegen 4 november waren de laatste delen van de Kampfgruppe bij [[Willemstad (Noord-Brabant)\|Willemstad]] over het [[Hollandsch Diep]] gebracht. Die bleef daar tot 17 november en vertrok toen naar Duitsland. Van 20 tot 24 november was de Kampfgruppe rond [[Wezel (Duitsland)\|Wezel]] en vervolgens vanaf 25 november op de oostelijke Maasoever bij [[Roermond (stad)\|Roermond]]. === Weer als 85e Infanteriedivisie === Op 7 december 1944 verliet Chill de divisie en die stond daarna weer volledig bekend als 85e Infanteriedivisie. De divisie wisselde op 12 december naar een sector in het [[Hürtgenwald (bos)\|Hürtgenwald]]. Op 7 februari 1945 verliet uiteindelijk FJR 6 de divisie om zich bij de [[2e Parachutistendivisie]] te voegen. Vanaf 1 maart 1945 werd de divisie in de Amerikaanse [[Operatie Lumberjack]] aangevallen, opgejaagd en grotendeels vernietigd. Tot 15 maart konden kleine restanten zich in redding brengen over de [[Rijn]]. === Heroprichting en definitief einde === Met een bevel van 29 maart 1945 moest de divisie op Oefenterrein Döberitz op korte termijn heropgericht worden als divisie van de [[Welle (Militair)\|35. Welle]]. De divisiestaf, de verbindingsdienst en het bevoorradingsregiment kwamen vanuit de oude divisie. Om de basis van de regimenten te vormen, kreeg de divisie de III. en IV./Volks-Artillerie-Korps 412, de Panzerjäger-Kompanie 1185, de 3./Panzerjäger-Abteilung 185 en de overblijfselen van infanterieregimenten 1053 en 1054. Echter, op 4 april 1945 werd deze divisie alweer ontbonden en gebruikt voor de oprichting van [[Infanteriedivisie Potsdam]], vier dagen later. == Bovenliggende bevelslagen == {\|class="wikitable" ! Legerkorps ! Leger ! Legergroep ! Plaats/regio ! Begin ! Eind \|- \| in oprichting \| [[15e Leger (Wehrmacht)\|15. Armee]] \| [[Heeresgruppe D]] \| Noord-Frankrijk \| februari 1944 \| mei 1944 \|- \| direct onder bevel \| 15. Armee \| [[Heeresgruppe B]] \| Noord-Frankrijk \| mei 1944 \| begin augustus 1944 \|- \| [[81e Legerkorps (Wehrmacht)\|81e Legerkorps]] \| [[5e Pantserleger\|5. Panzerarmee]] \| Heeresgruppe B \| Normandië \| 9 augustus 1944 \| begin september 1944 \|- \| [[88e Legerkorps]] \| [[1e Parachutistenleger\|1. Fallschirmarmee]] \| Heeresgruppe B \| Brabant \| 6 september 1944 \| 23 september 1944 \|- \| [[67e Legerkorps (Wehrmacht)\|67e Legerkorps]] \| 15. Armee \| Heeresgruppe B \| Brabant \| 23 september 1944 \| 17 november 1944 \|- \| direct onder bevel \| 1. Fallschirmarmee \| Heeresgruppe B \| Wezel, Roermond \| 20 november 1944 \| medio december 1944 \|- \| [[74e Legerkorps]] \| 15. Armee \| Heeresgruppe B \| Aken \| medio december 1944 \| medio februari 1945 \|- \| 74e Legerkorps \| 5. Panzerarmee \| Heeresgruppe B \| Aken \| medio februari 1945 \| maart 1945 \|- \|} == Commandanten == {\| class="wikitable" ! Rang ! Naam ! Begin ! Eind \|- \| ''Generalleutnant'' \| Kurt Chill \| 10 februari 1944 \| 7 december 1944 \|- \| ''Oberst''<br>vanaf 30 januari 1945 ''Generalmajor'' \| Helmut Bechler \| 7 december 1944 \| 15 maart 1945 \|- \| ''Oberst der reserve'' \| [[Erich Lorenz]] \| 15 maart 1945 \| 4 april 1945 \|} ''Oberst'' Bechler was al vanaf 22 november 1944 m.st.F.b. (= mit der stellvertretenden Führung beauftragt = waarnemend commandant) en nam op 7 december 1944 definitief over van Chill. Hij raakte op 4 februari 1945 in het Hürtgenwald gewond<br> == Samenstelling == '''1944''' * Grenadier-Regiment 1053 * Grenadier-Regiment 1055 * Artillerie-Regiment 185 * Divisie-eenheden met nr. 85 '''''Kampfgruppe Chill (85. I.D.)'''''<br> Vanaf ongeveer 5 september 1944 wisselde de samenstelling voortdurend, soms van dag tot dag. Twee vaste groepen kwamen echter voordturend voor, ''Kampfgruppe'' Dreyer en ''Kampfgruppe'' Von der Heydte. De sterkte schommelde voortdurend tussen zes en tien bataljons. '''maart/april 1945''' * Grenadier-Regiment 1053 * Grenadier-Regiment 1054 * Grenadier-Regiment 1064 * Artillerie-Regiment 185 * Divisie-eenheden met nr. 85 {{Appendix\|2= * Georg Tessin – ''Verbände en Truppen der Duitse Wehrmacht en Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Sechster Band: Die Landstreitkräfte 71-130.'' * Georg Tessin – ''Verbände en Truppen der Duitse Wehrmacht en Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Dreizehnter Band: Die Landstreitkräfte 801-13400.'' * Georg Tessin – ''Verbände en Truppen der Duitse Wehrmacht en Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Vierzehnter Band: Die Landstreitkräfte: Namensverbände / Die Luftstreitkräfte: (Fliegende Verbände) / Flakensatz im Reich 1943-1945.'' * [https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Infanteriedivisionen/85ID.htm 85. Infanterie-Division] Artikel op www.lexikon-der-wehrmacht.de, geraadpleegd 17 maart 2023 * [https://repository.ubn.ru.nl/bitstream/handle/2066/98661/98661.pdf Fighting Spirit, Kampfgruppe Chill and the German recovery in the West between 4 September and 9 November 1944, a case study Jack Didden], geraadpleegd 17 maart 2023 * [https://www.geocities.ws/orion47.geo/WEHRMACHT/HEER/Generalleutnant/CHILL_KURT.html Generalleutnant Kurt Chill], geraadpleegd 17 maart 2023 * [https://www.geocities.ws/orion47.geo/WEHRMACHT/HEER/Generalmajor/BECHLER_HELMUT.html Generalmajor Helmut Bechler], geraadpleegd 17 maart 2023 }} {{DEFAULTSORT:Infanteriedivisie 085}} [[Categorie:Heer (Wehrmacht)]] [[Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]	68,590,016	[{"title": "85e Infanteriedivisie", "data": {"Oprichting": "2 februari 1944", "Ontbinding": "4 april 1945", "Land": "nazi-Duitsland", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Wehrmacht", "Organisatie": "Heer", "Specialisatie": "Infanterie", "Veldslagen": "Tweede Wereldoorlog", "Commandanten": "zie commandanten"}}]	false
# AGF Grand Prix De AGF Grand Prix is een golftoernooi voor topamateurs. Het wordt in België gespeeld. Het toernooi werd in 2009 opgericht, net als de King's Prize. Sinds Nicolas Colsaerts in de schijnwerpers staat, wordt er in België duidelijk meer aandacht aan de topamateurs besteed. De winnaar kreeg het eerste jaar 21 punten voor de wereldranglijst (WAGR), inmiddels is dat meer. ## Winnaars \| Jaar \| Baan \| Winnaar \| Score \| WAGR \| \| ---- \| ----------------------------- \| --------------------- \| ----- \| ----- \| \| 2009 \| ? \| Pierre-Alexis Rolland \| 212 \| 21 \| \| 2010 \| Golf de Rigenée \| Thomas Pieters \| 213 \| 22 \| \| 2011 \| Millennium Golf \| Thomas Detry \| 214 \| 30 \| \| 2012 \| Golf du Château de la Bawette \| Thomas Detry \| 213 \| 33,75 \|	nlwiki/2829229	nlwiki	2,829,229	AGF Grand Prix	https://nl.wikipedia.org/wiki/AGF_Grand_Prix	2021-12-14T20:34:14Z	nl	Q2603385	11,775	{{Gerichte aanpak artikelen Pvt pauline\|1=2012}} De '''AGF Grand Prix''' is een golftoernooi voor topamateurs. Het wordt in België gespeeld. Het toernooi werd in 2009 opgericht, net als de [[King's Prize]]. Sinds [[Nicolas Colsaerts]] in de schijnwerpers staat, wordt er in België duidelijk meer aandacht aan de topamateurs besteed. De winnaar kreeg het eerste jaar 21 punten voor de [[World Amateur Golf Ranking\|wereldranglijst]] (WAGR), inmiddels is dat meer. ==Winnaars== {\| class="wikitable" \|- ! Jaar !! Baan !! Winnaar !! Score !! WAGR \|- \| 2009 \|\| ? \|\| {{BE-VLAG}} [[Pierre-Alexis Rolland]] \|\| 212 \|\| 21 \|- \| 2010 \|\| [[Golf de Rigenée]] \|\| {{BE-VLAG}} [[Thomas Pieters]] \|\| 213 \|\| 22 \|- \| 2011 \|\| [[Millennium Golf]] \|\| {{BE-VLAG}} [[Thomas Detry]] \|\| 214 \|\| 30 \|- \| 2012 \|\| [[Golf du Château de la Bawette]] \|\| {{BE-VLAG}} [[Thomas Detry]] \|\| 213 \|\| 33,75 \|} == Externe link == * [https://www.randa.org/en/WAGR/Events/Men-WAGR-Ranked-Events.aspx?page=1&country=BEL&countryName=Belgium Overzicht van Belgische toernooien die meetellen voor de WAGR]{{dode link\|datum=juli 2017 \|bot=InternetArchiveBot }} [[Categorie:Golftoernooi in België]]	60,549,740	[]	false
# AGIL-schema \| \| Middel \| Doel \| \| Extern \| Adaptation of aanpassing Economie \| Goal attainment of doelrealisatie Politiek \| \| Intern \| Latency of patroonhandhaving Gezin, onderwijs \| Integration of integratie Rechtsstelsel \| Het AGIL-schema is een veranderingstheorie van Talcott Parsons waarmee het effect van gewijzigde omgevingsinvloeden op maatschappelijke veranderingen beschreven kan worden. Waar een sociaal systeem volgens Parsons normaal gesproken in evenwicht is, zal het zich bij wijzigingen van de omgeving aan moeten passen om te overleven. Om dit succesvol te kunnen uitvoeren, moet een systeem zich differentiëren in een aantal deelsystemen met elk een eigen functie. Parsons onderscheidt vier functies die van belang zijn voor de sociale cohesie met elk een eigen deelsysteem: - adaptation of aanpassing moet voortdurend plaatsvinden om controle te houden over de omgeving. Hiertoe worden hulpmiddelen verworven en wordt gewerkt. Het hierbij horende deelsysteem is de economie; - goal attainment of doelrealisatie wordt gebruikt om prioriteiten vast te stellen waarbij individuele behoeftes ondergeschikt worden gemaakt aan collectieve doelstellingen. Dit wordt vooral bereikt door de politiek; - integration of integratie bevordert de solidariteit. Het rechtsstelsel moet hierbij de normen bewaken, maar in een breder verband heeft Parsons het over community; - latency of patroonhandhaving is nodig om de onderliggende waardes te handhaven, zodat leden hun sociale rol vervullen. Dit wordt bereikt binnen het gezin, het onderwijs, maar ook andere welzijnsvoorzieningen.	nlwiki/2161617	nlwiki	2,161,617	AGIL-schema	https://nl.wikipedia.org/wiki/AGIL-schema	2022-04-25T06:50:17Z	nl	Q292330	8,538	{\| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 1em; margin-bottom: 1em; font-size: 85%; text-align: center;" \|- \| ! [[Middelen\|Middel]]</center> ! [[Doelstelling\|Doel]]</center> \|- ! Extern \| ''Adaptation'' of [[Aanpassing (sociologie)\|aanpassing]]<br />[[Economie (systeem)\|Economie]] \| ''Goal attainment'' of doelrealisatie<br />[[Politiek]] \|- ! Intern \| ''Latency'' of patroonhandhaving<br />[[Gezin]], [[onderwijs]] \| ''Integration'' of [[Integratie (sociologie)\|integratie]]<br />[[Rechtsstelsel]] \|} Het '''AGIL-schema''' is een veranderingstheorie van [[Talcott Parsons]] waarmee het effect van gewijzigde omgevingsinvloeden op maatschappelijke veranderingen beschreven kan worden. Waar een [[sociaal systeem]] volgens Parsons normaal gesproken in evenwicht is, zal het zich bij wijzigingen van de omgeving aan moeten passen om te overleven. Om dit succesvol te kunnen uitvoeren, moet een systeem zich [[Sociale differentiatie\|differentiëren]] in een aantal deelsystemen met elk een eigen [[Functie (sociologie)\|functie]]. Parsons onderscheidt vier functies die van belang zijn voor de [[sociale cohesie]] met elk een eigen deelsysteem<ref>{{Citeer boek\|titel=The social system\|auteur=Talcott Parsons\|url=https://www.worldcat.org/oclc/253779\|uitgever=Free Press\|plaats=Glencoe, Ill.,\|datum=1951\|ISBN=0-7100-1931-9}}</ref>: * ''adaptation'' of [[Aanpassing (sociologie)\|aanpassing]] moet voortdurend plaatsvinden om controle te houden over de omgeving. Hiertoe worden hulpmiddelen verworven en wordt gewerkt. Het hierbij horende deelsysteem is de [[Economie (systeem)\|economie]]; * ''goal attainment'' of doelrealisatie wordt gebruikt om prioriteiten vast te stellen waarbij individuele behoeftes ondergeschikt worden gemaakt aan collectieve doelstellingen. Dit wordt vooral bereikt door de [[politiek]]; * ''integration'' of [[Integratie (sociologie)\|integratie]] bevordert de [[Solidariteit (ethiek)\|solidariteit]]. Het [[rechtsstelsel]] moet hierbij de [[Norm (sociale wetenschappen)\|normen]] bewaken, maar in een breder verband heeft Parsons het over ''community''; * ''latency'' of patroonhandhaving is nodig om de onderliggende waardes te handhaven, zodat leden hun [[sociale rol]] vervullen. Dit wordt bereikt binnen het [[gezin]], het [[onderwijs]], maar ook andere welzijnsvoorzieningen. {{Appendix\|2= {{References}}}} [[Categorie:Sociologie]]	61,836,252	[]	false
# A126 (Frankrijk) De Autoroute 126 (A126) is een Franse autosnelweg gelegen in de zuidelijke voorsteden van Parijs. De snelweg is zo'n 7 kilometer lang en heeft 1x2 rijstroken op de stukken waar hij niet samenloopt met de A10. De weg start ter hoogte van Chilly-Mazarin en loopt westwaarts richting de A10. De A126 takt af van de A10 ter hoogte van Palaiseau, waar zich tevens een afrit bevindt. Vervolgens gaat de baan over in de D36.	nlwiki/4879697	nlwiki	4,879,697	A126 (Frankrijk)	https://nl.wikipedia.org/wiki/A126_(Frankrijk)	2017-09-17T15:47:51Z	nl	Q788646	39,678	{{Infobox weg Frankrijk A-weg \| nummer=126 \| titel=Autoroute A126 \| kaart= \| lengte=7 \| departement=[[Essonne (departement)\|Essonne]] \| regio=[[Île-de-France]] \| foto= \| bijschrift= }} {{Tabelrij weg/knooppunt\|\|{{Pictogram weg Frankrijk A-weg\|6}} naar [[Parijs]]/[[Lyon]]}} {{Tabelrij weg/knooppunt\|\|{{Pictogram weg Frankrijk A-weg\|10}} naar [[Parijs]]}} {{Tabelrij weg/snelwegafrit\|\|Massy}} {{Tabelrij weg/knooppunt\|\|{{Pictogram weg Frankrijk A-weg\|10}} naar [[Orléans]]}} {{Tabelrij weg/snelwegafrit\|\|Palaiseau}} \|} \|} De '''Autoroute 126 (A126)''' is een [[Frankrijk\|Franse]] [[autosnelweg]] gelegen in de zuidelijke voorsteden van [[Parijs (hoofdbetekenis)\|Parijs]]. De snelweg is zo'n 7 kilometer lang en heeft 1x2 rijstroken op de stukken waar hij niet samenloopt met de [[A10 (Frankrijk)\|A10]]. De weg start ter hoogte van [[Chilly-Mazarin]] en loopt westwaarts richting de A10. De A126 takt af van de A10 ter hoogte van [[Palaiseau]], waar zich tevens een afrit bevindt. Vervolgens gaat de baan over in de D36. {{Navigatie autosnelwegen Frankrijk}} {{DEFAULTSORT:A126}} [[Categorie:Autosnelweg in Frankrijk]] [[Categorie:Weg in Essonne]]	49,966,479	[{"title": "Autoroute A126", "data": {"Land": "Frankrijk", "Regio": "\u00cele-de-France", "Departement": "Essonne", "Lengte": "7 km"}}, {"title": "Traject", "data": {"Knooppunt van wegen": ["naar Parijs/Lyon", "naar Parijs", "naar Orl\u00e9ans"], "Afrit autosnelweg": ["Massy", "Palaiseau"]}}, {"title": "Lijst van Franse autosnelwegen", "data": {"Portaal": "Verkeer & Vervoer \u00b7 Frankrijk"}}]	false
# 85 mm M1939 (52-K) Het 85 mm M1939 (52-K) luchtverdedigingskanon (Russisch: 85-мм зенитная пушка обр. 1939 г. (52-К)) was een Russisch kanon bedoeld voor gebruik tegen vijandelijke vliegtuigen. Het kanon kon 360 graden om zich heen schieten en had een elevatie van 82 graden tot -3 graden. ## Tankkanonnen D-5T en ZiS-53 In 1942 werden er twee verschillende tankkanonnen gemaakt op basis van dit kanon: de D-5T en ZiS-53. Dit werd gedaan omdat het F-34 kanon niet genoeg vuurkracht had om Duitse tankpantsers te doorboren. De D-5T (oorspronkelijk D-5, want de "T" staat voor Танк, wat tank betekent) was ontworpen door het ontwerpbureau van generaal Fjodor Petrov en werd uiteindelijk toegepast op de SU-122 om de SU-85 tankjager te maken. De D-5 was te groot voor de oorspronkelijke T-34/76 geschutskoepel en er werd dus een nieuwe ontworpen. Het ontwerpbureau van generaal Vasili Grabin kreeg dezelfde opdracht en kwam met het ZiS-53 kanon. A. Savin nam de opdracht van Grabin over, omdat Grabin werd overgeplaatst. Ook K. Siderenko kwam met een ontwerp: de S-18. Na testen kwam Gabins ontwerp (ZiS-53) als beste uit de test, maar deze werd niet toegepast, omdat Petrovs D-5 al een aangepaste geschutskoepel had en dus meteen in productie kon worden genomen. De S-18 was niet goed genoeg en het ontwerp werd afgedankt. De nieuwe tank kreeg de naam T-34/85. De ZiS-53 werd nog door gemodificeerd tot de ZiS-S-53, met de tweede "S" verwijzend naar Savins aanpassingen, zodat hij in de nieuwe geschutskoepel van de T-34/85 zou passen, maar werd door te weinig vuurkracht afgedankt. Later bleek echter dat het nieuwe kanon vergeleken met zijn Duitse tegenhangers (de Panther en Tiger) te zwak was en het 100 mm M1944 (BS-3) veldkanon werd ontworpen.	nlwiki/3969042	nlwiki	3,969,042	85 mm M1939 (52-K)	https://nl.wikipedia.org/wiki/85_mm_M1939_(52-K)	2022-01-03T15:03:22Z	nl	Q706907	14,743	{{Infobox wapen \| naam = 85 mm M1939 (52-K) luchtverdedigingskanon \| afbeelding = 52k nn.jpg \| onderschrift = 52-K in het kremlin van [[Nizjni Novgorod]], [[Rusland]] \| type = Luchtverdedigingskanon \| oorsprong = [[Sovjet-Unie]] \| dienst = \| gebruikt_door = Sovjet-Unie en later door alle landen achter het [[IJzeren Gordijn]] \| oorlogen = [[Tweede Wereldoorlog]] \| ontwerper = \| ontwerp_datum = \| producent = \| eenheidskost = \| productie_datum = 1939-1945 \| aantal = \| varianten = \| gewicht = 4500 KG \| lengte = 7,05m \| deel_lengte = 55 [[kaliber (wapen)\|kalibers]] \| breedte = 2,15m \| hoogte = 2,25m \| diameter = \| crew = 7 \| patroon = 85×629 mm. R \| kaliber = 85mm \| actie = \| tempo = 10 tot 12 schoten per minuut \| snelheid = 792 m/s \| bereik = 10.500m \| max_bereik = 15,65km \| voeding = \| richtmiddelen = }} Het '''85 mm M1939 (52-K) luchtverdedigingskanon''' ([[Russisch]]: 85-мм зенитная пушка обр. 1939 г. (52-К)) was een [[Sovjet-Unie\|Russisch]] kanon bedoeld voor gebruik tegen vijandelijke [[vliegtuigen]]. Het kanon kon 360 graden om zich heen schieten en had een elevatie van 82 graden tot -3 graden. ==Tankkanonnen D-5T en ZiS-53== In 1942 werden er twee verschillende tankkanonnen gemaakt op basis van dit kanon: de '''D-5T''' en '''ZiS-53'''. Dit werd gedaan omdat het [[F-34]] kanon niet genoeg vuurkracht had om [[Nazi-Duitsland\|Duitse]] tankpantsers te doorboren. De D-5T (oorspronkelijk D-5, want de "T" staat voor ''Танк'', wat [[Tank (voertuig)\|tank]] betekent) was ontworpen door het ontwerpbureau van generaal [[Fjodor Petrov]] en werd uiteindelijk toegepast op de [[SU-122]] om de [[SU-85]] [[tankjager]] te maken. De D-5 was te groot voor de oorspronkelijke [[T-34\|T-34/76]] [[geschutskoepel]] en er werd dus een nieuwe ontworpen. Het ontwerpbureau van generaal [[Vasili Grabin]] kreeg dezelfde opdracht en kwam met het ZiS-53 kanon. [[A. Savin]] nam de opdracht van Grabin over, omdat Grabin werd overgeplaatst. Ook [[K. Siderenko]] kwam met een ontwerp: de S-18. Na testen kwam Gabins ontwerp (ZiS-53) als beste uit de test, maar deze werd niet toegepast, omdat Petrovs D-5 al een aangepaste geschutskoepel had en dus meteen in productie kon worden genomen. De S-18 was niet goed genoeg en het ontwerp werd afgedankt. De nieuwe tank kreeg de naam [[T-34-85\|T-34/85]]. De ZiS-53 werd nog door gemodificeerd tot de '''ZiS-S-53''', met de tweede "S" verwijzend naar Savins aanpassingen, zodat hij in de nieuwe geschutskoepel van de T-34/85 zou passen, maar werd door te weinig vuurkracht afgedankt. Later bleek echter dat het nieuwe kanon vergeleken met zijn Duitse tegenhangers (de [[Panther (tank)\|Panther]] en [[Tiger I\|Tiger]]) te zwak was en het [[100 mm M1944 (BS-3)\|100 mm M1944 (BS-3) veldkanon]] werd ontworpen. {{Appendix\|2= {{References}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=85 mm air defense gun M1939 (52-K)}} }} {{Commonscat\|85-mm air defense gun model 1939 (52-К)\|85 mm M1939 (52-K)}} [[Categorie:Russische artillerie in de Tweede Wereldoorlog]]	60,728,653	[{"title": "85 mm M1939 (52-K) luchtverdedigingskanon", "data": {"Type": "Luchtverdedigingskanon", "Land van oorsprong": "Sovjet-Unie"}}, {"title": "Dienstgeschiedenis", "data": {"Gebruikt door": "Sovjet-Unie en later door alle landen achter het IJzeren Gordijn", "Oorlogen": "Tweede Wereldoorlog"}}, {"title": "Productiegeschiedenis", "data": {"Geproduceerd": "1939-1945"}}, {"title": "Specificaties", "data": {"Massa": "4500 KG", "Lengte": ["7,05m", "55 kalibers"], "Breedte": "2,15m", "Hoogte": "2,25m", "Bemanning": "7", "Patroon": "85\u00d7629 mm. R", "Kaliber": "85mm", "Vuursnelheid": "10 tot 12 schoten per minuut", "Projectielsnelheid": "792 m/s", "Effectief bereik": "10.500m", "Maximum bereik": "15,65km"}}]	false
# AJS Model 4-serie 1935-1936 De AJS Model 4-serie 1935-1936 was een serie 500cc-motorfietsen die het Britse merk AJS produceerde in 1935 en 1936. ## Voorgeschiedenis AJS in Wolverhampton was in 1927 begonnen met de productie van 500cc-zijklepmotoren, de AJS Model 9-serie. ### Overname door Matchless Vanaf 1929 begon het bedrijf echter in financiële nood te komen en in 1931 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen. Eind 1931 werd de motorfietstak en de goodwill voor 20.000 pond gekocht door Matchless in Woolwich. De productie in Wolverhampton werd onmiddellijk gestaakt en overgebracht naar Woolwich. AJS had op dat moment nog een breed scala aan modellen: de 250cc-modellen van de Model 12-serie, de 350cc-modellen van de Model 4-serie, de Model 5-serie, de Model 6-serie en de Model 7-serie, de 500cc-modellen van de Model 8-serie, de Model 9-serie en de Model 10-serie en de zware AJS V-twins die vooral geschikt waren als zijspantrekker. Het modellenaanbod van Matchless was nogal beperkt. In 1931 leverde ook dat merk de zware V-twins van de Matchless Model X-serie en daarnaast werkte men aan twee projecten die eigenlijk al aan het mislukken waren: de 400cc-V-twin Silver Arrow en de 600cc-V4 Silver Hawk. ### Type-aanduiding Zo vormde het uitgebreide leveringsprogramma van AJS een welkome aanvulling van het Matchless-programma. Beide merken bleven aanvankelijk naast elkaar bestaan, maar de AJS-V-twin Model T2 uit 1932 was feitelijk al een kopie van het Matchless Model X/3. De letter "T" stond bij AJS voor het modeljaar 1932. Vanaf 1933 ging Matchless ook de jaartallen in de type-aanduiding toepassen, niet met letters, maar met het concrete bouwjaar. Het AJS Model T9 werd bijvoorbeeld AJS Model 33/9 in 1933. ### 1935 Halverwege de jaren dertig begon Matchless ook onder eigen naam lichtere modellen te ontwikkelen, te beginnen bij de 250cc-Matchless Model F7-serie van 1934. De werd geproduceerd naast de AJS Model 12-serie en de AJS Model 22-serie. In 1935 volgde het 350cc-Matchless Model 35/D3 dat naast de AJS-series Model 5, Model 6, Model 7, Model 16 en Model 26 werd uitgebracht. #### 500cc-modellen AJS leverde al de Model 8-serie, sportmotoren met een kopklepmotor, de Model 10-serie clubmanracers met bovenliggende nokkenas en de Model 9-serie, toermotoren annex zijspantrekkers met zijklepmotor. Matchless zette daar onder eigen merknaam de sportmodellen met kopklepmotor 35/D80 en 35/D90 én de zijklepper 35/D5 naast. Bovendien verschenen de AJS-modellen 35/4, 35/14 en 35/18. Omdat sommige modellen ook nog meerdere versies hadden, zoals "Standard", "De Luxe", "Competition" en "Racing", konden klanten binnen het samenwerkingsverband AJS/Matchless kiezen uit niet minder dan elf 500cc-modellen. ## AJS Modellen 35/4 en 36/4 Het AJS-Model 34/9 had een zijklepmotor met een licht voorover hellende cilinder en een boring-slagverhouding van 84 x 90 mm. Matchless besloot om deze motor in 1935 niet over te nemen. De Matchless-modellen 35/D80, 35/D90 en 35/D5 en de AJS-modellen 35/4 en 35/14 kregen allemaal een andere motor met een boring-slagverhouding van 82,5 x 93 mm. Bij de zijklepper Matchless 35/D5 helde de cilinder net als bij het AJS Model 35/9 licht voorover, bij de AJS-modellen 35/4 en 35/14 stond de cilinder rechtop. Kenmerkend verschil met het Model 35/14 was dat bij het Model 35/14 een ontstekingsmagneet voor de cilinder was gemonteerd. Het Model 35/4 had een dynamo-bobine-ontstekingssysteem dat achter de cilinder was geplaatst. Het Model 35/4 had een "Lo-Ex" aluminium zuiger en de krukas was gelagerd met kogellagers. Het blok toonde veel gelijkenis van dat van de AJS Model S9 Heavy, wat niet verwonderlijk was omdat AJS in 1931 door Matchless was opgekocht. De kleppen waren door een metalen plaatje ingesloten en de machine had een handbediende kleplichter om het starten makkelijker te maken. Het dry-sump smeersysteem had een 1,7 liter olietankje onder het zadel. De vierversnellingsbak was nog handgeschakeld, de primaire ketting liep in een oliebad en de secundaire ketting had een kettingschermpje met zijplaat om de achterband tegen oliespatten te beschermen. Op het voorste kettingtandwiel zat een transmissiedemper. Er was al een moderne middenbok aanwezig, maar ook nog een ouderwetse voorwielstandaard. Het achterwiel kon worden uitgebouwd zonder de ketting of de trommelrembediening te verwijderen. Een afneembare bagagedrager kostte 15 shilling extra. De Girder-parallellogramvork was voorzien van drie frictiedempers: twee schokdempers en een stuurdemper. In 1936 volgde het Model 36/4, dat vrijwel identiek was. Het kostte 48 pond, twee pond minder dan het Model 36/14 en drie pond minder dan het Matchless Model 36/D5. ## Einde productie Na 1936 snoeide Matchless in het modellenaanbod bij de zijkleppers. Onder eigen naam werd de D5 vervangen door de G5 die na 1938 ook verdween en bij AJS bleef alleen het Model 9 in productie.	nlwiki/5293244	nlwiki	5,293,244	AJS Model 4-serie 1935-1936	https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_4-serie_1935-1936	2022-01-20T12:37:57Z	nl	Q85369447	25,561	{{Zie artikel\|Dit artikel behandelt de 500cc-AJS Model 4-modellen uit 1935 en 1936. Voor de 350cc-AJS Model 4-serie van 1925-1931 zie [[AJS Model 4-serie 1925-1931]].}} {{Infobox motorfietstype \|naam = AJS Model 4-serie 1935-1936 \|afbeelding = \|onderschrift = \|merk = [[AJS]] \|aka = \|categorie = [[Toermotorfiets\|Toermotor]] \|jaren = 1935-1936 \|voorganger = [[AJS Model 34/9]] \|opvolger = [[AJS Model 37/9]] \|motortype= [[Zijklepmotor]] \|bouwwijze = Staande eencilinder \|koeling = [[Luchtkoeling\|Lucht]] \|boring = 82,5 mm \|slag = 93 mm \|cilinderinhoud = 497,1 cc \|brandstofsysteem = [[Amal (carburateur)\|Amal]] straight flow met [[twistgrip]]-control \|ontsteking = [[Bobine]] \|smering = [[Dry-sumpsysteem\|Dry-sump]] \|compressieverhouding = \|vermogen = 5 pk<ref>Het genoemde "vermogen" was het berekende [[fiscaal vermogen]] volgens de tabel van de [[Auto-Cycle Union]]. Het werkelijke [[vermogen (natuurkunde)\|vermogen]] lag vaak veel hoger. Het 500cc-[[AJS Model R10\|Model R10]] uit 1930 leverde ten minste 30 pk maar werd als 5pk-model aangeduid.</ref> \|topsnelheid = \|primaire aandrijving = [[Kettingaandrijving\|Ketting]] \|koppeling = Meervoudige droge plaat \|versnellingen = 4 \|secundaire aandrijving = Ketting \|frame = Semi-[[dubbel wiegframe]] \|voorvork = [[Girder]]-type [[parallellogramvork]] \|achtervork = Star \|remmen = [[Trommelrem]]men \|tankinhoud = 12,5 liter \|droog gewicht = }} De '''AJS Model 4-serie 1935-1936''' was een serie 500cc-[[motorfiets]]en die het Britse merk [[AJS]] produceerde in 1935 en 1936. {{inhoud links\|klein}} ==Voorgeschiedenis== AJS in [[Wolverhampton]] was in 1927 begonnen met de productie van 500cc-[[zijklepmotor]]en, de [[AJS Model 9-serie]]. ===Overname door Matchless=== Vanaf 1929 begon het bedrijf echter in financiële nood te komen en in 1931 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen. Eind 1931 werd de motorfietstak en de goodwill voor 20.000 [[pond sterling\|pond]] gekocht door [[Matchless]] in [[Woolwich]]. De productie in Wolverhampton werd onmiddellijk gestaakt en overgebracht naar Woolwich. AJS had op dat moment nog een breed scala aan modellen: de 250cc-modellen van de [[AJS Model 12-serie\|Model 12-serie]], de 350cc-modellen van de [[AJS Model 4-serie 1925-1931\|Model 4-serie]], de [[AJS Model 5-serie\|Model 5-serie]], de [[AJS Model 6-serie\|Model 6-serie]] en de [[AJS Model 7-serie\|Model 7-serie]], de 500cc-modellen van de [[AJS Model 8-serie 1926-1940\|Model 8-serie]], de Model 9-serie en de [[AJS Model 10-serie\|Model 10-serie]] en de zware [[AJS V-twins]] die vooral geschikt waren als [[zijspantrekker]]. Het modellenaanbod van Matchless was nogal beperkt. In 1931 leverde ook dat merk de zware V-twins van de [[Matchless Model X-serie]] en daarnaast werkte men aan twee projecten die eigenlijk al aan het mislukken waren: de 400cc-V-twin [[Matchless Silver Arrow-serie\|Silver Arrow]] en de 600cc-[[V-motor\|V4]] [[Matchless Silver Hawk-serie\|Silver Hawk]]. ===Type-aanduiding=== Zo vormde het uitgebreide leveringsprogramma van AJS een welkome aanvulling van het Matchless-programma. Beide merken bleven aanvankelijk naast elkaar bestaan, maar de AJS-V-twin [[AJS Model T2\|Model T2]] uit 1932 was feitelijk al een kopie van het [[Matchless Model X/3]]. De letter "T" stond bij AJS voor het modeljaar 1932. Vanaf 1933 ging Matchless ook de jaartallen in de type-aanduiding toepassen, niet met letters, maar met het concrete bouwjaar. Het [[AJS Model T9]] werd bijvoorbeeld [[AJS Model 33/9]] in 1933. ===1935=== Halverwege de [[1930-1939\|jaren dertig]] begon Matchless ook onder eigen naam lichtere modellen te ontwikkelen, te beginnen bij de 250cc-[[Matchless Model F7-serie]] van 1934. De werd geproduceerd naast de [[AJS Model 12-serie]] en de [[AJS Model 22-serie]]. In 1935 volgde het 350cc-[[Matchless Model 35/D3]] dat naast de AJS-series Model 5, Model 6, Model 7, [[AJS Model 16-serie\|Model 16]] en [[AJS Model 26-serie\|Model 26]] werd uitgebracht. ====500cc-modellen==== AJS leverde al de [[AJS Model 8-serie 1926-1940\|Model 8-serie]], [[sportmotor]]en met een [[kopklepmotor]], de [[AJS Model 10-serie\|Model 10-serie]] [[clubman]]racers met [[bovenliggende nokkenas]] en de [[AJS Model 9-serie\|Model 9-serie]], [[toermotorfiets\|toermotoren]] annex [[zijspantrekker]]s met zijklepmotor. Matchless zette daar onder eigen merknaam de sportmodellen met kopklepmotor [[Matchless Model 35/D80\|35/D80]] en [[Matchless Model 35/D90\|35/D90]] én de zijklepper [[Matchless Model 35/D5\|35/D5]] naast. Bovendien verschenen de AJS-modellen '''35/4''', [[AJS Model 35/14\|35/14]] en [[AJS Model 35/18\|35/18]]. Omdat sommige modellen ook nog meerdere versies hadden, zoals "Standard", "De Luxe", "Competition" en "Racing", konden klanten binnen het samenwerkingsverband AJS/Matchless kiezen uit niet minder dan elf 500cc-modellen. ==AJS Modellen 35/4 en 36/4== Het AJS-Model 34/9 had een zijklepmotor met een licht voorover hellende [[cilinder (motor)\|cilinder]] en een [[boring-slagverhouding]] van 84 x 90 mm. Matchless besloot om deze motor in 1935 niet over te nemen. De Matchless-modellen 35/D80, 35/D90 en 35/D5 en de AJS-modellen '''35/4''' en 35/14 kregen allemaal een andere motor met een boring-slagverhouding van 82,5 x 93 mm. Bij de zijklepper Matchless 35/D5 helde de cilinder net als bij het AJS Model 35/9 licht voorover, bij de AJS-modellen 35/4 en 35/14 stond de cilinder rechtop. Kenmerkend verschil met het Model 35/14 was dat bij het Model 35/14 een ontstekingsmagneet voor de cilinder was gemonteerd. Het Model 35/4 had een [[dynamo]]-[[bobine]]-[[ontstekingssysteem]] dat achter de cilinder was geplaatst. Het Model 35/4 had een "Lo-Ex"<ref>Lo-Ex = Low Expansion. De zuiger was opgebouwd uit een [[aluminium]]-[[legering]] met een beperkte [[uitzettingscoëfficiënt]].</ref> [[aluminium]] [[zuiger]] en de [[krukas]] was gelagerd met [[kogellager]]s. Het blok toonde veel gelijkenis van dat van de [[AJS Model S9 Heavy]], wat niet verwonderlijk was omdat [[AJS]] in 1931 door Matchless was opgekocht. De [[kleppen]] waren door een metalen plaatje ingesloten en de machine had een handbediende kleplichter om het starten makkelijker te maken. Het [[dry-sumpsysteem\|dry-sump smeersysteem]] had een 1,7 liter olietankje onder het zadel. De vier[[versnellingsbak]] was nog handgeschakeld, de [[primaire aandrijving\|primaire ketting]] liep in een oliebad en de secundaire ketting had een kettingschermpje met zijplaat om de achterband tegen oliespatten te beschermen. Op het voorste kettingtandwiel zat een [[transmissiedemper]]. Er was al een moderne [[middenbok]] aanwezig, maar ook nog een ouderwetse voorwielstandaard. Het achterwiel kon worden uitgebouwd zonder de ketting of de trommelrembediening te verwijderen. Een afneembare bagagedrager kostte 15 [[Britse shilling\|shilling]] extra. De [[Girder]]-[[parallellogramvork]] was voorzien van drie [[frictiedemper]]s: twee [[schokdemper]]s en een [[stuurdemper]]. In 1936 volgde het '''Model 36/4''', dat vrijwel identiek was. Het kostte 48 pond, twee pond minder dan het Model 36/14 en drie pond minder dan het Matchless Model 36/D5. ==Einde productie== Na 1936 snoeide Matchless in het modellenaanbod bij de zijkleppers. Onder eigen naam werd de D5 vervangen door de [[Matchless Model G5-serie\|G5]] die na 1938 ook verdween en bij AJS bleef alleen het Model 9 in productie. {{Appendix\|1=Bronnen\|2= * http://archives.jampot.dk/promotional/Sales_Brochures/A_Pre-war/1936_AJS_Sales_Brochure.pdf ;Voetnoten {{References}} }} [[Categorie:Motorfietsserie van AJS\|4 Model 4-serie 1935-1936]]	60,901,545	[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Categorie": "Toermotor", "Productiejaren": "1935-1936", "Voorganger": "AJS Model 34/9", "Opvolger": "AJS Model 37/9"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Zijklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Boring": "82,5 mm", "Slag": "93 mm", "Cilinderinhoud": "497,1 cc", "Brandstofsysteem": "Amal straight flow met twistgrip-control", "Ontstekingssysteem": "Bobine", "Smeersysteem": "Dry-sump"}}, {"title": "Prestaties", "data": {"Vermogen": "5 pk"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting", "Koppeling": "Meervoudige droge plaat", "Versnellingen": "4", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}, {"title": "Rijwielgedeelte", "data": {"Frame": "Semi-dubbel wiegframe", "Voorvork": "Girder-type parallellogramvork", "Achtervork": "Star", "Remmen": "Trommelremmen", "Tankinhoud": "12,5 liter"}}]	false
# AJS Model 8 1960-1963 Het AJS Model 8 was een 350cc-motorfiets die het Britse merk AJS produceerde van 1960 tot 1963. ## Voorgeschiedenis AJS, opgericht in 1909 in Wolverhampton, leverde voor de Tweede Wereldoorlog een groot scala aan modellen. Rond 1930 begon het in financiële problemen te komen en in 1931 werd de motorfietstak met de goodwill verkocht aan Matchless in Woolwich. De productie werd onmiddellijk naar Londen verplaatst, maar AJS en Matchless bleven grotendeels hun eigen modellen produceren. In 1937, toen ook Sunbeam was overgenomen, ging het samenwerkingsverband Associated Motor Cycles heten. Toen de oorlog uitbrak werd de productie van civiele motorfietsen stilgelegd, maar AMC leverde 80.000 exemplaren van de Matchless G3/L aan het Britse leger. Na de oorlog werd de zelfstandigheid van AJS drastisch beperkt. In feite leverde men Matchless-motorfietsen die door badge-engineering ook als "AJS" verkocht werden. Zo was de 350cc-Matchless Model G3-serie vrijwel gelijk aan de AJS Model 16-serie en de 500cc-Matchless Model G80-serie identiek aan de AJS Model 18-serie. Deze modelseries bleven tot 1966 bestaan. ### AJS Model 14-serie In 1958 volgden 250cc-modellen: de Matchless Model G2-serie en de AJS Model 14-serie. Het waren 250cc-eencilinderviertakten met een korte slag motor (69,9 x 64,8 mm). De machine werd geen succes, vooral omdat ze nogal ouderwets gebouwd was. Hoewel het blok er strak uitzag omdat het carter zowel de 1,4 liter-olietank als de versnellingsbak omsloot, was het nog steeds een pre unit (losse) versnellingsbak, terwijl de unit construction al lang gangbaar was. Dat betekende dat eigenaars nog steeds een primaire ketting moesten onderhouden. Pas in 1962 werd dat veranderd toen de primaire aandrijving door tandwielen werd verzorgd. ## AJS Model 8 Het AJS Model 8 verscheen in 1960. Het was een vreemde eend in de bijt, want zowel AJS als Matchless leverden al 350cc-machines. Het Model 8 kreeg zijn eigen motor, feitelijk een grotere versie van het Model 14, met de olietank in het carter en nog steeds met een losse versnellingsbak, hoewel het door de constructie van het blok leek alsof de versnellingsbak was ingebouwd. Aanvankelijk had ook dit model nog een primaire ketting, die in 1962 werd vervangen door een tandwielset. Boring en slag bedroegen 72 x 85,5 mm, ook al afwijkend van de andere modellen. Het Model 8 ging al in 1963 uit productie. Zowel AJS als Matchless maakten toen al zware tijden door. Hun 21pk-sterke 350cc-modellen werden overtroefd door de 305cc-Honda CB 77 Super Sport, die 28 pk leverde. Zelfs de 250cc-Honda CB 72 Super Sport was met 24 pk sterker. Bovendien leverde AMC nog de AJS-modellen 16MS en 16C en de Matchless-modellen G3/LS en G3/LCS. - Het 350cc-AJS Model 8... - ...was duidelijk afgeleid van het 250cc-AJS Model 14	nlwiki/5296900	nlwiki	5,296,900	AJS Model 8 1960-1963	https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_8_1960-1963	2024-02-10T11:48:51Z	nl	Q79413182	20,154	{{Zie artikel\|Dit artikel behandelt het 350cc-AJS Model 8 dat van 1960 tot 1963 werd geproduceerd. Voor de 500cc-modellen van 1926 tot 1940 zie [[AJS Model 8-serie 1926-1940]]''.}} {{Infobox motorfietstype \|naam = AJS Model 8 1960-1963 \|afbeelding = AJS Model 8 350cc (1962).jpg \|onderschrift = AJS Model 8 uit 1962 \|merk = [[AJS]] \|aka = [[Matchless G5]] \|categorie = [[Toermotorfiets\|Toermotor]] \|jaren = 1960-1963 \|voorganger = \|opvolger = \|motortype= [[Stoterstang]]en [[kopklepmotor]] \|bouwwijze = Staande eencilinder \|koeling = [[Luchtkoeling\|Lucht]] \|boring = 72 mm \|slag = 85,5 mm \|cilinderinhoud = 348,1 cc \|brandstofsysteem = [[Amal (carburateur)\|Amal]] Monobloc 389/42 [[carburateur]] \|ontsteking = \|smering = [[Dry-sumpsysteem\|Dry-sump]] \|compressieverhouding = 6,9:1 \|vermogen = 21 pk bij 6.250 [[toeren per minuut\|tpm]] \|topsnelheid = \|primaire aandrijving = [[Kettingaandrijving\|Ketting]], vanaf 1962: [[tandwiel]]en \|koppeling = Meervoudige natte plaat \|versnellingen = 4 \|secundaire aandrijving = Ketting \|frame = [[Wiegframe]] \|voorvork = [[Associated Motor Cycles\|AMC]]-[[teledraulic]] \|achtervork = [[Swingarm]] \|remmen = [[Trommelrem]]men \|tankinhoud = 12,5 liter \|droog gewicht = 154 kg }} Het '''AJS Model 8''' was een 350cc-[[motorfiets]] die het Britse merk [[AJS]] produceerde van 1960 tot 1963. {{inhoud links\|klein}} ==Voorgeschiedenis== AJS, opgericht in 1909 in [[Wolverhampton]], leverde voor de [[Tweede Wereldoorlog]] een groot scala aan modellen. Rond 1930 begon het in financiële problemen te komen en in 1931 werd de motorfietstak met de [[goodwill]] verkocht aan [[Matchless]] in [[Woolwich]]. De productie werd onmiddellijk naar Londen verplaatst, maar AJS en Matchless bleven grotendeels hun eigen modellen produceren. In 1937, toen ook [[Sunbeam (motorfiets)\|Sunbeam]] was overgenomen, ging het samenwerkingsverband [[Associated Motor Cycles]] heten. Toen de oorlog uitbrak werd de productie van civiele motorfietsen stilgelegd, maar AMC leverde 80.000 exemplaren van de [[Matchless G3/L]] aan het Britse leger. Na de oorlog werd de zelfstandigheid van AJS drastisch beperkt. In feite leverde men Matchless-motorfietsen die door [[badge-engineering]] ook als "AJS" verkocht werden. Zo was de 350cc-[[Matchless Model G3-serie]] vrijwel gelijk aan de [[AJS Model 16-serie]] en de 500cc-[[Matchless Model G80-serie]] identiek aan de [[AJS Model 18-serie]]. Deze modelseries bleven tot 1966 bestaan. ===AJS Model 14-serie=== In 1958 volgden 250cc-modellen: de [[Matchless Model G2-serie]] en de [[AJS Model 14-serie 1958-1966\|AJS Model 14-serie]]. Het waren 250cc-eencilinder[[viertaktmotor\|viertakten]] met een korte slag motor (69,9 x 64,8 mm). De machine werd geen succes, vooral omdat ze nogal ouderwets gebouwd was. Hoewel het blok er strak uitzag omdat het [[carter (motortechniek)\|carter]] zowel de 1,4 liter-olietank als de [[versnellingsbak]] omsloot, was het nog steeds een [[pre unit]] (losse) [[versnellingsbak]], terwijl de [[unit construction]] al lang gangbaar was. Dat betekende dat eigenaars nog steeds een [[primaire aandrijving\|primaire ketting]] moesten onderhouden. Pas in 1962 werd dat veranderd toen de primaire aandrijving door [[tandwiel]]en werd verzorgd. ==AJS Model 8== Het '''AJS Model 8''' verscheen in 1960. Het was een vreemde eend in de bijt, want zowel AJS als Matchless leverden al 350cc-machines. Het Model 8 kreeg zijn eigen motor, feitelijk een grotere versie van het Model 14, met de olietank in het carter en nog steeds met een losse versnellingsbak, hoewel het door de constructie van het blok leek alsof de versnellingsbak was ingebouwd. Aanvankelijk had ook dit model nog een primaire ketting, die in 1962 werd vervangen door een tandwielset. [[Boring (werktuigbouw)\|Boring]] en [[slag (zuiger)\|slag]] bedroegen 72 x 85,5 mm, ook al afwijkend van de andere modellen. Het Model 8 ging al in 1963 uit productie. Zowel AJS als Matchless maakten toen al zware tijden door. Hun 21pk-sterke 350cc-modellen werden overtroefd door de 305cc-[[Honda CB 77 Super Sport]], die 28 pk leverde. Zelfs de 250cc-[[Honda CB 72 Super Sport]] was met 24 pk sterker. Bovendien leverde AMC nog de AJS-modellen [[AJS Model 16MS\|16MS]] en [[AJS Model 16C\|16C]] en de Matchless-modellen [[Matchless G3/LS\|G3/LS]] en [[Matchless G3/LCS\|G3/LCS]]. <gallery widths="230" heights="230"> Afbeelding: AJS Model 8 (1961).jpg\|Het 350cc-AJS Model 8... Afbeelding: AJS Model 14CSR (1965).jpg\|...was duidelijk afgeleid van het 250cc-[[AJS Model 14]] </gallery> {{Appendix\|2= * https://www.motorcyclespecs.co.za/model/AJS/AJS%20Model%208%20350.htm }} [[Categorie:Motorfiets van AJS\|8 Model 8 1960-1963]] [[Categorie:Motorfiets van Associated Motor Cycles\|AJS Model 08 1960-1963]]	67,011,340	[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Aka": "Matchless G5", "Categorie": "Toermotor", "Productiejaren": "1960-1963"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Stoterstangen kopklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Boring": "72 mm", "Slag": "85,5 mm", "Cilinderinhoud": "348,1 cc", "Brandstofsysteem": "Amal Monobloc 389/42 carburateur", "Smeersysteem": "Dry-sump", "Compressieverhouding": "6,9:1"}}, {"title": "Prestaties", "data": {"Vermogen": "21 pk bij 6.250 tpm"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting, vanaf 1962: tandwielen", "Koppeling": "Meervoudige natte plaat", "Versnellingen": "4", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}, {"title": "Rijwielgedeelte", "data": {"Frame": "Wiegframe", "Voorvork": "AMC-teledraulic", "Achtervork": "Swingarm", "Remmen": "Trommelremmen", "Tankinhoud": "12,5 liter", "Droog gewicht": "154 kg"}}]	false
# AJS Model 4-serie 1925-1931 De AJS Model 4-serie 1925-1931 was een serie motorfietsen die het Britse merk AJS produceerde van 1925 tot 1931. ## Voorgeschiedenis AJS was haar productie in 1910 begonnen met de Modellen A en B. Het Model A was aanvankelijk het spaarmodel zonder versnellingsbak. Het Model B was het sportmodel met twee versnellingen dat ook in de dat ook in de Junior TT van 1911 werd ingezet. De productie van het Model A eindigde in 1912, maar het Model B bleef in verschillende uitvoeringen in productie en werd als "TT Model" zeer succesvol in de TT van Man van 1920, 1921 en 1922. In 1924 leverde AJS vier uitvoeringen van de machine: Het zijklep-toermodel B1, de kopklep-sportmodellen B3 en B4 en het zijklep-sportmodel B5. Al deze modellen hadden inmiddels drie versnellingen, maar het Model B5 had als enige nog een velgrem in het voorwiel, terwijl de andere modellen al trommelremmen hadden. ## Jaren twintig In 1925 veranderde er niet zo zeer iets aan de motorfietsen, maar wel aan de type-aanduiding. AJS introduceerde een jaarlijkse wijziging waarbij letters werden gebruikt. In 1925 was dat de letter "E", gevolgd door het typenummer. Het AJS Model B werd zo AJS Model E3. Het Model B1 werd AJS Model E4, het Model B3 werd AJS Model E7, het Model B5 werd AJS Model E5 en het Model B4 werd AJS Model E6. In de volgende jaren bleven de cijfers gelijk, maar de letters veranderden: in 1926 G, in 1927 H, in 1928 K, in 1929 M, in 1930 R, in 1931 S en in 1932 T. ### Model E4 1925 Het Model E4 uit 1925 was nog steeds tamelijk eenvoudig. Net als de modellen E3 en E5 had het een 350cc-zijklepmotor. Het Model E5 was het standaard sportmodel, het Model E4 het luxe sportmodel en het Model E3 werd aangeprezen als "De Luxe Touring". Het Model E4 had dan ook voetsteunen in plaats van treeplanken en een lager stuur. Het had drie versnellingen, een Amac-carburateur en een Lucas-ontstekingsmagneet. De boring bedroeg 74 mm, de slag 81 mm. De cilinderkop werd op zijn plaats gehouden door een klem met beugels die in het carter geschroefd zaten. Terwijl het Model E5 nog een velgrem in het voorwiel had, kreeg het Model E4 trommelremmen in beide wielen. De vering werd verzorgd door een parallellogramvork en het achterframe was ongeveerd. De ontstekingsmagneet zat aan de voorkant van het motorblok en werd vanaf de uitlaatnokkenas aangedreven door een kettinkje. Het open brugframe had een dubbele bovenbuis met een flattank. Daarin zat ook het oliereservoir. De machine had een total loss-smeersysteem met het handpompje op de tank. Het schakelquadrant met hefboom zat rechts naast de tank, de koppeling was handbediend. Achter op de drieversnellingsbak zat de kickstarter. Zowel de primaire- als de secundaire aandrijving werden verzorgd door Renolds-kettingen. Beide wielen hadden een wielstandaard en het achterwiel kon snel in- en uitgebouwd worden. Verlichting werd niet geleverd, maar kon wel als accessoire besteld worden. Gas en voorontsteking werden geregeld door manettes op het stuur, de koppeling met een stuurhendel links, de voorrem met een stuurhendel rechts, de schakelhefboom zat rechts naast de tank en de achterrem werd met de linkervoet bediend. Het Model E4 werd verkocht als "3½pk-model". Het voorgaande Model B1 was nog verkocht als 2¾pk-model. ### Model G4 1926 Voor het Model G4 in 1927 konden klanten tegen extra betaling een oliepompje bestellen. Dat werd door de uitlaatnokkenas aangedreven en was slechts een aanvulling op de total loss-handsmering. Die bleef behouden en de olie werd ook niet teruggevoerd naar de tank, zoals bij het latere dry-sumpsysteem. ### Modellen H4 en K4 1927-1928 Bij het Model H4 uit 1927 werd de bediening van de koppeling gewijzigd en de cilinderkop was nu bevestigd met kopbouten die rechtstreeks in het carter zaten. Ook kreeg de machine nu een Amal-carburateur. Dat was logisch, want de eerdere leveranciers Amac en Binks waren samen met Brown & Barlow samengesmolten tot AMALgamated carburettors. Verder waren er voor zover bekend geen wijzigingen. Bij het Model K4 uit 1929 was het oliepompje mogelijk standaard geworden. ### Model M4 1929 In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen dividend uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de zadeltank die al in 1924 door Howard Davies was uitgevonden en die snel opgang deed. Het Model M4 kreeg zo'n tank, maar niet het bijpassende frame. De parallellogramvork werd gewijzigd en de motor kreeg nu eindelijk zijn dry-sump smeersysteem, met een olietank onder het zadel. De machine had een nieuw sportief "Semi-TT"-stuur. Voor een Smiths-snelheidsmeter en een stuurdemper moest extra worden betaald. De standaard-uitvoering kostte 48 pond. ## Jaren dertig ### Model R4 1930 In 1930 was de modellenlijn drastisch beperkt. Er waren nog maar drie 350cc-modellen: Het Model R4 als luxe sportieve zijklepper, het Model R6 als sportieve kopklepper en het Model R5 als standaard-zijklepper. Het Model R4 werd wel vernieuwd. De cilinder helde 30º voorover waardoor de nieuwe Lucas-Magdyno achter de cilinder kon worden geplaatst. De voorste framebuis liep nu ook parallel aan de cilinder. Ze kreeg een Lucas-verlichtingsset. ### Modellen S4 en SA4 1931 In 1931 bracht AJS het Model S4 uit. Dat was echter een "De Luxe" 400cc-model met een slag van 93 mm. Het kreeg een middenbok en een stuurdemper en leverde ook wat meer koppel om het als zijspantrekker geschikt te maken. Het Model S4 viel echter in een hogere belastingklasse, en daarom werd ook het Model SA4 geleverd. Dat was identiek, maar had nog de 350cc-motor. ## Einde productie Nadat het Model 3 al na 1929 van de markt was gehaald, volgde in 1931 het Model 4. Van de 350cc-zijkleppers bleef alleen het Model S5 over. In 1930 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen en eind 1931 werd de motorfietsafdeling van AJS verkocht aan Matchless in Woolwich. ## Afbeeldingen - Dit G4-blokje uit 1926 heeft het als extra leverbare oliepompje dat door de uitlaatnokkenas wordt aangedreven. - Omdat dit Model G4 is uitgevoerd met elektrische verlichting is de ontstekingsmagneet uitgebreid met een Lucas-dynamo. ## Technische gegevens \| AJS Model \| E4 \| G4 \| H4 \| K4 \| M4 \| R4 \| SA4 \| S4 \| \| ---------------------- \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| ------------------------ \| \| Periode \| 1925 \| 1926 \| 1927 \| 1928 \| 1929 \| 1930 \| 1931 \| 1931 \| \| Categorie \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| Sportmotor \| \| Motortype \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| Zijklepmotor \| \| Bouwwijze \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| Staande eencilinder \| \| Koeling \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| Lucht \| \| Boring \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| 74 mm \| \| Slag \| 81 mm \| 81 mm \| 81 mm \| 81 mm \| 81 mm \| 81 mm \| 81 mm \| 93 mm \| \| Cilinderinhoud \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 348,4 cc \| 400,0 cc \| \| Carburateur(s) \| Amac \| Amac \| Amal \| Amal \| Amal \| Amal \| Amal \| Amal \| \| Smeersysteem \| Total loss met handpomp \| Total loss met handpomp \| Total loss met handpomp \| Total loss met handpomp \| Dry-sump \| Dry-sump \| Dry-sump \| Dry-sump \| \| Max. Vermogen \| 3½ pk \| 3½ pk \| 3½ pk \| 3½ pk \| 3½ pk \| 3½ pk \| 3½ pk \| 4 pk \| \| Primaire aandrijving \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| \| Koppeling \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| Enkelvoudige droge plaat \| \| Versnellingen \| 3 \| 3 \| 3 \| 3 \| 3 \| 3 \| 3 \| 3 \| \| Secundaire aandrijving \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| Ketting \| \| \| \| Rijwielgedeelte \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| Open brugframe \| \| Voorvork \| Parallellogramvork \| Parallellogramvork \| Parallellogramvork \| Parallellogramvork \| Parallellogramvork \| Parallellogramvork \| \| \| \| Achtervork \| Star \| Star \| Star \| Star \| Star \| Star \| Star \| Star \| \| Remmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| Trommelremmen \| \| Droog gewicht \| 118 kg \| 118 kg \| 118 kg \| 118 kg \| 118 kg \| 118 kg \| 126 kg \| 126 kg \|	nlwiki/5290043	nlwiki	5,290,043	AJS Model 4-serie 1925-1931	https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_4-serie_1925-1931	2022-01-20T12:37:40Z	nl	Q85369443	41,368	{{Zie artikel\|Dit artikel behandelt de 350cc-AJS Model 4-serie van 1925 tot 1931. Voor de 500cc-modellen van 1935 en 1936 zie [[AJS Model 4-serie 1935-1936]]''.}} {{Infobox motorfietstype \|naam = AJS Model 4-serie 1925-1931 \|afbeelding = 1926 AJS Model G5 350cc single cylinder side valve motorcycle right side.jpg \|onderschrift = AJS Model G4 uit 1926 \|merk = [[AJS]] \|aka = \|categorie = [[Sportmotor]] \|jaren = 1925-1931 \|voorganger = [[AJS Model B1]] \|opvolger = \|motortype= [[Zijklepmotor]] \|bouwwijze = Staande eencilinder \|koeling = [[Luchtkoeling\|Lucht]] \|boring = 74 mm \|slag = 81 mm \|cilinderinhoud = 348,4 cc \|brandstofsysteem = [[Carburateur]] \|ontsteking = [[Lucas Industries\|Lucas]]-magneet \|smering = \|compressieverhouding = \|vermogen = 3½ pk<ref name="vermogen">Het genoemde "vermogen" was het berekende [[fiscaal vermogen]] volgens de tabel van de [[Auto-Cycle Union]]. Het werkelijke [[vermogen (natuurkunde)\|vermogen]] lag vaak veel hoger. Het 2¾pk-[[AJS TT Model\|TT Model]] van 1920 leverde op de testbank 10 pk.</ref> \|topsnelheid = \|primaire aandrijving = [[Kettingaandrijving\|Ketting]] \|koppeling = Enkelvoudige droge plaat \|versnellingen = 3 \|secundaire aandrijving = Ketting \|frame = Open [[brugframe]] \|voorvork = [[Parallellogramvork]] \|achtervork = Star \|remmen = [[Trommelrem]]men \|tankinhoud = \|droog gewicht = }} De '''AJS Model 4-serie 1925-1931''' was een serie [[motorfiets]]en die het Britse merk [[AJS]] produceerde van 1925 tot 1931. {{inhoud links\|klein}} ==Voorgeschiedenis== AJS was haar productie in 1910 begonnen met de [[AJS Modellen A en B\|Modellen A en B]]. Het Model A was aanvankelijk het spaarmodel zonder [[versnellingsbak]]. Het Model B was het [[sportmotor\|sportmodel]] met twee versnellingen dat ook in de dat ook in de [[Isle of Man TT 1911#Junior TT\|Junior TT van 1911]] werd ingezet. De productie van het Model A eindigde in 1912, maar het Model B bleef in verschillende uitvoeringen in productie en werd als [[AJS TT Model\|"TT Model"]] zeer succesvol in de TT van Man van 1920, 1921 en 1922. In 1924 leverde AJS vier uitvoeringen van de machine: Het [[zijklepmotor\|zijklep]]-[[toermotorfiets\|toermodel]] B1, de [[kopklepmotor\|kopklep]]-sportmodellen B3 en B4 en het zijklep-sportmodel B5. Al deze modellen hadden inmiddels drie versnellingen, maar het Model B5 had als enige nog een [[velgrem]] in het voorwiel, terwijl de andere modellen al [[trommelrem]]men hadden. ==Jaren twintig== In 1925 veranderde er niet zo zeer iets aan de motorfietsen, maar wel aan de type-aanduiding. AJS introduceerde een jaarlijkse wijziging waarbij letters werden gebruikt. In 1925 was dat de letter "E", gevolgd door het typenummer. Het AJS Model B werd zo [[AJS Model E3]]. Het Model B1 werd AJS Model E4, het Model B3 werd [[AJS Model E7]], het Model B5 werd [[AJS Model E5]] en het Model B4 werd [[AJS Model E6]]. In de volgende jaren bleven de cijfers gelijk, maar de letters veranderden: in 1926 G, in 1927 H, in 1928 K, in 1929 M, in 1930 R, in 1931 S en in 1932 T. ===Model E4 1925=== Het '''Model E4''' uit 1925 was nog steeds tamelijk eenvoudig. Net als de modellen [[AJS Model E3\|E3]] en [[AJS Model E5\|E5]] had het een 350cc-[[zijklepmotor]]. Het Model E5 was het standaard [[sportmotor\|sportmodel]], het Model E4 het luxe sportmodel en het Model E3 werd aangeprezen als "De Luxe Touring". Het Model E4 had dan ook voetsteunen in plaats van treeplanken en een lager stuur. Het had drie versnellingen, een [[Amac (carburateur)\|Amac]]-[[carburateur]] en een [[Lucas Industries\|Lucas]]-ontstekingsmagneet. De [[Boring (werktuigbouw)\|boring]] bedroeg 74 mm, de [[slag (zuiger)\|slag]] 81 mm. De [[cilinderkop]] werd op zijn plaats gehouden door een klem met beugels die in het [[carter (motortechniek)\|carter]] geschroefd zaten. Terwijl het Model E5 nog een [[velgrem]] in het voorwiel had, kreeg het Model E4 [[trommelrem]]men in beide wielen. De vering werd verzorgd door een [[parallellogramvork]] en het [[achterframe]] was ongeveerd. De ontstekingsmagneet zat aan de voorkant van het motorblok en werd vanaf de uitlaat[[nokkenas]] aangedreven door een kettinkje. Het open [[brugframe]] had een dubbele bovenbuis met een [[flattank]]. Daarin zat ook het oliereservoir. De machine had een [[total loss smering\|total loss-smeersysteem]] met het handpompje op de tank. Het schakelquadrant met hefboom zat rechts naast de tank, de [[koppeling (aandrijving)\|koppeling]] was handbediend. Achter op de drie[[versnellingsbak]] zat de [[kickstarter (pedaal)\|kickstarter]]. Zowel de [[primaire transmissie\|primaire]]- als de [[secundaire aandrijving]] werden verzorgd door [[Renolds]]-kettingen. Beide wielen hadden een wielstandaard en het achterwiel kon snel in- en uitgebouwd worden. Verlichting werd niet geleverd, maar kon wel als accessoire besteld worden. Gas en voorontsteking werden geregeld door [[manette]]s op het stuur, de koppeling met een stuurhendel links, de voorrem met een stuurhendel rechts, de schakelhefboom zat rechts naast de tank en de achterrem werd met de linkervoet bediend. Het Model E4 werd verkocht als "3½pk-model"<ref name="vermogen"/>. Het voorgaande Model B1 was nog verkocht als 2¾pk-model. ===Model G4 1926=== Voor het '''Model G4''' in 1927 konden klanten tegen extra betaling een oliepompje bestellen. Dat werd door de uitlaat[[nokkenas]] aangedreven en was slechts een aanvulling op de total loss-handsmering. Die bleef behouden en de olie werd ook niet teruggevoerd naar de tank, zoals bij het latere [[dry-sumpsysteem]]. ===Modellen H4 en K4 1927-1928=== Bij het '''Model H4''' uit 1927 werd de bediening van de koppeling gewijzigd en de cilinderkop was nu bevestigd met kopbouten die rechtstreeks in het carter zaten. Ook kreeg de machine nu een [[Amal (carburateur)\|Amal]]-[[carburateur]]. Dat was logisch, want de eerdere leveranciers [[Amac (carburateur)\|Amac]] en [[Binks]] waren samen met [[Brown & Barlow]] samengesmolten tot [[Amac (carburateur)\|AMALgamated carburettors]]. Verder waren er voor zover bekend geen wijzigingen. Bij het '''Model K4''' uit 1929 was het oliepompje mogelijk standaard geworden. ===Model M4 1929=== In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen [[dividend]] uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de [[zadeltank]] die al in 1924 door [[Howard R. Davies\|Howard Davies]] was uitgevonden en die snel opgang deed. Het '''Model M4''' kreeg zo'n tank, maar niet het bijpassende [[frame (fiets)\|frame]]<ref>Concurrenten konden dankzij de [[zadeltank]] een enkele bovenste framebuis gebruiken, maar AJS monteerde de tank boven op de bovenste framebuis terwijl er nog een tweede framebuis onderdoor liep.</ref>. De [[parallellogramvork]] werd gewijzigd en de motor kreeg nu eindelijk zijn [[dry-sumpsysteem\|dry-sump smeersysteem]], met een olietank onder het zadel. De machine had een nieuw sportief "Semi-TT"-stuur. Voor een Smiths-[[snelheidsmeter]] en een [[stuurdemper]] moest extra worden betaald. De standaard-uitvoering kostte 48 [[pond sterling\|pond]]. ==Jaren dertig== ===Model R4 1930=== In 1930 was de modellenlijn drastisch beperkt. Er waren nog maar drie 350cc-modellen: Het '''Model R4''' als luxe sportieve zijklepper, het [[AJS Model R6\|Model R6]] als sportieve kopklepper en het '''Model R5''' als standaard-zijklepper. Het Model R4 werd wel vernieuwd. De [[cilinder (motor)\|cilinder]] helde 30º voorover waardoor de nieuwe [[Lucas Industries\|Lucas]]-[[Magdyno]] achter de cilinder kon worden geplaatst. De voorste framebuis liep nu ook parallel aan de cilinder. Ze kreeg een Lucas-verlichtingsset. ===Modellen S4 en SA4 1931=== In 1931 bracht AJS het '''Model S4''' uit. Dat was echter een "De Luxe" 400cc-model met een [[slag (zuiger)\|slag]] van 93 mm. Het kreeg een [[middenbok]] en een [[stuurdemper]] en leverde ook wat meer [[koppel (natuurkunde)\|koppel]] om het als [[zijspantrekker]] geschikt te maken. Het Model S4 viel echter in een hogere belastingklasse, en daarom werd ook het '''Model SA4''' geleverd. Dat was identiek, maar had nog de 350cc-motor. ==Einde productie== Nadat het [[AJS Model 3-serie\|Model 3]] al na 1929 van de markt was gehaald, volgde in 1931 het Model 4. Van de 350cc-zijkleppers bleef alleen het [[AJS Model S5\|Model S5]] over. In 1930 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen en eind 1931 werd de motorfietsafdeling van AJS verkocht aan [[Matchless]] in [[Woolwich]]. ==Afbeeldingen== <gallery widths="230" heights="230"> Afbeelding: 1926 AJS Model G5 350cc-side valve engine right side.jpg\|Dit G4-blokje uit 1926 heeft het als extra leverbare oliepompje dat door de uitlaat[[nokkenas]] wordt aangedreven. Afbeelding: 1926 AJS Model G5 350cc-side valve engine left side.jpg\|Omdat dit Model G4 is uitgevoerd met elektrische verlichting is de ontstekingsmagneet uitgebreid met een [[Lucas Industries\|Lucas]]-[[dynamo (hoofdbetekenis)\|dynamo]]. </gallery> ==Technische gegevens== {\|class="wikitable" !AJS Model!!E4!!G4!!H4!!K4!!M4!!R4!!SA4!!S4 \|- \|'''Periode''' \|align="center"\|1925 \|align="center"\|1926 \|align="center"\|1927 \|align="center"\|1928 \|align="center"\|1929 \|align="center"\|1930 \|colspan=2 align="center"\|1931 \|- \|'''Categorie''' \|colspan=8 align="center"\|[[Sportmotor]] \|- \|'''Motortype''' \|colspan=8 align="center"\|[[Zijklepmotor]] \|- \|'''Bouwwijze''' \|colspan=8 align="center"\|Staande eencilinder \|- \|'''Koeling''' \|colspan=8 align="center"\|[[Luchtkoeling\|Lucht]] \|- \|'''[[Boring (werktuigbouw)\|Boring]]''' \|colspan=8 align="center"\|74 mm \|- \|'''[[Slag (zuiger)\|Slag]]''' \|colspan=7 align="center"\|81 mm \| align="center"\|93 mm \|- \|'''[[Cilinderinhoud]]''' \|colspan=7 align="center"\|348,4 cc \| align="center"\|400,0 cc \|- \|'''[[Carburateur]](s)''' \|colspan=2 align="center"\|[[Amac (carburateur)\|Amac]] \|colspan=6 align="center"\|[[Amal (carburateur)\|Amal]] \|- \|'''[[Smeersysteem]]''' \|colspan=4 align="center"\|[[Total loss smering\|Total loss]] met handpomp \|colspan=4 align="center"\|[[Dry-sumpsysteem\|Dry-sump]] \|- \|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)\|Vermogen]]''' \|colspan=7 align="center"\|3½ pk<ref name="vermogen"/> \|align="center"\|4 pk<ref name="vermogen"/> \|- \|'''[[Primaire aandrijving]]''' \|colspan=8 align="center"\|[[Kettingaandrijving\|Ketting]] \|- \|'''[[Koppeling (aandrijving)\|Koppeling]]''' \|colspan=8 align="center"\|Enkelvoudige droge plaat \|- \|'''[[Versnellingsbak\|Versnellingen]]''' \|colspan=8 align="center"\|3 \|- \|'''[[Secundaire aandrijving]]''' \|colspan=6 align="center"\|Ketting \|- \|'''[[Rijwielgedeelte]]''' \|colspan=8 align="center"\|Open [[brugframe]] \|- \|'''[[Voorvork]]''' \|colspan=6 align="center"\|[[Parallellogramvork]] \|- \|'''[[Achtervork]]''' \|colspan=8 align="center"\|Star \|- \|'''[[Rem (hoofdbetekenis)\|Rem]]men''' \|colspan=8 align="center"\|[[Trommelrem]]men \|- \|'''Droog gewicht''' \|colspan=6 align="center"\|118 kg \|colspan=2 align="center"\|126 kg \|} {{Appendix\|1=Bronnen\|2= * http://www.historywebsite.co.uk/Museum/Transport/Motorcycles/ajs4f.htm * http://www.historywebsite.co.uk/Museum/Transport/Motorcycles/ajs4b.htm * https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1921/AJS-1921-1926-G3-G4.htm * https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1925/AJS-1925-Model-E4.htm * https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1927/AJS-1927-H4-Pitmans-41.htm * https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-Model-M4.htm * https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1930/AJS-1930-R4-349cc-Illustration.htm ;Voetnoten {{References}} }} [[Categorie:Motorfietsserie van AJS\|4 Model 4-serie 1925-1931]]	60,901,539	[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Categorie": "Sportmotor", "Productiejaren": "1925-1931", "Voorganger": "AJS Model B1"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Zijklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Boring": "74 mm", "Slag": "81 mm", "Cilinderinhoud": "348,4 cc", "Brandstofsysteem": "Carburateur", "Ontstekingssysteem": "Lucas-magneet"}}, {"title": "Prestaties", "data": {"Vermogen": "3\u00bd pk"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting", "Koppeling": "Enkelvoudige droge plaat", "Versnellingen": "3", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}, {"title": "Rijwielgedeelte", "data": {"Frame": "Open brugframe", "Voorvork": "Parallellogramvork", "Achtervork": "Star", "Remmen": "Trommelremmen"}}]	false
# AS Cuines-Val d'Arc Association Sportive de Cuines-La Chambre is een Franse voetbalclub uit Saint-Étienne-de-Cuines, waarvan het eerste mannentram uitkomt in de Promotion Excellence van de Franse voetbalbond. De club ontstond in 1938 uit een fusie tussen ES La Chambre en CS Glandon. AS Cuines-Val d'Arc speelt haar wedstrijden op het sportcomplex Stade Aimé Chianale. De clubkleuren zijn zwart met wit. ## Historie 1976: De club werd opgericht onder de naam Olympique de Cuines. 1997: Naamsverandering van AS Cuines-La Chambre naar AS Cuines-Val d'Arc. 2005: AS Cuines-Val d'Arc werd onthouden van promotie naar de Division d'Excellence door de arbitragecommissie van de FFF. ## Erelijst - District de Savoie[1] Kampioen Première Division: 1961,1971, 1977, 2003, 2014 (11e niveau) Kampioen Deuxième Division: 2012 (12e niveau) Kampioen Coupe Dupuy: 1975 (Districtsbeker) ## Prominente (oud-)spelers Fabrice Bozon	nlwiki/1403315	nlwiki	1,403,315	AS Cuines-Val d'Arc	https://nl.wikipedia.org/wiki/AS_Cuines-Val_d%27Arc	2022-01-09T16:30:20Z	nl	Q1908627	26,256	{{Infobox voetbalclub \| naamclub = AS Cuines-La Chambre \| bijnaam = ''Cuines'' \| volledigenaam = AS Cuines-La Chambre \| afbeelding = \| onderschrift = \| logo = \| oprichting = [[1938]] \| opgeheven = \| plaatsnaam = [[Saint-Étienne-de-Cuines]] \| leden = \| velden = \| complex = \| stadion = [[Stade Aimé Chianale]] \| capaciteit = 150 plaatsen \| voorzitter = {{FR-VLAG}} [[Jean-Michel Bernard]] \| eigenaar = \| algemeen directeur = \| technisch directeur = \| trainer = {{FR-VLAG}} Christophe Bertino \| sponsor = \| begroting = \| bijzonderheden = \| competitie = [[Frans amateurvoetbal\|Promotion Excellence]] (X) \| geldig = \| resultatenHuidig = \| resultatenHistorisch = \| pattern_la1 = _whiteshoulders \| pattern_b1 = _thinwhitesides \| pattern_ra1 = _whiteshoulders \| leftarm1 = 000000 \| body1 = 000000 \| rightarm1 = 000000 \| shorts1 = FFFFFF \| socks1 = 000000 \| pattern_la2 = _blackshoulders \| pattern_b2 = _thinblacksides \| pattern_ra2 = _blackshoulders \| leftarm2 = FFFFFF \| body2 = FFFFFF \| rightarm2 = FFFFFF \| shorts2 = 000000 \| socks2 = FFFFFF }} '''Association Sportive de Cuines-La Chambre''' is een [[Frankrijk (hoofdbetekenis)\|Franse]] [[voetbal]]club uit [[Saint-Étienne-de-Cuines]], waarvan het eerste mannentram uitkomt in de [[Frans amateurvoetbal\|Promotion Excellence]] van de [[Franse voetbalbond]]. De club ontstond in [[1938]] uit een fusie tussen [[Étoile Sportive La Chambre\|ES La Chambre]] en [[Club Sportif du Glandon\|CS Glandon]]. AS Cuines-Val d'Arc speelt haar wedstrijden op het sportcomplex [[Stade Aimé Chianale]]. De clubkleuren zijn zwart met wit. ==Historie== : 1976: De club werd opgericht onder de naam ''Olympique de Cuines''. : 1997: Naamsverandering van ''AS Cuines-La Chambre'' naar ''AS Cuines-Val d'Arc''. : 2005: ''AS Cuines-Val d'Arc'' werd onthouden van promotie naar de [[Division d'Excellence]] door de arbitragecommissie van de [[Franse voetbalbond\|FFF]]. ==Erelijst== * [[Bestand:Savoie flag.svg\|border\|20px]] '''District de Savoie'''<ref>[https://as-cuines.footeo.com/page/historique-et-palmares.html Historique et Palmarès], AS Cuines, . [https://web.archive.org/web/20211002214228/https://as-cuines.footeo.com/ Gearchiveerd] op 2 oktober 2021.</ref> :: '''Kampioen [[Frans amateurvoetbal\|Première Division]]:''' 1961,1971, 1977, 2003, 2014 <small>(11e niveau)</small> :: '''Kampioen [[Frans amateurvoetbal\|Deuxième Division]]:''' 2012 <small>(12e niveau)</small> :: '''Kampioen [[Coupe Dupuy]]:''' 1975 <small>(Districtsbeker)</small> ==Prominente (oud-)spelers== : {{FR-VLAG}} Fabrice Bozon ==Externe link== * [https://as-cuines.footeo.com/ Officiële AS Cuines-Val d'Arc clubsite] {{Appendix}} [[Categorie:Franse voetbalclub\|Cuines]] [[Categorie:Saint-Étienne-de-Cuines]] [[Categorie:Sport in Savoie]] [[Categorie:Sportclub in Auvergne-Rhône-Alpes]]	60,808,899	[{"title": "AS Cuines-La Chambre", "data": {"Naam": "AS Cuines-La Chambre", "Bijnaam": "Cuines", "Opgericht": "1938", "Plaats": "Saint-\u00c9tienne-de-Cuines", "Stadion": "Stade Aim\u00e9 Chianale", "Capaciteit": "150 plaatsen", "Voorzitter": "Jean-Michel Bernard", "Trainer": "Christophe Bertino", "Competitie": "Promotion Excellence (X)", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# Aangewezen overlevende Een aangewezen overlevende (of aangewezen opvolger, Engels: designated survivor) is een overgewaaide term uit de Verenigde Staten die verwijst naar een genoemde persoon in de lijn van opvolging binnen de regering. Deze persoon wordt gekozen om uit de buurt te blijven (op een veilige en niet openbaar gemaakte locatie) van publieke evenementen. ## Nederland In de Nederlandse Grondwet is bepaald hoe de Nederlandse regering voortregeert mocht er iets gebeuren met ministers, de kamerleden of de koning. Het aanwijzen van een opvolger is bedoeld om de continuïteit van Nederlandse overheid te waarborgen in het geval dat de minister-president samen met de vice-minister-president(en) en meerdere andere ambtenaren in de lijn van opvolging sterven tijdens een mogelijke terreuraanslag of andere extremiteit. ### Prinsjesdag Naar een idee van Joost Sneller, destijds kamerlid van D66, werd in 2019 de eerste 'aangewezen overlevende' in Nederland gekozen voor Prinsjesdag. Wie de aangewezen persoon is en waar deze persoon in deze functie zich bevindt wordt officieel geheim gehouden. Deze persoon neemt het landsbestuur over als het gehele kabinet ten gevolge van een aanslag of ramp om het leven komen. Naar verluidt zou de eerste aangewezen overlevende in Nederland Stef Blok geweest zijn, die toen in Brussel verbleef voor werkbezoek. In 2024 was minister Caspar Veldkamp aangewezen als “designated survivor”. Hij was op dat moment in Moldavië voor een conferentie. Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle Nederlandse aangewezen overlevenden tijdens Prinsjesdag sinds 2019. \| Jaar \| Naam \| Functie \| Bronnen \| \| ---- \| ----------------- \| ------------------------------------------------------------ \| ----------------- \| \| 2019 \| Stef Blok \| Minister van Buitenlandse Zaken \| [ 5 ] [ 6 ] [ 7 ] \| \| 2020 \| Wouter Koolmees \| Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Vicepremier \| [ 5 ] \| \| 2021 \| Stef Blok \| Minister van Economische Zaken en Klimaat \| [ 8 ] \| \| 2022 \| – \| – \| \| \| 2023 \| Hanke Bruins Slot \| Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties \| [ 5 ] \| \| 2024 \| Caspar Veldkamp \| Minister van Buitenlandse Zaken \| [ 4 ] [ 9 ] \| ## Verenigde Staten De procedure is in de Verenigde Staten ontstaan in de jaren 1950 tijdens de Koude Oorlog wegens het verhoogde risico op nucleaire aanvallen. Op een aangewezen overlevende wordt in het merendeel beroep gedaan als de president de State of the Union opleest. In de Verenigde Staten is bekend dat de aangewezen overlevende met een helikopter naar een geheime, militaire basis wordt gebracht. De bekendste aangewezen overlevende in de VS was Dick Cheney in 2001 kort na de aanslagen van 11 september toen George W. Bush het Congres toesprak. Tijdens de inauguratie van Donald Trump als Amerikaanse president in 2016 wees Trump Orrin Hatch aan als aangewezen overlevende. Indien er na de inauguratie iets was gebeurd op locatie zou Hatch de nieuwe president zijn geworden van de Verenigde Staten, zonder dat er opnieuw gestemd zou worden. Voordat Trump geïnaugureerd werd was Barack Obama nog verantwoordelijk voor de aangewezen overledene, hij wees zijn minister van Binnenlandse veiligheid aan.	nlwiki/5333153	nlwiki	5,333,153	Aangewezen overlevende	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aangewezen_overlevende	2024-12-04T18:36:31Z	nl	Q596135	32,130	{{Zie ook\|Zie [[Designated Survivor]] voor de dramaserie met een gelijknamige titel in het Engels}} Een '''aangewezen overlevende''' (of '''aangewezen opvolger''', [[Engels]]: ''designated survivor'') is een overgewaaide term uit de [[Verenigde Staten]] die verwijst naar een genoemde persoon in de lijn van opvolging binnen de regering. Deze persoon wordt gekozen om uit de buurt te blijven (op een veilige en niet openbaar gemaakte locatie) van publieke evenementen. == Nederland == In de [[Nederlandse Grondwet]] is bepaald hoe de [[Nederlandse regering]] voortregeert mocht er iets gebeuren met ministers, de kamerleden of de koning.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vkrv9k1vucrh/nieuws/een_aangewezen_overlevende_bij \|titel=Een 'aangewezen overlevende' bij noodsituaties - Nederlandse Grondwet \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=www.denederlandsegrondwet.nl}}</ref> Het aanwijzen van een opvolger is bedoeld om de continuïteit van Nederlandse overheid te waarborgen in het geval dat de minister-president samen met de vice-minister-president(en) en meerdere andere ambtenaren in de lijn van opvolging sterven tijdens een mogelijke [[terrorisme\|terreuraanslag]] of andere extremiteit. === Prinsjesdag === Naar een idee van [[Joost Sneller]], destijds kamerlid van [[Democraten 66\|D66]], werd in 2019 de eerste 'aangewezen overlevende' in Nederland gekozen voor [[Prinsjesdag]].<ref>{{Citeer web \|url=https://www.parlement.com/id/vkrv9k1vucrh/nieuws/een_aangewezen_overlevende_bij?ctx=vh8lnhronvvx&start_tab0=5 \|titel=Een 'aangewezen overlevende' bij noodsituaties \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=www.parlement.com \|taal=nl}}</ref> Wie de aangewezen persoon is en waar deze persoon in deze functie zich bevindt wordt officieel geheim gehouden. Deze persoon neemt het landsbestuur over als het gehele kabinet ten gevolge van een aanslag of ramp om het leven komen.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vl1kcsa6uuro/nieuws/een_minister_afwezig_bij_prinsjesdag_als \|titel=Eén minister afwezig bij Prinsjesdag als 'aangewezen overlevende' - Nederlandse Grondwet \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=www.denederlandsegrondwet.nl}}</ref> Naar verluidt zou de eerste aangewezen overlevende in Nederland [[Stef Blok]] geweest zijn, die toen in Brussel verbleef voor werkbezoek. In 2024 was minister [[Caspar Veldkamp]] aangewezen als “designated survivor”. Hij was op dat moment in Moldavië voor een conferentie.<ref name="wnl">{{Citeer web \|url=https://wnl.tv/2024/09/17/dit-is-de-designated-survivor-bij-een-mogelijke-aanslag-op-prinsjesdag/ \|titel=Dit is de ‘designated survivor’ bij een mogelijke aanslag op Prinsjesdag \|achternaam=Hartkamp \|voornaam=Rick \|datum=2024-09-17 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=WNL}}</ref> Onderstaande tabel geeft een overzicht van alle Nederlandse aangewezen overlevenden tijdens Prinsjesdag sinds 2019. {\| class="wikitable" !Jaar !Naam !Functie !Bronnen \|- \|2019 \|[[Stef Blok]] \|[[Minister van Buitenlandse Zaken]] \|<ref name=":1">{{Citeer web \|url=https://www.nu.nl/politiek/6281506/waarom-het-kabinet-vandaag-een-designated-survivor-heeft.html \|titel=Waarom het kabinet vandaag een 'designated survivor' heeft \|datum=2023-09-19 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=nu.nl}}</ref><ref>{{Citeer web \|url=https://nos.nl/artikel/2301361-minister-blok-moet-land-besturen-als-er-een-aanslag-komt-op-prinsjesdag \|titel=Minister Blok moet land besturen als er een aanslag komt op Prinsjesdag \|datum=2019-09-12 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=nos.nl \|taal=nl}}</ref><ref>{{Citeer web \|url=https://nos.nl/artikel/2302016-straks-begint-prinsjesdag-dit-weten-we-nu-al \|titel=Straks begint Prinsjesdag, dit weten we nu al \|datum=2019-09-16 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=nos.nl \|taal=nl}}</ref> \|- \|2020 \|[[Wouter Koolmees]] \|[[Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid\|Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid]] en [[Vicepremier]] \|<ref name=":1" /> \|- \|2021 \|[[Stef Blok]] \|[[Minister van Economische Zaken en Klimaat]] \|<ref name=":0">{{Citeer web \|url=https://www.ad.nl/politiek/minister-blok-is-weer-de-designated-survivor~aac83265/ \|titel=Minister Blok is weer de ‘designated survivor’ \|datum=2021-09-21 \|werk=ad.nl \|bezochtdatum=2024-09-17}}</ref> \|- \|2022 \|– \|– \| \|- \|2023 \|[[Hanke Bruins Slot]] \|[[Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties]] \|<ref name=":1" /> \|- \|2024 \|[[Caspar Veldkamp]] \|[[Minister van Buitenlandse Zaken]] \|<ref name="wnl" /><ref>{{Citeer web \|url=https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/4553296/caspar-veldkamp-is-de-designated-survivor-deze-prinsjesdag \|titel=Caspar Veldkamp is de 'designated survivor' deze Prinsjesdag \|datum=2024-09-17 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=Omroep Brabant \|taal=nl}}</ref> \|} == Verenigde Staten == De procedure is in de Verenigde Staten ontstaan in de jaren 1950 tijdens de [[Koude Oorlog]] wegens het verhoogde risico op [[Kernoorlog\|nucleaire aanvallen]]. Op een aangewezen overlevende wordt in het merendeel beroep gedaan als de president de [[State of the Union]] opleest. In de Verenigde Staten is bekend dat de aangewezen overlevende met een helikopter naar een geheime, militaire basis wordt gebracht.<ref>{{Citeer web \|url=https://nos.nl/artikel/2153614-designated-survivor-de-reserve-president-voor-het-geval-dat \|titel='Designated survivor', de reserve-president voor het geval dat... \|datum=2017-01-18 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=nos.nl \|taal=nl}}</ref> De bekendste aangewezen overlevende in de VS was [[Dick Cheney]] in 2001 kort na de [[aanslagen van 11 september 2001\|aanslagen van 11 september]] toen [[George W. Bush]] het [[Amerikaans Congres\|Congres]] toesprak. Tijdens de [[inauguratie]] van [[Donald Trump]] als [[Amerikaanse president]] in 2016 wees Trump [[Orrin Hatch]] aan als aangewezen overlevende. Indien er na de inauguratie iets was gebeurd op locatie zou Hatch de nieuwe president zijn geworden van de Verenigde Staten, zonder dat er opnieuw gestemd zou worden. Voordat Trump geïnaugureerd werd was [[Barack Obama]] nog verantwoordelijk voor de aangewezen overledene, hij wees zijn minister van [[United States Department of Homeland Security\|Binnenlandse veiligheid]] aan.<ref>{{Citeer web \|url=https://nos.nl/artikel/2154069-en-de-designated-survivor-was \|titel=En de 'designated survivor' was... \|datum=2017-01-20 \|bezochtdatum=2024-09-17 \|werk=nos.nl \|taal=nl}}</ref> {{Appendix}} [[Categorie:Politiek]] [[Categorie:Rampenbestrijding]]	68,476,417	[]	false
# Aangever Een aangever is doorgaans de ernstige acteur binnen een komisch gezelschap. ## Definitie Hij geeft de grappen aan, opdat de andere komiek ze kan afmaken door de clou te vertellen. Terwijl zijn comedypartner zich excentriek of lachwekkend gedraagt blijft de aangever ernstig. Hij gedraagt zich zoals een normaal iemand zou reageren op de situaties die de 'grappigere' comedypartner creëert. Naarmate de sketch vordert kan de aangever gefrustreerd raken en steeds bozer worden over alles wat de andere zegt en doet. Hierdoor komen de grappen dan ook beter over. De aangever geeft de komiek een reden om zijn grappen te maken. ## Bekende aangevers - Bud Abbott - George Burns (t.o.v. Gracie Allen) - Rijk de Gooyer - Suzy Marleen - Dean Martin - Leo Martin - Zeppo Marx - Piet Muijselaar - Frans van Dusschoten - René van Vooren - Luc Verschueren - Ernie Wise - Bert van Bert en Ernie	nlwiki/734379	nlwiki	734,379	Aangever	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aangever	2023-07-20T11:35:18Z	nl	Q2332499	7,745	[[Bestand:Willy Walden en Piet Muijselaar (1969).jpg\|miniatuur\|Aangever Piet Muijselaar (links) en [[Willy Walden]] (1969)]] Een '''aangever''' is doorgaans de ernstige acteur binnen een komisch gezelschap. ==Definitie== Hij geeft de [[grap]]pen aan, opdat de andere [[komiek]] ze kan afmaken door de [[clou]] te vertellen. Terwijl zijn comedypartner zich excentriek of lachwekkend gedraagt blijft de aangever ernstig. Hij gedraagt zich zoals een normaal iemand zou reageren op de situaties die de 'grappigere' comedypartner creëert. Naarmate de [[sketch]] vordert kan de aangever gefrustreerd raken en steeds bozer worden over alles wat de andere zegt en doet. Hierdoor komen de grappen dan ook beter over. De aangever geeft de komiek een reden om zijn grappen te maken. ==Bekende aangevers== * [[Bud Abbott]] * [[George Burns]] (t.o.v. [[Gracie Allen]]) * [[Rijk de Gooyer]] * [[Suzy Marleen]] * [[Dean Martin]] * [[Leo Martin]] * [[Zeppo Marx]] * [[Piet Muijselaar]] * [[Frans van Dusschoten]] * [[René van Vooren]] * [[Luc Verschueren]] * [[Ernie Wise]] * Bert van [[Bert en Ernie]] {{woordenboek}} [[Categorie:Persoon naar eigenschap]] [[Categorie:Personage naar type]] [[Categorie:Narratologie]] [[Categorie:Humor]]	64,743,255	[]	false
# Abdul Rashid (1947) Abdul Rashid (3 maart 1947 - 4 november 2020) was een Pakistaans hockeyer. Rashid won met zijn ploeggenoten in 1968 de gouden olympische medaille. Drie jaar later werd Rasid met de Pakistaanse ploeg de eerste wereldkampioen hockey. Een jaar later verloor de Pakistaanse ploeg de olympische finale in München van het gastland. In 1976 won Rashid olympisch brons. ## Erelijst - 1966 – Aziatische Spelen in Bangkok - 1968 – Olympische Spelen in Mexico-stad - 1970 – Aziatische Spelen in Bangkok - 1971 – Wereldkampioenschap in Barcelona - 1972 – Olympische Spelen in München - 1974 – Aziatische Spelen in Tehran - 1976 – Olympische Spelen in Montreal	nlwiki/5302771	nlwiki	5,302,771	Abdul Rashid (1947)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdul_Rashid_(1947)	2020-11-05T11:22:53Z	nl	Q16156820	18,791	{{Infobox sporter \| kopnaam =Abdul Rashid \| afbeelding = \| onderschrift = \| volledigenaam = \| geboortedatum = [[3 maart]] [[1947]] \| geboorteplaats = [[Bannu]] \| nationaliteit = {{PK}} \| overlijdensdatum = [[4 november]] [[2020]] \| overlijdensplaats = [[Islamabad]] \| lengte = 1,70m \| gewicht = \| discipline= [[Bestand:Hockey pictogram.svg\|25px]] [[Hockey]] \| trainer = \| 1etitel = \| OS = [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1968\|1968]], [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1972\|1972]], [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1976\|1976]] \| extra = }} '''Abdul Rashid''' ([[3 maart]] [[1947]] - [[4 november]] [[2020]]) was een [[Pakistan\|Pakistaans]] [[hockey]]er. Rashid won met zijn ploeggenoten in 1968 de gouden olympische medaille. Drie jaar later werd Rasid met de Pakistaanse ploeg de eerste wereldkampioen hockey. Een jaar later verloor de Pakistaanse ploeg de olympische finale in [[München]] van het gastland. In 1976 won Rashid olympisch brons. ==Erelijst== 1966 – {{zilver}} [[Aziatische Spelen 1966\|Aziatische Spelen]] in [[Bangkok]] 1968 – {{goud}} [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1968\|Olympische Spelen]] in [[Mexico-stad]] 1970 – {{goud}} [[Aziatische Spelen 1970\|Aziatische Spelen]] in [[Bangkok]] 1971 – {{goud}} [[Wereldkampioenschap hockey mannen 1971\|Wereldkampioenschap]] in [[Barcelona (Spanje)\|Barcelona]] 1972 – {{zilver}} [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1972\|Olympische Spelen]] in [[München]] 1974 – {{goud}} [[Aziatische Spelen 1974\|Aziatische Spelen]] in [[Tehran]] 1976 – {{brons}} [[Hockey op de Olympische Zomerspelen 1976\|Olympische Spelen]] in [[Montreal (Canada)\|Montreal]] {{Appendix\|2= {{Link SRO-profiel\|id=ra/abdul-rashid-2\|label=Abdul Rashid}} {{references}} }} {{DEFAULTSORT:Rashid, Abdul}} [[Categorie:Pakistaans hockeyer]] [[Categorie:Pakistaans olympisch kampioen]]	57,469,337	[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Geboortedatum": "3 maart 1947", "Geboorteplaats": "Bannu", "Overlijdensdatum": "4 november 2020", "Overlijdensplaats": "Islamabad", "Nationaliteit": "Pakistan", "Lengte": "1,70m"}}, {"title": "Sportieve informatie", "data": {"Discipline": "Hockey", "Olympische Spelen": "1968, 1972, 1976", "Portaal": "Sport"}}]	false
# Abdul Salam Jalloud Abdul Salam Jalloud (1944) is een Libisch voormalig politicus. Jalloud volgde een militaire opleiding (rang: majoor) en nam deel aan de september-staatsgreep van 1969 die kolonel Moammar al-Qadhafi aan de macht bracht. Van 1969 tot 1977 was hij lid van de Revolutionaire Commandoraad (junta) en van 1972 tot 1977 was hij premier. In 1972 en in 1974 bezocht hij Moskou en sloot hij voor Libië gunstige verdragen betreffende de olie-export naar de Sovjet-Unie. Als gevolg van de nieuwe constitutie werd Jalloud op 1 maart 1977 van zijn post als premier ontheven. Jalloud gold in de jaren 70 als de rechterhand van Qadhafi. In de jaren negentig leek hij echter meer afstand van de leider te nemen. Tijdens de opstand in Libië in augustus 2011 verschenen er berichten dat Jalloud was overgelopen naar de oppositie tegen Qadhafi, en dat hij het land verliet vanuit de westelijke stad Zintan.	nlwiki/148058	nlwiki	148,058	Abdul Salam Jalloud	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdul_Salam_Jalloud	2021-12-01T21:55:13Z	nl	Q307490	5,737	[[Bestand:Abdessalam Jalloud.jpg\|right]] '''Abdul Salam Jalloud''' ([[1944]]) is een [[Libië\|Libisch]] voormalig politicus. Jalloud volgde een militaire opleiding (rang: majoor) en nam deel aan de september-staatsgreep van 1969 die kolonel [[Moammar al-Qadhafi]] aan de macht bracht. Van 1969 tot 1977 was hij lid van de Revolutionaire Commandoraad (junta) en van 1972 tot 1977 was hij premier. In 1972 en in 1974 bezocht hij [[Moskou]] en sloot hij voor Libië gunstige verdragen betreffende de olie-export naar de [[Sovjet-Unie]]. Als gevolg van de nieuwe constitutie werd Jalloud op 1 maart 1977 van zijn post als [[Lijst van premiers van Libië\|premier]] ontheven. Jalloud gold in de jaren 70 als de rechterhand van Qadhafi. In de jaren negentig leek hij echter meer afstand van de leider te nemen. Tijdens de [[opstand in Libië]] in augustus 2011 verschenen er berichten dat Jalloud was overgelopen naar de oppositie tegen Qadhafi, en dat hij het land verliet vanuit de westelijke stad [[Zintan]].<ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/44202953/ns/world_news-mideast_n_africa Libya rebels close in on Gadhafi], MSNBC, 19 augustus 2011. [https://web.archive.org/web/20130122222844/http://www.msnbc.msn.com/id/44202953/ns/world_news-mideast_n_africa/ Gearchiveerd] op 22 januari 2013.</ref> {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Jalloud, Abdul Salam}} [[Categorie:Libisch politicus]]	60,453,542	[]	false
# Abdul Rahman Ghassemlou Abdul Rahman Ghassemlou (Koerdisch: Ebdulrehman Qasimlo) (Urmia, 22 december 1930 – Wenen, 13 juli 1989) was een Koerdisch politicus. Op 16 augustus 1945 werd in Iran de Koerdische partij de KDP-I opgericht. Abdul Rahman Ghassemlou, toen nog geen vijftien jaar oud, werd zoals veel Koerden aangetrokken door deze partij. Ghassemlou studeerde vervolgens in Parijs en in Tsjecho-Slowakije. Nadat hij zijn doctoraal in de economie had behaald, werd hij docent in Praag en Parijs. In 1952 keerde hij uit Europa terug naar Iran. Hij richtte zich vervolgens geheel op de KDP-I. In 1973 werd hij verkozen tot Secretaris-generaal van de partij. Toen in 1979 als gevolg van de Iraanse Revolutie sjah Mohammed Reza Pahlavi de troon moest opgeven, kreeg de KDP-I een kans om in Iraans Koerdistan veel invloed te krijgen. Ghassemlou streefde naar een democratisch Koerdistan, want hij zag de democratie als voorwaarde voor een goed functionerend autonoom gebied. De leus van de KDP-I werd daarom: "Democratie voor Iran, autonomie voor Koerdistan". Door het optreden van Ghassemlou kreeg de positie van de Koerdische bevolking aandacht in de wereld. Vaak ging hij naar het buitenland om te spreken over de Koerdische kwestie. Ook kreeg hij veel hulp van humanitaire organisaties, bekende persoonlijkheden, en mensenrechtenorganisaties. De Iraanse Imam Khomeini ging echter niet akkoord met het Koerdische streven naar autonomie onder leiding van Ghassemlou. Hij verklaarde een "jihad" aan Koerdistan. De eerste golfoorlog die in die periode uitbrak bracht veel schade toe aan Koerdistan, doordat het gebied in de frontlinie lag. Ghassemlou meende dat de gevechten hem werden opgelegd, en hij wilde er liever snel van af zijn. Na de oorlog stelde Iran een bijeenkomst voor in Wenen op 28 december 1988, om de Koerdische kwestie verder te bespreken. De KDP-I accepteerde dit. De gesprekken duurden twee dagen en er werd daarna een nieuwe bijeenkomst afgesproken, voor januari. Aan het einde van die vervolgbespreking werd op 20 januari 1989 autonomie voor Koerdistan toegezegd. Nadere details dienden nog te worden uitgewerkt. Toen Ghassemlou zes maanden later terugkeerde naar Europa om het congres van de Internationale Socialisten bij te wonen, stuurde Teheran een nieuw voorstel voor een afspraak te Wenen naar Ghassemlou. Die ontmoeting moest op 12 juli 1989 plaatsvinden. Een dag later werd Ghassemlou in de onderhandelingsruimte vermoord door middel van 3 kogels. Hij werd op 20 juli 1989 begraven in Parijs, onder de aanwezigen waren duizenden Koerden, Armeniërs, Turken, Perzen, en Europeanen. Onder hen bevonden zich dichters, artsen, ministers, vertegenwoordigers van humanitaire organisaties en leden van het parlement. Abdul Rahman Ghassemlou was een moedige man die respect genoot van Koerden uit alle delen van Koerdistan en ver daarbuiten.	nlwiki/332094	nlwiki	332,094	Abdul Rahman Ghassemlou	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdul_Rahman_Ghassemlou	2023-07-10T20:40:46Z	nl	Q317403	8,173	'''Abdul Rahman Ghassemlou''' ([[Koerdisch]]: '''Ebdulrehman Qasimlo''') ([[Urmia]], [[22 december]] [[1930]] – [[Wenen]], [[13 juli]] [[1989]]) was een [[Koerden\|Koerdisch]] [[politicus]]. Op 16 augustus [[1945]] werd in [[Iran]] de Koerdische [[politieke partij\|partij]] de [[Koerdische Democratische Partij Iran\|KDP-I]] opgericht. Abdul Rahman Ghassemlou, toen nog geen vijftien jaar oud, werd zoals veel Koerden aangetrokken door deze partij. Ghassemlou studeerde vervolgens in [[Parijs]] en in [[Tsjecho-Slowakije]]. Nadat hij zijn [[Doctoraalexamen\|doctoraal]] in de [[economie]] had behaald, werd hij [[docent]] in [[Praag]] en Parijs. In 1952 keerde hij uit [[Europa (werelddeel)\|Europa]] terug naar Iran. Hij richtte zich vervolgens geheel op de KDP-I. In 1973 werd hij verkozen tot Secretaris-generaal van de partij. Toen in [[1979]] als gevolg van de [[Iraanse Revolutie]] [[sjah]] [[Mohammed Reza Pahlavi]] de troon moest opgeven, kreeg de KDP-I een kans om in Iraans [[Koerdistan]] veel invloed te krijgen. Ghassemlou streefde naar een democratisch Koerdistan, want hij zag de [[democratie]] als voorwaarde voor een goed functionerend autonoom gebied. De [[Motto\|leus]] van de KDP-I werd daarom: "Democratie voor Iran, [[autonomie]] voor Koerdistan". Door het optreden van Ghassemlou kreeg de positie van de Koerdische bevolking aandacht in de [[aarde (planeet)\|wereld]]. Vaak ging hij naar het buitenland om te spreken over de Koerdische kwestie. Ook kreeg hij veel hulp van humanitaire organisaties, bekende persoonlijkheden, en mensenrechtenorganisaties. De Iraanse [[Imam]] [[Ruhollah Khomeini\|Khomeini]] ging echter niet akkoord met het Koerdische streven naar autonomie onder leiding van Ghassemlou. Hij verklaarde een "[[jihad]]" aan Koerdistan. De [[Irak-Iranoorlog\|eerste golfoorlog]] die in die periode uitbrak bracht veel schade toe aan Koerdistan, doordat het gebied in de [[Front (oorlog)\|frontlinie]] lag. Ghassemlou meende dat de gevechten hem werden opgelegd, en hij wilde er liever snel van af zijn. Na de oorlog stelde Iran een bijeenkomst voor in Wenen op 28 december 1988, om de Koerdische kwestie verder te bespreken. De KDP-I accepteerde dit. De gesprekken duurden twee dagen en er werd daarna een nieuwe bijeenkomst afgesproken, voor januari. Aan het einde van die vervolgbespreking werd op [[20 januari]] [[1989]] autonomie voor Koerdistan toegezegd. Nadere details dienden nog te worden uitgewerkt. Toen Ghassemlou zes maanden later terugkeerde naar Europa om het [[congres (bijeenkomst)\|congres]] van de [[Internationale Socialisten]] bij te wonen, stuurde [[Teheran]] een nieuw voorstel voor een afspraak te Wenen naar Ghassemlou. Die ontmoeting moest op 12 juli 1989 plaatsvinden. Een dag later werd Ghassemlou in de onderhandelingsruimte vermoord door middel van 3 [[kogel (munitie)\|kogels]]. Hij werd op 20 juli 1989 begraven in Parijs, onder de aanwezigen waren duizenden Koerden, [[Armenië]]rs, [[Turken]], [[Perzen]], en [[Europa (werelddeel)\|Europeanen]]. Onder hen bevonden zich [[dichter]]s, [[arts]]en, [[minister]]s, vertegenwoordigers van humanitaire organisaties en leden van het [[parlement]]. Abdul Rahman Ghassemlou was een moedige man die respect genoot van Koerden uit alle delen van Koerdistan en ver daarbuiten. [[Categorie:Koerdisch persoon\|Ghassemlou]] [[Categorie:Vermoord politicus\|Ghassemlou]]	64,672,130	[]	false
# Abdul Razak (premier) Abdul Razak bin Hussein (11 maart 1922 – Londen, 14 januari 1976) was een Maleisisch politicus en de tweede premier van zijn land. Abdul Razak studeerde rechten in Singapore en Londen en werd in 1949 bestuursambtenaar onder de Britten. In 1955 werd hij eerste minister (menteri besar) van de staat Pahang. Politiek was hij lid van UMNO (United Malay National Organization) en hij nam deel aan de eerste landelijke verkiezingen in Malaya in 1955 in een alliantielijst met de partijen van Chinezen (MCA) en Indiërs (MIC). Hij werd achtereenvolgens minister van Onderwijs, Defensie en Plattelandsontwikkeling. In 1959 verving hij als vice-premier kort premier Abdul Rahman in aanloop naar de verkiezingen. Na de Maleise Furie van 1969 werd Razak voorzitter van de Nationale Operationele Raad en hierdoor kreeg hij uitgebreide volmachten tijdens de noodtoestand. Op 23 september 1970 werd hij premier en tegelijk minister van Buitenlandse Zaken en Defensie. Hij bleef op post tot zijn dood in 1976. Hij lanceerde de Nieuwe Economische Politiek die de etnische Maleiers bevoordeelde ten koste van de Chinezen en Indiërs.	nlwiki/5378738	nlwiki	5,378,738	Abdul Razak (premier)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdul_Razak_(premier)	2024-05-15T15:00:22Z	nl	Q264516	6,472	[[Bestand:Tun Abdul Razak (MY 2nd PM).jpg \|thumb\|right\|250 px\|Abdul Razak]] '''Abdul Razak bin Hussein''' (11 maart [[1922]] – [[Londen]], 14 januari [[1976]]) was een [[Maleisië\|Maleisisch]] politicus en de tweede premier van zijn land. Abdul Razak studeerde rechten in [[Singapore]] en Londen en werd in 1949 bestuursambtenaar onder de Britten. In 1955 werd hij eerste minister (''menteri besar'') van de staat [[Pahang (staat)\|Pahang]]. Politiek was hij lid van UMNO (''United Malay National Organization'') en hij nam deel aan de eerste landelijke verkiezingen in [[Federatie van Malakka\|Malaya]] in 1955 in een alliantielijst met de partijen van [[Chinezen in Maleisië\|Chinezen]] (MCA) en [[Indiase Maleisiërs\|Indiërs]] (MIC). Hij werd achtereenvolgens minister van Onderwijs, Defensie en Plattelandsontwikkeling. In 1959 verving hij als vice-premier kort premier [[Tunku Abdul Rahman (premier)\|Abdul Rahman]] in aanloop naar de verkiezingen. Na de [[Maleise furie 13 mei 1969\|Maleise Furie van 1969]] werd Razak voorzitter van de Nationale Operationele Raad en hierdoor kreeg hij uitgebreide volmachten tijdens de noodtoestand. Op 23 september 1970 werd hij premier en tegelijk minister van Buitenlandse Zaken en Defensie. Hij bleef op post tot zijn dood in 1976. Hij lanceerde de Nieuwe Economische Politiek die de [[Maleiers\|etnische Maleiers]] bevoordeelde ten koste van de Chinezen en Indiërs. {{StartOpvolging}} {{OpvolgingCombi\| \| lijst = Premier van Maleisië<br />1970-1976 \| vorige = [[Tunku Abdul Rahman (premier)\|Tunku Abdul Rahman]] \| volgende = [[Hussein Onn]] }} {{EindOpvolging}} {{Appendix\|2=* Winkler Prins jaarboek 1971, p. 18 {{References}}}} {{DEFAULTSORT:Razak, Abdul}} [[Categorie:Premier van Maleisië]]	67,533,616	[]	false
# Abel Boels Abel Hindriks (Abel) Boels (Onstwedde, gedoopt 7 oktober 1759 - aldaar, 5 november 1827) was een Nederlandse burgemeester. ## Leven en werk Boels was een zoon van Hindrik Jans Boels en Harmke Abels Meening. Hij trouwde op 13 mei 1781 te Onstwedde met Christina Freerks Harding, dochter van Freerk Frerks Hardingh en Grietje Klaassens Nannings. Boels was landbouwer te Onstwedde. In 1811 werd hij benoemd als eerste burgemeester van Onstwedde. Hij vervulde deze functie totdat hij in 1827 op 68-jarige leeftijd overleed. ## Brand en plundering In de winter van 1794/1795 zwierven er plunderende soldaten uit het Emsland rond in de streken rond Onstwedde. De inwoners van kerspel Onstwedde spraken af eventuele schade bij plundering gezamenlijk te zullen dragen. In februari 1795 trok een groep van twaalf Engelse soldaten onder aanvoering van een sergeant door Onstwedde. Na zich te goed te hebben gedaan in de plaatselijke herberg trokken zij naar de tegenover de herberg gelegen boerderij van Boels om deze te gaan plunderen. Boels, die net kwam aanrijden, werd door zijn arm geschoten. Hij wist daarna met vrouw, kinderen, inwonende familie en personeel ternauwernood te ontkomen met medeneming van geld en sieraden. Toen de soldaten merkten dat er niets meer te halen viel staken zij de boerderij van Boels (Erve Boels) in brand. Een van de plunderaars werd door een knecht van Boels gedood. De andere plunderaars vluchtten toen de, met gelui van de kerkklokken gealarmeerde, bewoners van Onstwedde te hulp kwamen gesneld. Zij konden niet verhinderen, dat de boerderij in vlammen opging. Boels deed een beroep op de eerder gemaakte afspraak om de kosten gezamenlijk te dragen. Met tegenzin, en na interventie van de plaatselijke predikant, werd op 3 december 1795 een eerste inzameling gehouden, die 2134 gulden, 12 stuivers en 6 penningen opbracht. Uiteindelijk bleek dit onvoldoende te zijn. Een tweede inzameling, 15 jaar later in 1810, bracht 3093 gulden en 3 penningen op. Dat niet ieder van harte bijdroeg bleek uit het volgende voorval. Toen een van de boeren uit het gehucht Veenhuizen, dat bij het kerspel Onstwedde hoorde, weigerde een bijdrage te betalen werd hij door Boels op het hoofd en in het gezicht geslagen. Hij hield er een buil, een opgezette wang en een kapotgeslagen lip aan over.	nlwiki/1844406	nlwiki	1,844,406	Abel Boels	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abel_Boels	2021-09-27T16:45:35Z	nl	Q1834582	12,485	{{Infobox politicus \| naam = Abel Boels \| afbeelding = \| onderschrift = \| volledige naam = Abel Hindriks Boels \| geboren = gedoopt 7 oktober [[1759]] \| geboorteplaats = [[Onstwedde (plaats)\|Onstwedde]] \| overleden = [[5 november]] [[1827]] \| overlijdensplaats = Onstwedde \| land = \| huidige functie = \| sinds = \| voorganger = \| opvolger = \| partij = \| religie = \| titulatuur = \| tijdvak1 = 1811-1827 \| functie1 = Maire, schout en burgemeester van Onstwedde \| handtekening = Handtekening Abel Boels (1759 1827).png \| website = }} '''Abel Hindriks (Abel) Boels''' ([[Onstwedde (plaats)\|Onstwedde]], gedoopt 7 oktober [[1759]] - aldaar, [[5 november]] [[1827]]) was een [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden\|Nederland]]se [[burgemeester]]. ==Leven en werk== Boels was een zoon van Hindrik Jans Boels en Harmke Abels Meening. Hij trouwde op 13 mei 1781 te Onstwedde met Christina Freerks Harding, dochter van Freerk Frerks Hardingh en Grietje Klaassens Nannings. Boels was [[Agrariër\|landbouwer]] te Onstwedde. In 1811 werd hij benoemd als eerste burgemeester<ref>In 1811 werd deze functie ''maire'', in 1813 ''schout'' en vanaf 1825 ''burgemeester'' genoemd</ref> van Onstwedde. Hij vervulde deze functie totdat hij in 1827 op 68-jarige leeftijd overleed. ==Brand en plundering== In de winter van 1794/1795 zwierven er plunderende soldaten uit het [[Emsland]] rond in de streken rond Onstwedde. De inwoners van [[kerspel]] Onstwedde spraken af eventuele schade bij plundering gezamenlijk te zullen dragen. In februari 1795 trok een groep van twaalf Engelse soldaten onder aanvoering van een sergeant door Onstwedde. Na zich te goed te hebben gedaan in de plaatselijke herberg trokken zij naar de tegenover de herberg gelegen boerderij van Boels om deze te gaan plunderen. Boels, die net kwam aanrijden, werd door zijn arm geschoten. Hij wist daarna met vrouw, kinderen, inwonende familie en personeel ternauwernood te ontkomen met medeneming van geld en sieraden. Toen de soldaten merkten dat er niets meer te halen viel staken zij de boerderij van Boels (''Erve Boels'') in brand. Een van de plunderaars werd door een knecht van Boels gedood. De andere plunderaars vluchtten toen de, met gelui van de kerkklokken gealarmeerde, bewoners van Onstwedde te hulp kwamen gesneld. Zij konden niet verhinderen, dat de boerderij in vlammen opging. Boels deed een beroep op de eerder gemaakte afspraak om de kosten gezamenlijk te dragen. Met tegenzin, en na interventie van de plaatselijke predikant, werd op 3 december 1795 een eerste inzameling gehouden, die 2134 gulden, 12 stuivers en 6 penningen opbracht. Uiteindelijk bleek dit onvoldoende te zijn. Een tweede inzameling, 15 jaar later in 1810, bracht 3093 gulden en 3 penningen op. Dat niet ieder van harte bijdroeg bleek uit het volgende voorval. Toen een van de boeren uit het gehucht [[Veenhuizen (Stadskanaal)\|Veenhuizen]], dat bij het kerspel Onstwedde hoorde, weigerde een bijdrage te betalen werd hij door Boels op het hoofd en in het gezicht geslagen. Hij hield er een buil, een opgezette wang en een kapotgeslagen lip aan over. {{Appendix\|Bron\|2= *Wegman, C.J. en R.M.A. ''Westerwolders en hun Woningbezit van 1568 tot 1829 - Het kerspel Onstwedde, deel I, het dorp Onstwedde'' (1998) ;Noot {{References}} }} {{StartOpvolging}} {{OpvolgingCombi\| \| lijst = [[Lijst van burgemeesters van Onstwedde\|Burgemeester van Onstwedde]]<br>1811 - 1827 \| vorige = - \| volgende = [[Harm Karskens]] }} {{EindOpvolging}} {{DEFAULTSORT:Boels, Abel}} [[Categorie:Burgemeester van Onstwedde]]	59,986,982	[{"title": "Algemeen", "data": {"Volledige naam": "Abel Hindriks Boels", "Geboren": "gedoopt 7 oktober 1759", "Geboorteplaats": "Onstwedde", "Overleden": "5 november 1827", "Overlijdensplaats": "Onstwedde", "Handtekening": "Handtekening"}}, {"title": "Functies", "data": {"1811-1827": "Maire, schout en burgemeester van Onstwedde", "Portaal": "Politiek"}}]	false
# Abel Braconnier Abel Elie Joseph Braconnier (Loverval, 18 februari 1870 - Roux, 29 maart 1936) was een Belgisch senator en burgemeester. ## Levensloop Braconnier studeerde aan de normaalschool van Couvin en was 35 jaar lang onderwijzer en daarna schooldirecteur in Gilly, sinds 1977 een deelgemeente van Charleroi. Tijdens de Eerste Wereldoorlog maakte hij deel uit van een lokale stuurgroep voor sociale hulpverlening aan arbeiders. In 1925 ging hij op pensioen, waarna hij politiek actief werd. Op verzoek van de lokale afdeling van de socialistische Belgische Werkliedenpartij was hij lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1926. Braconnier werd verkozen tot gemeenteraadslid en werd begin 1927 voorgedragen als burgemeester, hetgeen hij bleef tot aan zijn dood in maart 1936. Als burgemeester voerde Braconnier een ambitieus programma door en gold hij als een gematigde figuur die zich bekommerde om het algemeen belang. In de zomer van 1932 wist hij tijdens de hevige algemene stakingen in de industriebekkens in Henegouwen de rust in zijn gemeente te bewaren, door een dialoog tussen stakende mijnwerkers en ordediensten op poten te zetten. Hierdoor werd hij opgemerkt door Paul Pastur en Léon Matagne, beiden leidende figuren binnen de socialistische federatie van het arrondissement Charleroi, en werd hij bij de parlementsverkiezingen later jaar gevraagd om op de Senaatslijst voor het arrondissement Charleroi-Thuin te gaan staan. Hij raakte verkozen en was tot aan zijn plotse overlijden in maart 1936 rechtstreeks gekozen senator. In de Senaat was Braconnier betrokken bij de discussies over de begrotingen voor binnenlandse zaken en openbaar onderwijs. Daarnaast toonde hij een bijzondere interesse voor de financiële situatie van gemeenten die zwaar getroffen waren door de economische crisis van de jaren 1930 en de arbeidsvoorwaarden van leerkrachten In Gilly is er een Rue Elie Braconnier.	nlwiki/3755487	nlwiki	3,755,487	Abel Braconnier	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abel_Braconnier	2022-08-11T13:09:05Z	nl	Q14848887	6,081	'''Abel ''Elie'' Joseph Braconnier''' ([[Loverval]], [[18 februari]] [[1870]] - [[Roux (België)\|Roux]], [[29 maart]] [[1936]]) was een [[België\|Belgisch]] [[Senaat (België)\|senator]] en [[burgemeester]]. ==Levensloop== Braconnier studeerde aan de normaalschool van [[Couvin]] en was 35 jaar lang onderwijzer en daarna schooldirecteur in [[Gilly (België)\|Gilly]], sinds 1977 een deelgemeente van [[Charleroi]]. Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] maakte hij deel uit van een lokale stuurgroep voor sociale hulpverlening aan arbeiders. In 1925 ging hij op pensioen, waarna hij politiek actief werd. Op verzoek van de lokale afdeling van de socialistische [[Belgische Werkliedenpartij]] was hij lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1926. Braconnier werd verkozen tot [[gemeenteraad]]slid en werd begin 1927 voorgedragen als [[burgemeester]], hetgeen hij bleef tot aan zijn dood in maart 1936. Als burgemeester voerde Braconnier een ambitieus programma door en gold hij als een gematigde figuur die zich bekommerde om het algemeen belang. In de zomer van 1932 wist hij tijdens de hevige algemene stakingen in de industriebekkens in Henegouwen de rust in zijn gemeente te bewaren, door een dialoog tussen stakende mijnwerkers en ordediensten op poten te zetten. Hierdoor werd hij opgemerkt door [[Paul Pastur]] en [[Léon Matagne]], beiden leidende figuren binnen de socialistische federatie van het [[arrondissement Charleroi]], en werd hij bij de parlementsverkiezingen later jaar gevraagd om op de [[Senaat (België)\|Senaatslijst]] voor het arrondissement Charleroi-Thuin te gaan staan. Hij raakte verkozen en was tot aan zijn plotse overlijden in maart 1936 rechtstreeks gekozen senator. In de Senaat was Braconnier betrokken bij de discussies over de begrotingen voor binnenlandse zaken en openbaar onderwijs. Daarnaast toonde hij een bijzondere interesse voor de financiële situatie van gemeenten die zwaar getroffen waren door de economische crisis van de jaren 1930 en de arbeidsvoorwaarden van leerkrachten In Gilly is er een Rue Elie Braconnier. ==Literatuur== * Paul VAN MOLLE, ''Het Belgisch Parlement, 1894-1972'', Antwerpen, 1972. ==Externe link== * Jean-Louis DELAET, [https://maitron.fr/spip.php?article166696 Biografie Abel Braconnier], ''Dictionnaire Biographique Le Maitron'', online gezet op 16 oktober 2014. {{DEFAULTSORT:Braconnier}} [[Categorie:Belgisch senator]] [[Categorie:Burgemeester van een voormalige Waalse gemeente]] [[Categorie:BWP-politicus]]	62,593,645	[]	false
# Abel Dufrane Abel Dufrane (Frameries, 8 mei 1880 – Bergen, 29 december 1960) was een Belgische entomoloog die was gespecialiseerd in lepidoptera. Dufrane bestudeerde de vlinderfauna rond Lake Kivu in Congo Kinshasa. Hij was lid van de Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie. ## Publicaties - (1929). Variation chez Papilio (S.S.) antimachus Drury. Lambillionea 29:138-139. - (1933). Quelques Rhopaloceres. Lambillionea 33:164-166. - (1936). Sur quelques espèces du genre Papilio. Lambillionea 36:40-42. - (1939). Lepidopteres du Kivu. Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 79:405-408. - (1940). Lepidopteres du Kivu (2e note) (1). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 80:129-134. - (1945). Lepidopteres du Kivu (3e note) (1). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 81:90-143. - (1946). Papilionidae. Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 82:101-122. - (1947). Pieridae. Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 83:46-73. - (1948). Lepidopteres du Kivu. Quatrieme Note (1). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 84:160-168. - (1948). A propos de Danaus (Limnas Hbn) chrysippus L. (Lep. Danaidae). Miscellania Entomologica 45:49-51. - (1948). Note sur les Danaidae. Bulletin Mensuel de la Société Linneenne de Lyon 17:192-194. - (1948). Lepidopteres du Kivu (4e note). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 84:160-168. - (1953). Lepidopteres du Kivu (5e note). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 89:41-57. - (1954). A propos de Syntarucus pulchra Murray (Lep. Lyc.). Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 90:66-68. - (1954). Sur quelques Lycaenidae d’Afrique. Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique 90:282-286.	nlwiki/5607883	nlwiki	5,607,883	Abel Dufrane	https://nl.wikipedia.org/wiki/Abel_Dufrane	2022-01-23T11:29:56Z	nl	Q15303587	6,742	'''Abel Dufrane''' ([[Frameries]], 8 mei 1880 – [[Bergen (België)\|Bergen]], 29 december 1960) was een Belgische [[entomoloog]] die was gespecialiseerd in [[lepidoptera]]. Dufrane bestudeerde de vlinderfauna rond [[Lake Kivu]] in [[Congo Kinshasa]]. Hij was lid van de [[Koninklijke Belgische Vereniging voor Entomologie]]. ==Publicaties== * (1929). Variation chez Papilio (S.S.) antimachus Drury. ''Lambillionea'' 29:138-139. * (1933). Quelques Rhopaloceres. ''Lambillionea'' 33:164-166. * (1936). Sur quelques espèces du genre Papilio. ''Lambillionea'' 36:40-42. * (1939). Lepidopteres du Kivu. ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 79:405-408. * (1940). Lepidopteres du Kivu (2e note) (1). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 80:129-134. * (1945). Lepidopteres du Kivu (3e note) (1). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 81:90-143. * (1946). Papilionidae. ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 82:101-122. * (1947). Pieridae. ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 83:46-73. * (1948). Lepidopteres du Kivu. Quatrieme Note (1). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 84:160-168. * (1948). A propos de Danaus (Limnas Hbn) chrysippus L. (Lep. Danaidae). ''Miscellania Entomologica'' 45:49-51. * (1948). Note sur les Danaidae. ''Bulletin Mensuel de la Société Linneenne de Lyon'' 17:192-194. * (1948). Lepidopteres du Kivu (4e note). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 84:160-168. * (1953). Lepidopteres du Kivu (5e note). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 89:41-57. * (1954). A propos de Syntarucus pulchra Murray (Lep. Lyc.). ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 90:66-68. * (1954). Sur quelques Lycaenidae d’Afrique. ''Bulletin et Annales de la Société Royale Entomologique de Belgique'' 90:282-286. {{Appendix\|2= {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=Abel Dufrane\|oldid=1063390407\|datum=20220122}} }} {{Bibliografische informatie}} {{DEFAULTSORT:Duframe, A}} [[Categorie:Belgisch entomoloog]]	60,923,776	[]	false
# Absent in the Spring Absent in the Spring is een roman van Agatha Christie dat ze schreef onder haar pseudoniem Mary Westmacot. Het boek verscheen oorspronkelijk in het Verenigd Koninkrijk in 1944 en werd uitgegeven door William Collins, Sons. Datzelfde jaar bracht Farrar & Rinehart het boek uit in de Verenigde Staten. Het is een van de weinige boeken van Christie dat niet in het Nederlands beschikbaar is. ## Verhaal Joan Scudamore, een vrouw van middelbare leeftijd, is op terugreis van een vakantie in het Iraakse Baghdad waar ze haar dochter Barbara en diens echtgenoot bezocht. Omwille van een gemiste trein, slechte weersomstandigheden... komt ze uiteindelijk vast te zitten in een klein woestijndorp. Joan is van mening dat ze een fatsoenlijke vrouw is wiens leven geslaagd is. Ze was steeds een goede vrouw en moeder. Daardoor vindt ze ook dat ze beter is dan de meeste anderen en behandelt hen dan ook hooghartig en kijkt op hen neer. Verder vindt ze ook dat het hun schuld is dat hun leven mislukt is. Nu ze vastzit in dat woestijndorp, neemt Joan een kijk op haar eigen leven en valt haar roze bril in duigen. Ze ontdekt dat ze veelal een schone schijn heeft opgehouden en haar eigen dromen toch niet heeft nagestreefd. Haar huwelijk is mislukt en ze had niet echt een goede band met haar kinderen. Ze vraagt zich af of haar kinderen wel van haar hielden of niet? Heeft ze haar man eerder gedwongen om met haar te trouwen zodat hij in het familiebedrijf kon stappen in plaats van uit liefde? Haar zogezegde vrienden lieten haar trouwens ook in de steek na de scheiding. Joan kan enkel toegeven dat ze eigenlijk een eenzame vrouw is met een weinig sociaal leven. Daarom besluit ze om haar leven drastisch te veranderen eens ze terug in Londen is. Daar kan ze enkel concluderen dat zulke omschakeling niet in een dag kan.	nlwiki/4763585	nlwiki	4,763,585	Absent in the Spring	https://nl.wikipedia.org/wiki/Absent_in_the_Spring	2024-06-27T11:45:15Z	nl	Q1044349	8,955	{{Infobox boek \| naam = Absent in the Spring \| afbeelding = \| onderschrift = \| cover-op-enwp = \| orig titel = \| auteur = [[Agatha Christie]] ''(onder pseudoniem Mary Westmacot)'' \| vertaler = \| voorwoord = \| kaftontwerp = \| illustraties = \| land = [[Verenigd Koninkrijk]] \| taal = [[Engels]] \| originele taal = \| reeks = \| onderwerp = \| genre = \| uitgever = William Collins, Sons \| originele uitgever = \| uitgiftedatum = 1944 \| uitgiftedatum origineel = \| medium = \| paginas = \| grootte = \| gewicht = \| oplage = \| isbn = \| isbntoelichting = \| issn = \| NUR-code = \| film = \| voorafgegaan = \| vervolg = \| vorigeboek = [[De moordenaar droeg blauw]] \| volgendeboek = [[En het einde is de dood]] \| extra portaal = }} '''Absent in the Spring''' is een roman van [[Agatha Christie]] dat ze schreef onder haar pseudoniem Mary Westmacot. Het boek verscheen oorspronkelijk in het [[Verenigd Koninkrijk]] in 1944 en werd uitgegeven door [[William Collins, Sons]]. Datzelfde jaar bracht [[ Farrar & Rinehart]] het boek uit in de [[Verenigde Staten]]. Het is een van de weinige boeken van Christie dat niet in het Nederlands beschikbaar is. ==Verhaal== {{leeswaarschuwing}} Joan Scudamore, een vrouw van middelbare leeftijd, is op terugreis van een vakantie in het [[Iraakse]] [[Baghdad]] waar ze haar dochter Barbara en diens echtgenoot bezocht. Omwille van een gemiste trein, slechte weersomstandigheden... komt ze uiteindelijk vast te zitten in een klein woestijndorp. Joan is van mening dat ze een fatsoenlijke vrouw is wiens leven geslaagd is. Ze was steeds een goede vrouw en moeder. Daardoor vindt ze ook dat ze beter is dan de meeste anderen en behandelt hen dan ook hooghartig en kijkt op hen neer. Verder vindt ze ook dat het hun schuld is dat hun leven mislukt is. Nu ze vastzit in dat woestijndorp, neemt Joan een kijk op haar eigen leven en valt haar roze bril in duigen. Ze ontdekt dat ze veelal een schone schijn heeft opgehouden en haar eigen dromen toch niet heeft nagestreefd. Haar huwelijk is mislukt en ze had niet echt een goede band met haar kinderen. Ze vraagt zich af of haar kinderen wel van haar hielden of niet? Heeft ze haar man eerder gedwongen om met haar te trouwen zodat hij in het familiebedrijf kon stappen in plaats van uit liefde? Haar zogezegde vrienden lieten haar trouwens ook in de steek na de scheiding. Joan kan enkel toegeven dat ze eigenlijk een eenzame vrouw is met een weinig sociaal leven. Daarom besluit ze om haar leven drastisch te veranderen eens ze terug in Londen is. Daar kan ze enkel concluderen dat zulke omschakeling niet in een dag kan. [[Categorie:Werk van Agatha Christie]] [[Categorie:Roman uit 1944]] [[Categorie:Verfilmd verhaal]]	67,733,140	[{"title": "Absent in the Spring", "data": {"Auteur(s)": "Agatha Christie (onder pseudoniem Mary Westmacot)", "Land": "Verenigd Koninkrijk", "Taal": "Engels", "Uitgever": "William Collins, Sons", "Uitgegeven": "1944", "Vorige boek": "De moordenaar droeg blauw", "Volgende boek": "En het einde is de dood", "Portaal": "Literatuur"}}]	false
# Acanthodes (stekelhaai) Acanthodes is een geslacht van uitgestorven stekelhaaien uit de klasse Acanthodii, niet verwant aan de haaien. Het is een van de oudste vissen, die leefde in het Devoon en Perm, zo'n 280 tot 345 miljoen jaar geleden. ## Beschrijving Acanthodes werden minstens 41 centimeter lang. Het lichaam was langwerpig en had een paar borstvinnen, een ongepaarde rugvin ver naar achteren op het lichaam, met een ongepaarde lange buik/bekkenvin en een anaalvin aan de onderkant van het lichaam, die net als andere acanthoden werden ondersteund door stijve stekels aan de voorkant. Het hele lichaam was bedekt met ruitvormige schubben, die in vorm varieerden afhankelijk van hun positie. De wervelkolom was meestal niet verstevigd. Acanthodes had geen tanden en lange kieuwlappen. Daarom wordt aangenomen dat Acanthodes een suspensievoeder was, die plankton uit het water filterde. Een exemplaar van Acanthodes bridgei was zo goed bewaard gebleven dat sporen van het oogweefsel voldoende waren om vast te stellen dat Acanthodes zowel staaf- als kegelvormige fotoreceptorcellen had, wat suggereert dat hij kleur kon waarnemen. Als vertegenwoordiger van de laatste stekelhaaien, werden deze vissen veel groter dan hun voorgangers. Sommige bereikten een lengte van twee meter. Acanthodes droeg veel minder stekels dan zijn voorgangers. Van alle vinnen (borst- aars- en rugvin) was de voorste vinstraal uitgegroeid tot stekel. ## Ecologie Van de verschillende soorten Acanthodes is bekend dat ze zowel in zoetwatermeren als in zoute lagunes leefden. Van Acanthodes bronni, die tijdens het Vroeg-Perm in zoetwatermeren in Zuid-Duitsland leefde, is bekend dat hij werd gegeten door de temnospondyle amfibieën Archegosaurus en Cheliderpeton. Acanthodes was waarschijnlijk in staat om zijn kaken wijd te openen als aanpassing aan het eten van plankton. ## Taxonomie De classificatie van de Acanthodii was historisch omstreden, maar in de jaren 2010 werd, mede op basis van gedetailleerde onderzoeken van de schedel van acanthoden, algemeen aanvaard dat de Acanthodii een parafyletische groep Chondrichthyes uit de stamgroep vormen. Binnen de Acanthodii wordt Acanthodes traditioneel geplaatst binnen de Acanthodiformes, die nu ook als paraphyletisch wordt beschouwd. ## Vondsten Fossiele resten zijn gevonden in Australië (Victoria), Europa (Tsjechië, Slowakije, Engeland, Duitsland, Schotland en Spanje) en Noord-Amerika (Illinois, Kansas, Pennsylvania en West Virginia).	nlwiki/2891768	nlwiki	2,891,768	Acanthodes (stekelhaai)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acanthodes_(stekelhaai)	2024-10-04T19:10:49Z	nl	Q2335100	22,494	{{Taxobox \| type = dier \| naam = ''Acanthodes'' \| titelweergave = cursief \| status = fossiel \| fossiel = Devoon tot Perm \| afbeelding = Acanthodes BW.jpg \| rijk = [[Dieren (biologie)\|Animalia]] (Dieren) \| stam = [[Chordadieren\|Chordata]] (Chordadieren) \| klasse = [[Acanthodii]] (Stekelhaaien) \| orde = [[Acanthodiformes]] \| familie = [[Acanthodidae]] \| taxon = [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| w-naam = ''Acanthodes'' \| auteur = [[Louis Agassiz\|Agassiz]] \| datum = 1843 \| typesoort=''Acanthodes guizhouensis'' † <small>Wang & Turner 1985</small> \| species = Acanthodes \| afbeeldingII = Acanthodes skull.jpg \| afbeeldingIItekst = Schedel van ''Acanthodes'' }} '''''Acanthodes'''''<ref>{{Citeer web \|url=http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=157017 \|titel=Fossilworks: Acanthodes \|bezochtdatum=22-01-2023 \|werk=www.fossilworks.org \|archiefdatum=13-12-2021 \|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211213030143/http://www.fossilworks.org/cgi-bin/bridge.pl?a=taxonInfo&taxon_no=157017 \|dodeurl=ja }}</ref><ref>{{Citeer web \|url=http://www.prehistoric-wildlife.com/species/a/acanthodes.html \|titel=Acanthodes \|bezochtdatum=22-01-2023 \|werk=www.prehistoric-wildlife.com\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230122182750/http://www.prehistoric-wildlife.com/species/a/acanthodes.html\|archiefdatum=2023-01-22}}</ref> is een [[Geslacht (biologie)\|geslacht]] van [[Uitsterven\|uitgestorven]] [[Stekelhaaien (Acanthodii)\|stekelhaaien]] uit de [[Klasse (biologie)\|klasse]] [[Stekelhaaien (Acanthodii)\|Acanthodii]], niet verwant aan de [[haaien]]. Het is een van de oudste [[Vissen (dieren)\|vissen]], die leefde in het [[Devoon]] en [[Perm (periode)\|Perm]], zo'n 280 tot 345 miljoen jaar geleden. == Beschrijving == ''Acanthodes'' werden minstens 41 centimeter lang. Het [[Lichaam (biologie)\|lichaam]] was langwerpig en had een paar borstvinnen, een ongepaarde rugvin ver naar achteren op het lichaam, met een ongepaarde lange buik/bekkenvin en een anaalvin aan de onderkant van het lichaam, die net als andere acanthoden werden ondersteund door stijve stekels aan de voorkant. Het hele lichaam was bedekt met ruitvormige schubben, die in vorm varieerden afhankelijk van hun positie. De wervelkolom was meestal niet verstevigd. ''Acanthodes'' had geen tanden en lange kieuwlappen. Daarom wordt aangenomen dat ''Acanthodes'' een suspensievoeder was, die [[plankton]] uit het water filterde. Een exemplaar van ''Acanthodes bridgei'' was zo goed bewaard gebleven dat sporen van het oogweefsel voldoende waren om vast te stellen dat ''Acanthodes'' zowel staaf- als kegelvormige fotoreceptorcellen had, wat suggereert dat hij kleur kon waarnemen. Als vertegenwoordiger van de laatste stekelhaaien, werden deze vissen veel groter dan hun voorgangers. Sommige bereikten een lengte van twee meter. ''Acanthodes'' droeg veel minder stekels dan zijn voorgangers. Van alle vinnen (borst- aars- en rugvin) was de voorste vinstraal uitgegroeid tot stekel. == Ecologie == Van de verschillende soorten ''Acanthodes'' is bekend dat ze zowel in zoetwatermeren als in zoute lagunes leefden. Van ''Acanthodes bronni'', die tijdens het Vroeg-Perm in zoetwatermeren in [[Zuid-Duitsland]] leefde, is bekend dat hij werd gegeten door de temnospondyle amfibieën ''[[Archegosaurus]]'' en ''[[Cheliderpeton]]''. ''Acanthodes'' was waarschijnlijk in staat om zijn kaken wijd te openen als aanpassing aan het eten van plankton. == Taxonomie == De [[classificatie]] van de Acanthodii was historisch omstreden, maar in de jaren 2010 werd, mede op basis van gedetailleerde onderzoeken van de schedel van acanthoden, algemeen aanvaard dat de Acanthodii een [[parafyletische groep]] [[Kraakbeenvissen\|Chondrichthyes]] uit de stamgroep vormen. Binnen de Acanthodii wordt ''Acanthodes'' traditioneel geplaatst binnen de [[Acanthodiformes]], die nu ook als paraphyletisch wordt beschouwd. == Vondsten == Fossiele resten zijn gevonden in [[Australië (land)\|Australië]] ([[Victoria (Australië)\|Victoria]]), [[Europa (werelddeel)\|Europa]] ([[Tsjechië]], [[Slowakije]], [[Engeland]], [[Duitsland]], [[Schotland]] en [[Spanje]]) en [[Noord-Amerika]] ([[Illinois (staat)\|Illinois]], [[Kansas (staat)\|Kansas]], [[Pennsylvania]] en [[West Virginia]]). {{Appendix\|2= '''Literatuur''' * {{aut\|D. Palmer, B. Cox, B. Gardiner, C. Harrison & J.R.G. Savage}} (2000) - ''De geïllustreerde encyclopedie van dinosauriërs en prehistorische dieren'', Köneman, Keulen. {{ISBN\|3 8290 6747 X}} '''Noten''' {{References}} * [http://paleodb.org/cgi-bin/bridge.pl?a=checkTaxonInfo&taxon_no=157017&is_real_user=1 ''Acanthodes''] in de Paleobiology Database * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=Acanthodes\|oldid=1172019275\|datum=20231022}} }} [[Categorie:Acanthodii]]	68,206,636	[{"title": "Acanthodes \u00b7 Status: Uitgestorven, als fossiel bekend \u00b7 Fossiel voorkomen: Devoon tot Perm", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Chordata (Chordadieren)", "Klasse": "Acanthodii (Stekelhaaien)", "Orde": "Acanthodiformes", "Familie": "Acanthodidae"}}, {"title": "Acanthodes guizhouensis \u2020 Wang & Turner 1985", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]	false
# Václav Sejk Václav Sejk (Děčín, 18 mei 2002) is een Tsjechisch voetballer die door FC Famalicão van Sparta Praag gehuurd wordt. ## Carrière Václav Sejk speelde in de jeugd van TJ Spartak Boletice Nad Labem, FK Junior Děčín, FK Teplice en Sparta Praag. Bij Sparta Praag speelde hij van 2020 tot 2021 in het tweede elftal. Op 22 september 2021 debuteerde hij in het eerste elftal van Sparta Praag, in de met 0-3 gewonnen bekerwedstrijd tegen SK Líšeň 2019. In de tweede seizoenshelft werd hij verhuurd aan FK Teplice, waar hij zijn eerste wedstrijden op het hoogste niveau van Tsjechië speelde. In het seizoen erna werd hij verhuurd aan FK Jablonec. Na zijn terugkeer in 2023 maakte hij in de eerste seizoenshelft deel uit van de eerste selectie van Sparta Praag. Hij speelde zestien wedstrijden, waarin hij eenmaal scoorde. In de tweede seizoenshelft werd hij verhuurd aan Roda JC, waarmee hij promotie naar de Eredivisie misliep. In het seizoen 2024/25 werd hij verhuurd aan het Poolse Zagłębie Lubin en het Portugese FC Famalicão. ### Statistieken \| Seizoen \| Club \| Land \| Competitie \| Competitie \| Competitie \| Beker \| Beker \| Overig \| Overig \| Totaal \| Totaal \| \| Seizoen \| Club \| Land \| Competitie \| Wed. \| Dlp. \| Wed. \| Dlp. \| Wed. \| Dlp. \| Wed. \| Dlp. \| \| --------------------------- \| ------------------ \| -------------- \| -------------- \| ---------- \| ---------- \| ----- \| ----- \| ------ \| ------ \| ------ \| ------ \| \| 2020/21 \| Sparta Praag B \| Tsjechië \| ČFL \| 1 \| 0 \| – \| – \| – \| – \| 1 \| 0 \| \| 2021/22 \| Sparta Praag B \| Tsjechië \| FNL \| 15 \| 4 \| – \| – \| – \| – \| 15 \| 4 \| \| 2021/22 \| Sparta Praag \| Tsjechië \| 1. ČFL \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| 0 \| 0 \| 1 \| 0 \| \| 2021/22 \| → FK Teplice \| Tsjechië \| 1. ČFL \| 13 \| 4 \| 0 \| 0 \| 2 \| 1 \| 15 \| 5 \| \| 2022/23 \| → FK Jablonec \| Tsjechië \| 1. ČFL \| 30 \| 7 \| 2 \| 0 \| – \| – \| 32 \| 7 \| \| 2023/24 \| Sparta Praag \| Tsjechië \| 1. ČFL \| 12 \| 0 \| 2 \| 1 \| 2 \| 0 \| 16 \| 1 \| \| 2023/24 \| → Roda JC Kerkrade \| Nederland \| Eerste divisie \| 15 \| 8 \| 0 \| 0 \| 2 \| 0 \| 17 \| 8 \| \| 2024/25 \| → Zagłębie Lubin \| Polen \| Ekstraklasa \| 16 \| 1 \| 3 \| 0 \| – \| – \| 19 \| 1 \| \| 2024/25 \| → FC Famalicão \| Portugal \| Primeira Liga \| 9 \| 2 \| 0 \| 0 \| – \| – \| 9 \| 2 \| \| Carrièretotaal \| Carrièretotaal \| Carrièretotaal \| Carrièretotaal \| 111 \| 26 \| 8 \| 1 \| 6 \| 1 \| 125 \| 28 \| \| Bijgewerkt op 18 maart 2025 \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \| \|	nlwiki/5941027	nlwiki	5,941,027	Václav Sejk	https://nl.wikipedia.org/wiki/V%C3%A1clav_Sejk	2025-03-18T21:49:38Z	nl		45,438	{{Infobox voetballer \| spelernaam = Václav Sejk \| volledigenaam = Václav Sejk \| afbeelding = \| onderschrift = \| geboortedatum = 18 mei 2002 \| geboortestad = [[Děčín]] \| geboorteland = {{CZ}} \| lengte = 180 \| been = [[Rechtsvoetig\|Rechts]] \| positie = [[Aanvaller (voetbal)\|Centrumspits]] \| huidigeclub = {{PT-VLAG}} [[FC Famalicão]] \| rugnummer = 29 \| contracttot = \| verhuurdtot = 30 juni 2025 \| jeugdjaren = 2008–2011<br />2011–2015<br />2015–2017<br />2017–2021 \| jeugdteams = {{CZ-VLAG}} [[TJ Spartak Boletice n.L.]]<br />{{CZ-VLAG}} [[FK Junior Děčín]]<br />{{CZ-VLAG}} [[FK Teplice]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Sparta Praag]] \| seizoen = 2020–2021<br />2021–<br />2022<br />2022–2023<br />2024<br />2024<br />2025– \| club = {{CZ-VLAG}} [[Sparta Praag\|Sparta Praag B]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Sparta Praag]]<br />→ {{CZ-VLAG}} [[FK Teplice]]<br />→ {{CZ-VLAG}} [[FK Jablonec]]<br />→ {{NL-VLAG}} [[Roda JC Kerkrade]]<br />→ {{PL-VLAG}} [[Zagłębie Lubin]]<br />→ {{PT-VLAG}} [[FC Famalicão]] \| wedstr(goals) = 16{{0\|00}}(4)<br />12{{0\|00}}(0)<br />13{{0\|00}}(4)<br />30{{0\|00}}(7)<br />15{{0\|00}}(8)<br />16{{0\|00}}(1)<br />9{{0\|00}}(2) \| interlandjaren = 2017<br />2016<br />2018–2019<br />2019<br />2019<br />2021– \| interlandteam = {{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 15 (mannen)\|Tsjechië –15]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 16 (mannen)\|Tsjechië –16]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 17 (mannen)\|Tsjechië –17]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 18 (mannen)\|Tsjechië –18]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 19 (mannen)\|Tsjechië –19]]<br />{{CZ-VLAG}} [[Tsjechisch voetbalelftal onder 21 (mannen)\|Tsjechië –21]] \| interlandwedstrijden(goals) = 4{{0\|00}}(1)<br />6{{0\|00}}(0)<br />10{{0\|00}}(4)<br />3{{0\|00}}(0)<br />2{{0\|00}}(0)<br />31{{0}}(12) \| clubupdate = 18 maart 2025 \| landupdate = 18 maart 2025 }} '''Václav Sejk''' ([[Děčín]], [[18 mei]] [[2002]]) is een [[Tsjechië\|Tsjechisch]] [[voetballer]] die door [[FC Famalicão]] van [[Sparta Praag]] gehuurd wordt.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.transfermarkt.nl/vaclav-sejk/profil/spieler/629777 \|titel=Profiel Transfermarkt}}</ref> == Carrière == Václav Sejk speelde in de jeugd van [[TJ Spartak Boletice Nad Labem]], [[FK Junior Děčín]], [[FK Teplice]] en [[Sparta Praag]]. Bij Sparta Praag speelde hij van 2020 tot 2021 in het tweede elftal. Op 22 september 2021 debuteerde hij in het eerste elftal van Sparta Praag, in de met 0-3 gewonnen bekerwedstrijd tegen [[SK Líšeň 2019]]. In de tweede seizoenshelft werd hij verhuurd aan FK Teplice, waar hij zijn eerste wedstrijden op het hoogste niveau van [[Tsjechië]] speelde. In het seizoen erna werd hij verhuurd aan [[FK Jablonec]]. Na zijn terugkeer in 2023 maakte hij in de eerste seizoenshelft deel uit van de eerste selectie van Sparta Praag. Hij speelde zestien wedstrijden, waarin hij eenmaal scoorde. In de tweede seizoenshelft werd hij verhuurd aan [[Roda JC Kerkrade\|Roda JC]], waarmee hij promotie naar de [[Eredivisie (mannenvoetbal)\|Eredivisie]] misliep.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.l1nieuws.nl/sport/2441748/snelle-afhandeling-roda-jc-huurt-vaclav-sejk \|titel=Snelle afhandeling: Roda JC huurt Václav Sejk \|achternaam=Schreurs \|voornaam=Joost \|datum=2024-01-24 \|bezochtdatum=2025-03-18 \|werk=[[L1 (omroep)\|L1]] \|taal=nl}}</ref> In het seizoen 2024/25 werd hij verhuurd aan het [[Polen\|Poolse]] [[Zagłębie Lubin]] en het [[Portugal\|Portugese]] [[FC Famalicão]]. === Statistieken === {\| class="wikitable" style="font-size:90%; width: 70%; text-align: center;" ! rowspan="2" width="5%" \|Seizoen ! rowspan="2" width="20%" \|Club ! rowspan="2" width="13%" \|Land ! rowspan="2" width="12%" \|Competitie ! colspan="2" width="12%" \|Competitie ! colspan="2" width="12%" \|Beker ! colspan="2" \|Overig ! colspan="2" width="12%" \|Totaal \|- ! width="6%" \|Wed. ! width="6%" \|Dlp. ! width="6%" \|Wed. ! width="6%" \|Dlp. !Wed. !Dlp. ! width="6%" \|Wed. ! width="6%" \|Dlp. \|- \|2020/21 \| rowspan="2" \|Sparta Praag B \| rowspan="6" \|{{CZ}} \|[[ČFL]] \|1 \|0 \|– \|– \|– \|– \|'''1''' \|'''0''' \|- \| rowspan="3" \|2021/22 \|[[Fotbalová národní liga\|FNL]] \|15 \|4 \|– \|– \|– \|– \|'''15''' \|'''4''' \|- \|[[Sparta Praag]] \| rowspan="4" \|[[1. česká fotbalová liga\|1. ČFL]] \|0 \|0 \|1 \|0 \|0 \|0 \|'''1''' \|'''0''' \|- \|→ [[FK Teplice]] \|13 \|4 \|0 \|0 \|2 \|1 \|'''15''' \|'''5''' \|- \|2022/23 \|→ [[FK Jablonec]] \|30 \|7 \|2 \|0 \|– \|– \|'''32''' \|'''7''' \|- \| rowspan="2" \|2023/24 \|[[Sparta Praag]] \|12 \|0 \|2 \|1 \|2 \|0 \|'''16''' \|'''1''' \|- \|→ [[Roda JC Kerkrade]] \|{{NL}} \|[[Eerste divisie (voetbal Nederland)\|Eerste divisie]] \|15 \|8 \|0 \|0 \|2 \|0 \|'''17''' \|'''8''' \|- \| rowspan="2" \|2024/25 \|→ [[Zagłębie Lubin]] \|{{PL}} \|[[Ekstraklasa]] \|16 \|1 \|3 \|0 \|– \|– \|'''19''' \|'''1''' \|- \|→ [[FC Famalicão]] \|{{PT}} \|[[Primeira Liga]] \|9 \|2 \|0 \|0 \|– \|– \|'''9''' \|'''2''' \|- ! colspan="4" \|Carrièretotaal !111 !26 !8 !1 !6 !1 !125 !28 \|- ! colspan="12" \|Bijgewerkt op 18 maart 2025 \|} == Zie ook == * [[Lijst van spelers van Roda JC Kerkrade]] * [[Lijst van spelers van Zagłębie Lubin]] {{Appendix}}{{STANDAARDSORTERING:Sejk, Václav}} [[Categorie:Tsjechisch voetballer]]	69,053,420	[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "V\u00e1clav Sejk", "Geboortedatum": "18 mei 2002", "Geboorteplaats": "D\u011b\u010d\u00edn, Tsjechi\u00eb", "Lengte": "180 cm", "Been": "Rechts", "Positie": "Centrumspits"}}, {"title": "Clubinformatie", "data": {"Huidige club": "FC Famalic\u00e3o", "Rugnummer": "29", "Verhuurd tot": "30 juni 2025"}}, {"title": "Jeugd", "data": {"2008\u20132011 \u00b7 2011\u20132015 \u00b7 2015\u20132017 \u00b7 2017\u20132021": "TJ Spartak Boletice n.L. \u00b7 FK Junior D\u011b\u010d\u00edn \u00b7 FK Teplice \u00b7 Sparta Praag"}}, {"title": "Senioren ", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)", "2020\u20132021 \u00b7 2021\u2013 \u00b7 2022 \u00b7 2022\u20132023 \u00b7 2024 \u00b7 2024 \u00b7 2025\u2013": "Sparta Praag B \u00b7 Sparta Praag \u00b7 \u2192 FK Teplice \u00b7 \u2192 FK Jablonec \u00b7 \u2192 Roda JC Kerkrade \u00b7 \u2192 Zag\u0142\u0119bie Lubin \u00b7 \u2192 FC Famalic\u00e3o \u00b7 1600(4) \u00b7 1200(0) \u00b7 1300(4) \u00b7 3000(7) \u00b7 1500(8) \u00b7 1600(1) \u00b7 900(2)"}}, {"title": "Interlands ", "data": {"2017 \u00b7 2016 \u00b7 2018\u20132019 \u00b7 2019 \u00b7 2019 \u00b7 2021\u2013": "Tsjechi\u00eb \u201315 \u00b7 Tsjechi\u00eb \u201316 \u00b7 Tsjechi\u00eb \u201317 \u00b7 Tsjechi\u00eb \u201318 \u00b7 Tsjechi\u00eb \u201319 \u00b7 Tsjechi\u00eb \u201321 \u00b7 400(1) \u00b7 600(0) \u00b7 1000(4) \u00b7 300(0) \u00b7 200(0) \u00b7 310(12)", "Interlands ": [" Bijgewerkt op 18 maart 2025", "** Bijgewerkt op 18 maart 2025"], "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# Achlumer Molen De Achlumer Molen staat bij Achlum in de Nederlandse provincie Friesland. De molen werd door de vorige eigenaar Haye Thomas geschonken aan de Stichting De Fryske Mole. Van deze in 1853 gebouwde poldermolen was toen alleen de romp nog aanwezig. In 2007 is de molen compleet gerestaureerd. De al in 1954 verwijderde koningsspil, het staartwerk, het gevlucht en de kap werden opnieuw aangebracht. Sinds 1950 draaide de schroef op een elektromotor. Met het Wetterskip Fryslân is afgesproken dat de molen nu weer bij extreme wateroverlast (zogenaamde clusterbui) met windenergie ingezet zal worden voor bemaling van de Achlumer Noordpolder. Het gevlucht van de Achlumer Molen is voorzien van zelfzwichting op de buitenroede. Bij de molen staat de voormalige molenaarswoning. Deze doet nu dienst als recreatiewoning.	nlwiki/1318802	nlwiki	1,318,802	Achlumer Molen	https://nl.wikipedia.org/wiki/Achlumer_Molen	2023-07-22T17:19:00Z	nl	Q2371491	15,990	{{Infobox molen \| naam=Achlumer Molen \| afbeelding = Achlum - Achlumer Molen.jpg \| onderschrift=Achlumer Molen (2009) \| plaats=[[Achlum]] \| bouwjaar= [[1853]] \| type= [[houten achtkant]] \| kenmerken= \| vlucht=18.60 / 18.70 m \| functie= [[poldermolen]] \| bestemming= Bemalen van de Achlumer Noordpolder, thans op vrijwillige basis \| monumentnummer= 15821 \| molendatabase-nl =1299 \| molendatabase-Hollandsche Molen =1201 \| website = }} De '''Achlumer Molen''' staat bij [[Achlum]] in de [[Nederland]]se provincie [[Friesland]]. De molen werd door de vorige eigenaar [[Haye Thomas]] geschonken aan de ''[[Stichting De Fryske Mole]].<ref>De opening van de Achlumer Molen. In: De Utskoat nr. 136, december 2009, blz. 17, geraadpleegd op [http://molenaarworden.nl/wp-content/uploads/De-Utskoat-136-december-2009.pdf www.molenaarworden.nl] op 27-7-2021. [https://web.archive.org/web/20200923093810/http://molenaarworden.nl/wp-content/uploads/De-Utskoat-136-december-2009.pdf Gearchiveerd] op 23 september 2020.</ref>'' Van deze in 1853 gebouwde [[poldermolen]] was toen alleen de romp nog aanwezig. In 2007 is de molen compleet gerestaureerd. De al in 1954 verwijderde [[koningsspil]], het staartwerk, het [[gevlucht]] en de [[molenkap\|kap]] werden opnieuw aangebracht. Sinds 1950 draaide de [[Vijzel (waterschroef)\|schroef]] op een [[elektromotor]]. Met het [[Wetterskip Fryslân]] is afgesproken dat de molen nu weer bij extreme wateroverlast (zogenaamde clusterbui) met [[windenergie]] ingezet zal worden voor [[bemalen\|bemaling]] van de Achlumer Noordpolder. Het gevlucht van de Achlumer Molen is voorzien van [[zelfzwichting]] op de buitenroede. Bij de molen staat de voormalige molenaarswoning. Deze doet nu dienst als recreatiewoning. == Externe link == * [https://web.archive.org/web/20110815120345/http://www.achlumermolen.web-log.nl weblog van de molen] {{Appendix}} {{Coor title dms\|53\|9\|12.68\|N\|5\|30\|5.29\|E\|type:landmark_scale:1563_region:NL}} [[Categorie:Bouwwerk in Waadhoeke]] [[Categorie:Rijksmonument in Waadhoeke]] [[Categorie:Molen in Friesland]] [[Categorie:Grondzeiler]] [[Categorie:Poldermolen]] [[Categorie:Maalvaardige molen]] [[Categorie:Zelfzwichter]]	64,755,087	[{"title": "Basisgegevens", "data": {"Plaats": "Achlum", "Bouwjaar": "1853", "Type": "houten achtkant", "Vlucht": "18.60 / 18.70 m", "Functie": "poldermolen", "Bestemming": "Bemalen van de Achlumer Noordpolder, thans op vrijwillige basis", "Huidig gebruik": "poldermolen", "Monumentstatus": "rijksmonument", "Monumentnummer": "15821"}}, {"title": "Externe link(s)", "data": {"Externe link(s)": ["Molendatabase", "De Hollandsche Molen"], "Portaal": "Molens"}}]	false
# Lucy Dacus Lucy Elizabeth Dacus (Mechanicsville, 2 mei 1995) is een Amerikaanse muzikant. ## Biografie Dacus groeide op in Richmond, Virginia. Haar muziekcarrière begon met de verschijning van haar debuutalbum, No Burden, in 2016. Dit album leverde haar een contract met Matador Records op. Hierna heeft ze nog drie albums uitgebracht: Historian (2018), Home Video (2021) en haar aanstaande album, Forever is a Feeling (2025). Naast haar solowerk is Dacus ook lid van de indie- supergroep Boygenius, samen met Julien Baker en Phoebe Bridgers. De band heeft één studioalbum en twee EP's uitgebracht. Met hun studioalbum, the record (2023), heeft de band drie Grammy Awards gewonnen. Ze zijn hiermee de eerste volledig vrouwelijke band die de prijzen voor Beste Rocknummer en Beste Rockoptreden heeft gewonnen. - Bibliothèque nationale de France: cb17826293r (data) - Gemeinsame Normdatei: 1160455368 - International Standard Name Identifier: 0000 0004 6298 7453 - Library of Congress Control Number: no2016135330 - MusicBrainz: dbe7fdf7-81b2-418b-b3f6-81ae71532f40 - Virtual International Authority File: 54147663066960552059	nlwiki/5941021	nlwiki	5,941,021	Lucy Dacus	https://nl.wikipedia.org/wiki/Lucy_Dacus	2025-03-19T07:21:20Z	nl	Q27967785	22,409	{{Infobox artiest \| naam = Lucy Dacus \| afbeelding = AllPointsEastAug2022 (135 of 385) (52327083531) (cropped).jpg \| onderschrift = Dacus in 2022 \| volledige naam = Lucy Elizabeth Dacus \| bijnaam = \| geboren = [[2 mei]] [[1997]] \| geboorteplaats = [[Mechanicsville (Virginia)\|Mechanicsville]], {{US}} \| overleden = \| land = {{US}} \| jaren-actief = 2015-heden \| genre = [[Indie (muziek)\|indiepop]]<br>[[indiefolk]] \| label = \| website = }} '''Lucy Elizabeth Dacus''' ([[Mechanicsville (Virginia)\|Mechanicsville]], [[2 mei]] [[1995]]) is een [[Verenigde Staten\|Amerikaanse]] <ref>{{Citeer web \|url=https://www.inquirer.com/entertainment/lucy-dacus-new-album-philadelphia-boygenius-20210620.html \|titel=Songwriter Lucy Dacus is now Philly's own. Lucky us. \|achternaam=DeLuca \|voornaam=Dan \|datum=Jun 20, 2021 \|bezochtdatum=April 12, 2023 \|werk=The Philadelphia Inquirer}}</ref> muzikant. == Biografie == Dacus groeide op in [[Richmond (Virginia)\|Richmond]], [[Virginia (staat)\|Virginia]]. Haar muziekcarrière begon met de verschijning van haar debuutalbum, No Burden, in 2016. Dit album leverde haar een contract met [[Matador Records]] op. Hierna heeft ze nog drie albums uitgebracht: ''Historian'' (2018), ''Home Video'' (2021) en haar aanstaande album, ''Forever is a Feeling'' (2025). Naast haar solowerk is Dacus ook lid van de [[Indie (muziek)\|indie-]] [[Supergroep (muziek)\|supergroep]] [[Boygenius]], samen met [[Julien Baker]] en [[Phoebe Bridgers]]. De band heeft één studioalbum en twee EP's uitgebracht. Met hun studioalbum, ''the record'' (2023), heeft de band drie [[Grammy Awards]] gewonnen.<ref>{{Citeer web \|url=https://www.grammy.com/artists/boygenius/54205 \|titel=Boygenius {{!}} Artist {{!}} GRAMMY.com \|bezochtdatum=2025-03-18 \|werk=grammy.com}}</ref> Ze zijn hiermee de eerste volledig vrouwelijke band die de prijzen voor Beste Rocknummer en Beste Rockoptreden heeft gewonnen. {{Appendix\|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel= Lucy Dacus \|oldid= 1281184352\|datum=20250318}} {{References}} }} {{Bibliografische informatie}} {{DEFAULTSORT:Dacus, Lucy}} [[Categorie:Amerikaans zanger]]	69,054,071	[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Volledige naam": "Lucy Elizabeth Dacus", "Geboren": "2 mei 1997", "Geboorteplaats": "Mechanicsville, Verenigde Staten", "Land": "Verenigde Staten"}}, {"title": "Werk", "data": {"Jaren actief": "2015-heden", "Genre(s)": "indiepop \u00b7 indiefolk"}}]	false
# Achthoek In de wiskunde is een achthoek (Gr. octagon) een veelhoek met acht zijden en acht hoeken. De som van alle (binnen)hoeken {\displaystyle \alpha _{k}} van een achthoek bedraagt 1080°, zoals volgt uit de formule voor de som van de hoeken in een veelhoek. Voor {\displaystyle n=8} wordt dit:: {\displaystyle \sum _{k=1}^{n}\alpha _{k}=(n-2)\cdot 180^{\circ }=6\times 180^{\circ }=1080^{\circ }} ## Verschillende soorten achthoeken \| Regelmatige achthoek \| Onregelmatig achthoek \| Concave achthoek \| Complexe achthoek \| \| regelmatige achthoek \| onregelmatig achthoek \| concave achthoek \| complexe achthoek \| ## Regelmatige achthoek Van een regelmatige achthoek zijn alle zijden gelijk en zijn alle binnenhoeken gelijk aan 135°. Er geldt immers voor elke hoek {\displaystyle \alpha }: {\displaystyle \alpha ={\frac {n-2}{n}}\cdot 180^{\circ }={\tfrac {3}{4}}\cdot 180^{\circ }=135^{\circ }} Voor de oppervlakte van een regelmatige achthoek met een zijde van lengte {\displaystyle a} geldt: {\displaystyle A=2a^{2}\cot {\frac {\pi }{8}}=2(1+{\sqrt {2}})a^{2}\simeq 4{,}82843\,a^{2}} De lengte {\displaystyle a} kan als volgt worden afgeleid van de diameter {\displaystyle D}: {\displaystyle a\cdot \cos 45^{\circ }+a+a\cdot \cos 45^{\circ }=D} {\displaystyle a\cdot {\tfrac {1}{2}}{\sqrt {2}}+a+a\cdot {\tfrac {1}{2}}{\sqrt {2}}=D} {\displaystyle a\cdot ({\sqrt {2}}+1)=D\Rightarrow a={\frac {D}{({\sqrt {2}}+1)}}\Rightarrow a\simeq {\frac {D}{2{,}41421}}} ### Constructie De constructie van een regelmatige achthoek gaat met behulp van een liniaal en een passer, in 18 stappen:	nlwiki/251013	nlwiki	251,013	Achthoek	https://nl.wikipedia.org/wiki/Achthoek	2024-01-24T13:38:46Z	nl	Q166080	36,797	In de wiskunde is een '''achthoek''' (Gr. ''octagon'') een [[veelhoek]] met acht [[zijde (meetkunde)\|zijden]] en acht [[hoek (meetkunde)\|hoeken]]. De som van alle (binnen)hoeken <math>\alpha_k</math> van een achthoek bedraagt 1080°, zoals volgt uit de formule voor de som van de hoeken in een veelhoek. Voor <math>n=8</math> wordt dit:: :<math>\sum_{k=1}^n \alpha_k = (n - 2) \cdot 180^\circ = 6 \times 180^\circ = 1080^\circ</math> == Verschillende soorten achthoeken == {\| border=0 cellspacing=10 cellpadding=0 style="font-size: 90%; text-align: center;" \| [[Bestand:Octagon.svg\|80px\|Regelmatige achthoek]] \| [[Bestand:Irregular_octagon.svg\|80px\|Onregelmatig achthoek]] \| [[Bestand:Concave_octagon.svg\|80px\|Concave achthoek]] \| [[Bestand:Complex_octagon.svg\|80px\|Complexe achthoek]] \|- \| regelmatige achthoek \| onregelmatig achthoek \| [[concaaf\|concave]] achthoek \| complexe achthoek \|} == Regelmatige achthoek == Van een regelmatige achthoek zijn alle zijden gelijk en zijn alle binnenhoeken gelijk aan 135°. Er geldt immers voor elke hoek <math>\alpha</math>: :<math>\alpha = \frac{n - 2}{n} \cdot 180^\circ = \tfrac{3}{4} \cdot 180^\circ = 135^\circ</math> Voor de oppervlakte van een regelmatige achthoek met een zijde van lengte <math>a</math> geldt: :<math>A = 2a^2 \cot \frac{\pi}{8} = 2(1+\sqrt{2})a^2 \simeq 4{,}82843\, a^2</math> De lengte <math>a</math> kan als volgt worden afgeleid van de diameter <math>D</math>: :<math>a \cdot \cos 45^\circ + a + a \cdot \cos 45^\circ = D</math> :<math>a \cdot \tfrac{1}{2} \sqrt{2} + a + a \cdot \tfrac{1}{2} \sqrt{2} = D</math> :<math>a \cdot (\sqrt{2}+1) = D \Rarr a = \frac{D}{(\sqrt{2}+1)} \Rarr a \simeq \frac{D}{2{,}41421}</math> === Constructie === De constructie van een regelmatige achthoek gaat met behulp van een [[liniaal]] en een [[passer (gereedschap)\|passer]], in 18 stappen: [[Bestand:OctagonConstructionAni.gif]] == Zie ook == * [[Isoperimetrisch_quotiënt#Verhouding tussen oppervlak en omtrek bij regelmatige veelhoeken\|Verhouding tussen oppervlak en omtrek bij regelmatige veelhoeken]] * [[Octagon Museum]], een historisch gebouw en klein museum op Curaçao {{Commonscat\|Octagons}} {{Navigatie veelhoeken}} {{Woordenboek}} [[Categorie:Veelhoek]]	66,910,879	[]	true
# Acila Acila is een geslacht van tweekleppigen uit de familie van de Nuculidae. ## Soorten - Acila cobboldiae † (Sowerby, 1817) - Acila castrensis (Hinds, 1843) - Acila divaricata (Hinds, 1843) - Acila fultoni (E. A. Smith, 1892) - Acila granulata (E. A. Smith, 1906) - Acila insignis (Gould, 1861) - Acila jucunda (Thiele & Jaeckel, 1931) - Acila minutoides Kuroda & Habe in Habe, 1958 - Acila mirabilis (Adams & Reeve, 1850) - Acila vigilia Schenck, 1936	nlwiki/4379502	nlwiki	4,379,502	Acila	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acila	2023-07-25T09:33:24Z	nl	Q9138917	12,141	{{Taxobox \| naam = ''Acila'' \| titelweergave = cursief \| afbeelding = Acila cobboldiae.jpg \| afbeeldingtekst = ''Acila cobboldiae'' \| rijk = [[Dieren (biologie)\|Animalia]] (Dieren) \| onderrijk = [[Dieren (biologie)\|Metazoa]] \| stam = [[Weekdieren\|Mollusca]] (Weekdieren) \| klasse = [[Tweekleppigen\|Bivalvia]] (Tweekleppigen) \| onderklasse = [[Protobranchia]] \| orde = [[Nuculida]] \| familie = [[Nuculidae]] \| taxon = [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| w-naam = ''Acila'' \| auteur = H. Adams & A. Adams \| datum = 1858 \| worms = 492055 \| synoniem = * ''Acila (Acila)'' H. Adams & A. Adams, 1858 * ''Acila (Truncacila)'' Schenck in Grant & Gale, 1931 * ''Nucula (Acila)'' H. Adams & A. Adams, 1858 }} '''''Acila''''' is een [[Geslacht (biologie)\|geslacht]] van [[tweekleppigen]] uit de [[Familie (biologie)\| familie]] van de [[Nuculidae]]. == Soorten == * ''[[Acila cobboldiae]]'' † <small>(Sowerby, 1817)</small> * ''[[Acila castrensis]]'' <small>(Hinds, 1843)</small> * ''[[Acila divaricata]]'' <small>(Hinds, 1843)</small> * ''[[Acila fultoni]]'' <small>(E. A. Smith, 1892)</small> * ''[[Acila granulata]]'' <small>(E. A. Smith, 1906)</small> * ''[[Acila insignis]]'' <small>(Gould, 1861)</small> * ''[[Acila jucunda]]'' <small>(Thiele & Jaeckel, 1931)</small> * ''[[Acila minutoides]]'' <small>Kuroda & Habe in Habe, 1958</small> * ''[[Acila mirabilis]]'' <small>(Adams & Reeve, 1850)</small> * ''[[Acila vigilia]]'' <small>Schenck, 1936</small> [[Categorie:Nuculidae]]	64,780,274	[{"title": "Acila", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Onderrijk": "Metazoa", "Stam": "Mollusca (Weekdieren)", "Klasse": "Bivalvia (Tweekleppigen)", "Onderklasse": "Protobranchia", "Orde": "Nuculida", "Familie": "Nuculidae"}}, {"title": "Synoniemen", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]	false
# Chersobius Chersobius is een geslacht van schildpadden uit de familie landschildpadden (Testudinidae). Er zijn drie soorten, die vroeger tot het geslacht Homopus behoorden waardoor de oude geslachtsnaam weleens wordt gebruikt. De groep werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door Louis Agassiz in 1857. ## Taxonomie Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. \| Naam \| Auteur \| Verspreidingsgebied \| \| --------------------------------------------------- \| --------------- \| --------------------------- \| \| Boulengers platte schildpad (Chersobius boulengeri) \| (Duerden, 1906) \| Karoo in Zuid-Afrika \| \| Gezaagde platte schildpad (Chersobius signatus) \| (Gmelin, 1789) \| Noordwesten van Zuid-Afrika \| \| Chersobius solus \| (Branch, 2007) \| Zuid-Namibië \|	nlwiki/5941097	nlwiki	5,941,097	Chersobius	https://nl.wikipedia.org/wiki/Chersobius	2025-03-19T10:17:54Z	nl		28,787	{{Taxobox reptiel \| titelweergave=cursief \| naam=''Chersobius'' \| afbeelding=Speckled Padloper - Homopus Signatus 1.jpg \| afbeeldingtekst=[[Gezaagde platte schildpad]] (''Chersobius signatus'') \| orde=[[Schildpadden\|Testudines]] (Schildpadden) \| onderorde=[[Halsbergers\|Cryptodira]] (Halsbergers) \| superfamilie=[[Testudinoidea]] \| familie=[[Testudinidae]] (Landschildpadden) \| taxon=[[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| auteur=[[Leopold Fitzinger\|Fitzinger]] \| datum=1835 }} '''''Chersobius''''' is een geslacht van [[schildpadden]] uit de familie [[landschildpadden]] (Testudinidae). Er zijn drie soorten, die vroeger tot het geslacht ''[[Homopus]]'' behoorden waardoor de oude geslachtsnaam weleens wordt gebruikt.<ref name="EMBL">{{Citeer web \| url = http://reptile-database.reptarium.cz/advanced_search?genus=Chersobius&submit=Search \| titel = The Reptile Database - ''Chersobius'' \| auteur = Peter Uetz & Jakob Hallermann}}</ref> De groep werd voor het eerst wetenschappelijk beschreven door [[Louis Agassiz]] in 1857. ==Taxonomie== Het geslacht omvat de volgende soorten, met de auteur en het verspreidingsgebied. {\| class="wikitable vatop" ! Naam ! Auteur ! Verspreidingsgebied \|- \| [[Boulengers platte schildpad]]<br>(''Chersobius boulengeri'') \| (Duerden, 1906) \| [[Karoo]] in [[Zuid-Afrika]] \|- \| [[Gezaagde platte schildpad]]<br>(''Chersobius signatus'') \| (Gmelin, 1789) \| Noordwesten van [[Zuid-Afrika]] \|- \| ''[[Chersobius solus]]'' \| (Branch, 2007) \| Zuid-[[Namibië]] \|} {{Clearboth}} {{Appendix}} {{Navigatie Testudinidae}} [[Categorie:Landschildpadden]]	69,054,808	[{"title": "Chersobius", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Chordata (Chordadieren)", "Klasse": "Reptilia (Reptielen)", "Orde": "Testudines (Schildpadden)", "Onderorde": "Cryptodira (Halsbergers)", "Superfamilie": "Testudinoidea", "Familie": "Testudinidae (Landschildpadden)"}}, {"title": "Geslacht", "data": {"Portaal": "Biologie \u00b7 Herpetologie"}}]	false
# Zoutkeetsplein 1-7 Zoutkeetsplein 1-7, Barentzstraat 317-335, Zoutkeetsgracht 346-370 is een gebouwencomplex in Amsterdam-West. Het is een samengesteld gebouw met het front aan het Zoutkeetsplein. Het plein ontstond al in de 17e eeuw, maar kreeg pas in 1913 haar naam. Het plein werd vernoemd naar de aanliggende Zoutkeetsgracht, vernoemd naar de pakhuizen voor de opslag van zout. Het plein maakte dat gezien haar late vernoeming echter niet (meer) mee. Nadat resten van het Bolwerk de Bogt en Molen De Vervanger als mede tuincomplex Weltevreden waren opgeruimd begonnen hier in de jaren tachtig van de 19e eeuw de woningbouw. Op de scherpe hoek van de Barentszstraat en Zoutkeetsgracht werd een aantal woningen en winkels gebouwd, waarbij nu eens niet werd gekozen voor een taartpunt (gevel eindigt in een scherpe hoek), maar voor een stomp einde met zicht op het toen nog anonieme plein. Alhoewel relatief recent gebouwd, is alleen van de noordelijke helft de ontwerper bekend: A.W. Kramer verder onbekend gebleven. In de gevelwand aan het plein is duidelijk de tweedeling gezien. Het zuidelijk deel is veel luxer uitgevoerd dan het noordelijk deel, terug te vinden in de hoeveelheid pleisterwerk. Toch werd het gehele complex tot één gemeentelijk monument (223012) verklaard; de bouwstijl is neorenaissance, tweede helft 19e eeuw..Het complex kreeg in 2009 nog een flinke opknapbeurt.	nlwiki/5941132	nlwiki	5,941,132	Zoutkeetsplein 1-7	https://nl.wikipedia.org/wiki/Zoutkeetsplein_1-7	2025-03-19T11:29:21Z	nl		14,921	{{Infobox gebouw \| naam = Zoutkeetsplein 1-7<br/>Barentzstraat 317-335<br/> Zoutkeetsgracht 346-370 \| afbeelding = 2024 Zoutkeetsplein 1-7, Asd (A).jpg \| onderschrift = Zoutkeetsplein 1-7 met stukje Zoutkeetsgracht (augustus 2024) \| oorspronkelijke functie = winkels, woonhuis \| start = 1881 \| restauratie = 2009 \| sloopjaar = \| bouwstijl = [[neorenaissance]] \| architect = A.W. Kramer \| eigenaar = \| opdrachtgever = \| monumentstatus = [[gemeentelijk monument]] \| complexnummer = \| monumentnummer = \| lijst = [[Lijst van gemeentelijke monumenten in Amsterdam-West\|Gemeentelijke monumenten Amsterdam-West]] }} '''Zoutkeetsplein 1-7, Barentzstraat 317-335, Zoutkeetsgracht 346-370''' is een gebouwencomplex in [[Amsterdam-West]]. Het is een samengesteld gebouw met het front aan het [[Zoutkeetsplein]]. Het plein ontstond al in de 17e eeuw, maar kreeg pas in 1913 haar naam. Het plein werd vernoemd naar de aanliggende [[Zoutkeetsgracht]], vernoemd naar de pakhuizen voor de opslag van zout. Het plein maakte dat gezien haar late vernoeming echter niet (meer) mee. Nadat resten van het Bolwerk de Bogt en Molen [[De Vervanger]] als mede tuincomplex Weltevreden waren opgeruimd begonnen hier in de jaren [[1880-1889\|tachtig]] van de 19e eeuw de woningbouw. Op de scherpe hoek van de Barentszstraat en Zoutkeetsgracht werd een aantal woningen en winkels gebouwd, waarbij nu eens niet werd gekozen voor een taartpunt (gevel eindigt in een scherpe hoek), maar voor een stomp einde met zicht op het toen nog anonieme plein. Alhoewel relatief recent gebouwd, is alleen van de noordelijke helft de ontwerper bekend: A.W. Kramer verder onbekend gebleven. <ref>Vermoedelijk Albertus Willem (Starreveld) Kramer, 1856-1916, hij was makelaar, timmerman, opzichter en architect ineen De makelaar kocht terrein, liet er als aannemer naar eigen ontwerp gebouwen opzetten en verkocht het dan weer als makelaar door.</ref><ref>[https://archief.amsterdam/beeldbank/detail/6edf2e87-bbbe-f9e9-bdf9-aa3f0be44297 Stadsarchief Amsterdam Beeldbank: Ontwerptekening noordelijk deel]</ref> In de gevelwand aan het plein is duidelijk de tweedeling gezien. Het zuidelijk deel is veel luxer uitgevoerd dan het noordelijk deel, terug te vinden in de hoeveelheid pleisterwerk. Toch werd het gehele complex tot één [[gemeentelijk monument]] (223012) verklaard; de bouwstijl is [[neorenaissance]], tweede helft 19e eeuw..Het complex kreeg in 2009 nog een flinke opknapbeurt. {{Appendix\|2= [https://amsterdamopdekaart.nl/1850-1940/Zoutkeetsplein/1-7 Monumenten Inventarisatie Project/Amsterdam op de kaart (geraadpleegd 19 maart 2025)] [https://data.amsterdam.nl/monumenten/23d86358-c24d-4455-bc9a-0a21cbb4e916/?center=52.3885247%2C4.8862418&term=Zoutkeetsplein+1+1%2C++1013LD+Amsterdam&zoom=14 Monument op de BAG-kaart] ---- {{References}} }} {{Coor title dms\|52\|23\|18.71\|N\|4\|53\|10.38\|E\|scale:1563}} [[Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam]] [[Categorie:Amsterdam-West]]	69,055,291	[{"title": "Status en tijdlijn", "data": {"Oorspr. functie": "winkels, woonhuis", "Start bouw": "1881", "Restauratie": "2009"}}, {"title": "Architectuur", "data": {"Bouwstijl": "neorenaissance"}}, {"title": "Bouwinfo", "data": {"Architect": "A.W. Kramer"}}, {"title": "Erkenning", "data": {"Monumentstatus": "gemeentelijk monument"}}, {"title": "Gemeentelijke monumenten Amsterdam-West", "data": {"Portaal": "Civiele techniek en bouwkunde"}}]	false
# A Woman's Way (1928) A Woman's Way is een Amerikaanse stomme film uit 1928, onder regie van Edmund Mortimer. De hoofdrollen worden vertolkt door Margaret Livingston, Warner Baxter en Armand Kaliz. Destijds werd de film in Nederland uitgebracht onder de titel Schaduwen van Parijs. De film is wellicht zoekgeraakt. ## Verhaal Liane is een Parijse danseres met ambities om het te maken bij het gezelschap van de opera. Ze wordt verliefd op Tony, een rijke Amerikaan die haar helpt om prima ballerina te worden. Wanneer Jean, een crimineel die ze ooit beschermde, ontsnapt uit de gevangenis en haar opzoekt, helpt ze de politie bij zijn arrestatie om zo haar naam te zuiveren en een gelukkig leven met Tony op te bouwen. ## Rolverdeling \| Acteur \| Personage \| \| ------------------- \| ----------- \| \| Margaret Livingston \| Liane \| \| Warner Baxter \| Tony \| \| Armand Kaliz \| Jean \| \| Mathilde Comont \| Mother Suzy \| \| Ernie Adams \| Pedro \| \| John St. Polis \| Mouvet \|	nlwiki/5941173	nlwiki	5,941,173	A Woman's Way (1928)	https://nl.wikipedia.org/wiki/A_Woman%27s_Way_(1928)	2025-03-19T14:55:12Z	nl	Q73541643	25,936	{{Infobox film \| titel = {{lzo\|A Woman's Way\|<small>Schaduwen van Parijs</small>}} \| afbeelding = A Woman's Way poster (1928 film).jpg \| onderschrift = \| tagline = \| alternatieve titel = \| regie = [[Edmund Mortimer (acteur)\|Edmund Mortimer]] \| producer = [[Harry Cohn]] \| prodmaatschappij = [[Columbia Pictures]] \| schrijver = {{lzo\|[[Izola Forrester]]\|[[Elmer Harris]]\|[[Will M. Ritchey]]}} \| verhaal = \| voice-over = \| spelers = {{lzo\|[[Margaret Livingston]]\|[[Warner Baxter]]\|[[Armand Kaliz]]}} \| muziek = \| montage = [[Arthur Roberts]] \| cinematografie = [[Ray June]] \| distributeur = [[Columbia Pictures]] \| première = [[13 februari]] [[1928]] \| genre = [[melodrama]] \| lengte = 57 minuten \| taal = [[Engels]] ([[tussentitel]]s) \| land = {{US}} \| budget = \| locatie = \| bezoekers = \| opbrengst = \| nominaties = \| prijzen = \| voorloper = \| vervolg = \| remake = \| imdb = \| moviemeter = }} '''A Woman's Way''' is een [[Verenigde Staten\|Amerikaanse]] [[stomme film]] uit [[Film in 1928\|1928]], onder regie van [[Edmund Mortimer (acteur)\|Edmund Mortimer]].<ref>{{citeer boek \|url=https://archive.org/details/americanfilminst00amer/page/922/mode/2up?view=theater \|titel=The American Film Institute Catalog of Motion Pictures Produced in the United States \|voornaam=Kenneth W. \|achternaam=Munden \|uitgever=R. R. Bowker Company \|paginas=922 \|toegang=registratie \|isbn=0-8352-0440-5 \|datum=1971 \|taal=en}}</ref> De hoofdrollen worden vertolkt door [[Margaret Livingston]], [[Warner Baxter]] en [[Armand Kaliz]]. Destijds werd de film in [[Nederland]] uitgebracht onder de titel ''Schaduwen van Parijs''.<ref>{{citeer web \|url=http://www.cinemacontext.nl/id/F003950 \|titel=Nederlandse titel \|website=Cinema Context}}</ref> De film is wellicht [[verloren film\|zoekgeraakt]].<ref>{{citeer web \|url=https://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.10816/ \|titel=A Woman's Way (motion picture) \|website=American Silent Feature Film Survival Database \|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220514152741/http://memory.loc.gov/diglib/ihas/loc.mbrs.sfdb.10816/default.html \|archiefdatum=2022-05-14 \|dodeurl=ja \|taal=en}}</ref> ==Verhaal== {{Leeswaarschuwing}} Liane is een Parijse danseres met ambities om het te maken bij het gezelschap van de opera. Ze wordt verliefd op Tony, een rijke Amerikaan die haar helpt om [[prima ballerina]] te worden. Wanneer Jean, een crimineel die ze ooit beschermde, ontsnapt uit de gevangenis en haar opzoekt, helpt ze de politie bij zijn arrestatie om zo haar naam te zuiveren en een gelukkig leven met Tony op te bouwen. ==Rolverdeling== {{tabel cast}} \|- \| {{SortNaam\|Margaret\|Livingston}} \|\| Liane \|- \| {{SortNaam\|Warner\|Baxter}} \|\| Tony \|- \| {{SortNaam\|Armand\|Kaliz}} \|\| Jean \|- \| {{SortNaam\|Mathilde\|Comont}} \|\| Mother Suzy \|- \| {{SortNaam\|Ernie\|Adams}} \|\| Pedro \|- \| {{SortNaam\|John\|St. Polis}} \|\| Mouvet \|} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Woman's Way, A}} [[Categorie:Amerikaanse film]] [[Categorie:Stomme film]] [[Categorie:Dramafilm]] [[Categorie:Film uit 1928]] [[Categorie:Verloren film]]	69,056,283	[{"title": "- A Woman's Way - Schaduwen van Parijs", "data": {"Regie": "Edmund Mortimer", "Producent": "Harry Cohn", "Scenario": "- Izola Forrester - Elmer Harris - Will M. Ritchey", "Hoofdrollen": "- Margaret Livingston - Warner Baxter - Armand Kaliz", "Montage": "Arthur Roberts", "Cinema\u00adtografie": "Ray June", "Productie\u00adbedrijf": "Columbia Pictures", "Distributie": "Columbia Pictures", "Premi\u00e8re": "13 februari 1928", "Genre": "melodrama", "Speelduur": "57 minuten", "Taal": "Engels (tussentitels)", "Land": "Verenigde Staten"}}]	false
# Acta diurna De Acta (diurna) populi (Romani), ook Acta publica, urbana, urbis, diurna populi, of simpelweg Acta of Diurna genaamd, kunnen beschouwd worden als de officiële staatskrant in het Romeinse Rijk. ## Historiek Het initiatief daartoe werd genomen door Julius Caesar tijdens zijn eerste consulaat in 59 v.Chr.. De Acta werden in de regel dagelijks gepubliceerd, en niet alleen te Rome, maar ook verspreid in de provincies, met de bedoeling aan het grote publiek de dagelijkse gebeurtenissen ("diurnalia") van openbaar belang te berichten. Vanaf Augustus werd de redactie toevertrouwd aan een bijzondere procurator die werd bijgestaan door de "pers"dienst Ab Actis Urbis. ## Publicatie en inhoud Over de redactieprincipes, de inhoud en het aantal exemplaren is weinig met zekerheid bekend, maar doordat de Acta diurna sporadisch weleens geciteerd worden, is het mogelijk zich enig idee te vormen over de inhoud en de meest voorkomende rubrieken: - Nieuws over diverse stads- en staatsaangelegenheden (onder andere maatregelen door de magistraten, transacties en decreten van de senaat), geplande en voltooide openbare werken, opdrachten en reizen van magistraten en andere hoge functionarissen. - Blijde of droevige gebeurtenissen in de families van de hoogste magistraten en later ook in de keizerlijke familie (geboorte, overlijden, verjaardagen, bijzondere prestaties enz.). - Dagelijkse nieuwsberichten over natuurrampen (zoals uitbarstingen van de Vesuvius en de Etna) en andere rampen, ongelukken of ongewone fenomenen. - 'Kleine' berichten, aankondigingen en familienieuws van particulieren, dat was doorgegeven aan de redacteurs, onder andere over geboorte, huwelijk, echtscheiding, overlijden, en andere varia. De Acta diurna werden op openbare plaatsen (onder andere het Forum en andere marktpleinen) uitgehangen op een wit bord ("album"), en eenieder mocht ze lezen en kopiëren. Bepaalde lieden schijnen van het kopiëren en verspreiden van deze nieuwtjes zelfs een handeltje gemaakt te hebben. ## Evolutie Geleidelijk werden de originelen opgeslagen in de staatsarchieven opdat zij die dat wilden deze konden raadplegen. De publicatie van de Acta diurna lijkt beëindigd te zijn in 330 na Chr., toen Rome ophield de keizerlijke residentiestad te zijn doordat Constantijn het hof naar Constantinopel verplaatste. Het woord diurnalia leeft verder als het hedendaagse journaal.	nlwiki/262440	nlwiki	262,440	Acta diurna	https://nl.wikipedia.org/wiki/Acta_diurna	2021-12-07T19:27:02Z	nl	Q343195	7,835	De '''''Acta (diurna) populi (Romani)''''', ook ''Acta publica'', ''urbana'', ''urbis'', ''diurna populi'', of simpelweg ''Acta'' of ''Diurna'' genaamd, kunnen beschouwd worden als de officiële staats[[krant]] in het [[Romeinse Rijk]]. == Historiek == Het initiatief daartoe werd genomen door [[Julius Caesar]] tijdens zijn eerste [[consul (Rome)\|consulaat]] in [[59 v.Chr.]]. De ''Acta'' werden in de regel dagelijks gepubliceerd, en niet alleen te [[Rome (stad)\|Rome]], maar ook verspreid in de provincies, met de bedoeling aan het grote publiek de dagelijkse gebeurtenissen ("diurnalia") van openbaar belang te berichten. Vanaf [[Gaius Julius Caesar Octavianus\|Augustus]] werd de redactie toevertrouwd aan een bijzondere [[procurator]] die werd bijgestaan door de "pers"dienst ''Ab Actis Urbis''. == Publicatie en inhoud == Over de redactieprincipes, de inhoud en het aantal exemplaren is weinig met zekerheid bekend, maar doordat de ''Acta diurna'' sporadisch weleens geciteerd worden, is het mogelijk zich enig idee te vormen over de inhoud en de meest voorkomende rubrieken: * Nieuws over diverse stads- en staatsaangelegenheden (onder andere maatregelen door de [[magistratus\|magistraten]], transacties en decreten van de [[senaat (Rome)\|senaat]]), geplande en voltooide openbare werken, opdrachten en reizen van magistraten en andere hoge functionarissen. * Blijde of droevige gebeurtenissen in de families van de hoogste magistraten en later ook in de keizerlijke familie (geboorte, overlijden, verjaardagen, bijzondere prestaties enz.). * Dagelijkse nieuwsberichten over natuurrampen (zoals uitbarstingen van de [[Vesuvius (vulkaan)\|Vesuvius]] en de [[Etna (vulkaan)\|Etna]]) en andere rampen, ongelukken of ongewone fenomenen. * 'Kleine' berichten, aankondigingen en familienieuws van particulieren, dat was doorgegeven aan de redacteurs, onder andere over geboorte, huwelijk, echtscheiding, overlijden, en andere varia. De ''Acta diurna'' werden op openbare plaatsen (onder andere het [[Forum Romanum\|Forum]] en andere marktpleinen) uitgehangen op een wit bord ("[[Album (Rome)\|album]]"), en eenieder mocht ze lezen en kopiëren. Bepaalde lieden schijnen van het kopiëren en verspreiden van deze nieuwtjes zelfs een handeltje gemaakt te hebben. == Evolutie == Geleidelijk werden de originelen opgeslagen in de [[Tabularium\|staatsarchieven]] opdat zij die dat wilden deze konden raadplegen. De publicatie van de ''Acta diurna'' lijkt beëindigd te zijn in [[330]] na Chr., toen Rome ophield de keizerlijke residentiestad te zijn doordat [[Constantijn de Grote\|Constantijn]] het hof naar [[Constantinopel]] verplaatste. Het woord ''diurnalia'' leeft verder als het hedendaagse ''journaal''. == Zie ook == * ''[[Acta (notities)\|Acta]]'' * ''[[Acta senatus]]'' {{Appendix\|2= * [https://web.archive.org/web/20070812003201/http://www.ancientlibrary.com/seyffert/0008.html O. Seyffert, art. Acta (2), in H. Nettleship - J. E. Sandys (edd.), ''Dictionary of Classical Antiquities'', Londen, 1894, p. 5.] (via [[Internet Archive\|Archive.org]]) }} {{Cursief}} [[Categorie:Romeinse oudheid]] [[Categorie:Latijn]]	60,494,877	[]	false
# ASK Voitsberg ASK Voitsberg is een Oostenrijkse voetbalclub uit het dorp Voitsberg in de deelstaat Stiermarken. De voetbalvereniging is opgericht in 1921. Zwart en wit zijn de clubkleuren. ## Geschiedenis In 1982/83 won ASK Voitsberg de titel in de Regionalliga Mitte en de daaropvolgende play-offs, waardoor het voor het eerst promoveerde naar het tweede Oostenrijkse niveau. Na twee seizoenen nam het afscheid van het profvoetbal. Pas in 2023/24 werd weer de stap naar de 2. Liga gezet door middel van het behalen van het kampioenschap in de Regionalliga. ## Erelijst - Regionalliga Mitte (niveau drie) 2023/24	nlwiki/5941005	nlwiki	5,941,005	ASK Voitsberg	https://nl.wikipedia.org/wiki/ASK_Voitsberg	2025-03-18T19:28:23Z	nl		20,802	{{Infobox voetbalclub \| clubnaam = ASK Voitsberg \| volledigenaam = Arbeitersportklub Voitsberg \| afbeelding = \| opgericht = [[1921]] \| stadion = Hans Blümel Stadion \| plaats = [[Voitsberg]] \| capaciteit = 2.500 \| voorzitter = {{AT-VLAG}} Bernd Ospirian<br>{{AT-VLAG}} Michael Münzer \| trainer = {{AT-VLAG}} David Preiß \| competitie = [[2. Liga (Oostenrijk)\|2. Liga]] \| pattern_la1 = \| pattern_b1 = \| pattern_ra1 = \| pattern_sh1 = \| pattern_so1 = \| leftarm1 = FFFFFF \| body1 = FFFFFF \| rightarm1 = FFFFFF \| shorts1 = FFFFFF \| socks1 = FFFFFF }} '''ASK Voitsberg''' is een [[Oostenrijk\|Oostenrijkse]] [[voetbalclub]] uit het dorp [[Voitsberg]] in de [[Deelstaten van Oostenrijk\|deelstaat]] [[Stiermarken]]. De voetbalvereniging is opgericht in [[1921]]. Zwart en wit zijn de clubkleuren. ==Geschiedenis== In 1982/83 won ASK Voitsberg de titel in de [[Regionalliga (Oostenrijk)\|Regionalliga Mitte]] en de daaropvolgende play-offs, waardoor het voor het eerst promoveerde naar het tweede Oostenrijkse niveau. Na twee seizoenen nam het afscheid van het profvoetbal. Pas in 2023/24 werd weer de stap naar de [[2. Liga (Oostenrijk)\|2. Liga]] gezet door middel van het behalen van het kampioenschap in de Regionalliga. ==Erelijst== * '''Regionalliga Mitte''' (niveau drie) : 2023/24 ==Externe links== * [http://www.ask-voitsberg.at/ Officiële website] {{Navigatie voetbal Oostenrijk 2. Liga}} [[Categorie:Oostenrijkse voetbalclub\|Voitsberg]] [[Categorie:Sport in Stiermarken]]	69,052,648	[{"title": "ASK Voitsberg", "data": {"Naam": "Arbeitersportklub Voitsberg", "Opgericht": "1921", "Plaats": "Voitsberg", "Stadion": "Hans Bl\u00fcmel Stadion", "Capaciteit": "2.500", "Voorzitter": "Bernd Ospirian \u00b7 Michael M\u00fcnzer", "Trainer": "David Prei\u00df", "Competitie": "2. Liga", "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# Chhatri Een chhatri (Sanskriet: chhattra = „Scherm“; in Gujarat ook Chhatedi) is een kleine, halfopen, verhoogde en koepelvormige paviljoen die wordt gebruikt als element in de Indo-Islamitische architectuur en de Indiase architectuur. Deze paviljoens hebben meestal een vierkant, achthoekig en ronde basis en de koepel wordt gedragen door vier of meerdere pilaren. Chhatris staan vaak als sierpaviljoens op de daken van wereldlijke, gedenkwaardige of heilige gebouwen. Oorspronkelijk waren chhatris een luifel boven graven en ze dienen voornamelijk als decoratieve elementen in plaats van functionele elementen. De vroegste voorbeelden van chhatris die op het Indiase subcontinent werden gebruikt, werden gevonden in het heiligdom van Ibrahim in Bhadreswar, gebouwd tussen 1159 en 1175 na Christus. Chhatris worden vooral aangetroffen in de Mughal-architectuur. De meest opmerkelijke overgebleven voorbeelden zijn te vinden in Humayuns tombe in Delhi en de Taj Mahal in Agra. Het Sultanaat Berar, gelegen in het Hoogland van Dekan voegde chhatris toe aan gebouwen in zijn verschillende hoofdsteden. Chhatris zijn ook gebruikt in Rajasthan en andere delen van het Indiase subcontinent door zowel moslim- als hindoeïstische heersers.	nlwiki/5941023	nlwiki	5,941,023	Chhatri	https://nl.wikipedia.org/wiki/Chhatri	2025-03-18T21:24:16Z	nl	Q936941	8,250	[[Bestand:Diwan-e-khaas (Navratna Mahal) at Sikri (29854621576).jpg\|thumb\|Chhatris op de vier hoeken van de Diwan-i-Khass (audiëntiezaal) in [[Fatehpur Sikri]]]] Een '''chhatri''' ([[Sanskriet]]: ''chhattra'' = „Scherm“; in Gujarat ook ''Chhatedi'') is een kleine, halfopen, verhoogde en koepelvormige [[Paviljoen (bouwwerk)\|paviljoen]] die wordt gebruikt als element in de [[Indo-Islamitische architectuur]] en de [[Indiase architectuur]]. Deze paviljoens hebben meestal een vierkant, achthoekig en ronde basis en de koepel wordt gedragen door vier of meerdere pilaren. Chhatris staan vaak als sierpaviljoens op de daken van wereldlijke, gedenkwaardige of heilige gebouwen. Oorspronkelijk waren chhatris een luifel boven graven en ze dienen voornamelijk als decoratieve elementen in plaats van functionele elementen. De vroegste voorbeelden van chhatris die op het [[Indiase subcontinent]] werden gebruikt, werden gevonden in het heiligdom van Ibrahim in [[Bhadreswar]], gebouwd tussen 1159 en 1175 na Christus. Chhatris worden vooral aangetroffen in de [[Mughal-architectuur]]. De meest opmerkelijke overgebleven voorbeelden zijn te vinden in [[Humayuns tombe]] in Delhi en de [[Taj Mahal]] in Agra. Het [[Berar\|Sultanaat Berar]], gelegen in het [[Dekan\|Hoogland van Dekan]] voegde chhatris toe aan gebouwen in zijn verschillende hoofdsteden. Chhatris zijn ook gebruikt in [[Rajasthan]] en andere delen van het Indiase subcontinent door zowel moslim- als hindoeïstische heersers. {{Appendix\|2= {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=Chhatri\|datum=20250318}} {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=de\|titel=Chhatri\|datum=20250318}} {{References}} }} [[Categorie:Mogol-architectuur]] [[Categorie:Architectuur in India]] [[Categorie:Bouwkundig onderdeel]]	69,053,307	[]	false
# '88 Remix "'88 Remix" is de eerste 12" single van Giant Panda. Het nummer werd uitgebracht door Ukenjam Records (UKJ-001). De single bestaat uit drie nummers, met elk een instrumentale versie erbij. ## Nummers A-kant 1. '88 Remix 2. '88 Remix (Instrumental) 3. For Example B-kant 1. Say What? 2. Say What? (Instrumental) 3. For Example (Instrumental) ## Personeel - Chikaramanga (Zang, Producer, DJ) - Maanumental (Zang) - Newman (Zang, Producer, DJ) - Sir Kado (Producer, DJ) - Superbrush 427 (Producer, DJ) - Thes One (Producer, DJ)	nlwiki/2729908	nlwiki	2,729,908	'88 Remix	https://nl.wikipedia.org/wiki/%2788_Remix	2018-10-09T10:32:39Z	nl	Q2890549	8,317	{{Infobox single \| Titel = '88 Remix \| cover-op-enwp = \| Artiest = [[Giant Panda]] \| van Album = \| B-kant = \| Releasedatum = 1 december 2002 \| Drager = [[12"]] [[single (muziek)\|single]] \| Opname = 2002 \| Genre = [[Underground hiphop]] \| Duur = \| Label = [[Ukenjam Records]] \| Schrijver = \| Producer = Giant Panda, [[Thes One]] \| Vorige = ''[[Fresh Donuts]]''<br />(2002) \| Huidige = '''88 Remix''<br />(2002) \| Volgende = ''[[With It]]''<br />(2004) }} "'''<nowiki />'88 Remix'''" is de eerste [[12"]] [[single (muziek)\|single]] van [[Giant Panda]]. Het nummer werd uitgebracht door Ukenjam Records (UKJ-001). De single bestaat uit drie nummers, met elk een instrumentale versie erbij. == Nummers == A-kant # '88 Remix # '88 Remix (Instrumental) # For Example B-kant # Say What? # Say What? (Instrumental) # For Example (Instrumental) == Personeel == * Chikaramanga (Zang, Producer, DJ) * Maanumental (Zang) * Newman (Zang, Producer, DJ) * Sir Kado (Producer, DJ) * Superbrush 427 (Producer, DJ) * Thes One (Producer, DJ) {{DEFAULTSORT:88 Remix}} [[Categorie:Single uit 2002]]	52,424,572	[{"title": "'88 Remix", "data": {"Uitgebracht": "1 december 2002", "Soort drager": "12\" single", "Opname": "2002", "Genre": "Underground hiphop", "Label": "Ukenjam Records", "Producent(en)": "Giant Panda, Thes One"}}, {"title": "Giant Panda", "data": {"Fresh Donuts \u00b7 (2002)": "'88 Remix \u00b7 (2002) \u00b7 With It \u00b7 (2004)", "Portaal": "Muziek"}}]	false
# Barthel Thomas Barthel Thomas (Keulen, 14 september 1929 – Bad Bodendorf, 23 oktober 2005) was een Duits voetballer en voetbalcoach. In Nederland was hij tussen 1962 en 1963 de hoofdtrainer van Roda JC. Hij was een jaar eerder al in beeld om hoofdtrainer te worden bij Roda Sport. ## Erelijst 1. FC Nürnberg \| Nationaal \| \| \| \| Regionalliga Süd \| 1x \| 1970/71 \|	nlwiki/5941186	nlwiki	5,941,186	Barthel Thomas	https://nl.wikipedia.org/wiki/Barthel_Thomas	2025-03-19T16:05:15Z	nl		35,246	{{Infobox voetballer \| spelernaam = Barthel Thomas \| volledigenaam = Barthel Thomas \| afbeelding = \| onderschrift = \| geboortedatum = [[14 september]] [[1929]] \| geboortestad = {{DE-VLAG\|15}} [[Keulen]] \| geboorteland = [[Duitsland]] \| overlijddatum = [[23 oktober]] [[2005]] \| stadvanoverlijden = {{DE-VLAG\|15}} [[Bad Bodendorf]] \| landvanoverlijden = Duitsland \| nationaliteit = \| lengte = \| been = \| gestopt = \| huidigeclub = \| rugnummer = \| positie = \| huidigeclubfunctie = \| functie = \| contracttot = \| verhuurdtot = \| jeugdjaren = \| jeugdteams = \| seizoen = \| club = {{DE-VLAG\|15}} [[SV Bergisch Gladbach 09]]<br>{{DE-VLAG\|15}} [[VfL Köln 1899]] \| wedstr(goals) = \| interlandjaren = \| interlandteam = \| interlandwedstrijden(goals) = \| trainersjaren = 1959–1961<br>1962–1963<br>1970–1971<br>1971–72<br>1972–1973<br>1983 \| getraindeclubs = {{DE-VLAG\|15}} [[Stolberger SV]]<br>{{NL-VLAG\|15}} [[Roda JC Kerkrade\|Roda JC]]<br>{{DE-VLAG\|15}} [[1. FC Nürnberg]]<br>{{DE-VLAG\|15}} [[SV Stuttgarter Kickers]]<br>{{DE-VLAG\|15}} [[Alemannia Aachen]]<br>{{DE-VLAG\|15}} [[Wuppertaler SV]] \| erelijstjaren = 1970/71 \| erelijst = [[Regionalliga]] Süd \| medailles = \| clubupdate = \| landupdate = }} '''Barthel Thomas''' ([[Keulen]], [[14 september]] [[1929]] – [[Bad Bodendorf]], [[23 oktober]] [[2005]]) was een Duits [[voetballer]] en [[voetbalcoach]]. In [[Nederland]] was hij tussen 1962 en 1963 de hoofdtrainer van [[Roda JC Kerkrade\|Roda JC]]<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:011027798:mpeg21:a0313 Roda JC startklaar voor strijd], Limburgsch Dagblad (via Delpher.nl), 19 juli 1962</ref>. Hij was een jaar eerder al in beeld om hoofdtrainer te worden bij [[Roda Sport]]<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=MMNHA03:179273008:mpeg21:a00182 Stuivertje wisselen bij Rapid en MVV], Nieuwe Haarlemsche Courant (via Delpher.nl), 10 juli 1961</ref>. ==Erelijst== ;{{DE-VLAG\|15}} [[1. FC Nürnberg]] {\| class="wikitable" style="font-size:85%;" width="40%" !rowspan=2 width=50%\| Competitie !colspan=2 width=25%\| Winnaar \|- !width=5%\|Aantal !width=20%\|Jaren \|- \| style="background:#BDBDBD;" colspan="6" \| '''Nationaal \|- \| '''[[Regionalliga]] Süd \|\| 1x \|\| 1970/71 \|} {{StartOpvolging}} {{OpvolgingCombi \| lijst = [[Lijst van trainers van Roda JC Kerkrade\|Trainer van Roda JC]]<br>1962–1963 \| vorige = ''Oprichting van de club'' \| volgende = {{DE-VLAG\|15}} [[Michael Pfeiffer]] }} {{OpvolgingTussenlijn}} {{OpvolgingCombi \| lijst = [[1. FC Nürnberg#Trainers\|Trainer van 1. FC Nürnberg]]<br>1970–1971 \| vorige = {{DE-VLAG\|15}} [[Kuno Klötzer]] \| volgende = {{YUCS-1943-VLAG\|15}} [[Slobodan Mihajlovic]] }} {{OpvolgingTussenlijn}} {{OpvolgingCombi \| lijst = [[SV Stuttgarter Kickers#Trainers\|Trainer van Stuttgarter Kickers]]<br>1971–1972 \| vorige = {{DE-VLAG\|15}} [[Georg Wurzer]] \| volgende = {{AT-VLAG\|15}} [[Willibald Hahn]] }} {{OpvolgingTussenlijn}} {{OpvolgingCombi \| lijst = [[Alemannia Aachen#Trainers\|Trainer van Alemannia Aachen]]<br>1972–1973 \| vorige = {{DE-VLAG\|15}} [[Bert Schütt]] \| volgende = {{DE-VLAG\|15}} [[Michael Pfeiffer]] }} {{OpvolgingTussenlijn}} {{OpvolgingCombi \| lijst = [[Wuppertaler SV#Trainers\|Trainer van Wuppertaler SV]]<br>1983–december 1983 \| vorige = {{DE-VLAG\|15}} [[Manfred Reichert]] \| volgende = {{DE-VLAG\|15}} [[Manfred Reichert]] (a.i.) }} {{EindOpvolging}} {{Appendix}} {{DEFAULTSORT:Thomas, Barthel}} [[Categorie:Duits voetballer]] [[Categorie:Duits voetbalcoach]]	69,056,588	[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Barthel Thomas", "Geboortedatum": "14 september 1929", "Geboorteplaats": "Keulen, Duitsland", "Overlijdensdatum": "23 oktober 2005", "Overlijdensplaats": "Bad Bodendorf, Duitsland"}}, {"title": "Senioren", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)"}}, {"title": "Getrainde teams", "data": {"1959\u20131961 \u00b7 1962\u20131963 \u00b7 1970\u20131971 \u00b7 1971\u201372 \u00b7 1972\u20131973 \u00b7 1983": "Stolberger SV \u00b7 Roda JC \u00b7 1. FC N\u00fcrnberg \u00b7 SV Stuttgarter Kickers \u00b7 Alemannia Aachen \u00b7 Wuppertaler SV"}}, {"title": "Erelijst", "data": {"1970/71": "Regionalliga S\u00fcd", "Portaal": "Voetbal"}}]	false
# 1199 Het jaar 1199 is het 99e jaar in de 12e eeuw volgens de christelijke jaartelling. ## Gebeurtenissen januari - 6 - Vorst Leo II van Armenië wordt tot koning gekroond. (of 1198) februari - 25 - Paus Innocentius III doet de bul Vergentis in senium uitgaan. Ketters dienen geëxcommuniceerd te worden, en hun bezittingen, ook die van hun familie, in beslag genomen. maart - 26 - In het Franse kasteel van Châlus wordt de Engelse koning Richard Leeuwenhart dodelijk getroffen door een pijl. Na zijn dood wordt zijn broer Jan zonder Land in Engeland als opvolger geaccepteerd, maar zijn neef Arthur I van Bretagne in de Franse bezittingen van de Plantagenets. Het komt tot een strijd tussen de twee troonpretendenten. juli - 6 - De Ierse bisschop Malachias wordt heilig verklaard door [[paus Innocentius september - 15 - Paus Innocentius doet het edict Constitutio pro Judeis uitgaan, waarin hij verbiedt om joden onder dwang te bekeren. zonder datum - Roman van Galicië sticht het koninkrijk Galicië-Wolynië. - Op een toernooi in Ecry, georganiseerd door Theobald III van Champagne, wordt de Vierde Kruistocht georganiseerd. Theobald wordt als leider aangewezen, maar zal overlijden nog voor de kruistocht daadwerkelijk van start gaat. - Slag bij Strindsjøen: In de strijd om het koningschap over Noorwegen verslaat Sverre Inge Magnusson. III]]. - Guarda wordt gesticht. - Jan zonder Land laat zijn huwelijk met Isabella van Gloucester nietig verklaren. - Odo III van Bourgondië verstoot Mathilde van Portugal en hertrouwt met Adelheid van Vergy - De Vrijdagmarkt in Gent wordt opgericht. - oudst bekende vermelding: Delft, Neufchâteau ## Opvolging - Almohaden (Marokko en Andalusië) - Abu Yusuf Yaqub al-Mansur opgevolgd door zijn zoon Mohammed an-Nasir - patriarch van Antiochië (Grieks) - Theodorus IV Balsamon opgevolgd door Joachim - patriarch van Antiochië (Maronitisch) - Petrus III van Lehfed opgevolgd door Jeremias I van Achmite - Engeland - Richard Leeuwenhart opgevolgd door zijn broer Jan zonder Land - Mark - Frederik van Berg-Altena opgevolgd door zijn zoon Adolf I - Rethel - Manasses III opgevolgd door zijn zoon Hugo II - shogun - Minamoto no Yoritomo opgevolgd door zijn zoon Minamoto no Yoriie ## Afbeeldingen - Kitâb ad-Diryâq (het boek der tegengiften), Arabische uitgave van het werk van Galenus uit 1199 - Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk, gebouwd 1199-1203 - Graftombe van Richard Leeuwenhart - Graf van Minamoto no Yoritomo ## Geboren - Ferdinand II/III, koning van Castilië (1217-1252) en Leon (1230-1252) - Guttorm Sigurdsson, koning van Noorwegen (1204) - Alexander IV, paus (1254-1261) (jaartal bij benadering) - Otto van Everstein, Duits geestelijke (jaartal bij benadering) - Thomas van Savoye, echtgenoot van Johanna van Constantinopel (jaartal bij benadering), heer van Piedmont ## Overleden - 23 januari - Abu Yusuf Yaqub al-Mansur, kalief der Almohaden (1184-1199) - 9 februari - Minamoto no Yoritomo (51), shogun van Japan (1192-1199) - 13 februari - Stefan Nemanja (~85), grootžupan van Servië (1167-1196) - 5 april - Ashikaga Yoshikane (~44), Japans militair - 6 april - Richard Leeuwenhart (41), koning van Engeland (1189-1199) (pijlwond) - juni - Raymond IV, graaf van Tripoli (1187-1189) - 4 september - Johanna Plantagenet (33), echtgenote van Willem II van Sicilië en Raymond VI van Toulouse - Helena van Hongarije, echtgenote van Leopold V van Oostenrijk - Manasses III, graaf van Rethel - Michaël I de Grote, patriarch van Antiochië (Syrisch) - Spytihněv, hertog van Moravië-Brno - Frederik van Berg-Altena, graaf van Mark (jaartal bij benadering) - Willem IX, graaf van Auvergne (jaartal bij benadering)	nlwiki/45643	nlwiki	45,643	1199	https://nl.wikipedia.org/wiki/1199	2024-07-12T06:43:39Z	nl	Q19752	32,148	[[Bestand:Fulk of Neuilly.png\|thumb\|[[Fulco van Neuilly]] predikt de kruistocht, en overtuigt Theobald III en de andere ridders deze op zich te nemen]] {{Zijbalk jaar}} Het jaar '''1199''' is het 99e jaar in de [[12e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]]. == Gebeurtenissen == ;januari * [[6 januari\|6]] - Vorst [[Leo II van Armenië]] wordt tot [[koning (titel)\|koning]] gekroond. (of 1198) ;februari * [[25 februari\|25]] - [[Paus Innocentius III]] doet de bul ''[[Vergentis in senium]]'' uitgaan. [[Ketter]]s dienen [[excommunicatie\|geëxcommuniceerd]] te worden, en hun bezittingen, ook die van hun familie, in beslag genomen. ;maart * [[26 maart\|26]] - In het Franse kasteel van [[Châlus]] wordt de Engelse koning [[Richard Leeuwenhart]] dodelijk getroffen door een pijl. Na zijn dood wordt zijn broer [[Jan zonder Land]] in [[koninkrijk Engeland\|Engeland]] als opvolger geaccepteerd, maar zijn neef [[Arthur I van Bretagne]] in de Franse bezittingen van de [[Plantagenet]]s. Het komt tot een strijd tussen de twee troonpretendenten. ;juli * [[6 juli\|6]] - De Ierse bisschop [[Malachias]] wordt heilig verklaard door [[paus Innocentius ;september * [[15 september\|15]] - Paus Innocentius doet het edict [[Constitutio pro Judeis]] uitgaan, waarin hij verbiedt om joden onder dwang te bekeren. ;zonder datum * [[Roman van Galicië]] sticht het [[koninkrijk Galicië-Wolynië]]. * Op een toernooi in [[Ecry]], georganiseerd door [[Theobald III van Champagne]], wordt de [[Vierde Kruistocht]] georganiseerd. Theobald wordt als leider aangewezen, maar zal overlijden nog voor de kruistocht daadwerkelijk van start gaat. * [[Slag bij Strindsjøen]]: In de strijd om het koningschap over [[Noorwegen]] verslaat [[Sverre]] [[Inge Magnusson]]. III]]. * [[Guarda (stad in Portugal)\|Guarda]] wordt gesticht. * [[Jan zonder Land]] laat zijn huwelijk met [[Isabella van Gloucester]] nietig verklaren. * [[Odo III van Bourgondië]] verstoot [[Mathilde van Portugal]] en hertrouwt met [[Adelheid van Vergy]] * De [[Vrijdagmarkt (Gent)\|Vrijdagmarkt]] in [[Gent]] wordt opgericht. * oudst bekende vermelding: [[Delft]], [[Neufchâteau (Luxemburg)\|Neufchâteau]] == Opvolging == * [[Almohaden]] (Marokko en Andalusië) - [[Abu Yusuf Yaqub al-Mansur]] opgevolgd door zijn zoon [[Mohammed an-Nasir]] * [[patriarch van Antiochië]] (Grieks) - [[Theodorus IV Balsamon]] opgevolgd door [[Joachim van Antiochië\|Joachim]] * [[patriarch van Antiochië]] ([[Maronitische Kerk\|Maronitisch]]) - [[Petrus III van Lehfed]] opgevolgd door [[Jeremias I van Achmite]] * [[koninkrijk Engeland\|Engeland]] - [[Richard Leeuwenhart]] opgevolgd door zijn broer [[Jan zonder Land]] * [[graafschap Mark\|Mark]] - [[Frederik van Berg-Altena]] opgevolgd door zijn zoon [[Adolf I van der Mark\|Adolf I]] * [[graafschap Rethel\|Rethel]] - [[Manasses III]] opgevolgd door zijn zoon [[Hugo II van Rethel\|Hugo II]] * [[shogun (titel)\|shogun]] - [[Minamoto no Yoritomo]] opgevolgd door zijn zoon [[Minamoto no Yoriie]] == Afbeeldingen == <gallery> Meister des Buches der Gegengifte (I) 002.jpg\|''Kitâb ad-Diryâq'' (het boek der tegengiften), Arabische uitgave van het werk van Galenus uit 1199 ID59447-Kortrijk Onze-Lieve-Vrouwekerk-PM 36224.jpg\|[[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Kortrijk)\|Onze-Lieve-Vrouwekerk]] in [[Kortrijk]], gebouwd 1199-1203 Gisant de Richard à Fontevrault.jpg\|Graftombe van Richard Leeuwenhart Grave of Minamoto no Yoritomo.jpg\|Graf van Minamoto no Yoritomo </gallery> == Geboren == * [[Ferdinand III van Castilië\|Ferdinand II/III]], koning van Castilië (1217-1252) en Leon (1230-1252) * [[Guttorm Sigurdsson]], koning van Noorwegen (1204) * [[Paus Alexander IV\|Alexander IV]], paus (1254-1261) (jaartal bij benadering) * [[Otto van Everstein]], Duits geestelijke (jaartal bij benadering) * [[Thomas van Savoye (1199-1259)\|Thomas van Savoye]], echtgenoot van Johanna van Constantinopel (jaartal bij benadering), heer van Piedmont == Overleden == * [[23 januari]] - [[Abu Yusuf Yaqub al-Mansur]], kalief der Almohaden (1184-1199) * [[9 februari]] - [[Minamoto no Yoritomo]] (51), shogun van Japan (1192-1199) * [[13 februari]] - [[Stefan Nemanja]] (~85), grootžupan van Servië (1167-1196) * [[5 april]] - [[Ashikaga Yoshikane]] (~44), Japans militair * [[6 april]] - [[Richard Leeuwenhart]] (41), koning van Engeland (1189-1199) (pijlwond) * juni - [[Raymond IV van Tripoli\|Raymond IV]], graaf van Tripoli (1187-1189) * [[4 september]] - [[Johanna Plantagenet]] (33), echtgenote van Willem II van Sicilië en Raymond VI van Toulouse * [[Helena van Hongarije]], echtgenote van Leopold V van Oostenrijk * [[Manasses III]], graaf van Rethel * [[Michaël I de Grote]], patriarch van Antiochië (Syrisch) * [[Spytihněv van Moravië\|Spytihněv]], hertog van Moravië-Brno * [[Frederik van Berg-Altena]], graaf van Mark (jaartal bij benadering) * [[Willem IX van Auvergne\|Willem IX]], graaf van Auvergne (jaartal bij benadering) {{Commonscat\|1199}} __NOTOC__ [[Categorie:Jaar]] [[Categorie:1190-1199\| 1199]]	67,807,863	[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "11e eeuw \u00b7 12e eeuw \u00b7 13e eeuw", "Decennia": "1180-1189 \u00b7 1190-1199 \u00b7 1200-1209", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1198 \u00b7 1199 \u00b7 1200 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1952 MCMLII", "Armeense jaartelling": "647 \u2013 648 \u00b7 \u0539\u054e \u0548\u053d\u0537 \u2013 \u0548\u053d\u0538", "Chinese jaartelling": "3895 \u2013 3896 \u00b7 \u4e59\u5348 \u2013 \u4e19\u672a", "Christelijke jaartelling": "1199 MCXCIX", "Ethiopische jaartelling": "1191 \u2013 1192", "Hebreeuwse jaartelling": "4959 \u2013 4960", "- Vikram Samvat": "1254 \u2013 1255", "- Shaka Samvat": "1121 \u2013 1122", "- Kali yuga": "4300 \u2013 4301", "Iraanse jaartelling": "577 \u2013 578 \u00b7 \u06f5\u06f7\u06f7 \u2013 \u06f5\u06f7\u06f8", "Islamitische jaartelling": "595 \u2013 596 \u00b7 \u0665\u0669\u0666 \u2013 \u0665\u0669\u0665", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5198 \u2013 5199"}}]	false
# 12 ambachten, 13 liedjes 12 ambachten, 13 liedjes is een herbewerkte en grotendeels heringezongen cd van het Nederlandse artiestenduo Bassie en Adriaan. De cd werd uitgebracht onder het label Bridge Music in 1999. Op deze cd zingen Bassie en Adriaan liedjes waarin beroepen voorkomen, waaronder bakker, onderwijzer, professor, minister, toreador, acrobaat en president. ## Liedjes 1. Als Ik De President Ben (Aad van Toor/Aad Klaris) 2. Acrobatenlied (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) 3. Kapitein Bassie (Aad van Toor/Maurizio Mantille) 4. Musketiers (Bas van Toor/Aad van Toor/Ruud Bos) 5. Clowntje Wil Ik Zijn (Aad van Toor/Aad Klaris) 6. De Trainer (Aad van Toor/Aad Klaris) 7. Geheime Agenten (Aad van Toor/Maurizio Mantille) 8. Mac Bassie (Aad van Toor/Ruud Bos) 9. Bakkerslied (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) 10. Truckerslied (Aad van Toor/Aad Klaris) 11. Bassie Als Toreador (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) 12. Zeg Stel Je Eens Voor (Aad van Toor/Maurizio Mantille) 13. Ook Een Clown (Aad van Toor/Maurizio Mantille)	nlwiki/463085	nlwiki	463,085	12 ambachten, 13 liedjes	https://nl.wikipedia.org/wiki/12_ambachten,_13_liedjes	2012-01-13T09:50:50Z	nl	Q3411985	6,745	{{Infobox muziekalbum \| titel = Reizen en Zingen \| artiest = [[Bassie en Adriaan]] \| soort = album \| opname = \| jaar = 1999 \| label = Bridge Music \| genre = Kindermuziek }} '''12 ambachten, 13 liedjes''' is een herbewerkte en grotendeels heringezongen cd van het Nederlandse artiestenduo [[Bassie en Adriaan]]. De cd werd uitgebracht onder het label [[Bridge Music]] in 1999. Op deze cd zingen Bassie en Adriaan liedjes waarin beroepen voorkomen, waaronder [[bakker (beroep)\|bakker]], [[onderwijzer]], [[professor]], [[minister]], [[Torero (stierenvechter)\|toreador]], [[acrobaat]] en [[president]]. ==Liedjes== # ''Als Ik De President Ben'' (Aad van Toor/Aad Klaris) # ''Acrobatenlied'' (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) # ''Kapitein Bassie'' (Aad van Toor/Maurizio Mantille) # ''Musketiers'' (Bas van Toor/Aad van Toor/Ruud Bos) # ''Clowntje Wil Ik Zijn'' (Aad van Toor/Aad Klaris) # ''De Trainer'' (Aad van Toor/Aad Klaris) # ''Geheime Agenten'' (Aad van Toor/Maurizio Mantille) # ''Mac Bassie'' (Aad van Toor/Ruud Bos) # ''Bakkerslied'' (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) # ''Truckerslied'' (Aad van Toor/Aad Klaris) # ''Bassie Als Toreador'' (Bas van Toor/Aad van Toor/Rinus van Galen) # ''Zeg Stel Je Eens Voor'' (Aad van Toor/Maurizio Mantille) # ''Ook Een Clown'' (Aad van Toor/Maurizio Mantille) {{DEFAULTSORT:#12 Ambachten, 13 liedjes}} [[Categorie:Bassie en Adriaan]] [[Categorie:Muziekalbum uit 1999]]	29,040,210	[{"title": "Reizen en Zingen", "data": {"Uitgebracht": "1999", "Genre": "Kindermuziek", "Label(s)": "Bridge Music", "Portaal": "Muziek"}}]	false
# The Ballroom of Romance The Ballroom of Romance is een Ierse televisiefilm uit 1982, geregisseerd door Pat O'Connor. De film is gebaseerd op een kort verhaal van William Trevor. ## Verhaal In de jaren vijftig in County Leitrim gaat Bridie al geruime tijd naar de dorpsdanszaal op zoek naar een geschikte echtgenoot die haar kan ondersteunen op de boerderij van haar familie. Nu ze tijdens de dansavonden omringd wordt door jongere en aantrekkelijkere vrouwen, realiseert ze zich dat de meeste goede mannen van haar leeftijd zijn geëmigreerd of al getrouwd zijn. Haar enige resterende kans op een huwelijk lijkt te liggen bij de alcoholistische en onbetrouwbare Bowser Egan. ## Rolverdeling \| Acteur \| Personage \| \| -------------- \| ------------ \| \| Brenda Fricker \| Bridie \| \| John Kavanagh \| Bowser Egan \| \| Mick Lally \| Dano Ryan \| \| Brid Brennan \| Patty Byrne \| \| Ingrid Craigie \| Eenie Mackie \| \| Niall Toibin \| Eyes Horgan \| \| Joe Pilkington \| Tim Daly \| \| Cyril Cusack \| Mr. Dwyer \| ## Prijzen en nominaties \| Jaar \| Prijs \| Categorie \| Genomineerde(n) \| Uitslag \| \| ---- \| -------------- \| ------------------ \| --------------- \| -------- \| \| 1983 \| BAFTA TV Award \| Beste single drama \| Pat O'Connor \| Gewonnen \|	nlwiki/5941286	nlwiki	5,941,286	The Ballroom of Romance	https://nl.wikipedia.org/wiki/The_Ballroom_of_Romance	2025-03-19T21:43:15Z	nl		14,729	{{Infobox film \| titel = ''The Ballroom of Romance'' \| afbeelding = \| onderschrift = \| poster-op-enwp = The Ballroom of Romance (October 1982 RTE Guide cover).jpg \| tagline = \| alternatieve titel = \| regie = [[Pat O'Connor (regisseur)\|Pat O'Connor]] \| producer = Kenith Trodd \| schrijver = Pat O'Connor<br />William Trevor \| verhaal = \| bronmateriaal = ''The Ballroom of Romance''<br />van William Trevor \| voice-over = \| spelers = [[Brenda Fricker]]<br />[[John Kavanagh]] \| muziek = \| montage = Maurice Healy \| cinematografie = Nat Crosby \| production design = \| prodmaatschappij = [[Raidió Teilifís Éireann]] (RTÉ) \| distributeur = \| première = december 1982 \| genre = [[Drama (genre)\|Drama]] / [[Romantische film\|Romantiek]] \| lengte = 52 minuten \| taal = [[Engels]] \| land = {{IE}} \| budget = \| locatie = [[Ballycroy]] ([[County Mayo]]) \| bezoekers = \| opbrengst = \| prijzen = \| nominaties = \| voorloper = \| vervolg = \| remake = \| website = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| imdb = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| moviemeter = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| tmdb = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| allmovie = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| kijkwijzer = <!-- Afkomstig van Wikidata --> \| kijkwijzer_inhoud = <!-- Afkomstig van Wikidata --> }} '''''The Ballroom of Romance''''' is een [[Ierland (land)\|Ierse]] [[televisiefilm]] uit [[Film in 1982\|1982]], geregisseerd door [[Pat O'Connor (regisseur)\|Pat O'Connor]]. De film is gebaseerd op een kort verhaal van William Trevor. == Verhaal == {{Leeswaarschuwing}} In de jaren vijftig in [[County Leitrim]] gaat Bridie al geruime tijd naar de dorpsdanszaal op zoek naar een geschikte echtgenoot die haar kan ondersteunen op de boerderij van haar familie. Nu ze tijdens de dansavonden omringd wordt door jongere en aantrekkelijkere vrouwen, realiseert ze zich dat de meeste goede mannen van haar leeftijd zijn geëmigreerd of al getrouwd zijn. Haar enige resterende kans op een huwelijk lijkt te liggen bij de alcoholistische en onbetrouwbare Bowser Egan. == Rolverdeling == {{tabel cast}} \|- \| [[Brenda Fricker]] \|\| Bridie \|- \| [[John Kavanagh]] \|\| Bowser Egan \|- \| [[Mick Lally]] \|\| Dano Ryan \|- \| [[Brid Brennan]] \|\| Patty Byrne \|- \| [[Ingrid Craigie]] \|\| Eenie Mackie \|- \| [[Niall Toibin]] \|\| Eyes Horgan \|- \| [[Joe Pilkington]] \|\| Tim Daly \|- \| [[Cyril Cusack]] \|\| Mr. Dwyer \|} == Prijzen en nominaties == {\| class="wikitable" !Jaar !Prijs !Categorie !Genomineerde(n) !Uitslag \|- \| 1983 \|\| [[British Academy of Film and Television Arts\|BAFTA TV Award]] \|\| Beste single drama \|\| Pat O'Connor \|\| {{Tabelcel gewonnen}} \|} == Externe links == {{Standaardlinks film}} {{DEFAULTSORT:Ballroom of Romance, The}} [[Categorie:Film uit 1982]] [[Categorie:Ierse film]] [[Categorie:Dramafilm]] [[Categorie:Romantische film]] [[Categorie:Film van Pat O'Connor]]	69,057,977	[{"title": "The Ballroom of Romance", "data": {"Regie": "Pat O'Connor", "Producent": "Kenith Trodd", "Scenario": "Pat O'Connor \u00b7 William Trevor", "Gebaseerd op": "The Ballroom of Romance \u00b7 van William Trevor", "Hoofdrollen": "Brenda Fricker \u00b7 John Kavanagh", "Montage": "Maurice Healy", "Cinema\u00adtografie": "Nat Crosby", "Productie\u00adbedrijf": "Raidi\u00f3 Teilif\u00eds \u00c9ireann (RT\u00c9)", "Premi\u00e8re": "december 1982", "Genre": "Drama / Romantiek", "Speelduur": "52 minuten", "Taal": "Engels", "Land": "Ierland", "Opname\u00adlocaties": "Ballycroy (County Mayo)", "Portaal": "Film"}}]	false
# Admiral Graf Spee De Admiral Graf Spee, vaak kortweg Graf Spee genoemd, was het derde schip van de Deutschlandklasse. Het werd in 1934 in Duitsland te water gelaten en was genoemd naar admiraal Graf Maximilian von Spee uit de Eerste Wereldoorlog. Het schip was op zee bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en vernietigde in de eerste maanden van de oorlog negen koopvaarders. In december 1939 werd het schip door een Britse jachtgroep opgespoord en tijdens de Zeeslag bij de Río de la Plata zwaar beschadigd zodat het een neutrale haven van Montevideo moest aanlopen voor herstellingen. De Graf Spee kon echter niet meer tijdig gerepareerd worden, mocht niet meer in de neutrale haven blijven en uiteindelijk zag de kapitein geen andere oplossing dan zijn eigen schip tot zinken te brengen. ## Ontwerp Het schip was snel, had een grote actieradius en was ondanks zijn betrekkelijk geringe afmetingen bewapend met zware 28 cm kanonnen, maar wel met maar twee drieling geschuttorens. Het schip was ontworpen om met zijn 280 mm-kanonnen sterker te zijn dan snellere schepen en met zijn 28,5 knopen sneller dan sterkere schepen en dit bijna binnen de beperkingen van het Verdrag van Versailles tot 10 000 ton. De romp was gelast in plaats van geklonken en de voortstuwing was met dieselmotoren in plaats van stoomturbines. ## Inzet De Graf Spee vocht mee in de Spaanse Burgeroorlog en was tot 1938 het vlaggenschip van de Duitse vloot. ### Handels raider Anticiperend op een eventuele Brits-Franse reactie op de geplande Duitse invasie in Polen, begon de bevelhebber van de Duitse Kriegsmarine Erich Raeder reeds vanaf 3 augustus 1939 zijn handelsraiders en hun bevoorradingsschepen te ontplooien. Op 21 augustus 1939 voer dan de Graf Spee onder bevel van Kapitän-zur-See Hans Wilhelm Langsdorff de marinehaven van Wilhelmshaven uit. Op 1 september bevoorraadde de Graf Spee zich voor de eerste keer bij zijn bevoorradingsschip de Altmark ten zuiden van de Canarische Eilanden. Vandaaruit voeren beide schepen naar de zuidelijke Atlantische oceaan. Bij het uitbreken van de oorlog op 3 september behield Hitler nog een paar weken de ijdele hoop dat Frankrijk en Groot-Brittannië zouden inbinden na de Duitse zege in Polen, en in afwachting daarvan verbood hij alle actie van de raiders tegen geallieerde schepen. Op 11 september kon het Arado-196 verkenningstoestel van de Graf Spee de Engelse kruiser HMS Cumberland op tijd ontdekken zodat Langsdorff de vijand kon ontwijken en onopgemerkt bleef. Pas op 26 september werd toestemming gegeven om Britse schepen aan te vallen en drie weken later volgde toestemming voor de Franse schepen. Langsdorff begon zijn actie op de scheepvaartroute tussen Brazilië en Engeland. Op 30 september vond het verkenningstoestel het eerste slachtoffer, het Britse stoomschip Clement van 5050 GRT. De Arado kon het schip met zijn boordwapens tot stoppen dwingen, waarna Langsdorf het schip volgens het internationaal prijzenrecht tot zinken bracht. Hij nam de bemanning niet gevangen, maar liet ze in hun reddingsboten naar de Braziliaanse kust ontkomen zodat hun berichten de Britse admiraliteit kon alarmeren en de Britten de Graf Spee bij Brazilië gingen opsporen. Langsdorff zelf spoedde zich op hoge snelheid naar een ander jachtgebied in oostelijke richting. In reactie op deze operaties van de Graf Spee en ook op die van haar zusterschip de Deutschland stelden de Fransen en Britten de volgende jachtgroepen samen: \| naam \| schepen \| operatie gebied \| \| ---- \| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ \| -------------------------------------------- \| \| F \| de Britse zware kruisers Berwick en York \| Noord Atlantische oceaan en Brits-West-Indië \| \| G \| de Britse zware kruisers Cumberland en Exeter en de lichte kruisers Achilles en Ajax \| Zuidoostelijke kust van Zuid-Amerika \| \| H \| de Britse zware kruisers Sussex en Shropshire \| Kaap de Goede Hoop \| \| I \| de Britse zware kruisers Cornwall en Dorsetshire, en het vliegdekschip Eagle \| Brits-Ceylon \| \| K \| de Britse slagkruiser Renown en het vliegdekschip Ark Royal \| Noordoostelijke kust van Zuid-Amerika \| \| L \| de Franse lichte kruisers Gloire, Montcalm en George Leygues, de slagkruiser Dunkerque en het vliegdekschip Béarn. \| Brest \| \| M \| de Franse zware kruisers Dupleix en Foch \| Dakar \| \| N \| de Franse slagkruiser Strasbourg en het Britse vliegdekschip Hermes \| Brits West-Indië \| De volgende dagen opereerde de Graf Spee op de scheepvaartroute tussen Freetown en Kaap de Goede Hoop. Tussen 5 oktober en 10 oktober vond ze nog 4 prooien. Na een bevoorrading op 15 oktober door de Altmark hervatte ze de operaties en op 22 oktober bracht de Graf Spee de Trevanion tot zinken. Uit de analyse van radioverkeer kon de Duitse marineleiding opmaken dat de Britse jachtgroepen zich begonnen te concentreren in het jachtgebied van de Graf Spee en om confrontaties te vermijden beval de marineleiding Langsdorff zijn operatiegebied naar de Indische oceaan te verleggen. Na nog een bevoorrading door de Altmark op 28 oktober rondde de Graf Spee de kaap op 3 november. De Duitse raider zocht eerst 10 dagen lang vruchteloos op de routes tussen de kaap en Australië en Indië vooraleer koers te zetten naar de Straat van Mozambique. Daar kon hij de kleine kusttanker Africa Shell tot zinken brengen. Zijn aanwezigheid werd ontdekt en nu de Indische oceaan in rep en roer stond keerde Langsdorff prompt terug naar de Zuidatlantische oceaan. Tussen 23 en 30 november voerde het schip op zee een machineonderhoud uit, maar de machines waren eigenlijk aan een groot onderhoud toe dat alleen in Duitsland uitgevoerd kon worden. Langsdorff besloot daarom de missie af te breken en naar Duitsland terug te keren. Maar nu hij op terugweg ging leek het hem aanvaardbaar om wat schade te riskeren en hij besloot, tegen zijn uitdrukkelijke orders in, geen gevecht meer uit de weg te gaan. Langsdorff wilde eerst nog een grote slag slaan vooraleer terug te keren want eens terug in Duitsland was het moeilijk te voorspellen wanneer en of er nog een volgende raid georganiseerd kon worden. Hij besloot koers te zetten naar de druk bevaren scheepsroute op de monding van de Rio de la Plata, waar volgens inlichtingen een paar grote Britse koopvaarders gereed lagen om uit te varen naar Engeland. Op de weg daarnaartoe maakt de Graf Spee nog drie slachtoffers: Op 2 december het grote vrachtschip Doric Star, de volgende dag het stoomschip Tairoa en ten slotte op 7 december het vrachtschip Streonshalh. Op 6 december gebeurde de laatste bevoorrading, De Altmark neemt de meeste gevangen bemanningsleden van de Britse koopvaarders over van de Graf Spee. ### Slag bij Rio de la Plata Reeds bij het ontvangen van noodseinen van de Doric Star, vermoedde de bevelhebber van Jachtgroep G, commodore Henry Harwood dat de Graf Spee koers zou zetten naar de drukke scheepsroute nabij de havens van Buenos Aires en Montevideo. De grootste kruiser van zijn groep, de Cumberland was in kort onderhoud op de Falkland eilanden, maar hij concentreerde zijn drie andere kruisers Exeter, Ajax en Achilles voor de monding van de Rio de la Plata. Het enige verkenningsvliegtuig van de Graf Spee was gedurende de operaties van de voorbije week buiten gebruik geraakt en zodoende kon geen verkenning gevlogen worden. Op 13 december 1939 werd Langsdorff dan ook verrast door de aanwezigheid van Britse oorlogsbodems. Op grote afstand meende hij slechts één lichte kruiser met twee torpedobootjagers te ontdekken en conform zijn besluit om geen confrontatie meer uit de weg gaan draaide de Graf Spee niet op tijd af. Wanneer Langsdorff zich realiseerde dat de drie schepen allemaal kruisers zijn, was het te laat om het gevecht te vermijden. In het begin van het gevecht bewees zich het concept van het vestzak-slagschip: de zware kanonnen van de Graf Spee konden de Exeter treffen zonder dat de kruisers veel weerwerk konden bieden. Maar de Britse kruisers liepen snel in en begonnen ook treffers te plaatsen. De pantsering van de Graf Spee bleek niet efficient genoeg tegen kanonvuur van de kruisers: vooraleer de Exeter buiten gevecht gesteld werd kon hij een treffer op de Graf Spee plaatsen die door het pantser heen een vitaal deel van de aandrijving beschadigde. De andere twee kruisers bleven aanvallen en konden ook treffers plaatsen. Hun actie verhinderde dat de Graf Spee de Exeter afmaakte. De Graf Spee moest zijn vuur verdelen over de drie aanvallers en kon ook de andere twee kruisers treffen, maar stilaan raakte de munitievoorraad gevaarlijk uitgeput en door zijn inferieure snelheid kon hij de kruisers niet afschudden. De Graf Spee kreeg in totaal twintig treffers die de gevechtswaarde van het schip slechts licht schaadden, maar het wel onmogelijk maakten om de lange reis naar Duitsland verder te zetten. Langsdorff besloot een haven aan te lopen om de noodzakelijk reparaties te laten uitvoeren en probeerde het gevecht af te breken en zette koes naar de neutrale haven Montevideo. De Ajax en de Achilles bleven de Graf Spee achtervolgen en bleven voor de toegang van Montevideo patrouilleren. ### Montevideo De twee Britse kruisers hielden de wacht aan de monding van de rivier, terwijl de Graf Spee provisorisch werd hersteld van de opgelopen averij. De gevangen Britse bemanningsleden van gekelderde koopvaardijschepen die nog aan boord waren kwamen vrij. De Duitsers begroeven hun doden onder massale belangstelling. Kapitein Langsdorff verzocht bij de regering van Uruguay om twee weken tijd om zijn schip weer zeewaardig te maken, maar die hield zich op aandrang van de Britse ambassadeur aan de bepalingen uit het Verdrag van Den Haag betreffende de positie van neutrale mogendheden en gaf kapitein Langsdorff slechts 24 uur de tijd zijn schip op te lappen en de haven te verlaten. De Britse ambassadeur wilde de Graf Spee zo snel mogelijk de haven uitkrijgen zodat zo weinig mogelijk reparaties uitgevoerd konden worden en het schip afgemaakt kon worden door het Brits eskader. Maar eigenlijk waren de rollen omgekeerd: de Ajax is ook zwaar beschadigd en alleen de kruiser Cumberland kon snel als versterking aangevoerd worden. Zolang er geen verdere versterkingen opdaagden vreesde Harwood dat het Duitse schip de kruisers kon verslaan en ontsnappen. De Britse ambassadeur veranderde het geweer van schouder en gebruikte nu een ander artikel van datzelfde Verdrag van Den Haag om de Graf Spee in de haven te houden: wanneer een handelsschip een neutrale haven verlaat moet elk belligerent oorlogschip in diezelfde haven 24 uur wachten om ook te mogen uitlopen. Dus liep een Brits schip en later een Frans schip de haven van Montevideo uit en moest - volgens het Verdrag van Den Haag - de Graf Spee nog tweemaal 24 uur wachten alvorens de haven te verlaten, dus in totaal 72 uur. De Britten voerden een staaltje bluf op door het nieuws te verspreiden dat het eerder aangeslagen eskader inmiddels met een aantal nieuwe oorlogsschepen versterkt was. In werkelijkheid was alleen de zware kruiser HMS Cumberland vanuit de Falklandeilanden aangekomen. Andere oorlogsschepen waren nog onderweg. Kapitein Langsdorff overlegde met Berlijn drie opties: 1. Internering in Uruguay 2. Proberen vechtend door te breken naar Buenos Aires 3. Het schip zelf tot zinken brengen De admiraliteit weigerde internering in Uruguay, omdat dan de militaire geheimen van het schip en mogelijk het schip zelf in geallieerde handen zouden vallen als Uruguay zich bij de geallieerden aansloot. Vechtend uitbreken naar Buenos Aires leek kansloos: in het ondiepe water kon het schip niet manoeuvreren om tegen de wachtende Britse schepen te vechten. Bovendien had het schip reeds veel van zijn 280 mm granaten in het eerdere gevecht verschoten. Kapitein Langsdorff besloot de bemanning te sparen en het schip zelf tot zinken te brengen. Op 17 december voer het schip om 18.15 uur onder grote belangstelling vanaf de oevers uit met maar 40 man aan boord. Drie mijl uit de kust, maar nog wel in het estuarium van de rivier, liet Langsdorff de springladingen van drie ontmantelde torpedo's in de munitiemagazijnen van het schip op scherp stellen. De bemanning stapte over op een vrachtschip naar Buenos Aires. Kapitein Langsdorff wilde op zijn schip blijven, maar de bemanning overreedde hem mee naar Buenos Aires te varen. Om 19.52 uur explodeerden twee van de drie springladingen. De Graf Spee brandde drie dagen en zonk ten slotte in acht meter diep water. Britse duikers doken naar het wrak op zoek naar nuttige militaire informatie, maar alle bruikbare apparatuur was met handgranaten vernield. De Duitse bemanning werd in Buenos Aires aan land gezet. Langsdorff bepleitte bij de autoriteiten dat zijn mannen schipbreukelingen waren en kreeg als compromis gedaan dat ze bij Duitse gezinnen mochten verblijven. Langsdorff legde zich op 20 december in zijn hotelkamer symbolisch op de vlag van de Graf Spee en schoot zich met zijn dienstwapen door het hoofd. Hij werd onder grote belangstelling begraven. ## Nasleep Sommige bemanningsleden ontsnapten met hulp van de Argentijnen en vochten verder voor Duitsland. Vele nazaten wonen nog steeds in Argentinië en herdenken jaarlijks de ondergang van het schip. Ze leggen bloemen op het graf van Langsdorff, die de bemanning het leven gered had. Adolf Hitler was woedend over de lafheid in het zicht van de vijand. De weduwe van Langsdorff kreeg geen vol pensioen. Grootadmiraal Erich Raeder vaardigde een bevel uit, dat Duitse schepen met volle inzet moesten vechten tot de laatste granaat en zegevieren of met wapperende vlag ten onder gaan. ## Bergingspoging In februari 2004 werd met de berging van het wrak begonnen, maar wegens het slechte weer moest men al snel opgeven. In februari 2006 werd de bronzen adelaar, die de achtersteven van het schip sierde, gelicht. De swastika werd met een geel zeil afgedekt. Een afstandsmeter werd geborgen en tentoongesteld. Het anker is verwerkt in een herdenkingsmonument.	nlwiki/38421	nlwiki	38,421	Admiral Graf Spee	https://nl.wikipedia.org/wiki/Admiral_Graf_Spee	2023-11-29T18:34:51Z	nl	Q154115	56,409	{{Infobox schip \| afbeelding=Bundesarchiv_DVM_10_Bild-23-63-06,_Panzerschiff_"Admiral_Graf_Spee".jpg \| onderschrift=De ''Admiral Graf Spee'' \| afbeeldingbreedte = 275 \| Schip flag=[[Bestand:War Ensign of Germany 1933-1935.svg\|50px\|Vlag Kriegsmarine]] \| Schip besteld= \| Scheepsbouwer=[[Kriegsmarinewerft Wilhelmshaven\|Reichsmarinewerft Wilhelmshaven]] \| Schip kiellegging=[[1 oktober]] [[1932]] \| Schip tewaterlating=[[30 juni]] [[1934]] \| Schip gedoopt= \| Schip gekocht= \| Schip in de vaart genomen= \| Schip uit de vaart genomen= \| Schip in dienst=[[6 januari]] [[1936]] \| Schip uit dienst= \| Schip lot=Tot zinken gebracht op [[17 december]] [[1939]] \| Schip deplacement=12 100 ton (standaard)<br>16 200 ton (volgeladen) \| Schip tonnenmaat= \| Schip kostprijs= \| Schip vlag= \| Schip lengte=186 meter \| Schip breedte=21,6 meter \| Schip diepgang=7,4 meter \| Schip zomerdiepgang= \| Schip hoogte= \| Schip voortstuwing=8 [[MAN SE\|MAN]] 9-cilinder [[dieselmotor]]en<br /> 40,77 [[Megawatt\|MW]] (55 400 [[Paardenkracht (eenheid)\|pk]]) \| Schip snelheid=28,5 [[Knoop (snelheid)\|knopen]] \| Schip type= \| Schip roepletters= \| Schip bereik=8900 [[zeemijl]] (16 500 km) bij een snelheid van 20 knopen \| Schip bemanning=1150 \| Schip sensoren= \| Schip bewapening=2 × 3 = 6 × 280 mm<br />8 × 1 = 8 × 150 mm<br />3 × 2 = 6 × 105 mm [[Flak]] <br />4 × 2 = 8 × 37mm Flak<br />8 × 1 = 8 × 20 mm [[Flak]] <br />2 x 4 533mm-[[torpedo (wapen)\|torpedo]]buizen \| Schip bepantsering= \| Schip vliegtuigen=1 [[Heinkel (merk)\|Heinkel]] [[Heinkel He 60\|He 60D]] tot 1939<br />1 [[Arado]] Ar196 (vanaf 1939)<br /> 1 katapult \| Schip teken= }} De '''Admiral Graf Spee''', vaak kortweg ''Graf Spee'' genoemd, was het derde schip van de [[Deutschlandklasse]]. Het werd in 1934 in [[Duitsland]] te water gelaten en was genoemd naar admiraal Graf [[Maximilian von Spee]] uit de [[Eerste Wereldoorlog]]. Het schip was op zee bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en vernietigde in de eerste maanden van de oorlog negen koopvaarders. In december 1939 werd het schip door een Britse jachtgroep opgespoord en tijdens de [[Zeeslag bij de Río de la Plata]] zwaar beschadigd zodat het een neutrale haven van [[Montevideo (stad)\|Montevideo]] moest aanlopen voor herstellingen. De ''Graf Spee'' kon echter niet meer tijdig gerepareerd worden, mocht niet meer in de neutrale haven blijven en uiteindelijk zag de kapitein geen andere oplossing dan zijn eigen schip tot zinken te brengen. ==Ontwerp== Het schip was snel, had een grote actieradius en was ondanks zijn betrekkelijk geringe afmetingen bewapend met zware 28 cm [[kanon (geschut)\|kanonnen]], maar wel met maar twee drieling [[geschuttoren]]s. Het schip was ontworpen om met zijn 280 mm-kanonnen sterker te zijn dan snellere schepen en met zijn 28,5 knopen sneller dan sterkere schepen en dit bijna binnen de beperkingen van het [[Vrede van Versailles\|Verdrag van Versailles]] tot 10 000 ton. De romp was [[lassen\|gelast]] in plaats van [[klinknagel\|geklonken]] en de voortstuwing was met [[dieselmotor]]en in plaats van [[stoomturbine]]s. ==Inzet== De Graf Spee vocht mee in de [[Spaanse Burgeroorlog]] en was tot 1938 het [[vlaggenschip]] van de Duitse vloot. === Handels raider === Anticiperend op een eventuele Brits-Franse reactie op de geplande [[Poolse Veldtocht\|Duitse invasie in Polen]], begon de bevelhebber van de Duitse [[Kriegsmarine]] [[Erich Raeder]] reeds vanaf 3 augustus 1939 zijn handelsraiders en hun bevoorradingsschepen te ontplooien. Op 21 augustus 1939 voer dan de ''Graf Spee'' onder bevel van Kapitän-zur-See [[Hans Langsdorff\|Hans Wilhelm Langsdorff]] de marinehaven van [[Wilhelmshaven]] uit. Op 1 september bevoorraadde de ''Graf Spee'' zich voor de eerste keer bij zijn bevoorradingsschip de [[Altmark (tanker)\|Altmark]] ten zuiden van de [[Canarische Eilanden]]. Vandaaruit voeren beide schepen naar de zuidelijke Atlantische oceaan. Bij het uitbreken van de oorlog op 3 september behield [[Adolf Hitler\|Hitler]] nog een paar weken de ijdele hoop dat Frankrijk en Groot-Brittannië zouden inbinden na de Duitse zege in Polen, en in afwachting daarvan verbood hij alle actie van de raiders tegen geallieerde schepen. Op 11 september kon het Arado-196 verkenningstoestel van de ''Graf Spee'' de Engelse kruiser ''[[HMS Cumberland]]'' op tijd ontdekken zodat Langsdorff de vijand kon ontwijken en onopgemerkt bleef. Pas op 26 september werd toestemming gegeven om Britse schepen aan te vallen en drie weken later volgde toestemming voor de Franse schepen.<ref>Stephen, pp. 12-13</ref> Langsdorff begon zijn actie op de scheepvaartroute tussen Brazilië en Engeland. Op 30 september vond het verkenningstoestel het eerste slachtoffer, het Britse stoomschip ''Clement'' van 5050 GRT. De Arado kon het schip met zijn boordwapens tot stoppen dwingen, waarna Langsdorf het schip volgens het [[Prijs (oorlogsrecht)\|internationaal prijzenrecht]] tot zinken bracht. Hij nam de bemanning niet gevangen, maar liet ze in hun reddingsboten naar de Braziliaanse kust ontkomen zodat hun berichten de Britse admiraliteit kon alarmeren en de Britten de ''Graf Spee'' bij Brazilië gingen opsporen. Langsdorff zelf spoedde zich op hoge snelheid naar een ander jachtgebied in oostelijke richting<ref>Stephen, pp.13-14</ref><ref>Bekker, pp. 31-32</ref><ref>Rohwer, p. 5</ref>. [[Bestand:Dunkerque-1.jpg\|miniatuur\|De 2 Franse slagkruisers van de Dunkerque klasse namen deel aan de jacht op de Duitse raiders. Zij waren ontworpen om sneller en sterker te zijn dan de schepen van de Deutschland-klasse]] [[Bestand:County class cruiser.jpg\|miniatuur\|Een Britse County klasse zware kruiser, met zijn typische layout van drie naar achter hellende schoorstenen en vier barbettes met 8 inch kanonnen. Deze kruisers hadden een goede actieradius en waren daardoor zeer geschikt voor de jachtgroepen.]] In reactie op deze operaties van de ''Graf Spee'' en ook op die van haar zusterschip de [[Deutschland (pantserschip)\|Deutschland]] stelden de Fransen en Britten de volgende jachtgroepen samen:<ref>Stephen, p. 14</ref><ref>Costello, p. 53</ref> {\| class="wikitable" \|+ !naam !schepen !operatie gebied \|- \|F \|de Britse zware kruisers ''Berwick'' en ''York'' \|Noord Atlantische oceaan en [[Brits-West-Indië]] \|- \|G \|de Britse zware kruisers ''Cumberland'' en ''[[HMS Exeter (1928)\|Exeter]]'' en de lichte kruisers ''Achilles'' en ''[[HMS Ajax (1935)\|Ajax]]'' \|Zuidoostelijke kust van Zuid-Amerika \|- \|H \|de Britse zware kruisers ''Sussex'' en ''Shropshire'' \|[[Kaap de Goede Hoop]] \|- \|I \|de Britse zware kruisers ''Cornwall'' en ''Dorsetshire'', en het vliegdekschip Eagle \|[[Brits-Ceylon]] \|- \|K \|de Britse slagkruiser ''Renown'' en het vliegdekschip ''Ark Royal'' \|Noordoostelijke kust van Zuid-Amerika \|- \|L \|de Franse lichte kruisers ''Gloire'', ''Montcalm'' en ''George Leygues'', de slagkruiser ''[[Dunkerque (schip, 1937)\|Dunkerque]]'' en het vliegdekschip ''Béarn''. \|[[Brest (Frankrijk)\|Brest]] \|- \|M \|de Franse zware kruisers ''Dupleix'' en ''Foch'' \|[[Dakar]] \|- \|N \|de Franse slagkruiser ''Strasbourg'' en het Britse vliegdekschip ''Hermes'' \|Brits West-Indië \|} De volgende dagen opereerde de ''Graf Spee'' op de scheepvaartroute tussen Freetown en Kaap de Goede Hoop. Tussen 5 oktober en 10 oktober vond ze nog 4 prooien. Na een bevoorrading op 15 oktober door de ''Altmark'' hervatte ze de operaties en op 22 oktober bracht de ''Graf Spee'' de ''Trevanion'' tot zinken. Uit de analyse van radioverkeer kon de Duitse marineleiding opmaken dat de Britse jachtgroepen zich begonnen te concentreren in het jachtgebied van de ''Graf Spee'' en om confrontaties te vermijden beval de marineleiding Langsdorff zijn operatiegebied naar de Indische oceaan te verleggen. Na nog een bevoorrading door de ''Altmark'' op 28 oktober rondde de ''Graf Spee'' de kaap op 3 november. De Duitse raider zocht eerst 10 dagen lang vruchteloos op de routes tussen de kaap en Australië en Indië vooraleer koers te zetten naar de [[Straat van Mozambique]]. Daar kon hij de kleine kusttanker ''Africa Shell'' tot zinken brengen. Zijn aanwezigheid werd ontdekt en nu de Indische oceaan in rep en roer stond keerde Langsdorff prompt terug naar de Zuidatlantische oceaan. Tussen 23 en 30 november voerde het schip op zee een machineonderhoud uit, maar de machines waren eigenlijk aan een groot onderhoud toe dat alleen in Duitsland uitgevoerd kon worden. Langsdorff besloot daarom de missie af te breken en naar Duitsland terug te keren. Maar nu hij op terugweg ging leek het hem aanvaardbaar om wat schade te riskeren en hij besloot, tegen zijn uitdrukkelijke orders in, geen gevecht meer uit de weg te gaan. Langsdorff wilde eerst nog een grote slag slaan vooraleer terug te keren want eens terug in Duitsland was het moeilijk te voorspellen wanneer en of er nog een volgende raid georganiseerd kon worden. Hij besloot koers te zetten naar de druk bevaren scheepsroute op de monding van de Rio de la Plata, waar volgens inlichtingen een paar grote Britse koopvaarders gereed lagen om uit te varen naar Engeland. Op de weg daarnaartoe maakt de ''Graf Spee'' nog drie slachtoffers: Op 2 december het grote vrachtschip ''Doric Star'', de volgende dag het stoomschip ''Tairoa'' en ten slotte op 7 december het vrachtschip ''Streonshalh''. Op 6 december gebeurde de laatste bevoorrading, De ''Altmark'' neemt de meeste gevangen bemanningsleden van de Britse koopvaarders over van de ''Graf Spee.''<ref>Stephen, pp. 14-16</ref>[[Bestand:HMS Achilles (70).jpg\|miniatuur\|De kruiser ''Achilles'', gezien vanaf de ''Ajax'', gedurende de slag bij de Rio de la plata]] === Slag bij Rio de la Plata === {{Zie hoofdartikel\|Zeeslag bij de Río de la Plata}} Reeds bij het ontvangen van noodseinen van de ''Doric Star'', vermoedde de bevelhebber van Jachtgroep G, commodore Henry Harwood dat de ''Graf Spee'' koers zou zetten naar de drukke scheepsroute nabij de havens van [[Buenos Aires (stad)\|Buenos Aires]] en [[Montevideo (stad)\|Montevideo]]. De grootste kruiser van zijn groep, de Cumberland was in kort onderhoud op de Falkland eilanden, maar hij concentreerde zijn drie andere kruisers ''Exeter'', ''Ajax'' en ''Achilles'' voor de monding van de Rio de la Plata. Het enige verkenningsvliegtuig van de ''Graf Spee'' was gedurende de operaties van de voorbije week buiten gebruik geraakt en zodoende kon geen verkenning gevlogen worden. Op 13 december 1939 werd Langsdorff dan ook verrast door de aanwezigheid van Britse oorlogsbodems. Op grote afstand meende hij slechts één lichte kruiser met twee torpedobootjagers te ontdekken en conform zijn besluit om geen confrontatie meer uit de weg gaan draaide de ''Graf Spee'' niet op tijd af. Wanneer Langsdorff zich realiseerde dat de drie schepen allemaal kruisers zijn, was het te laat om het gevecht te vermijden.<ref>Stephen, p. 18</ref> In het begin van het gevecht bewees zich het concept van het vestzak-slagschip: de zware kanonnen van de ''Graf Spee'' konden de ''Exeter'' treffen zonder dat de kruisers veel weerwerk konden bieden. Maar de Britse kruisers liepen snel in en begonnen ook treffers te plaatsen. De pantsering van de ''Graf Spee'' bleek niet efficient genoeg tegen kanonvuur van de kruisers: vooraleer de ''Exeter'' buiten gevecht gesteld werd kon hij een treffer op de ''Graf Spee'' plaatsen die door het pantser heen een vitaal deel van de aandrijving beschadigde. De andere twee kruisers bleven aanvallen en konden ook treffers plaatsen. Hun actie verhinderde dat de ''Graf Spee'' de ''Exeter'' afmaakte. De ''Graf Spee'' moest zijn vuur verdelen over de drie aanvallers en kon ook de andere twee kruisers treffen, maar stilaan raakte de munitievoorraad gevaarlijk uitgeput en door zijn inferieure snelheid kon hij de kruisers niet afschudden. De ''Graf Spee'' kreeg in totaal twintig treffers die de gevechtswaarde van het schip slechts licht schaadden, maar het wel onmogelijk maakten om de lange reis naar Duitsland verder te zetten. Langsdorff besloot een haven aan te lopen om de noodzakelijk reparaties te laten uitvoeren en probeerde het gevecht af te breken en zette koes naar de neutrale haven Montevideo. De ''Ajax'' en de ''Achilles'' bleven de ''Graf Spee'' achtervolgen en bleven voor de toegang van Montevideo patrouilleren.<ref>Stephen, pp. 18-24</ref><ref>Rohwer, p. 11</ref><ref>Costello, pp. 56-59</ref> === Montevideo === [[Bestand:Graf Spee in Montevideo.png\|thumb\|De beschadigde ''Graf Spee'' in Montevideo]] De twee Britse kruisers hielden de wacht aan de monding van de rivier, terwijl de ''Graf Spee'' provisorisch werd hersteld van de opgelopen averij. De gevangen Britse bemanningsleden van gekelderde koopvaardijschepen die nog aan boord waren kwamen vrij. De Duitsers begroeven hun doden onder massale belangstelling. Kapitein Langsdorff verzocht bij de regering van [[Uruguay]] om twee weken tijd om zijn schip weer zeewaardig te maken, maar die hield zich op aandrang van de Britse ambassadeur aan de bepalingen uit het [[Vredesconferentie van Den Haag\|Verdrag van Den Haag]] betreffende de positie van neutrale mogendheden en gaf kapitein Langsdorff slechts 24 uur de tijd zijn schip op te lappen en de haven te verlaten. De Britse ambassadeur wilde de ''Graf Spee'' zo snel mogelijk de haven uitkrijgen zodat zo weinig mogelijk reparaties uitgevoerd konden worden en het schip afgemaakt kon worden door het Brits eskader. Maar eigenlijk waren de rollen omgekeerd: de ''Ajax'' is ook zwaar beschadigd en alleen de kruiser ''Cumberland'' kon snel als versterking aangevoerd worden. Zolang er geen verdere versterkingen opdaagden vreesde Harwood dat het Duitse schip de kruisers kon verslaan en ontsnappen. De Britse ambassadeur veranderde het geweer van schouder en gebruikte nu een ander artikel van datzelfde Verdrag van Den Haag om de Graf Spee in de haven te houden: wanneer een handelsschip een neutrale haven verlaat moet elk belligerent oorlogschip in diezelfde haven 24 uur wachten om ook te mogen uitlopen. Dus liep een Brits schip en later een Frans schip de haven van Montevideo uit en moest - volgens het Verdrag van Den Haag - de ''Graf Spee'' nog tweemaal 24 uur wachten alvorens de haven te verlaten, dus in totaal 72 uur.<ref>Stephen, pp. 25-26</ref><br />De Britten voerden een staaltje bluf op door het nieuws te verspreiden dat het eerder aangeslagen eskader inmiddels met een aantal nieuwe oorlogsschepen versterkt was. In werkelijkheid was alleen de zware kruiser ''[[HMS Cumberland]]'' vanuit de [[Falkland Eilanden\|Falklandeilanden]] aangekomen. Andere oorlogsschepen waren nog onderweg.<br />Kapitein Langsdorff overlegde met Berlijn drie opties: #Internering in Uruguay #Proberen vechtend door te breken naar Buenos Aires #Het schip zelf tot zinken brengen [[Bestand:The "Graf Spee," scuttled off Montevideo - NARA - 197095.jpg\|thumb\|De ''Admiral Graf Spee'' wordt tot zinken gebracht]] De admiraliteit weigerde internering in Uruguay, omdat dan de militaire geheimen van het schip en mogelijk het schip zelf in geallieerde handen zouden vallen als Uruguay zich bij de geallieerden aansloot. Vechtend uitbreken naar Buenos Aires leek kansloos: in het ondiepe water kon het schip niet manoeuvreren om tegen de wachtende Britse schepen te vechten. Bovendien had het schip reeds veel van zijn 280 mm granaten in het eerdere gevecht verschoten.<br />Kapitein Langsdorff besloot de bemanning te sparen en het schip zelf tot zinken te brengen. [[Bestand:The wreck of the Admiral Graf Spee 1.jpg\|miniatuur\|Het wrak van de Graf Spee bleef gedeeltelijk boven water. De Seetakt radar aan de telescopische afstandsmeter op de top van de gevechtstoren is duidelijk te herkennen. Nadat de brand aan boord gedoofd was konden de Britten het wrak inspecteren en vonden belangrijke info over de Duitse radar.]] Op 17 december voer het schip om 18.15 uur onder grote belangstelling vanaf de oevers uit met maar 40 man aan boord. Drie mijl uit de kust, maar nog wel in het [[estuarium]] van de rivier, liet Langsdorff de springladingen van drie ontmantelde [[torpedo (wapen)\|torpedo]]'s in de munitiemagazijnen van het schip op scherp stellen. De bemanning stapte over op een vrachtschip naar Buenos Aires. Kapitein Langsdorff wilde op zijn schip blijven, maar de bemanning overreedde hem mee naar Buenos Aires te varen. Om 19.52 uur explodeerden twee van de drie springladingen. De ''Graf Spee'' brandde drie dagen en zonk ten slotte in acht meter diep water. Britse duikers doken naar het wrak op zoek naar nuttige militaire informatie, maar alle bruikbare apparatuur was met [[handgranaat\|handgranaten]] vernield.<br />De Duitse bemanning werd in Buenos Aires aan land gezet. Langsdorff bepleitte bij de autoriteiten dat zijn mannen schipbreukelingen waren en kreeg als compromis gedaan dat ze bij Duitse gezinnen mochten verblijven. Langsdorff legde zich op 20 december in zijn hotelkamer symbolisch op de vlag van de ''Graf Spee'' en schoot zich met zijn dienstwapen door het hoofd. Hij werd onder grote belangstelling begraven.<br /> ==Nasleep== Sommige bemanningsleden ontsnapten met hulp van de Argentijnen en vochten verder voor Duitsland. Vele nazaten wonen nog steeds in Argentinië en herdenken jaarlijks de ondergang van het schip. Ze leggen bloemen op het graf van Langsdorff, die de bemanning het leven gered had. Adolf Hitler was woedend over de lafheid in het zicht van de vijand. De weduwe van Langsdorff kreeg geen vol pensioen. Grootadmiraal [[Erich Raeder]] vaardigde een bevel uit, dat Duitse schepen met volle inzet moesten vechten tot de laatste granaat en zegevieren of met wapperende vlag ten onder gaan. ==Bergingspoging== In februari 2004 werd met de [[Berging (scheepvaart)\|berging]] van het wrak begonnen, maar wegens het slechte weer moest men al snel opgeven. In februari 2006 werd de bronzen adelaar, die de achtersteven van het schip sierde, gelicht. De [[swastika (symbool)\|swastika]] werd met een geel zeil afgedekt. Een afstandsmeter werd geborgen en tentoongesteld. Het anker is verwerkt in een herdenkingsmonument. == Referenties == * {{Citeer boek \|titel=Verdammte See \|url=https://archive.org/details/verdammteseeeink0000bekk \|achternaam=Bekker \|voornaam=Cajus \|taal=de \|uitgever=Gerhard Stalling Verlag \|datum=1971 \|isbn=3-548-03057-2}} * {{cite book \|title=Chronology of the War at Sea, 1939–1945: The Naval History of World War Two \|last=Rohwer \|first=Jürgen \|url=https://archive.org/details/chronologyofwara0000rohw_v7p9 \|taal=en \|publisher=US Naval Institute Press \|isbn=978-1-59114-119-8 \|year=2005 \|author-link=Jürgen Rohwer \|place=Annapolis \|ref={{sfnRef\|Rohwer}}}} * {{Cite book \|titel=Sea Battles in close-up: World War 2 \|url=https://archive.org/details/seabattlesinclos0000step \|achternaam=Stephen \|voornaam=Martin \|taal=en \|uitgever=Ian Allen ltd \|datum=1988 \|isbn=0-7110-1596-1}} == Externe links == * [http://www.lummifilm.com/grafspee/ The Graf Spee Project] * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/4702832.stm BBC News] {{Appendix}} {{Commons\|Admiral Graf Spee}} [[Categorie:Kruiser van de Deutschlandklasse]] [[Categorie:Duits marineschip in de Tweede Wereldoorlog]] [[Categorie:Maritieme geschiedenis van de Atlantische Oceaan]] [[Categorie:Duitse kruiser]]	66,393,610	[{"title": "Geschiedenis", "data": {"Werf": "Reichsmarinewerft Wilhelmshaven", "Kiellegging": "1 oktober 1932", "Tewaterlating": "30 juni 1934", "In dienst": "6 januari 1936", "Status": "Tot zinken gebracht op 17 december 1939"}}, {"title": "Algemene kenmerken", "data": {"Lengte": "186 meter", "Breedte": "21,6 meter", "Diepgang": "7,4 meter", "Deplacement": "12 100 ton (standaard) \u00b7 16 200 ton (volgeladen)", "Voortstuwing en vermogen": "8 MAN 9-cilinder dieselmotoren \u00b7 40,77 MW (55 400 pk)", "Vaart": "28,5 knopen", "Bereik": "8900 zeemijl (16 500 km) bij een snelheid van 20 knopen", "Bemanning": "1150", "Bewapening": "2 \u00d7 3 = 6 \u00d7 280 mm \u00b7 8 \u00d7 1 = 8 \u00d7 150 mm \u00b7 3 \u00d7 2 = 6 \u00d7 105 mm Flak \u00b7 4 \u00d7 2 = 8 \u00d7 37mm Flak \u00b7 8 \u00d7 1 = 8 \u00d7 20 mm Flak \u00b7 2 x 4 533mm-torpedobuizen", "Vliegtuigen en faciliteiten": "1 Heinkel He 60D tot 1939 \u00b7 1 Arado Ar196 (vanaf 1939) \u00b7 1 katapult", "Portaal": "Maritiem"}}]	false
# Admiral Gorsjkov (schip, 2018) Admiral Flota Sovetskogo Sojoeza Gorsjkov (Russisch: Адмира́л фло́та Сове́тского Сою́за Горшко́в) is een fregat van de Russische marine. ## Gegevens Het fregat is 135 m lang, 16 m breed, heeft 4,5 m diepgang en 4550 registerton waterverplaatsing. Twee dieselmotoren van 3,9 MW voor kruissnelheid en twee gasturbines van 20,5 MW voor versnelling drijven twee scheepsschroeven aan tot 54,6 km/h en tot 7400 km bereik. De bemanning telt 210 koppen. ## Wapens - 2 × 8 cellen voor verticale lancering van 3M-54 Kalibr-kruisvluchtwapens of P-800 Oniks- of 3M22 Zirkon-antischeepsraketten - Een 130 mm-kanon - 2 × 4 330 mm-torpedobuizen - S-350 Vitjaz-luchtafweer - Een Kamov Ka-27-helikopter ## Bouw Severnaja Verf te Sint-Petersburg legde de kiel op 1 februari 2006 en liet het fregat op 29 oktober 2010 te water. Het fregat is genoemd naar Held van de Sovjet-Unie admiraal Sergej Gorsjkov. ## Testen Van 23 tot 25 december 2017 testte de Admiral Gorsjkov in de Noordzee bij Groot-Brittannië, waarbij het Britse fregat HMS St Albans F83 het volgde. Het fregat ging op 28 juli 2018 met pennantnummer 417 in dienst bij de Noordelijke Vloot met thuisbasis Severomorsk. Op 29 juli 2018 nam de Admiral Gorsjkov deel aan de jaarlijkse vlootparade voor Sint-Petersburg. ## Reis rond de wereld Samen met een tanker Kama, een logistiek steunschip Elbroes en een sleepboot Nikolaj Chiker voer de Admiral Gorsjkov langs Djibouti, Colombo, Qingdao, Vladivostok, Puerto Bolívar, Havana, Praia, Kronstadt en Severomorsk. ## Zirkon Begin januari 2020 lanceerde Admiral Gorsjkov een 3M22 Zirkon hypersonische antischeepsraket vanop de Barentszzee. In oktober volgde een testlancering in de Witte Zee. Op 19 februari 2021 oefende Admiral Gorsjkov in de Barentszzee. Op 28 mei 2022 trof de Admiral Gorsjkov met 3M22 Zirkon vanop de Barentszzee een doelwit in de Witte Zee. ## Noordzee In januari 2023 voer de Admiral Gorsjkov door Het Kanaal op weg naar de Middellandse Zee en de Indische Oceaan voor oefeningen samen met China en Zuid-Afrika.	nlwiki/5700021	nlwiki	5,700,021	Admiral Gorsjkov (schip, 2018)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Admiral_Gorsjkov_(schip,_2018)	2023-09-03T09:28:50Z	nl	Q4057885	20,627	[[Bestand:Admiral Gorshkov frigate 03.jpg\|miniatuur\|''Admiral Gorsjkov'' in 2018]] '''''Admiral Flota Sovetskogo Sojoeza Gorsjkov''''' ([[Russisch]]: Адмира́л фло́та Сове́тского Сою́за Горшко́в) is een [[fregat]] van de [[Russische marine]]. == Gegevens == Het fregat is 135 m lang, 16 m breed, heeft 4,5 m [[diepgang]] en 4550 [[registerton]] [[Deplacement\|waterverplaatsing]]. Twee [[dieselmotor]]en van 3,9 [[Megawatt\|MW]] voor [[kruissnelheid]] en twee [[gasturbine]]s van 20,5 MW voor versnelling drijven twee [[scheepsschroef\|scheepsschroeven]] aan tot 54,6 km/h en tot 7400 km bereik. De bemanning telt 210 koppen. == Wapens == * 2 × 8 cellen voor verticale lancering van [[3M-54 Kalibr]]-[[kruisvluchtwapen]]s of [[P-800 Oniks]]- of [[3M22 Zirkon]]-[[antischeepsraket]]ten * Een 130 mm-[[kanon (geschut)\|kanon]] * 2 × 4 330 mm-[[torpedobuis\|torpedobuizen]] * [[S-350 Vitjaz]]-luchtafweer * Een [[Kamov Ka-27]]-[[helikopter]] == Bouw == [[Severnaja Verf]] te [[Sint-Petersburg]] legde de kiel op 1 februari 2006 en liet het fregat op 29 oktober 2010 te water. Het fregat is genoemd naar [[Held van de Sovjet-Unie]] [[admiraal]] [[Sergej Gorsjkov]]. == Testen == Van 23 tot 25 december 2017 testte de ''Admiral Gorsjkov'' in de [[Noordzee]] bij [[Groot-Brittannië (eiland)\|Groot-Brittannië]], waarbij het Britse fregat ''[[HMS St Albans F83]]'' het volgde.<ref>{{en}} [https://www.bbc.com/news/uk-42481216 HMS St Albans: UK frigate shadows Russian warship in North Sea], BBC, 26 december 2017</ref> Het fregat ging op 28 juli 2018 met [[pennantnummer]] 417 in dienst bij de [[Noordelijke Vloot]] met thuisbasis [[Severomorsk]]. Op 29 juli 2018 nam de ''Admiral Gorsjkov'' deel aan de jaarlijkse vlootparade voor Sint-Petersburg. == Reis rond de wereld == Samen met een tanker ''Kama'', een logistiek steunschip ''Elbroes'' en een sleepboot ''Nikolaj Chiker'' voer de ''Admiral Gorsjkov'' langs [[Djibouti (stad)\|Djibouti]], [[Colombo (stad)\|Colombo]], [[Qingdao]], [[Vladivostok]], [[Puerto Bolívar]], [[Havana]], [[Praia]], [[Kronstadt (Rusland)\|Kronstadt]] en [[Severomorsk]].<ref>{{en}} [https://tass.com/defense/1074054 Russia's Northern Fleet warships return home after round-the-globe deployment], Tass, 19 augustus 2019</ref> ==Zirkon== Begin januari 2020 lanceerde ''Admiral Gorsjkov'' een [[3M22 Zirkon]] [[Hypersonische snelheid\|hypersonische]] [[antischeepsraket]] vanop de [[Barentszzee]].<ref>{{en}} [https://tass.com/defense/1034730 Russian cutting-edge frigate live-fires cruise missiles in Barents Sea drills], Tass, 6 december 2018</ref> In oktober volgde een testlancering in de [[Witte Zee]].<ref>{{en}} [https://tass.com/defense/1228293 Russian frigate successfully test-launches Tsirkon hypersonic missile in White Sea], Tass, 26 november 2020</ref> Op 19 februari 2021 oefende ''Admiral Gorsjkov'' in de Barentszzee. Op 28 mei 2022 trof de ''Admiral Gorsjkov'' met 3M22 Zirkon vanop de Barentszzee een doelwit in de Witte Zee.<ref>{{en}} [https://www.navalnews.com/naval-news/2022/05/russian-admiral-gorshkov-frigate-test-fires-tsirkon-missile/ Russian Admiral Gorshkov Frigate Test-Fires Tsirkon Missile], Naval News, 30 mei 2022</ref> ==Noordzee== In januari 2023 voer de ''Admiral Gorsjkov'' door [[Het Kanaal]] op weg naar de [[Middellandse Zee]] en de [[Indische Oceaan]] voor oefeningen<ref>[https://www.hln.be/nieuws/russisch-oorlogsschip-met-hypersonische-wapens-aan-boord-langs-belgische-kust-gepasseerd~a2753c48/ Russisch oorlogsschip met hypersonische wapens aan boord langs Belgische kust gepasseerd], ''Het Laatste Nieuws'', 12 januari 2023</ref> samen met China en Zuid-Afrika.<ref>[https://www.hln.be/buitenland/russisch-oorlogsschip-met-hypersonische-raketten-neemt-deel-aan-gezamenlijke-oefeningen-met-china~a790c2ce/ Russisch oorlogsschip met hypersonische raketten "neemt deel aan gezamenlijke oefeningen met China"], ''Het Laatste Nieuws'', 23 januari 2023</ref> {{Appendix}} [[Categorie:Russisch marineschip]] [[Categorie:Schip op naam]]	65,635,006	[]	false
# Nesogenes (plant) Nesogenes is een geslacht uit de bremraapfamilie (Orobanchaceae). De soorten komen voor in tropisch Oost-Afrika, op de eilanden in de westelijke Indische Oceaan en in het Pacifisch gebied. ## Soorten - Nesogenes africanus G.Taylor - Nesogenes decumbens Balf.f. - Nesogenes euphrasioides (Hook. & Arn.) A.DC. - Nesogenes glandulosus (Scott Elliot) Mildbr. - Nesogenes madagascariensis (Bonati) Marais - Nesogenes orerensis (Cordem.) Marais - Nesogenes prostrata (Benth.) Hemsl. - Nesogenes rotensis Fosberg & D.R.Herbst - Nesogenes tenuis (Benth. & Hook.f.) Marais ... · Bartsia · Castilleja · Euphrasia (Ogentroost) · Lathraea (Schubwortel) · Melampyrum (Zwartkoren) · Odontites (Helmogentroost) · Orobanche (Bremraap) · Pedicularis (Kartelblad) · Parentucellia · Rhinanthus (Ratelaar) · ...	nlwiki/5941292	nlwiki	5,941,292	Nesogenes (plant)	https://nl.wikipedia.org/wiki/Nesogenes_(plant)	2025-03-19T22:04:18Z	nl	Q5646860	34,260	{{Taxobox \| type = plant \| naam = ''Nesogenes'' \| titelweergave = cursief \| afbeelding = Nesogenes rotensis 1-26-2024.jpg \| afbeeldingtekst = ''Nesogenes rotensis'' \| rijk= [[Planten\|''Plantae'']] (Planten) \| stam= ''[[Embryophyta]]'' (Landplanten) \| klasse = ''[[Spermatopsida]]'' (Zaadplanten) \| clade1 = [[Bedektzadigen]] \| clade2 = [['nieuwe' Tweezaadlobbigen]] \| clade4= [[Lamiiden]] \| orde= ''[[Lamiales]]'' \| familie= ''[[Orobanchaceae]]'' (Bremraapfamilie) \| w-naam = ''Nesogenes'' \| taxon= [[Geslacht (biologie)\|Geslacht]] \| auteur = [[Alphonse Pyramus de Candolle\|A.DC.]] \| datum = 1847 }} '''''Nesogenes''''' is een [[geslacht (biologie)\|geslacht]] uit de [[bremraapfamilie]] (''Orobanchaceae''). De soorten komen voor in tropisch [[Oost-Afrika]], op de eilanden in de westelijke [[Indische Oceaan]] en in het [[Grote Oceaan\|Pacifisch gebied]].<ref>{{en}} [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:41352-1 ''Nesogenes'' A.DC.] Kew Royal Botanic Gardens</ref> ==Soorten== * ''[[Nesogenes africanus]]'' <small>G.Taylor</small> * ''[[Nesogenes decumbens]]'' <small>Balf.f.</small> * ''[[Nesogenes euphrasioides]]'' <small>(Hook. & Arn.) A.DC.</small> * ''[[Nesogenes glandulosus]]'' <small>(Scott Elliot) Mildbr.</small> * ''[[Nesogenes madagascariensis]]'' <small>(Bonati) Marais</small> * ''[[Nesogenes orerensis]]'' <small>(Cordem.) Marais</small> * ''[[Nesogenes prostrata]]'' <small>(Benth.) Hemsl.</small> * ''[[Nesogenes rotensis]]'' <small>Fosberg & D.R.Herbst</small> * ''[[Nesogenes tenuis]]'' <small>(Benth. & Hook.f.) Marais</small> {{Taxonbalk}} {{Appendix}} {{Navigatie Orobanchaceae}} [[Categorie:Bremraapfamilie]]	69,058,070	[{"title": "Nesogenes", "data": {"Rijk": "Plantae (Planten)", "Stam": "Embryophyta (Landplanten)", "Klasse": "Spermatopsida (Zaadplanten)", "Clade": ["Bedektzadigen", "'nieuwe' Tweezaadlobbigen", "Lamiiden"], "Orde": "Lamiales", "Familie": "Orobanchaceae (Bremraapfamilie)"}}, {"title": "Geslacht", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]	false
# Margaret Livingston Margaret Livingston (Salt Lake City, 25 november 1895 – Warrington, 13 december 1984) was een Amerikaanse actrice in het tijdperk van de stomme film. ## Biografie Livingston was van Schots-Zweedse afkomst. Ze werd geboren als Marguerite Livingston op 25 november 1895 in Salt Lake City, als dochter van John Livingston en Eda Frome. Ze groeide op in Salt Lake City, samen met haar oudere zus Ivy die ook filmactrice werd. Ze maakte haar filmdebuut in 1916 en speelde in meer dan 50 stomme films, waaronder Sunrise: A Song of Two Humans van F.W. Murnau en nog eens in 20 films nadat ze in 1929 met succes de overstap naar geluidsfilm maakte, waaronder Smart Money met Edward G. Robinson en James Cagney. Af en toe sprak ze stemmen in voor andere actrices, zoals voor Louise Brooks in The Canary Murder Case uit 1929. Livingston was te gast op William Randolph Hearst's jacht de Oneida tijdens het weekend in november 1924 met filmregisseur en producent Thomas Ince, die later stierf aan hartfalen. In de Peter Bogdanovich-film The Cat's Meow uit 2001 wordt Livingston afgebeeld als iemand die een affaire had met Ince op het moment van zijn dood. In augustus 1931 trouwde Livingston met orkestleider Paul Whiteman, het huwelijk hield stand tot zijn dood in december 1967. Livingston kon geen kinderen krijgen en adopteerde er vier met haar man. Ze stopte in 1934 met acteren in films en bracht de rest van haar leven door met investeren in olie-ondernemingen en onroerend goed. Ze gebruikte haar zakelijke vaardigheden om de administratie te beheren van het orkest van haar man en ze hielp hem bij het opzetten en uitbaten van een artiestenbureau. Livingston overleed op 13 december 1984 in Warrington (Pennsylvania) op 89-jarige leeftijd.	nlwiki/5941254	nlwiki	5,941,254	Margaret Livingston	https://nl.wikipedia.org/wiki/Margaret_Livingston	2025-03-19T18:52:06Z	nl	Q292865	64,153	{{Infobox acteur \| naam = Margaret Livingston \| afbeelding = Margaret Livingston Argentinean Magazine AD.jpg \| onderschrift = Livingston in 1929 \| volledige naam = \| geboortenaam = Marguerite Livingston \| geboren = [[25 november]] [[1895]] \| geboorteplaats = [[Salt Lake City]] ([[Utah]]) \| overleden = [[13 december]] [[1984]] \| overlijdensplaats = Warrington ([[Pennsylvania]]) \| land = {{US}} \| bijnaam = \| pseudoniem = {{lzo\|Marguerite Livingstone\|Margaret Livingstone}} \| jaren-actief = 1916–1934 \| beroep = [[Acteur\|actrice]] \| website = \| imdb = \| ibdb = }} '''Margaret Livingston''' ([[Salt Lake City]], [[25 november]] [[1895]] – Warrington, [[13 december]] [[1984]]) was een [[Verenigde Staten\|Amerikaanse]] [[Acteur\|actrice]] in het tijdperk van de [[stomme film]]. == Biografie == Livingston was van [[Schotland\|Schots]]-[[Zweden\|Zweedse]] afkomst. Ze werd geboren als Marguerite Livingston op [[25 november]] [[1895]] in [[Salt Lake City]], als dochter van John Livingston en Eda Frome.<ref name="rayno">{{citeer boek \|url=https://archive.org/details/paulwhitemanpion0002rayn/page/350/mode/2up?view=theater \|titel=Paul Whiteman: Pioneer in American Music, 1930-1967 \|achternaam=Rayno \|voornaam=Don \|uitgever=Scarecrow Press \|pagina=351 \|toegang=registratie \|isbn=978-0-810-88322-2 \|datum=2012 \|taal=en}}</ref> Ze groeide op in Salt Lake City, samen met haar oudere zus Ivy die ook filmactrice werd. [[Bestand:The Social Buccaneer (1923) - 2.jpg\|thumb\|links\|rechtop\|Livingston in ''The Social Buccaneer'' (1923)]] Ze maakte haar filmdebuut in 1916 en speelde in meer dan 50 [[stomme film]]s, waaronder ''[[Sunrise: A Song of Two Humans]]'' van [[F.W. Murnau]] en nog eens in 20 films nadat ze in 1929 met succes de overstap naar [[geluidsfilm]] maakte, waaronder ''[[Smart Money (1931)\|Smart Money]]'' met [[Edward G. Robinson]] en [[James Cagney]]. Af en toe sprak ze stemmen in voor andere actrices, zoals voor [[Louise Brooks]] in ''[[The Canary Murder Case]]'' uit 1929. Livingston was te gast op [[William Randolph Hearst]]'s jacht de Oneida tijdens het weekend in november 1924 met [[filmregisseur]] en producent [[Thomas H. Ince\|Thomas Ince]], die later stierf aan [[hartfalen]]. In de [[Peter Bogdanovich]]-film ''[[The Cat's Meow]]'' uit 2001 wordt Livingston afgebeeld als iemand die een affaire had met Ince op het moment van zijn dood. In augustus 1931 trouwde Livingston met [[orkestleider]] [[Paul Whiteman]],<ref>{{citeer nieuws \|url=https://www.newspapers.com/article/the-burlington-free-press/165488996/ \|titel=Paul Whiteman, King of Jazz, Weds Margaret Livingston; the Music Master's Fourth Bride \|werk=The Burlington Free Press \|datum=1931-08-19 \|taal=en \|via=[[Newspapers.com]]}}</ref> het huwelijk hield stand tot zijn dood in december 1967.<ref>{{citeer nieuws \|url=https://www.newspapers.com/article/the-morning-call-obituary-for-bandleader/168140739/ \|titel=Bandleader Paul Whiteman Dies at 77 \|werk=The Morning Call \|datum=1967-12-30 \|taal=en \|via=[[Newspapers.com]]}}</ref> Livingston kon geen kinderen krijgen en adopteerde er vier met haar man. Ze stopte in 1934 met acteren in films en bracht de rest van haar leven door met investeren in olie-ondernemingen en onroerend goed. Ze gebruikte haar zakelijke vaardigheden om de administratie te beheren van het orkest van haar man en ze hielp hem bij het opzetten en uitbaten van een artiestenbureau.<ref name="rayno"/> Livingston overleed op [[13 december]] [[1984]] in Warrington ([[Pennsylvania]]) op 89-jarige leeftijd.<ref>{{citeer nieuws \|url=https://www.nytimes.com/1985/01/16/arts/margaret-livingston.html \|titel=Margaret Livingston \|werk=[[The New York Times]] \|datum=1985-01-16 \|taal=en}}</ref> == Filmografie == {{Tabel filmografie\|als=actrice}} {{Tabel filmografie/Titel\|titel=Stomme film}} \|- \| [[1916]] \|\| ''[[The Chain Invisible]]'' \|\| Elizabeth King \|\| \|- \| [[1917]] \|\| ''[[Alimony]]'' \|\| Florence \|\| als Marguerite Livingston \|- \| [[1918]] \|\| ''[[Within the Cup]]'' \|\| \|\| \|- \| [[1919]] \|\| ''[[The Busher]]'' \|\| \|\| (niet op aftiteling) \|- \| [[1919]] \|\| ''[[All Wrong]]'' \|\| Ethel Goodwin \|\| als Marguerite Livingston \|- \| [[1919]] \|\| ''[[Haunting Shadows]]'' \|\| Marian Deveraux \|\| als Marguerite Livingston \|- \| [[1920]] \|\| ''[[What's Your Husband Doing?]]'' \|\| Madge Mitchell \|\| \|- \| [[1920]] \|\| ''[[Water, Water, Everywhere]]'' \|\| Martha Beecher \|\| \|- \| [[1920]] \|\| ''[[Hairpins]]'' \|\| Effie Wainwright \|\| \|- \| [[1920]] \|\| ''[[The Brute Master]]'' \|\| The Native 'Taupou' \|\| \|- \| [[1920]] \|\| ''[[The Parish Priest]]'' \|\| Agnnes Cassidy \|\| \|- \| [[1920]] \|\| ''[[Lying Lips]]'' \|\| Lelia Dodson \|\| \|- \| [[1921]] \|\| ''[[The Home Stretch]]'' \|\| Molly \|\| \|- \| [[1921]] \|\| ''[[Colorado Pluck]]'' \|\| Angela Featherstone \|\| \|- \| [[1921]] \|\| ''[[Passing Through]]'' \|\| Louise Kingston \|\| \|- \| [[1921]] \|\| ''[[Eden and Return]]'' \|\| Connie Demarest \|\| \|- \| [[1923]] \|\| ''[[The Social Buccaneer]]'' \|\| Princess Elise \|\| \|- \| [[1923]] \|\| ''[[Divorce (1923)\|Divorce]]'' \|\| Gloria Gayne \|\| \|- \| [[1924]] \|\| ''[[Love's Whirlpool]]'' \|\| A Maid \|\| \|- \| [[1924]] \|\| ''[[Wandering Husbands]]'' \|\| Marilyn Foster \|\| \|- \| [[1924]] \|\| ''[[Her Marriage Vow]]'' \|\| Estelle Winslow \|\| \|- \| [[1924]] \|\| ''[[Butterfly (1924)\|Butterfly]]'' \|\| Violet Van De Wort \|\| \|- \| [[1924]] \|\| ''[[The Chorus Lady]]'' \|\| Patricia O'Brien \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[The First Year (1926)\|The First Year]]'' \|\| Mrs. Barstow \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[Capital Punishment (1925)\|Capital Punishment]]'' \|\| Mona Caldwell \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[Up the Ladder]]'' \|\| Helen Newhall \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[I'll Show You the Town]]'' \|\| Lucille Pemberton \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[Greater Than a Crown]]'' \|\| Molly Montrose \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[The Wheel (film)\|The Wheel]]'' \|\| Elsie Dixon \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[Havoc (1925)\|Havoc]]'' \|\| Violet Deering \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[After Marriage]]'' \|\| Alma Lathrop \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[The Best People]]'' \|\| Millie Montgomery \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[When the Door Opened]]'' \|\| Mrs. Grenfal \|\| \|- \| [[1925]] \|\| ''[[Wages for Wives]]'' \|\| Carol Bixby \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[The Yankee Señor]]'' \|\| Flora \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[Hell's Four Hundred]]'' \|\| Evelyn Vance \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[A Trip to Chinatown]]'' \|\| Alicia Cuyer \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[The Blue Eagle]]'' \|\| Mrs. Mary Rohan \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[Womanpower]]'' \|\| Dot \|\| \|- \| [[1926]] \|\| ''[[Breed of the Sea]]'' \|\| Marietta Rawdon \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[Slaves of Beauty]]'' \|\| Goldie \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[The Secret Studio]]'' \|\| Nina Clark \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[Lightning (film)\|Lightning]]'' \|\| Dot Deal / Little Eva \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[Married Alive]]'' \|\| Amy Duxbury \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[The Girl from Gay Paree]]'' \|\| Gertie \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[Sunrise: A Song of Two Humans]]'' \|\| The Woman from the City \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[American Beauty (1927)\|American Beauty]]'' \|\| Mrs. Gillespie \|\| \|- \| [[1927]] \|\| ''[[Streets of Shanghai]]'' \|\| Sadie \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[A Woman's Way (1928)\|A Woman's Way]]'' \|\| Liane \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[Mad Hour]]'' \|\| Maid \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[The Scarlet Dove]]'' \|\| Olga \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[Wheel of Chance]]'' \|\| Josie Drew \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[The Way of the Strong]]'' \|\| Marie \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[Say It With Sables]]'' \|\| Irene Gordon \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[Through the Breakers]]'' \|\| Diane Garrett \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[Beware of Bachelors]]'' \|\| Miss Pfeffer, the vamp \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[His Private Life]]'' \|\| Yvette Bérgere \|\| \|- \| [[1928]] \|\| ''[[The Apache]]'' \|\| Sonya \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[Dreary House]]'' \|\| Nancy Crowl \|\| \|- {{Tabel filmografie/Titel\|titel=Geluidsfilm}} \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Bellamy Trial]]'' \|\| Mimi Bellamy \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Last Warning]]'' \|\| Evalynda Hendon \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Canary Murder Case]]'' \|\| Margaret Odell \|\| [[nasynchronisatie]] van [[Louise Brooks]] (niet op aftiteling) \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Office Scandal]]'' \|\| Lillian Tracy \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Charlatan]]'' \|\| Florence Talbot \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[Innocents of Paris]]'' \|\| Madame Renard \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[The Girl Who Wouldn't Wait]]'' \|\| Judy Judd \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[Tonight at Twelve]]'' \|\| Nan Stoddard \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[Acquitted (1929)\|Acquitted]]'' \|\| Marian Smith \|\| \|- \| [[1929]] \|\| ''[[Seven Keys to Baldpate]]'' \|\| Myra Thornhill \|\| \|- \| [[1930]] \|\| ''[[Murder on the Roof]]'' \|\| Marcia \|\| \|- \| [[1930]] \|\| ''[[For the Love o' Lil]]'' \|\| Eleanor Cartwright \|\| \|- \| [[1930]] \|\| ''[[What a Widow!]]'' \|\| Valli \|\| \|- \| [[1930]] \|\| ''[[Big Money]]'' \|\| Mae \|\| \|- \| [[1931]] \|\| ''[[The Lady Refuses]]'' \|\| Berthine Waller \|\| \|- \| [[1931]] \|\| ''[[Kiki (1931)\|Kiki]]'' \|\| Paulette Vaile \|\| \|- \| [[1931]] \|\| ''[[God's Gift to Women]]'' \|\| Tania Donaliff \|\| \|- \| [[1931]] \|\| ''[[Smart Money (1931)\|Smart Money]]'' \|\| District Attorney's girl \|\| \|- \| [[1931]] \|\| ''[[Broadminded]]'' \|\| Mabel Robinson \|\| \|- \| [[1932]] \|\| ''[[Call Her Savage]]'' \|\| Molly \|\| \|- \| [[1934]] \|\| ''[[Social Register]]'' \|\| Gloria \|\| haar laatste filmrol \|} {{Appendix\|1=alles\|2= {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia\|taal=en\|titel=Margaret Livingston\|oldid=1247120327\|datum=20240922}} ---- {{References}} }} {{Commonscat}} {{DEFAULTSORT:Livingston, Margaret}} [[Categorie:Amerikaans filmacteur]]	69,057,324	[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Geboortenaam": "Marguerite Livingston", "Geboren": "25 november 1895", "Geboorteplaats": "Salt Lake City (Utah)", "Overleden": "13 december 1984", "Overlijdensplaats": "Warrington (Pennsylvania)", "Land": "Verenigde Staten"}}, {"title": "Werk", "data": {"Pseudoniem": "- Marguerite Livingstone - Margaret Livingstone", "Jaren actief": "1916\u20131934", "Beroep": "actrice"}}]	false
# 11430 Lodewijkberg 11430 Lodewijkberg is een planetoïde uit de hoofdgordel die om de zon draait in 1195,347 dagen (3 siderisch jaar en 100 dagen). De planetoïde werd op 17 oktober 1960 ontdekt door Kees van Houten en Ingrid van Houten-Groeneveld in de Sterrenwacht van Leiden. Zij vonden het object op foto's van de Samuel Oschintelescoop in het Palomar-observatorium in San Diego. Het object kreeg de voorlopige aanduiding 9560 P‑L en werd op 28 september 2007 vernoemd naar de Nederlands-Amerikaanse ruimtevaarder Lodewijk van den Berg.	nlwiki/4172426	nlwiki	4,172,426	11430 Lodewijkberg	https://nl.wikipedia.org/wiki/11430_Lodewijkberg	2025-02-12T10:15:04Z	nl	Q251821	10,639	{{Infobox planetoïde \| naam = (11430) Lodewijkberg \| afbeelding = \| onderschrift = \| baan = [[Planetoïdengordel\|Hoofdgordel]] \| as = 2,205 \| periheliumafstand = 1,948 \| apheliumafstand = 2,461 \| baansnelheid = \| periode = 3,273 \| glooiingshoek = 3,945 \| excentriciteit = 0,116 \| familie = \| diameter = \| massa = \| zwaartekracht = \| temperatuur = \| dichtheid = \| rotatieperiode = \| ontsnappingssnelheid = \| spectraalklasse = \| magnitude = 15,3 mag \| albedo = \| ontdekker = [[Cornelis Johannes van Houten\|C.J. van Houten]]<br/>[[Ingrid van Houten-Groeneveld\|I. van Houten-Groeneveld]] \| ontdekkingsjaar = [[17 oktober]] [[1960]] }} '''11430 Lodewijkberg''' is een [[planetoïde]] uit de [[Planetoïdengordel\|hoofdgordel]] die [[Omlooptijd (astronomie)\|om de zon draait]] in 1195,347 dagen (3 [[siderisch jaar]] en 100 dagen). De planetoïde werd op 17 oktober 1960 ontdekt door [[Cornelis Johannes van Houten\|Kees van Houten]] en [[Ingrid van Houten-Groeneveld]] in de [[Sterrenwacht Leiden\|Sterrenwacht van Leiden]]. Zij vonden het object op foto's van de [[Samuel Oschintelescoop]] in het [[Palomar-observatorium]] in [[San Diego (Californië)\|San Diego]]. Het object kreeg de voorlopige aanduiding 9560 P‑L en werd op 28 september 2007 vernoemd naar de [[Nederland]]s-[[Verenigde Staten\|Amerikaanse]] [[ruimtevaarder]] [[Lodewijk van den Berg]]. == Externe link == * [https://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=11430 (11430) Lodewijkberg (Minor Planet Center)] {{Appendix\|2= *{{cite web \| url = https://ssd.jpl.nasa.gov/tools/sbdb_lookup.html#/?sstr=11430 \| title = JPL Small-Body Database Browser \| accessdate = 21 maart 2015 \| publisher = [[NASA]]\|archiefurl=https://web.archive.org/web/20151205184217/http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=11430\|archiefdatum=2015-12-05\|dodeurl=nee}} ---- {{references}} }} [[Categorie:Planetoïde\|Lodewijkberg]]	68,886,730	[{"title": "Baankarakteristieken", "data": {"Baantype": "Hoofdgordel", "Halve grote as": "2,205 AE", "Periheliumafstand": "1,948 AE", "Apheliumafstand": "2,461 AE", "Periode": "3,273 jaar", "Glooiingshoek": "3,945\u00b0", "Excentriciteit": "0,116"}}, {"title": "Fysische karakteristieken", "data": {"Abs. magnitude": "15,3 mag"}}, {"title": "Geschiedenis", "data": {"Ontdekker": "C.J. van Houten \u00b7 I. van Houten-Groeneveld", "Ontdekkingsjaar": "17 oktober 1960", "Portaal": "Astronomie"}}]	false
# Evert Rongen Everardus Johannes (Evert / Eef) Rongen (America, 17 december 1937) is een Nederlands voormalig topfunctionaris en politicus. Hij was van 1986 tot 1997 voorzitter van de directie van DSM Limburg en tussen 1991 en 1999 namens het CDA lid van de Eerste Kamer. ## Loopbaan Na het gymnasium studeerde Rongen van 1956 tot 1962 rechten aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. In 1964 werd hij juridisch medewerker bij de Staatsmijnen. Hij maakte carrière op de personeelsafdelingen van de tot DSM omgevormde organisatie. Vanaf 1980 was hij chef Algemene Personeelszaken Concern en vanaf 1985 kort directeur Concerndienst Personeel en Organisatie (CPO). In 1986 werd hij benoemd tot voorzitter van de directie van DSM Limburg wat hij tot 1 februari 1997 zou blijven. In de jaren 1990 gaf hij leiding aan een grote reorganisatie die duizenden banen kostte. In 1992 werd zijn eigen positie na een reorganisatie anders ingedeeld. Hiernaast was Rongen actief bij verschillende maatschappelijke organisaties. Zo was hij vicevoorzitter van het Nederlands Christelijk Werkgeversverbond en voorzitter van het bestuur Fonds voor Sociale Instellingen (FSI) en Stichting Bedrijven van FSI (Sociale werkvoorziening). Rongen was actief voor het CDA-Limburg en was van 11 juni 1991 tot 8 juni 1999 lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Daar hield hij zich bezig met sociale zaken en milieubeheer en was vier jaar vicefractievoorzitter. In 1992 werd Rongen gedecoreerd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. - Parlement.com: vg09llp81izo	nlwiki/5941259	nlwiki	5,941,259	Evert Rongen	https://nl.wikipedia.org/wiki/Evert_Rongen	2025-03-20T00:07:39Z	nl	Q19801961	19,418	{{Infobox politicus \| naam = Evert Rongen \| afbeelding = \| onderschrift = \| volledige naam = Everardus Johannes Rongen \| geboren = [[17 december]] [[1937]] \| geboorteplaats = [[America (Limburg)\|America]] \| overleden = \| overlijdensplaats = \| kieskring = \| regio = \| land = \| huidige functie = \| sinds = \| voorganger = \| opvolger = \| partij = [[CDA]] \| religie = \| alma mater = \| titulatuur = mr. \| tijdvak1 = 1991–1999 \| functie1 = Lid [[Eerste Kamer]] \| tijdvak2 = \| functie2 = \| tijdvak3 = \| functie3 = \| tijdvak4 = \| functie4 = \| handtekening = \| website = <!-- Afkomstig van Wikidata --> }} '''Everardus Johannes (Evert / Eef) Rongen''' ([[America (Limburg)\|America]], [[17 december]] [[1937]]) is een Nederlands voormalig [[topfunctionaris]] en [[politicus]]. Hij was van 1986 tot 1997 voorzitter van de directie van [[Koninklijke DSM\|DSM Limburg]] en tussen 1991 en 1999 namens het [[CDA]] lid van de [[Eerste Kamer]]. ==Loopbaan== Na het [[gymnasium]] studeerde Rongen van 1956 tot 1962 [[rechten (studie)\|rechten]] aan de [[Katholieke Universiteit Nijmegen]].<ref>Academische examens. "Het Parool". Amsterdam, 30-06-1962. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010841337:mpeg21:p002</ref> In 1964 werd hij juridisch medewerker bij de [[Staatsmijnen]]. Hij maakte carrière op de personeelsafdelingen van de tot [[Koninklijke DSM\|DSM]] omgevormde organisatie. Vanaf 1980 was hij chef Algemene Personeelszaken Concern en vanaf 1985 kort directeur Concerndienst Personeel en Organisatie (CPO). In 1986 werd hij benoemd tot voorzitter van de directie van DSM Limburg wat hij tot 1 februari 1997 zou blijven. In de jaren 1990 gaf hij leiding aan een grote reorganisatie die duizenden banen kostte.<ref>Begrip voor onrust en demotivatie personeel Dit jaar al 1200 banen weg bij DSM. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 25-06-1992, p. 15. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637418:mpeg21:p015</ref> In 1992 werd zijn eigen positie na een reorganisatie anders ingedeeld.<ref>Nog ruim 800 mensen weg bij Limburg bv DSM-directeur Rongen moet zijn macht delen. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 29-08-1992, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637499:mpeg21:p014</ref> Hiernaast was Rongen actief bij verschillende maatschappelijke organisaties. Zo was hij vicevoorzitter van het [[Nederlands Christelijk Werkgeversverbond]] en voorzitter van het bestuur Fonds voor Sociale Instellingen (FSI) en Stichting Bedrijven van FSI (Sociale werkvoorziening). Rongen was actief voor het [[CDA]]-Limburg en was van 11 juni 1991 tot 8 juni 1999 lid van de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal]].<ref>Leiding chemieconcern heeft geen moeite met kandidaatstelling DSM-topman Evert Rongen dingt naar senaatszetel. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 30-01-1991, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010623894:mpeg21:p014</ref><ref>[https://www.eerstekamer.nl/persoon/mr_e_j_rongen_cda Mr. E.J. Rongen (CDA)], eerstekamer.nl</ref> Daar hield hij zich bezig met sociale zaken en milieubeheer en was vier jaar vicefractievoorzitter. In 1992 werd Rongen gedecoreerd tot [[Orde van Oranje-Nassau\|Officier in de Orde van Oranje Nassau]].<ref>Rongen officier. "Limburgsch dagblad". Heerlen, 30-04-1992, p. 22. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010637397:mpeg21:p022</ref><ref>[https://www.europeana.eu/en/item/2021646/https___beeldbank_rhcl_nl_detail_php_id_6571239 Portretopname van mr. E.J. (Evert) Rongen directeur DSM Limburg], europeana.eu</ref> {{Appendix}} {{Bibliografische informatie}} {{DEFAULTSORT:Rongen, Evert}} [[Categorie:CDA-politicus]] [[Categorie:Eerste Kamerlid]] [[Categorie:Nederlands jurist]] [[Categorie:Nederlands topfunctionaris]] [[Categorie:DSM]]	69,058,326	[{"title": "Algemeen", "data": {"Volledige naam": "Everardus Johannes Rongen", "Geboren": "17 december 1937", "Geboorteplaats": "America", "Partij": "CDA", "Titulatuur": "mr."}}, {"title": "Functies", "data": {"1991\u20131999": "Lid Eerste Kamer", "Portaal": "Politiek"}}]	false
# 1201 Third Avenue 1201 Third Avenue, voorheen de Washington Mutual Tower, is een wolkenkrabber in downtown Seattle, in de Amerikaanse staat Washington. Het gebouw telt 55 verdiepingen en is 235,31 meter hoog. Daarmee is 1201 Third Avenue het op een na hoogste gebouw van Seattle, na het Columbia Center, en het op zeven na hoogste van de Amerikaanse westkust. De bouw ervan begon in 1986 en werd in 1988 voltooid. Het gebouw was de internationale hoofdzetel van Washington Mutual tot 2006, toen het bankconcern in het naburige WaMu Center introk (de bank ging failliet in de bankencrisis van 2008). ## Architectuur Het gebouw werd ontworpen door het architectenbureau Kohn Pedersen Fox en McKinley Architects. Het wordt vandaag de dag beheerd door Wright Runstad & Company. The New York Times noemde 1201 Third Avenue in 1988 een van de drie beste nieuwe kantoorgebouwen in de VS. Walter McQuade schreef in 1989 in het tijdschrift Architecture dat de toren "misschien de beste recente toevoeging aan eender welke skyline in de VS" was. Architectuurrecensent Paul Goldberger zei het volgende over 1201 Third Avenue: "The building seems proud of its height; for all its classical elements it has a certain sleekness, and in this sense it is characteristic of our time, at least in intention, for it bespeaks a desire to combine the formal imagery of classicism and the energizing aura of modernity."	nlwiki/3555481	nlwiki	3,555,481	1201 Third Avenue	https://nl.wikipedia.org/wiki/1201_Third_Avenue	2020-06-20T07:33:16Z	nl	Q2301069	14,949	{{Infobox wolkenkrabber \| naam = 1201 Third Avenue \| afbeelding = Seattle Washington Mutual Tower 2004-08-30.jpg \| onderschrift = \| plaats = [[Seattle]], [[Washington (staat)\|Washington]] \| status = \| startbouw = [[1986]] \| opening = [[1988]] \| afbraak = \| gebruik = kantoren \| hoogte = 235,31 \| verdiepingen = 55 \| vloeroppervlak = 103.572 \| kostprijs = \| architect = [[Kohn Pedersen Fox\|Kohn Pedersen Fox Associates]],<br />The McKinley Architects \| eigenaar = \| aannemer = Howard S. Wright Companies \| beheerder = Wright Runstad & Company \| extra portaal = Verenigde Staten }} '''1201 Third Avenue''', voorheen de '''Washington Mutual Tower''', is een [[wolkenkrabber]] in [[Downtown (stad)\|downtown]] [[Seattle]], in de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)\|Amerikaanse]] staat [[Washington (staat)\|Washington]]. Het gebouw telt 55 verdiepingen en is 235,31 meter hoog. Daarmee is 1201 Third Avenue het op een na hoogste gebouw van Seattle, na het [[Columbia Center]], en het op zeven na hoogste van de [[Westkust van de Verenigde Staten\|Amerikaanse westkust]]. De bouw ervan begon in 1986 en werd in 1988 voltooid. Het gebouw was de internationale hoofdzetel van [[Washington Mutual]] tot 2006, toen het bankconcern in het naburige [[Russell Investments Center\|WaMu Center]] introk (de bank ging failliet in de bankencrisis van 2008). == Architectuur == Het gebouw werd ontworpen door het architectenbureau [[Kohn Pedersen Fox]] en McKinley Architects. Het wordt vandaag de dag beheerd door Wright Runstad & Company. ''[[The New York Times]]'' noemde 1201 Third Avenue in 1988 een van de drie beste nieuwe kantoorgebouwen in de VS. Walter McQuade schreef in 1989 in het tijdschrift ''Architecture'' dat de toren "misschien de beste recente toevoeging aan eender welke skyline in de VS" was. Architectuurrecensent [[Paul Goldberger]] zei het volgende over 1201 Third Avenue: "The building seems proud of its height; for all its classical elements it has a certain sleekness, and in this sense it is characteristic of our time, at least in intention, for it bespeaks a desire to combine the formal imagery of classicism and the energizing aura of modernity." == Externe link == * {{en}} [http://www.1201third.com Officiële website] {{Commonscat\|1201 Third Avenue Tower}} {{Coor title dms\|47\|36\|25.859\|N\|122\|20\|9.884\|W\|type:landmark_region:US}} [[Categorie:Seattle]] [[Categorie:Wolkenkrabber in Washington (staat)]] [[Categorie:Kantoorgebouw in de Verenigde Staten]]	56,583,412	[{"title": "1201 Third Avenue", "data": {"Plaats": "Seattle, Washington", "Start bouw": "1986", "Opening": "1988"}}, {"title": "Kenmerken", "data": {"Gebruik": "kantoren", "Hoogte constructie": "235,31 m", "Verdiepingen": "55", "Vloeroppervlak": "103.572 m\u00b2"}}, {"title": "Partijen", "data": {"Architect": "Kohn Pedersen Fox Associates, \u00b7 The McKinley Architects", "Aannemer": "Howard S. Wright Companies", "Beheerder": "Wright Runstad & Company", "Partijen": "Offici\u00eble website \u00b7 (en) Skyscraper Center-pagina \u00b7", "Portaal": "Civiele techniek en bouwkunde \u00b7 Verenigde Staten"}}]	false
# 1200 Micrograms 1200 Micrograms (1200 Mics) is een psychedelische muziekgroep uit Ibiza. De leden zijn Riktam en Bansi (van GMS), Raja Ram en Chicago. De naam is ontstaan doordat Raja Ram onder invloed was van een dosis van 1200 µg lsd toen hij het eerste album van de groep maakte. Raja Ram zei tegen zijn vriend Paul Taylor: "God Paul I took 1200 micrograms!" Raja voelde een mentale versperring toen hij de track wilde afwerken en nam bijgevolg 1200 µg lsd om het afgewerkt te krijgen. Voor het eerste album wilde Raja Ram muziek maken over de drugs waarvan hij onder invloed was op zijn favoriete plaatsen. Hun eerste album kwam uit, met 9 nummers: "Ayahuasca", "Hashish", "Mescaline", "LSD", "Marijuana", "Ecstasy", "Magic Mushrooms", "Salvia Divinorum" en "DMT". In dit album vinden we vele citaten van Terence McKenna en vele geluiden uit films zoals Fear and Loathing in Las Vegas. In 2003 werd er een videoclip gemaakt voor de track "Marijuana". Hun tweede album, Heroes of the Imagination, werd gewijd aan uitvinders en wetenschappers, onder wie Leonardo da Vinci, Galileo Galilei, Michael Faraday, Albert Einstein, Charles Babbage, Albert Hofmann, Francis Crick, James Watson en Tim Berners-Lee.	nlwiki/1751147	nlwiki	1,751,147	1200 Micrograms	https://nl.wikipedia.org/wiki/1200_Micrograms	2019-12-13T16:13:57Z	nl	Q2328030	6,435	[[Bestand:1200 mics (Raja Ram & Chicago).jpg\|thumb\|1200 Micrograms]] '''1200 Micrograms''' ('''1200 Mics''') is een [[Psychedelische muziek\|psychedelische]] [[muziekgroep]] uit [[Ibiza (eiland)\|Ibiza]]. De leden zijn Riktam en Bansi (van GMS), Raja Ram en Chicago. De naam is ontstaan doordat Raja Ram onder invloed was van een dosis van 1200 µg [[Lysergeenzuurdi-ethylamide\|lsd]] toen hij het eerste album van de groep maakte. Raja Ram zei tegen zijn vriend Paul Taylor: "God Paul I took 1200 micrograms!" Raja voelde een mentale versperring toen hij de track wilde afwerken en nam bijgevolg 1200 µg lsd om het afgewerkt te krijgen. Voor het eerste album wilde Raja Ram muziek maken over de drugs waarvan hij onder invloed was op zijn favoriete plaatsen. Hun eerste album kwam uit, met 9 nummers: "[[Ayahuasca (Comitas)\|Ayahuasca]]", "[[Hasjiesj\|Hashish]]", "[[Mescaline]]", "[[Lysergeenzuurdi-ethylamide\|LSD]]", "[[Marihuana\|Marijuana]]", "[[3,4-methyleendioxymethamfetamine\|Ecstasy]]", "[[Magic Mushrooms]]", "[[Salvia Divinorum]]" en "[[Dimethyltryptamine\|DMT]]". In dit album vinden we vele citaten van [[Terence McKenna]] en vele geluiden uit films zoals ''[[Fear and Loathing in Las Vegas (film)\|Fear and Loathing in Las Vegas]]''. In 2003 werd er een videoclip gemaakt voor de track "Marijuana". Hun tweede album, ''Heroes of the Imagination'', werd gewijd aan uitvinders en wetenschappers, onder wie [[Leonardo da Vinci]], [[Galileo Galilei]], [[Michael Faraday]], [[Albert Einstein]], [[Charles Babbage]], [[Albert Hofmann]], [[Francis Crick]], [[James Watson]] en [[Tim Berners-Lee]]. {{DEFAULTSORT:#1200 Micrograms}} [[Categorie:Spaanse band]] [[Categorie:Psychedelische muziek\|1-10]]	55,244,697	[]	false
# Aeroporto Regional do Oeste Aeroporto Regional do Oeste, voorheen Aeroporto Coronel Adalberto Mendes da Silva, is een luchthaven nabij de Braziliaanse stad Cascavel, Paraná. Het vliegveld ligt ongeveer 8 kilometer ten zuidwesten van het centrum van de stad. Vanaf de luchthaven worden vluchten uitgevoerd binnen Brazilië. ## Geschiedenis Aeroporto Regional do Oeste werd op 12 november 1977 geopend als Aeroporto Coronel Adalberto Mendes da Silva, deze naam werd begin 2023 gewijzigd naar de huidige naam. In 2020 werd tevens een nieuwe terminal geopend van 6018,38 m2 om zo meer passagiers te kunnen verwerken. ## Luchtvaartmaatschappijen en bestemmingen Vanaf Aeroporto Regional do Oeste kan met de volgende luchtvaartmaatschappijen naar de volgende bestemmingen worden gevlogen (augustus 2024): \| Luchtvaartmaatschappij \| Bestemmingen \| \| ---------------------- \| -------------------------------------------------- \| \| Azul \| Campinas, Curitiba Seizoensgebonden: Maceió, Natal \| \| GOL \| São Paulo \| \| LATAM Brasil \| São Paulo \| \| Voepass \| São Paulo \|	nlwiki/5888277	nlwiki	5,888,277	Aeroporto Regional do Oeste	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aeroporto_Regional_do_Oeste	2024-08-24T09:26:51Z	nl	Q1961615	43,706	{{Infobox luchthaven \| afbeelding = Aeroporto de Cascavel 03.jpg \| lat_deg = 25 \| lat_min = 00 \| lat_sec = 08 \| lat_dir = S \| lon_deg = 053 \| lon_min = 30 \| lon_sec = 07 \| lon_dir = W \| land = Brazilië \| luchthaven = Aeroporto Regional do Oeste \| IATA = CAC \| ICAO = SBCA \| geopend = 12 november 1977 \| type = civiel \| eigenaar = [[Cascavel (gemeente in Paraná)\|Cascavel]]<br/>[[Aeroportos do Paraná (SEIL)\|SEIL]] \| plaats = {{BR-VLAG}} [[Cascavel (gemeente in Paraná)\|Cascavel]], [[Brazilië]] \| hoogte = 759 meter boven zeeniveau \| oppervlakte = [[asfalt]] \| baan = 15/33 \| lengte = 1771 m }} '''Aeroporto Regional do Oeste''', voorheen '''Aeroporto Coronel Adalberto Mendes da Silva''', is een [[Vliegveld\|luchthaven]] nabij de [[Brazilië\|Braziliaanse]] stad [[Cascavel (gemeente in Paraná)\|Cascavel]], [[Paraná (staat)\|Paraná]]. Het vliegveld ligt ongeveer 8 kilometer ten zuidwesten van het centrum van de stad. Vanaf de luchthaven worden vluchten uitgevoerd binnen [[Brazilië]]. ==Geschiedenis== Aeroporto Regional do Oeste werd op 12 november 1977 geopend als ''Aeroporto Coronel Adalberto Mendes da Silva'', deze naam werd begin 2023 gewijzigd naar de huidige naam.<ref>{{Citeer web \|url=http://www.cascavel.pr.gov.br/arquivos/21072009_7_2transporte.doc \|titel=Aeroporto de Cascavel \|bezochtdatum=2024-08-11 \|werk=Touristlink \|taal=pt}}</ref><ref>{{Citeer web \|url=https://www.opresente.com.br/municipios/terminal-de-cascavel-agora-e-oficialmente-aeroporto-regional-do-oeste/ \|titel=Terminal de Cascavel agora é oficialmente Aeroporto Regional do Oeste \|datum=2023-01-11 \|bezochtdatum=2024-08-11 \|werk=O Presente \|taal=pt-BR}}</ref> In 2020 werd tevens een nieuwe [[Terminal (vliegveld)\|terminal]] geopend van 6018,38 m<sup>2</sup> om zo meer passagiers te kunnen verwerken.<ref>{{Citeer web \|url=https://performancenet.com.br/ \|titel=Aeroporto de Cascavel \|bezochtdatum=2024-08-11 \|werk=Performance \|taal=pt-br}}</ref><ref>{{Citeer web \|url=https://www.aeroflap.com.br/en/cascavel-pr-airport-receives-new-passenger-terminal/ \|titel=Cascavel Airport (PR) receives new passenger terminal \|achternaam=Viana \|voornaam=Pedro \|datum=2020-12-08 \|bezochtdatum=2024-08-11 \|werk=Aeroflap \|taal=en}}</ref> ==Luchtvaartmaatschappijen en bestemmingen== Vanaf Aeroporto Regional do Oeste kan met de volgende [[luchtvaartmaatschappij]]en naar de volgende bestemmingen worden gevlogen (augustus 2024)<ref>{{Citeer web \|url=https://www.flightconnections.com/flights-from-cascavel-cac \|titel=Flights from Cascavel (CAC) \|datum=2024-08-11 \|bezochtdatum=2024-08-11 \|werk=FlightConnections \|taal=en}}</ref>: {\| class="wikitable" !Luchtvaartmaatschappij !Bestemmingen \|- \|{{BR-VLAG}} [[Azul (luchtvaartmaatschappij)\|Azul]] \|[[Aeroporto Internacional de Viracopos/Campinas\|Campinas]], [[Aeroporto Internacional de Curitiba\|Curitiba]]<br />'''Seizoensgebonden:''' [[Aeroporto Internacional Zumbi dos Palmares\|Maceió]], [[Aeroporto Internacional Governador Aluízio Alves\|Natal]] \|- \|{{BR-VLAG}} [[Gol Transportes Aéreos\|GOL]] \|[[Aeroporto Internacional de São Paulo-Guarulhos\|São Paulo]] \|- \|{{BR-VLAG}} [[TAM Linhas Aéreas\|LATAM Brasil]] \|[[Aeroporto Internacional de São Paulo-Guarulhos\|São Paulo]] \|- \|{{BR-VLAG}} [[Voepass Linhas Aéreas\|Voepass]] \|[[Aeroporto Internacional de São Paulo-Guarulhos\|São Paulo]] \|} ==Zie ook== * [[Lijst van vliegvelden in Zuid-Amerika]] {{Commonscat\|Cascavel Airport\|Aeroporto Regional do Oeste}} {{Navigatie vliegvelden Brazilië}} {{Appendix}} [[Categorie:Vliegveld in Brazilië]]	68,011,041	[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Geopend": "12 november 1977", "Type": "civiel", "Eigenaar": "Cascavel \u00b7 SEIL", "Locatie": "Cascavel, Brazili\u00eb", "Hoogte": "759 meter boven zeeniveau", "Co\u00f6rdinaten": "25\u00b0 0\u2032 ZB, 053\u00b0 30\u2032 WL", "Website": "Offici\u00eble website"}}, {"title": "Locatie in Brazili\u00eb", "data": {"Locatie in Brazili\u00eb": "Aeroporto Regional do Oeste (Brazili\u00eb) \u00b7 Aeroporto Regional do Oeste"}}, {"title": "Startbanen", "data": {"Baan": "Lengte \u00b7 Materiaal", "15/33": "1771 m \u00b7 asfalt", "Startbanen": "Lijst van luchthavens", "Portaal": "Luchtvaart"}}]	false
# Aerenchym Aerenchym is parenchym met grote intercellulaire luchtholten. Het komt vooral voor bij moerasplanten en waterplanten en dient voor de uitwisseling van gassen bij de ondergedoken plantenweefsels. De luchtholten zijn bij onder andere Nymphaeaceae en Araceae ontstaan door het ongeveer vaneensplijten van de middenlamel (schizogeen). Bij de lisdodde (Typha), egelskop (Sparganium), vele grassen en zeggen zijn ze ontstaan door het verscheuren van cellen (rexigeen).	nlwiki/3787724	nlwiki	3,787,724	Aerenchym	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aerenchym	2021-11-22T19:42:13Z	nl	Q2333565	37,336	[[Bestand:Sternparenchym.jpg\|thumb\|270px\|Aerenchym (sterparenchym) bij een moerasplant]] [[Bestand:Parênquima aerífero.jpg\|thumb\|270px\|Aerenchym bij een waterplant]] '''Aerenchym''' is [[parenchym (plantkunde)\|parenchym]] met grote intercellulaire luchtholten. Het komt vooral voor bij [[moerasplant]]en en [[waterplanten]] en dient voor de uitwisseling van gassen bij de ondergedoken plantenweefsels. De luchtholten zijn bij onder andere [[Nymphaeaceae]] en [[Araceae]] ontstaan door het ongeveer vaneensplijten van de [[middenlamel]] (schizogeen). Bij de [[lisdodde]] (''Typha''), [[egelskop]] (''Sparganium''), vele [[Grassenfamilie\|grassen]] en [[zegge]]n zijn ze ontstaan door het verscheuren van cellen (rexigeen). {{commonscat\|Aerenchyma}} {{Navigatie fytografie bloemplanten}} [[Categorie:Plantenanatomie]]	60,397,857	[]	false
# 100 Rifles 100 Rifles is een Amerikaanse westernfilm uit 1969, onder regie van Tom Gries. Jim Brown, Raquel Welch en Burt Reynolds spelen de hoofdrollen. De film is gebaseerd op de roman The Californio van Robert MacLeod uit 1966. ## Verhaal Het verhaal speelt zich af in Mexico in 1912. Lyedecker is een sheriff uit Arizona die de grens oversteekt naar Mexico op zoek naar Yaqui Joe Herrera, een half-Indiaanse bankovervaller die $6.000 heeft gestolen in Arizona. Yaqui Joe wil het geld gebruiken om geweren te kopen voor zijn onderdrukte Yaqui-volk in Mexico. Zijn volk staat op het punt te worden uitgeroeid door een tirannieke generaal en hij heeft dringend behoefte aan wapens. Tegen zijn wil wordt Lyedecker bij de Indiaanse strijd betrokken. Hij voelt zich ook aangetrokken tot Sarita, een Indiaanse revolutionair. Uiteindelijk wordt Lyedecker een bondgenoot van de Indianen en leidt hij hen in de strijd tegen de wrede Mexicaanse generaal. ## Rolverdeling - Jim Brown - Lyedecker - Raquel Welch - Sarita - Burt Reynolds - Yaqui Joe - Fernando Lamas - Verdugo - Dan O'Herlihy - Grimes - Eric Braeden (als Hans Gudegast) - Von Klemme - Michael Forest - Humara - Aldo Sambrell - Sgt. Paletes - Soledad Miranda - Girl in Hotel - Alberto Dalbés - Padre Francisco - Charly Bravo (Carlos Bravo) - Lopez - José Manuel Martín - Sarita's Father	nlwiki/5941479	nlwiki	5,941,479	100 Rifles	https://nl.wikipedia.org/wiki/100_Rifles	2025-03-20T15:30:05Z	nl	Q165164	16,012	{{Infobox film \| titel = 100 Rifles \| afbeelding = \| regie = [[Tom Gries]] \| producer = Marvin Schwartz \| schrijver = Clair Huffaker<br />Tom Gries \| spelers = [[Jim Brown]]<br />[[Raquel Welch]]<br />[[Burt Reynolds]] \| distributeur = [[20th Century Fox]] \| première = [[Film in 1969\|1969]] \| muziek = [[Jerry Goldsmith]] \| cinematografie = Cecilio Paniagua \| genre = [[Western (film)\|Western]] \| lengte = 110 minuten \| taal = Engels \| land = {{US}} \| budget = \| voorloper = \| vervolg = }} '''''100 Rifles''''' is een Amerikaanse [[western (film)\|westernfilm]] uit [[Film in 1969\|1969]], onder regie van [[Tom Gries]]. [[Jim Brown]], [[Raquel Welch]] en [[Burt Reynolds]] spelen de hoofdrollen. De film is gebaseerd op de roman ''The Californio'' van Robert MacLeod uit 1966. == Verhaal == {{Leeswaarschuwing}} Het verhaal speelt zich af in [[Mexico (land)\|Mexico]] in 1912. Lyedecker is een sheriff uit [[Arizona (staat)\|Arizona]] die de grens oversteekt naar Mexico op zoek naar Yaqui Joe Herrera, een half-Indiaanse bankovervaller die $6.000 heeft gestolen in Arizona. Yaqui Joe wil het geld gebruiken om geweren te kopen voor zijn onderdrukte [[Yaqui (volk)\|Yaqui]]-volk in Mexico. Zijn volk staat op het punt te worden uitgeroeid door een tirannieke generaal en hij heeft dringend behoefte aan wapens. Tegen zijn wil wordt Lyedecker bij de Indiaanse strijd betrokken. Hij voelt zich ook aangetrokken tot Sarita, een Indiaanse revolutionair. Uiteindelijk wordt Lyedecker een bondgenoot van de Indianen en leidt hij hen in de strijd tegen de wrede Mexicaanse generaal. == Rolverdeling == * [[Jim Brown]] - Lyedecker * [[Raquel Welch]] - Sarita * [[Burt Reynolds]] - Yaqui Joe * [[Fernando Lamas]] - Verdugo * [[Dan O'Herlihy]] - Grimes * [[Eric Braeden]] (als ''Hans Gudegast'') - Von Klemme * [[Michael Forest]] - Humara * [[Aldo Sambrell]] - Sgt. Paletes * [[Soledad Miranda]] - Girl in Hotel * [[Alberto Dalbés]] - Padre Francisco * [[Charly Bravo]] (Carlos Bravo) - Lopez * [[José Manuel Martín]] - Sarita's Father ==Externe link== * {{Link IMDb titel}} {{DEFAULTSORT:#100 Rifles}} [[Categorie:Film uit 1969]] [[Categorie:Amerikaanse film]] [[Categorie:Western]] [[Categorie:Film van 20th Century Fox]]	69,061,325	[{"title": "100 Rifles", "data": {"Regie": "Tom Gries", "Producent": "Marvin Schwartz", "Scenario": "Clair Huffaker \u00b7 Tom Gries", "Hoofdrollen": "Jim Brown \u00b7 Raquel Welch \u00b7 Burt Reynolds", "Muziek": "Jerry Goldsmith", "Cinema\u00adtografie]": "Cecilio Paniagua", "Distributie": "20th Century Fox", "Premi\u00e8re": "1969", "Genre": "Western", "Speelduur": "110 minuten", "Taal": "Engels", "Land": "Verenigde Staten"}}]	false
# Aero VT 100 Démant De Aero VT 100 Démant is een Tsjechoslowaaks zweefvliegtuig gebouwd door Aero. De VT 100 vloog voor het eerst in november 1955. Twee gerestaureerde VT 100’s zijn nog vliegwaardig, verder hangt er nog één in het Letecké muzeum Kbely, het Tsjechisch Militair Luchtvaart Museum, in de Praagse wijk Kbely. ## Specificaties - Lengte: 7,35 m - Spanwijdte: 17,0 m - Hoogte: 2,2 m - Vleugeloppervlak: 20 m2 - Leeggewicht: 280 kg - Max. startgewicht: 440 kg	nlwiki/1497628	nlwiki	1,497,628	Aero VT 100 Démant	https://nl.wikipedia.org/wiki/Aero_VT_100_D%C3%A9mant	2022-10-17T15:53:43Z	nl	Q381328	21,809	{{Infobox vliegtuig \| naam = Aero VT 100 Démant \| afbeelding = \| fabrikant = [[Aero Vodochody\|Aero]] \| types = \| lengte = 7,35 m \| spanwijdte = 17,0 m \| hoogte = 2,2 m \| interieurbreedte = \| maxpassagiers = \| leeggewicht = 280 kg \| vleugeloppervlak = \| maxstartgewicht = 440 kg \| maxbrandstof = \| motoren = \| stuwkrachtpermotor = \| kruissnelheid = \| kruishoogte = \| maxreikwijdte = \| eerstevlucht = \| laatstevlucht = \| status = \| primairegebruikers = \| aantal = \| prijs = }} De '''Aero VT 100 Démant''' is een [[Tsjechoslowakije\|Tsjechoslowaaks]] [[zweefvliegtuig]] gebouwd door [[Aero Vodochody\|Aero]]. De VT 100 vloog voor het eerst in [[november]] [[1955]]. Twee gerestaureerde VT 100’s zijn nog vliegwaardig, verder hangt er nog één in het [[Letecké muzeum Kbely]], het Tsjechisch Militair Luchtvaart Museum, in de [[Praag\|Praagse]] wijk [[Kbely]]. == Specificaties == * Lengte: 7,35 m * [[Spanwijdte (vlucht)\|Spanwijdte]]: 17,0 m * Hoogte: 2,2 m * Vleugeloppervlak: 20 m<sup>2</sup> * Leeggewicht: 280 kg * Max. startgewicht: 440 kg == Externe links == * [https://web.archive.org/web/20080511145326/http://www.thevirtualaviationmuseum.org/htmi/ii/i015644.htm The Virtual Aviation Muzeum.org] (Engels) * [https://web.archive.org/web/20080706204053/http://www.luftfahrtmuseum.com/htmd/dtf/vt100.htm Luftfahrt Museum.com] (Duits) {{Navigatie Aero Vodochody}} {{DEFAULTSORT:Aero VT 100 Demant}} [[Categorie:Vliegtuig van Aero\|VT 100 Demant]] [[Categorie:Zweefvliegtuig]]	63,144,230	[{"title": "Aero VT 100 D\u00e9mant", "data": {"Fabrikant": "Aero", "Lengte": "7,35 m", "Spanwijdte": "17,0 m", "Hoogte (vanaf de grond)": "2,2 m", "Leeggewicht": "280 kg", "Max. startgewicht": "440 kg", "Portaal": "Luchtvaart"}}]	false

Subsets and Splits

No community queries yet

The top public SQL queries from the community will appear here once available.