text
stringlengths 201
72k
| id
stringlengths 8
14
| wikiname
stringclasses 1
value | page_id
int64 7
5.98M
| title
stringlengths 1
210
| url
stringlengths 31
380
| date_modified
stringdate 2009-06-23 12:22:56
2025-08-21 00:30:01
| in_language
stringclasses 1
value | wikidata_id
stringlengths 0
10
⌀ | bytes_html
int64 1.82k
2.6M
| wikitext
stringlengths 119
181k
| version
int64 17.3M
69.8M
| infoboxes
stringlengths 2
23.5k
| has_math
bool 2
classes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
# De Zijlboot (schip, 1955)
De Zijlboot is het pontje dat op de Zijl fietsers bij Leiden vice-versa overzet. Van de Zijldijk naar de Broek- en Simontjespolder en terug.
## Geschiedenis
De pont heeft voor de gemeente Utrecht nog dienst gedaan in een veerdienst op het Amsterdam-Rijnkanaal.
In een samenwerkingsverband tussen de provincie Zuid-Holland, de gemeente Voorschoten en Vlietland B.V. heeft het over de Vliet ruim 100.000 personen overgezet tussen Voorschoten en Vlietland, op de plaats waar later een beweegbare fiets-voetbrug is gebouwd.
Sinds 1993 vaart het veer op de Zijl onder de huidige naam. Weer in een samenwerkingsverband, nu van Teijlingen, de gemeente Leiderdorp en Warmond.
Gemiddeld zet de Zijlboot zo’n 20.000 voetgangers en fietsers per jaar over. Dat werden er in topjaren wel 35.000. De pont is gewoonlijk van april tot en met oktober in de vaart.
|
nlwiki/5941026
|
nlwiki
| 5,941,026
|
De Zijlboot (schip, 1955)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/De_Zijlboot_(schip,_1955)
|
2025-03-18T21:43:08Z
|
nl
| 16,430
|
{{Infobox schip
| Schip naam = De Zijlboot
| afbeelding = ENI 03800495 DE ZIJLBOOT (02).jpg
| Schip flag = {{NL-VLAG|40}}
| onderschrift = De Zijlboot voor de wal in de winterberging
| afbeeldingbreedte =
| Schip besteld =
| Scheepsbouwer =
| Bouwnummer =
| Schip kiellegging =
| Schip tewaterlating =
| Schip afbouwwerf =
| Schip gedoopt =
| Schip gekocht =
| Schip opgeleverd = 1955
| Schip kostprijs =
| Schip in de vaart genomen =
| Schip uit de vaart genomen =
| Schip in dienst =
| Schip uit dienst =
| Schip omgedoopt =
| Schip opnieuw geclassificeerd =
| Schip veroverd =
| Schip lot =
| Schip thuishaven =
| Schip vlag =
| Schip eigenaar = 1993 De Zijl Bedrijven, Leiden
| Schip charteraar =
| Schip vroegere eigenaren = 1955 [[Utrecht (gemeente)|Gemeente Utrecht]]<br>1988 [[Zuid-Holland|Provincie Zuid-Holland]]
| Schip vroegere namen = 1955 '''Gemeentelijke Havendienst 4'''<br>1988 '''Vlietpont'''
| Schip latere eigenaren =
| Schip latere namen =
| Schip klasse =
| Schip type = [[Fiets-en-voetveer]]
| Schip lengte =
| Schip lengte LOA =
| Schip lengte LPP =
| Schip breedte =
| Schip diepgang =
| Schip zomerdiepgang =
| Schip hoogte =
| Schip deplacement =
| Schip tonnenmaat =
| Schip tonnenmaat BRT =
| Schip tonnenmaat NET =
| Schip draagvermogen =
| Schip draagvermogen DWT =
| Schip TEU =
| Schip reefer point =
| Schip passagiers =
| Schip hutten =
| Schip tarieven =
| Schip voortstuwing =
| Schip boegschroef =
| Schip snelheid =
| Schip IMO =
| Schip ENI = 03800495
| Schip MMSI =
| Schip teboekstelling =
| Schip roepletters =
| Schip bereik =
| Schip duurzaamheid =
| Schip testdiepte =
| Schip boten =
| Schip capaciteit =
| Schip bemanning =
| Schip tijd om te activeren =
| Schip sensoren =
| Schip EW =
| Schip bewapening =
| Schip bepantsering =
| Schip vliegtuigen =
| Schip motto =
| Schip bijnaam =
| Schip verdiensten =
| Schip opmerkingen =
| Schip teken =
| website =
}}
'''De Zijlboot''' is het pontje dat op de [[Zijl (rivier)|Zijl]] fietsers bij [[Leiden]] vice-versa overzet. Van de Zijldijk naar de [[Broek en Simontjes|Broek- en Simontjespolder]] en terug.
== Geschiedenis ==
De pont heeft voor de gemeente Utrecht nog dienst gedaan in een veerdienst op het [[Amsterdam-Rijnkanaal]].<ref>[https://sleutelstad.nl/2013/05/24/de-zijlboot-20-jaar-in-de-vaart/ Sleutelstad]</ref>
In een samenwerkingsverband tussen de provincie Zuid-Holland, de gemeente [[Voorschoten]] en Vlietland B.V. heeft het over de [[Vliet (Zuid-Holland)|Vliet]] ruim 100.000 personen overgezet tussen Voorschoten en [[Vlietland (recreatiegebied)|Vlietland]], op de plaats waar later een beweegbare [[Fietsbrug|fiets-voetbrug]] is gebouwd.<ref>[https://leiden.courant.nu/issue/LLC/1989-09-04/edition/0/page/9 Leidse Courant van4 september 1989 pagina 9]</ref>
Sinds 1993 vaart het veer op de Zijl onder de huidige naam. Weer in een samenwerkingsverband, nu van [[Teijlingen (buurtschap)|Teijlingen]], de gemeente [[Leiderdorp]] en [[Warmond]].<ref>[https://soundcloud.com/sleutelstad/2013-05-24-20-jarig-bestaan soundcloud.com]</ref>
Gemiddeld zet de Zijlboot zo’n 20.000 voetgangers en fietsers per jaar over. Dat werden er in topjaren wel 35.000. De pont is gewoonlijk van april tot en met oktober in de vaart.
{{Commonscat|De Zijlboot (ship, 1955)}}
{{Appendix}}
[[Categorie:Schip gebouwd in Nederland]]
[[Categorie:Veerpont op naam]]
[[Categorie:Schip op naam]]
| 69,053,395
|
[{"title": "Geschiedenis", "data": {"Datum oplevering": "1955"}}, {"title": "Eigenaren", "data": {"Eigenaar": "1993 De Zijl Bedrijven, Leiden", "Vroegere eigenaren": "1955 Gemeente Utrecht \u00b7 1988 Provincie Zuid-Holland", "Vroegere namen": "1955 Gemeentelijke Havendienst 4 \u00b7 1988 Vlietpont"}}, {"title": "Algemene kenmerken", "data": {"Type": "Fiets-en-voetveer", "ENI-nummer": "03800495", "Portaal": "Maritiem"}}]
| false
|
|
# Johan Arthur Kool
Johan Arthur Kool (Danzig, 3 maart 1816 – Den Haag, 4 juni 1873) was een Nederlands genieofficier en civiel ingenieur bij onder andere Staatsspoorwegen en Rijkswaterstaat. Als spoorwegingenieur en architect was hij verantwoordelijk voor de bouw van diverse spoorbruggen, spoorviaducten en spoorwegstations. Bij zijn ontwerpen toonde hij, voor zover dat bij utiliteitsbouw mogelijk was, een voorkeur voor de neotudorstijl. Van de weinige bewaard gebleven bouwwerken van zijn hand is het station van Valkenburg wellicht het bekendst.
## Levensloop
Johan Arthur Kool werd geboren in het Pruisische Danzig (nu: Gdańsk in Polen) als zoon van de Nederlandse genieofficier Aart Kool (1787–1862) en de Duitse Maria Amalia Schlander (1796–1874). Zijn vader was tijdens de napoleontische oorlogen aanvankelijk in Franse dienst (Nederland behoorde in die tijd bij het Eerste Franse Keizerrijk), maar na de veldtocht van Napoleon naar Rusland stapte hij over naar de geallieerden. In Danzig werkte hij aan de militaire versterking van de stad en ontmoette hij zijn toekomstige vrouw, met wie hij in 1814 trouwde en met wie hij twee jaar later zijn enige kind kreeg.
De jonge Johan Arthur Kool groeide op in het toen via een personele unie met Nederland verbonden Luxemburg, waar zijn vader van 1817 tot 1829 gedetacheerd was. Vermoedelijk sprak hij, naast het Nederlands, vloeiend Duits en Frans, wat hem later bij zijn werkzaamheden in Duitsland en België zeker te pas zal zijn gekomen. Eind 1830 schreef hij zich in als cadet bij de Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda, maar in verband met de Belgische Revolutie waren de lessen daar gesuspendeerd. Als cadet ging hij enige tijd in de leer op het bureau van zijn vader in de vesting Bergen op Zoom, waar deze als eerstaanwezend ingenieur de taak had de vestingwerken te versterken. Vanaf 1832 vervolgde Kool zijn opleiding aan het Instituut der Marine in Medemblik, waar de genieopleiding van de KMA toen tijdelijk was ondergebracht.
Net als zijn vader maakte hij carrière als ingenieur bij de genie. Na voltooiing van zijn opleiding in 1836, voegde hij zich bij het garnizoen in Breda. In 1839 werd hij overgeplaatst naar Maastricht, waar zijn vader hem twee jaar later zou volgen als eerst aanwezend ingenieur. In 1843 werd hij bevorderd tot eerste luitenant, maar al snel bleek dat zijn interesse toch meer elders lag, namelijk bij het zich in deze tijd snel ontwikkelende spoorwegwezen.
Vanaf 1845 was Kool als militair "op verlof" (vrijgesteld van militaire taken), omdat hij toen al als ingenieur verbonden was aan de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij. In die hoedanigheid ontwierp hij onder andere het eerste station van Maastricht en het nog bestaande station van Valkenburg. Mogelijk was hij ook betrokken bij de bouw van het station Templerbend in Aken. De opening van de nieuwe spoorlijn Aken - Maastricht vond plaats in oktober 1853 en op 1 november van dat jaar trad Kool opnieuw in actieve dienst als officier der genie in Maastricht, maar niet voor lang. Omdat de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij inmiddels besloten had de spoorweg in westelijke richting, over de Maas, door te trekken naar het Belgische Hasselt, vroeg Kool om ontslag uit militaire dienst, hetgeen hem op 18 augustus 1854 op eervolle wijze werd verleend.
Van 1854 tot 1856 was hij als hoofdingenieur in dienst bij de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij en droeg hij de verantwoordelijkheid voor de aanleg van de spoorlijn Hasselt - Maastricht. In deze periode ontwierp hij onder meer de spoorbrug over de Maas te Maastricht, waarvan de werkzaamheden werden uitgevoerd onder leiding van de latere minister Grégoire van den Bergh. De brug was een van de eerste spoorbruggen over een grote Nederlandse rivier; Kool was tevens de eerste Nederlandse ingenieur, die een brug van gewalst ijzer ontwierp. Bij het ontwerp en de uitvoering werkte hij nauw samen met de Belgische staalproducent John Cockerill. De aanleg van de spoorweg op vrij vlak terrein leverde verder geen grote problemen op en op 1 oktober 1856 vond de opening plaats.
Nadat de Nederlandse regering in 1860 had besloten de aanleg van spoorwegen voortvarender ter hand te nemen, werd Kool met ingang van 1 oktober van dat jaar benoemd tot eerstaanwezend ingenieur voor de spoorlijn Maastricht - Venlo, met als standplaats Maastricht. Bij de aanleg van deze spoorweg had men te kampen met aardverschuivingen in de oostelijke helling van het Maasdal bij Elsloo, veroorzaakt door ondergrondse waterlopen. Het belangrijkste kunstwerk dat gerealiseerd moest worden was de tweedelige spoorbrug over de Maas in Venlo, waarvoor Kool samen met Nicolaas Hendrik Nierstrasz het ontwerp maakte. In 1863 werd Kool bevorderd tot ingenieur in algemene dienst bij de aanleg van de staatsspoorwegen, als opvolger van J.G.W. Fijnje van Salverda. Hij kreeg als standplaats Den Haag en werd belast met de algemene leiding over de "zuiderlijnen", de spoorlijnen in aanleg in Zuid-Nederland. In 1867 werd hij bevorderd tot hoofdingenieur bij de Staatsspoorwegen. Nog in hetzelfde jaar bevorderde minister van Binnenlandse Zaken Jan Heemskerk Azn. hem tot algemeen hoofdingenieur bij Rijkswaterstaat.
Het meest omvangrijke en gecompliceerde project in deze periode was de bouw van een brug over het Hollandsch Diep bij Moerdijk, de (eerste) Moerdijkspoorbrug. Vanaf begin 1866 zat Kool, samen met Waldorp, Van den Bergh en Michaëlis, in een door minister Thorbecke ingestelde commissie die de bouw van de brug moest voorbereiden. Van den Bergh had het dagelijks toezicht bij de bouw. Kool was onder andere verantwoordelijk voor de fundering van de brugpijlers. Omdat de onderliggende vaste zandlagen te diep lagen voor gewone heipalen, werd pneumatisch funderen toegepast, een van de eerste keren in Nederland. Vanaf 1872 had Kool tevens de leiding over de aanleg van de "noorderlijnen", die toen hun voltooiing naderden; de voornaamste nog te verrichten werkzaamheden betroffen de spoorweg door het IJ in Amsterdam.
Kool was ook korte tijd actief in Nederlands-Indië. In opdracht van minister De Waal van Koloniën stelde hij in 1869, samen met de Delftse hoogleraar prof. N.H. Henket, een onderzoek in naar de uit economisch oogpunt optimale spoorbreedte in bergachtige streken op Java. In 1870 schreef hij in opdracht van diezelfde minister een rapport over een transport-kabelbaan (wire-tramway), die hij samen met P.J. Siedenburg, ingenieur van Rijkswaterstaat in Nederlands-Indië, in het Engelse Brighton had onderzocht. Eveneens in 1870 werd hij gekozen tot bestuurslid van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs. Hij bleef dit tot zijn overlijden.
Kool had een hoogstaand gevoel van plichtsbesef en vorderde ook strenge plichtsbetrachting van zijn ondergeschikten. Daarnaast was hij ook iemand van zeldzame vriendelijkheid en hulpvaardigheid, zoals gememoreerd in een levensbeschrijving van zijn voormalige assistent J.H. Nivel. Hij was tevens een groot liefhebber van muziek. Hij speelde piano en componeerde pianomuziek en liederen.
Kool overleed in 1873 op 57-jarige leeftijd in Den Haag, na een ziekbed van een jaar.
## Huwelijk en nakomelingen
Johan Arthur Kool trouwde in 1840 met de uit Breda afkomstige Cornelia Johanna van der Hoeven (1819–1856) met wie hij vier kinderen kreeg, drie zonen en een dochter, allen geboren te Maastricht. In 1850 woonde het gezin op de Markt. Zijn vrouw overleed op 37-jarige leeftijd te Maastricht en is daar begraven op de Algemene Begraafplaats Tongerseweg.
- De oudste zoon, Arthur Kool (1841–1914), bereikte de hoge militaire rang van luitenant-generaal, werd eerste commandant van het Veldleger, chef van de Generale Staf en korte tijd minister van Oorlog.[8]
- Een andere zoon, Pieter Cornelis Kool (1842–1920), eveneens luitenant-generaal b.d., publiceerde in 1912, honderd jaar na dato, de herinneringen van zijn grootvader Aart Kool aan de veldtocht van Napoleon in Rusland, in feuilletonvorm in de Nieuwe Rotterdamsche Courant.[9] Nog in hetzelfde jaar werden ze in boekvorm uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar onder de titel De Russische veldtocht van 1812, verhaald door een ooggetuige, wijlen den kolonel der Genie A. Kool.
## Nalatenschap
### Bouwwerken
- 1853: eerste Station Maastricht (met bijgebouwen), gesloopt
- 1853 [mogelijk met Jac. Enschedé]: Station Valkenburg, het oudste nog bestaande station van nederland, een rijksmonument[10]
- 1854-1856 [met G. van den Bergh]: eerste Spoorbrug Maastricht, grotendeels verwoest in 1944, herbouwd in moderne stijl, gemeentelijk monument
- 1856: spoorviaduct Brusselseweg, Maastricht, deels vernieuwd, rijksmonument
- 1862-1865 [met N.H. Nierstrasz]: oude Spoorbrug Venlo, verwoest in 1940 en 1945, herbouwd in moderne stijl
- 1872 [met anderen]: eerste Moerdijkspoorbrug, verwoest in 1944, herbouwd in moderne stijl
#### Toeschrijvingen
Van de volgende twee bouwwerken is Kools auteurschap niet aangetoond, maar kan zijn betrokkenheid worden vermoed op grond van stilistische kenmerken en vergelijkbare projecten van zijn hand in de omgeving.
- 1853-1858: Station Aachen Templerbend in Aken (onzeker; zie noot 2), gesloopt in 1911
- ca. 1855: verbouwing Huis Verves in Vaals (onzeker), rijksmonument
Afbeeldingen bewaard gebleven bouwwerken
- Station Valkenburg
- Spoorviaduct Maastricht
- Restant spoorbrug Maastricht
- Detail Huis Verves (onzeker)
Afbeeldingen (grotendeels) verdwenen bouwwerken
- Aanlanding spoorbrug Maastricht
- Spoorbrug Venlo
- Moerdijkspoorbrug
- Station Templerbend (onzeker)
- Biografisch Portaal: 18864733
- Gemeinsame Normdatei: 173968988
- International Standard Name Identifier: 0000 0003 5920 9784
- Library of Congress Control Number: nb2016018908
- Nederlandse Thesaurus van Auteursnamen: 073950181
- Virtual International Authority File: 212361176
|
nlwiki/5941030
|
nlwiki
| 5,941,030
|
Johan Arthur Kool
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Arthur_Kool
|
2025-03-19T08:57:39Z
|
nl
|
Q133311120
| 78,106
|
{{Infobox architect
| naam = Johan Arthur Kool
| afbeelding = Johan Arthur Kool (1816-1873), GAM 8551.jpg
| onderschrift =
| volledigenaam =
| nationaliteit = {{NL}}
| geboortedatum = [[3 maart]] [[1816]]
| geboorteplaats = [[Gdańsk|Danzig]]
| gedoopt =
| overlijdensdatum = [[4 juni]] [[1873]]
| overlijdensplaats = [[Den Haag]]
| beroep = [[militair]], [[civiel ingenieur]], [[architect]]
| jaren-actief =
| website = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| RKD = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| praktijk =
| belangrijke_gebouwen = [[Station Valkenburg]], [[Spoorbrug Maastricht]], [[Spoorbrug Venlo]], [[Moerdijkspoorbrug]]
| belangrijke_projecten =
| stijl =
| prijzen =
| portaal2 =
}}
'''Johan Arthur Kool''' ([[Gdańsk|Danzig]], [[3 maart]] [[1816]] – [[Den Haag]], [[4 juni]] [[1873]]) was een [[Nederland]]s genieofficier en [[civiel ingenieur]] bij onder andere [[Staatsspoorwegen]] en [[Rijkswaterstaat]]. Als spoorwegingenieur en architect was hij verantwoordelijk voor de bouw van diverse spoorbruggen, spoorviaducten en spoorwegstations. Bij zijn ontwerpen toonde hij, voor zover dat bij [[utiliteitsbouw]] mogelijk was, een voorkeur voor de neo[[tudorstijl]]. Van de weinige bewaard gebleven bouwwerken van zijn hand is het [[Station Valkenburg|station van Valkenburg]] wellicht het bekendst.
== Levensloop ==
Johan Arthur Kool werd geboren in het [[Koninkrijk Pruisen|Pruisische]] Danzig (nu: Gdańsk in [[Polen]]) als zoon van de Nederlandse genieofficier [[Aart Kool]] (1787–1862) en de Duitse Maria Amalia Schlander (1796–1874).<ref name="genealogieonline">[https://www.genealogieonline.nl/stamboom-driessen/I104736.php 'Stamboom Driessen » Aart Kool (1787–1862)'], op ''genealogieonline.nl'', geraadpleegd op 23 februari 2024. [https://web.archive.org/web/20240223235217/https://www.genealogieonline.nl/stamboom-driessen/I104736.php Gearchiveerd] op 23 februari 2024.</ref> Zijn vader was tijdens de [[Franse revolutionaire en napoleontische oorlogen|napoleontische oorlogen]] aanvankelijk in Franse dienst (Nederland behoorde in die tijd bij het [[Eerste Franse Keizerrijk]]), maar na de [[veldtocht van Napoleon naar Rusland]] stapte hij over naar de geallieerden. In Danzig werkte hij aan de militaire versterking van de stad en ontmoette hij zijn toekomstige vrouw, met wie hij in 1814 trouwde en met wie hij twee jaar later zijn enige kind kreeg.
De jonge Johan Arthur Kool groeide op in het toen via een [[personele unie]] met [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden|Nederland]] verbonden [[Luxemburg (stad)|Luxemburg]], waar zijn vader van 1817 tot 1829 gedetacheerd was. Vermoedelijk sprak hij, naast het Nederlands, vloeiend Duits en Frans, wat hem later bij zijn werkzaamheden in Duitsland en België zeker te pas zal zijn gekomen. Eind 1830 schreef hij zich in als [[Cadet (militair)|cadet]] bij de [[Koninklijke Militaire Academie]] (KMA) in Breda, maar in verband met de [[Belgische Revolutie]] waren de lessen daar gesuspendeerd. Als cadet ging hij enige tijd in de leer op het bureau van zijn vader in de vesting [[Bergen op Zoom]], waar deze als eerstaanwezend ingenieur de taak had de vestingwerken te versterken. Vanaf 1832 vervolgde Kool zijn opleiding aan het [[Koninklijk Instituut voor de Marine|Instituut der Marine]] in [[Medemblik (stad)|Medemblik]], waar de [[Genie (strijdmachtonderdeel)|genie]]opleiding van de KMA toen tijdelijk was ondergebracht.<ref name="Ramaer">Ramaer (1912), pp. 707-710.</ref>
Net als zijn vader maakte hij carrière als ingenieur bij de genie. Na voltooiing van zijn opleiding in 1836, voegde hij zich bij het garnizoen in [[Breda]]. In 1839 werd hij overgeplaatst naar [[Maastricht]], waar zijn vader hem twee jaar later zou volgen als eerst aanwezend ingenieur. In 1843 werd hij bevorderd tot [[eerste luitenant]], maar al snel bleek dat zijn interesse toch meer elders lag, namelijk bij het zich in deze tijd snel ontwikkelende spoorwegwezen.<ref name="Ramaer"/>
{{Afbeelding combi | align=left | width=220px | kop = | afb1 =Station Maastricht, 1853 (1).jpg | caption1 =Ontwerptekening [[Station Maastricht]], gesigneerd door J.A. Kool | afb2 =Valkenburg, ontwerp stationsgebouw (J A Kool, 1852).jpg | caption2 =Ontwerptekening [[Station Valkenburg]], gesigneerd door J.A. Kool}}
Vanaf 1845 was Kool als militair "op verlof" (vrijgesteld van militaire taken), omdat hij toen al als ingenieur verbonden was aan de [[Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij]]. In die hoedanigheid ontwierp hij onder andere het eerste [[Station Maastricht|station van Maastricht]]{{refn|group=noot|Het station en de bijgebouwen in Maastricht werden in 1853 opgetrokken in stijl- en regelwerk, zodat ze bij een dreigende belegering snel afgebroken konden worden (Maastricht was nog tot 1867 vestingstad). Het station bestond slechts drie jaar, omdat het verkeerd gepositioneerd was ten opzichte van de nieuwe [[Spoorlijn 20 Hasselt - Maastricht|spoorlijn naar Hasselt]]. Het werd gedemonteerd en iets verderop weer opgebouwd in een iets andere vorm, waarschijnlijk ook weer naar ontwerp van Kool. Na het gereedkomen van het huidige stationsgebouw in 1912 werden de oudere gebouwen afgebroken. Een vermoedelijk door Kool ontworpen rijtuigenloods aan de [[Sint Antoniuslaan (Maastricht)|Sint Antoniuslaan]] werd pas in 1982 gesloopt.<ref>Jenniskens (1985), pp. 7-8, 21-31, 45-59.</ref>}} en het nog bestaande [[Station Valkenburg|station van Valkenburg]]. Mogelijk was hij ook betrokken bij de bouw van het [[Station Aachen Templerbend|station Templerbend]] in [[Aken (stad)|Aken]].{{refn|group=noot|Kool was in principe verantwoordelijk voor de aanleg van de spoorweg op Nederlands grondgebied. In Pruisen had hij eigenlijk niet de bevoegdheid om bouwwerken uit te voeren zonder de desbetreffende examens in dat land te hebben afgelegd. Zijn bemoeienis met het gedeelte in Pruisen hadden dus geen officieel karakter.<ref name="Ramaer"/> Het in 1911 gesloopte station Templerbend was gebouwd in dezelfde stijl als het station van Valkenburg en de spoorbrug in Maastricht.}} De opening van de nieuwe [[spoorlijn Aken - Maastricht]] vond plaats in oktober 1853 en op 1 november van dat jaar trad Kool opnieuw in actieve dienst als officier der genie in Maastricht, maar niet voor lang. Omdat de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij inmiddels besloten had de spoorweg in westelijke richting, over de Maas, door te trekken naar het Belgische [[Hasselt (België)|Hasselt]], vroeg Kool om ontslag uit militaire dienst, hetgeen hem op 18 augustus 1854 op eervolle wijze werd verleend.<ref name="Ramaer"/>
{{Afbeelding combi | align=right | width=265px | kop = | afb1 =Maastricht, Maas, Spoorbrug, Nieuwe Bossche Fronten, ca1865 (cropped) (cropped).jpg | caption1 =[[Spoorbrug Maastricht]] (J. Brabant, ca. 1860) | afb2 =Maastricht, oude spoorbrug (1).jpg | caption2 =Idem, detail (getekend door Kool?)}}
Van 1854 tot 1856 was hij als hoofdingenieur in dienst bij de Aken-Maastrichtsche Spoorweg-Maatschappij en droeg hij de verantwoordelijkheid voor de aanleg van de [[Spoorlijn 20 Hasselt - Maastricht|spoorlijn Hasselt - Maastricht]]. In deze periode ontwierp hij onder meer de [[Spoorbrug Maastricht|spoorbrug over de Maas te Maastricht]], waarvan de werkzaamheden werden uitgevoerd onder leiding van de latere minister [[Grégoire van den Bergh]].<ref>Ubachs/Evers (2005), pp. 498-499: 'spoorbrug'.</ref> De brug was een van de eerste spoorbruggen over een grote Nederlandse rivier; Kool was tevens de eerste Nederlandse ingenieur, die een brug van gewalst ijzer ontwierp. Bij het ontwerp en de uitvoering werkte hij nauw samen met de Belgische staalproducent [[John Cockerill (bedrijf)|John Cockerill]]. De aanleg van de spoorweg op vrij vlak terrein leverde verder geen grote problemen op en op 1 oktober 1856 vond de opening plaats.<ref name="Ramaer"/>{{refn|group=noot|Over de jaren 1856-1860 zijn geen gegevens bekend met betrekking tot Kools werkzaamheden. Op 20 november 1856 overleed zijn vrouw op 37-jarige leeftijd. Kool bleef achter met vier kinderen in de leeftijd van 11 tot 15 jaar. Mogelijk nam hij enige jaren de tijd om bij zijn gezin te zijn.}}
Nadat de Nederlandse regering in 1860 had besloten de aanleg van spoorwegen voortvarender ter hand te nemen, werd Kool met ingang van 1 oktober van dat jaar benoemd tot eerstaanwezend ingenieur voor de [[spoorlijn Maastricht - Venlo]], met als standplaats Maastricht. Bij de aanleg van deze spoorweg had men te kampen met aardverschuivingen in de oostelijke helling van het Maasdal bij [[Elsloo (Limburg)|Elsloo]], veroorzaakt door ondergrondse waterlopen. Het belangrijkste [[Kunstwerk (bouwkundig)|kunstwerk]] dat gerealiseerd moest worden was de tweedelige spoorbrug over de Maas in [[Venlo (stad)|Venlo]], waarvoor Kool samen met [[Nicolaas Hendrik Nierstrasz]] het ontwerp maakte. In 1863 werd Kool bevorderd tot ingenieur in algemene dienst bij de aanleg van de staatsspoorwegen, als opvolger van [[Johannes Gerardus Wybo Fijnje van Salverda|J.G.W. Fijnje van Salverda]]. Hij kreeg als standplaats Den Haag en werd belast met de algemene leiding over de "zuiderlijnen", de spoorlijnen in aanleg in Zuid-Nederland. In 1867 werd hij bevorderd tot hoofdingenieur bij de [[Staatsspoorwegen]]. Nog in hetzelfde jaar bevorderde minister van Binnenlandse Zaken [[Jan Heemskerk Azn.]] hem tot algemeen hoofdingenieur bij [[Rijkswaterstaat]].<ref name="Ramaer"/>
[[Bestand:Spoorwegbrug Moerdijk 1872.gif|thumb|Tekening van de fundering van de [[Moerdijkspoorbrug]], mogelijk door Kool]]
Het meest omvangrijke en gecompliceerde project in deze periode was de bouw van een brug over het [[Hollandsch Diep]] bij [[Moerdijk (plaats)|Moerdijk]], de (eerste) [[Moerdijkspoorbrug]]. Vanaf begin 1866 zat Kool, samen met [[Jan Abel Adriaan Waldorp|Waldorp]], [[Grégoire van den Bergh|Van den Bergh]] en [[Nicolaas Theodorus Michaëlis|Michaëlis]], in een door minister [[Johan Rudolph Thorbecke|Thorbecke]] ingestelde commissie die de bouw van de brug moest voorbereiden. Van den Bergh had het dagelijks toezicht bij de bouw. Kool was onder andere verantwoordelijk voor de fundering van de brugpijlers. Omdat de onderliggende vaste zandlagen te diep lagen voor gewone [[Heipaal|heipalen]], werd [[Pneumatiek|pneumatisch]] funderen toegepast, een van de eerste keren in Nederland. Vanaf 1872 had Kool tevens de leiding over de aanleg van de "noorderlijnen", die toen hun voltooiing naderden; de voornaamste nog te verrichten werkzaamheden betroffen de spoorweg door het IJ in [[Amsterdam]].<ref name="Ramaer"/>
Kool was ook korte tijd actief in [[Nederlands-Indië]]. In opdracht van minister [[Engelbertus de Waal|De Waal]] van Koloniën stelde hij in 1869, samen met de Delftse hoogleraar prof. [[Nicolaas Hubert Henket|N.H. Henket]], een onderzoek in naar de uit economisch oogpunt optimale spoorbreedte in bergachtige streken op [[Java (eiland)|Java]]. In 1870 schreef hij in opdracht van diezelfde minister een rapport over een transport-[[kabelbaan]] (''wire-tramway''), die hij samen met P.J. Siedenburg, ingenieur van Rijkswaterstaat in Nederlands-Indië, in het Engelse [[Brighton]] had onderzocht. Eveneens in 1870 werd hij gekozen tot bestuurslid van het [[Koninklijk Instituut van Ingenieurs]]. Hij bleef dit tot zijn overlijden.<ref name="Ramaer"/>
Kool had een hoogstaand gevoel van plichtsbesef en vorderde ook strenge plichtsbetrachting van zijn ondergeschikten. Daarnaast was hij ook iemand van zeldzame vriendelijkheid en hulpvaardigheid, zoals gememoreerd in een levensbeschrijving van zijn voormalige assistent J.H. Nivel.<ref>{{Aut|[[Jacobus Leonardus Cluijsenaer|J.L. Cluijsenaer]]}}, 'Ter Gedachtenis. J.H. Nivel', in: ''[[De Ingenieur]]'', 3 augustus 1895 ([https://resolver.kb.nl/resolve?urn=dts:2656032:mpeg21:0001 online tekst] op ''resolver.kb.nl'').</ref> Hij was tevens een groot liefhebber van muziek. Hij speelde piano en componeerde pianomuziek en liederen.<ref name="Ramaer"/>
Kool overleed in 1873 op 57-jarige leeftijd in Den Haag, na een ziekbed van een jaar.<ref name="Ramaer"/>
== Huwelijk en nakomelingen ==
Johan Arthur Kool trouwde in 1840 met de uit Breda afkomstige Cornelia Johanna van der Hoeven (1819–1856) met wie hij vier kinderen kreeg, drie zonen en een dochter, allen geboren te Maastricht. In 1850 woonde het gezin op de [[Markt (Maastricht)|Markt]].<ref>[https://preserve3.archieven.nl/proxy/fonc-rhcl/20.096A/6/RHCL_20.096A_6_00085.jpg Bevolkingsregister Maastricht 1850-1860, HCL Maastricht, 20.096A] op ''preserve3.archieven.nl'', geraadpleegd 18 maart 2025.</ref> Zijn vrouw overleed op 37-jarige leeftijd te Maastricht en is daar begraven op de [[Algemene Begraafplaats Tongerseweg]].<ref>[https://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?command=showgraf&bgp=1381&grafid=811181&view=Zerkenlijst&page=43 Graf id-nr. 811181] op ''online-begraafplaatsen.nl'', geraadpleegd 17 maart 2025.</ref>
* De oudste zoon, [[Arthur Kool]] (1841–1914), bereikte de hoge militaire rang van luitenant-generaal, werd eerste commandant van het Veldleger, chef van de [[Generale Staf]] en korte tijd [[Ministerie van Oorlog|minister van Oorlog]].<ref>{{aut|W.E. van Dam van Isselt}}, [https://www.militairespectator.nl/sites/default/files/bestanden/uitgaven/1931/1931-0121-01-0023.PDF 'Luitenant-Generaal F. DE BAS'], In Memoriam in: ''[[Militaire Spectator|De Militaire Spectator]]''. [https://web.archive.org/web/20240225012429/https://www.militairespectator.nl/sites/default/files/bestanden/uitgaven/1931/1931-0121-01-0023.PDF Gearchiveerd] op 25 februari 2024.</ref>
* Een andere zoon, Pieter Cornelis Kool (1842–1920), eveneens luitenant-generaal b.d., publiceerde in 1912, honderd jaar na dato, de herinneringen van zijn grootvader [[Aart Kool]] aan de veldtocht van Napoleon in Rusland, in feuilletonvorm in de ''[[Nieuwe Rotterdamsche Courant]]''.<ref>{{aut|A. Kool / P.C. Kool (red.)}}, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010032071:mpeg21:p005 'Feuilleton. De Russische veldtocht van 1812'], in: ''[[Nieuwe Rotterdamsche Courant]]''. Rotterdam, 5, 6, 7, 8, 9 en 11 maart 1912. Geraadpleegd op Delpher op 29-02-2024.</ref> Nog in hetzelfde jaar werden ze in boekvorm uitgegeven bij [[Nijgh & Van Ditmar]] onder de titel ''De Russische veldtocht van 1812, verhaald door een ooggetuige, wijlen den kolonel der Genie A. Kool''.
== Nalatenschap ==
=== Bibliografie ===
* 1858: 'Beschrijving van de ijzeren traliebrug over de Maas bij Maastricht', verschenen in: ''Verhandelingen van het [[Koninklijk Instituut van Ingenieurs]]'', ook in het Frans uitgegeven ([https://play.google.com/books/reader?id=VY8Sw_eIwSsC&pg=GBS.PP6&hl=en online tekst])
* 1870 [met [[Nicolaas Hubert Henket|N.H. Henket]]<nowiki>]</nowiki>: ''Onderzoek in hoeverre de smalle spoorwijdte van 1.00 à 1.10 meter voor de behoeften van het vervoer op Java toe te passen en uit een economisch oogpunt aan te bevelen zoude zijn''. Nijgh & Van Ditmar, Rotterdam ([https://play.google.com/books/reader?id=5r-KfGpkgFsC&pg=GBS.PP4&hl=en online tekst])
* 1871 [met P.J. Siedenburg]: ''De transportkabel: Rapport over een nieuw middel van vervoer, opgemaakt naar aanleiding van het in April 1870 op last van Zijne Excellentie den Minister van Kolonien gedaan onderzoek naar de proeflijn bij Brighton''. Nijgh & Van Ditmar, Rotterdam ([https://play.google.com/books/reader?id=NmptVch_kw0C&pg=GBS.PP12&hl=en online tekst])
=== Bouwwerken ===
* 1853: eerste [[Station Maastricht]] (met bijgebouwen), gesloopt
* 1853 [mogelijk met Jac. Enschedé]: [[Station Valkenburg]], het oudste nog bestaande station van nederland, een [[rijksmonument]]<ref>Broekhuizen (2015), pp. 15-17.</ref>
* 1854-1856 [met [[Grégoire van den Bergh|G. van den Bergh]]]: eerste [[Spoorbrug Maastricht]], grotendeels verwoest in 1944, herbouwd in moderne stijl, [[gemeentelijk monument]]
* 1856: spoorviaduct Brusselseweg, Maastricht, deels vernieuwd, rijksmonument
* 1862-1865 [met [[Nicolaas Hendrik Nierstrasz|N.H. Nierstrasz]]]: [[Oude Maasbrug Venlo|oude Spoorbrug Venlo]], verwoest in 1940 en 1945, herbouwd in moderne stijl
* 1872 [met anderen]: eerste [[Moerdijkspoorbrug]], verwoest in 1944, herbouwd in moderne stijl
==== Toeschrijvingen ====
Van de volgende twee bouwwerken is Kools auteurschap niet aangetoond, maar kan zijn betrokkenheid worden vermoed op grond van stilistische kenmerken en vergelijkbare projecten van zijn hand in de omgeving.
* 1853-1858: [[Station Aachen Templerbend]] in [[Aken (stad)|Aken]] (onzeker; zie noot 2), gesloopt in 1911
* ca. 1855: verbouwing [[Huis Verves]] in [[Vaals (plaats)|Vaals]] (onzeker), rijksmonument
;Afbeeldingen bewaard gebleven bouwwerken
<gallery widths="180" heights="130">
2015-Valkenburg, station 03.jpg|Station Valkenburg
Maastricht - Viaduct spoorlijn naar Hasselt over de Brusselseweg (28 augustus 2017) (cropped).jpg|Spoorviaduct Maastricht
2018-Maastricht, Spoorbrugsculptuur 1a (cropped).jpg|Restant spoorbrug Maastricht
2023 Vaals, Von Clermontplein (05a) (cropped).jpg|Detail Huis Verves (onzeker)
</gallery>
;Afbeeldingen (grotendeels) verdwenen bouwwerken
<gallery widths="180" heights="130">
Maastricht, aanlanding spoorbrug, GAM 10864.jpg|Aanlanding spoorbrug Maastricht
Ansichkaart Maasbrug Venlo, c. 1900 (cropped).jpg|Spoorbrug Venlo
Spoorbrug over het Hollands Diep nabij Moerdijk.jpg|Moerdijkspoorbrug
Zum Weißen Weg - Hinweisschild Nizzaallee Lousberg-Park, Bahnhof Templerbend 03 (cropped).jpg|Station Templerbend (onzeker)
</gallery>
{{Appendix||2=
== Bronvermelding en voetnoten ==
* {{Aut|Broekhuizen, Dolf, i.s.m. Wijnand Galema & Maarten Raaijmakers}}, 'Station Valkenburg. Onderdeel van De Collectie', in: ''Spoorbeeld'', 18 mei 2015. NS Stations, ProRail, Bureau Spoorbouwmeester ([https://www.spoorbeeld.nl/sites/default/files/2022-11/Waardestelling%20station%20Valkenburg.pdf online tekst] op ''spoorbeeld.nl'')
* {{aut|Jenniskens, A.H.}} (1985): ''Het spoor. Honderdvijftig jaar spoorweggeschiedenis Maastricht''. Stichting Historische Reeks Maastricht, Maastricht. {{ISBN|90 70356 26 0}}
* {{Aut|[[Johan Christoffel Ramaer|Ramaer, Johan Christoffel]]}}, 'Kool, Johan Arthur', in: {{Aut|[[Philipp Christiaan Molhuysen|P.C. Molhuysen]] en [[Petrus Johannes Blok|P.J. Blok]] (red.)}} (1912): ''[[Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek]]'', deel II, pp. 707-710. [[A.W. Sijthoff's Uitgeversmaatschappij|A.W. Sijthoff]], Leiden ([http://www.inghist.nl/retroboeken/nnbw?source=2&page_number=707 online tekst] op ''resources.huygens.knaw.nl'')
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}
----
{{References|group=noot|1}}
----
{{References|2}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Kool, Johan Arthur}}
[[Categorie:19e-eeuws militair]]
[[Categorie:Nederlands spoorwegingenieur]]
[[Categorie:Nederlands architect]]
| 69,054,423
|
[{"title": "Persoonsinformatie", "data": {"Nationaliteit": "Nederland", "Geboortedatum": "3 maart 1816", "Geboorteplaats": "Danzig", "Overlijdensdatum": "4 juni 1873", "Overlijdensplaats": "Den Haag", "Beroep": "militair, civiel ingenieur, architect"}}, {"title": "Werken", "data": {"Belangrijke gebouwen": "Station Valkenburg, Spoorbrug Maastricht, Spoorbrug Venlo, Moerdijkspoorbrug", "Portaal": "Civiele techniek en bouwkunde"}}]
| false
|
# Shine Up
"Shine Up" is een nummer van de Brits-Nederlandse zang- en dansgroep Doris D & The Pins. Het verscheen op hun debuutalbum Doris D and the Pins uit 1981. In november 1980 werd het uitgebracht als de eerste single van de groep.
## Achtergrond
"Shine Up" is geschreven door Hans van Hemert en Piet Souer onder het pseudoniem Janschen & Janschens en is geproduceerd door Souer. Zangeres Debbie Jenner is het enige groepslid dat op het nummer te horen is. Souer richtte de groep pas op nadat de rest van het nummer al klaar was, waardoor Jenner, alias Doris D, alleen nog maar de leadzang voor zich hoefde te nemen. Het achtergrondkoor is door onder meer Trudy van den Berg (bekend van Saskia & Serge) ingezongen.
"Shine Up" is de eerste single van Doris D & The Pins en werd direct een succes. In Nederland werd het een nummer 1-hit in de Top 40, terwijl in de Nationale Hitparade de tweede plaats werd bereikt. In Vlaanderen behaalde het de hoogste positie in een voorloper van de Ultratop 50. Duitsland was het enige niet-Nederlandstalige land waar de single de hitlijsten bereikte, met een vijftiende plaats als hoogste notering.
## Hitnoteringen
### Nederlandse Top 40
| Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 | Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981 |
| Week | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| Nummer | 37 | 36 | 25 | 19 | 11 | 5 | 1 | 1 | 2 | 2 | 6 | 8 | 18 | 29 | uit |
### Nationale Hitparade
| Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 | Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981 |
| Week | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | |
| -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- | -------------------------------------- |
| Nummer | 41 | 45 | 44 | 46 | 47 | 34 | 17 | 14 | 16 | 4 | 2 | 2 | 2 | 5 | 10 | 13 | 42 | 42 | uit |
|
nlwiki/5941262
|
nlwiki
| 5,941,262
|
Shine Up
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Shine_Up
|
2025-03-19T19:35:01Z
|
nl
| 25,328
|
{{Infobox single
| Titel = "Shine Up"
| Artiest = [[Doris D & The Pins]]
| van Album = [[Doris D and the Pins (album)|Doris D and the Pins]]
| B-kant = "Just Me and You"<ref name="dutchcharts">[https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Doris+D+And+The+Pins&titel=Shine+Up&cat=s Doris D and the Pins - Shine Up - dutchcharts.nl]</ref>
| Releasedatum = november 1980<ref name="dutchcharts"/>
| Opname =
| Genre = [[disco (muziekgenre)|disco]]
| Duur = 3:07 (singleversie)<br>4:57 (albumversie)<ref name="dutchcharts"/>
| Label = [[Papagayo]], [[Utopia Records|Utopia]]<ref name="dutchcharts"/>
| Schrijver = [[Hans van Hemert|Janschen]] & [[Piet Souer|Janschens]]<ref name="dutchcharts"/>
| Producer = [[Piet Souer]]<ref name="dutchcharts"/>
| Hitlijsten =
* 1 <small>([[Nederlandse Top 40]], [[Ultratop 50 Singles (Vlaanderen)|België (Vlaanderen)]])</small>
* 2 <small>([[Nationale Hitparade]])</small>
* 15 <small>(Duitsland)</small>
| Vorige =
| Huidige = 1980<br>"'''Shine Up'''"
| Volgende = 1981<br>"[[Dance On]]"
| Misc =
| van Album1 = [[Doris D and the Pins (album)|Doris D and the Pins]]
| Vorig albumnummer1 = 4<br>"The Marvellous Marionettes"
| Dit albumnummer1 = 5<br>"'''Shine Up'''"
| Volgend albumnummer1 = 6<br>"On the Way to Paris"
}}
"'''Shine Up'''" is een nummer van de [[Engeland|Brits]]-[[Nederland]]se zang- en dansgroep [[Doris D & The Pins]]. Het verscheen op hun debuutalbum ''[[Doris D and the Pins (album)|Doris D and the Pins]]'' uit 1981. In november 1980 werd het uitgebracht als de eerste single van de groep.
==Achtergrond==
"Shine Up" is geschreven door [[Hans van Hemert]] en [[Piet Souer]] onder het pseudoniem Janschen & Janschens en is geproduceerd door Souer.<ref name="dutchcharts"/> Zangeres [[Debbie Jenner]] is het enige groepslid dat op het nummer te horen is. Souer richtte de groep pas op nadat de rest van het nummer al klaar was, waardoor Jenner, alias Doris D, alleen nog maar de leadzang voor zich hoefde te nemen. Het achtergrondkoor is door onder meer [[Trudy van den Berg]] (bekend van [[Saskia & Serge]]) ingezongen.<ref>[https://www.nporadio2.nl/nieuws/muziek/1c413bf4-fb69-47d5-a6a9-301ec40cc62a/vandaag-in-1981-doris-d-the-pins-voert-top-40-aan-met-shine-up Vandaag in 1981: Doris D & The Pins voert Top 40 aan met Shine Up | NPO Radio 2]</ref>
"Shine Up" is de eerste single van Doris D & The Pins en werd direct een succes. In Nederland werd het een nummer 1-hit in de [[Nederlandse Top 40|Top 40]]<ref>[https://www.top40.nl/doris-d-and-the-pins/doris-d-and-the-pins-shine-up-11525 Doris D and the Pins - Shine Up | Top 40]</ref>, terwijl in de [[Nationale Hitparade]] de tweede plaats werd bereikt.<ref name="dutchcharts"/> In Vlaanderen behaalde het de hoogste positie in een voorloper van de [[Ultratop 50 Singles (Vlaanderen)|Ultratop 50]].<ref>[https://www.ultratop.be/nl///song/3c29/Doris-D-And-The-Pins-Shine-Up Doris D and the Pins - Shine Up - ultratop.be]</ref> Duitsland was het enige niet-Nederlandstalige land waar de single de hitlijsten bereikte, met een vijftiende plaats als hoogste notering.<ref>[https://germancharts.de/showitem.asp?interpret=Doris+D+And+The+Pins&titel=Shine+Up&cat=s germancharts.de - Doris D and the Pins - Shine Up]</ref>
==Hitnoteringen==
===[[Nederlandse Top 40]]===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!colspan="16"|''Hitnotering: 20-12-1980 t/m 28-03-1981''
|-
!Week
!1||2||3||4||5||6||7||8||9||10||11||12||13||14||
|-
!Nummer
|37
|36
|25
|19
|11
|5
|'''1'''
|'''1'''
|2
|2
|6
|8
|18
|29
|uit
|}
===[[Nationale Hitparade]]===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!colspan="20"|''Hitnotering: 06-12-1980 t/m 11-04-1981''
|-
!Week
!1||2||3||4||5||6||7||8||9||10||11||12||13||14||15||16||17||18||
|-
!Nummer
|41
|45
|44
|46
|47
|34
|17
|14
|16
|4
|'''2'''
|'''2'''
|'''2'''
|5
|10
|13
|42
|42
|uit
|}
{{appendix}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van nummer 1-hits in de Nederlandse Top 40 in 1981|Nummer 1-hit in de Nederlandse Top 40]]<br>'''7 februari 1981 - 20 februari 1981'''<br>2 weken
| vorige = ''[[Lola (nummer)|Lola (live)]]'' door [[The Kinks]]
| volgende = ''[[Stars on 45 (single)|Stars on 45]]'' door [[Stars on 45]]
}}
{{EindOpvolging}}
[[Categorie:Single uit 1980]]
| 69,057,498
|
[{"title": "\"Shine Up\"", "data": {"B-kant(en)": "\"Just Me and You\"", "Uitgebracht": "november 1980", "Genre": "disco", "Duur": "3:07 (singleversie) \u00b7 4:57 (albumversie)", "Label": "Papagayo, Utopia", "Schrijver(s)": "Janschen & Janschens", "Producent(en)": "Piet Souer"}}, {"title": "Hoogste positie(s) in de hitlijsten", "data": {"Hoogste positie(s) in de hitlijsten": "- 1 (Nederlandse Top 40, Belgi\u00eb (Vlaanderen)) - 2 (Nationale Hitparade) - 15 (Duitsland)"}}, {"title": "Volgorde op Doris D and the Pins", "data": {"4 \u00b7 \"The Marvellous Marionettes\"": "5 \u00b7 \"Shine Up\" \u00b7 6 \u00b7 \"On the Way to Paris\"", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
|
# Smart Money (1931)
Smart Money is een Amerikaanse pre-Code dramafilm uit 1931 onder regie van Alfred E. Green met in de hoofdrollen Edward G. Robinson en James Cagney. De bijrollen worden gespeeld door Evalyn Knapp, Margaret Livingston en Boris Karloff die een prominente rol in de film heeft, hoewel hij niet in de aftiteling vermeld wordt.
## Verhaal
Nick Venizelos is een gokker met een zwak voor blondines. Samen met zijn handlanger Jack klimt hij op tot de koning van het illegale gokcircuit. Op een dag redt hij het leven van Irene, een jongedame die zelfmoord wou plegen. Zij blijkt echter gechanteerd te worden door de openbare aanklager met de bedoeling om Nick in de val te lokken. Jack ontdekt het bedrog, maar Nick gelooft hem niet. Het plan van de openbare aanklager werkt en Nick wordt gearresteerd en veroordeeld tot tien jaar cel. Hij vergeeft Irene en wedt dat hij binnen de vijf jaar weer op vrije voeten zal zijn.
## Rolverdeling
| Acteur | Personage | Opmerkingen |
| ------------------- | ------------------------------ | ------------------ |
| Edward G. Robinson | Nick "The Barber" Venizelos | |
| James Cagney | Jack | |
| Evalyn Knapp | Irene Graham | |
| Ralf Harolde | Sleepy Sam | |
| Noel Francis | Marie | |
| Margaret Livingston | District Attorney's girlfriend | |
| Maurice Black | Greek Barber | |
| Billy House | Irontown Salesman-Gambler | |
| Paul Porcasi | Alexander Amenoppopolus | |
| Polly Walters | Lola | |
| Boris Karloff | Sport Williams | niet op aftiteling |
| Charles Lane | Hotel Clerk | niet op aftiteling |
| John Larkin | Snake Eyes | niet op aftiteling |
| Morgan Wallace | District Attorney Black | niet op aftiteling |
## Trivia
- Dit is de enige keer dat Robinson en Cagney samen in een film verschenen, ondanks dat ze beiden grote sterren waren die in de jaren 30 voornamelijk gangsters speelden in films van Warner Bros.
- Op de 4de Oscaruitreiking werd de film genomineerd de categorie beste verhaal.[2]
|
nlwiki/5941268
|
nlwiki
| 5,941,268
|
Smart Money (1931)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Smart_Money_(1931)
|
2025-03-19T19:53:48Z
|
nl
| 26,781
|
{{Infobox film
| titel = Smart Money
| afbeelding =
| onderschrift =
| tagline =
| alternatieve titel =
| regie = [[Alfred E. Green]]
| producer =
| prodmaatschappij = [[Warner Bros.]]
| schrijver = {{lzo|[[Kubec Glasmon]]|[[John Bright]]|[[Lucien Hubbard]]|[[Joseph Jackson (scenarioschrijver)|Joseph Jackson]]}}
| verhaal =
| voice-over =
| spelers = {{lzo|[[Edward G. Robinson]]|[[James Cagney]]|[[Evalyn Knapp]]|[[Margaret Livingston]]|[[Noel Francis]]|[[Boris Karloff]]}}
| muziek = [[Leo F. Forbstein]]
| montage = [[Jack Killifer]]
| cinematografie = [[Robert Kurrle]]
| distributeur = [[Warner Bros.]]
| première = [[11 juli]] [[1931]]
| genre = [[dramafilm|drama]]
| lengte = 81 minuten
| taal = [[Engels]]
| land = {{US}}
| budget =
| locatie =
| bezoekers =
| opbrengst =
| nominaties =
| prijzen =
| voorloper =
| vervolg =
| remake =
| imdb =
| moviemeter =
}}
'''Smart Money''' is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[pre-Code]] [[dramafilm]] uit [[Film in 1931|1931]] onder regie van [[Alfred E. Green]] met in de hoofdrollen [[Edward G. Robinson]] en [[James Cagney]].<ref>{{citeer boek |url=https://archive.org/details/completefilmsofj0000dick/page/54/mode/2up?view=theater |titel=The Complete Films of James Cagney |voornaam=Homer C. |achternaam=Dickens |uitgever=Carol Publishing Group |paginas=54–55 |toegang=registratie |isbn=0-8065-1152-4 |datum=1989 |taal=en}}</ref> De bijrollen worden gespeeld door [[Evalyn Knapp]], [[Margaret Livingston]] en [[Boris Karloff]] die een prominente rol in de film heeft, hoewel hij niet in de aftiteling vermeld wordt.
==Verhaal==
{{Leeswaarschuwing}}
Nick Venizelos is een gokker met een zwak voor blondines. Samen met zijn handlanger Jack klimt hij op tot de koning van het illegale gokcircuit. Op een dag redt hij het leven van Irene, een jongedame die zelfmoord wou plegen. Zij blijkt echter gechanteerd te worden door de openbare aanklager met de bedoeling om Nick in de val te lokken. Jack ontdekt het bedrog, maar Nick gelooft hem niet. Het plan van de openbare aanklager werkt en Nick wordt gearresteerd en veroordeeld tot tien jaar cel. Hij vergeeft Irene en wedt dat hij binnen de vijf jaar weer op vrije voeten zal zijn.
==Rolverdeling==
{{tabel cast|kolom3=Opmerkingen}}
|-
| {{SortNaam|Edward G.|Robinson}} || Nick "The Barber" Venizelos ||
|-
| {{SortNaam|James|Cagney}} || Jack ||
|-
| {{SortNaam|Evalyn|Knapp}} || Irene Graham ||
|-
| {{SortNaam|Ralf|Harolde}} || Sleepy Sam ||
|-
| {{SortNaam|Noel|Francis}} || Marie ||
|-
| {{SortNaam|Margaret|Livingston}} || District Attorney's girlfriend ||
|-
| {{SortNaam|Maurice|Black}} || Greek Barber ||
|-
| {{SortNaam|Billy|House}} || Irontown Salesman-Gambler ||
|-
| {{SortNaam|Paul|Porcasi}} || Alexander Amenoppopolus ||
|-
| {{SortNaam|Polly|Walters}} || Lola ||
|-
| {{SortNaam|Boris|Karloff}} || Sport Williams || niet op aftiteling
|-
| {{SortNaam|Charles|Lane}} || Hotel Clerk || niet op aftiteling
|-
| {{SortNaam|John|Larkin|John Larkin (acteur)}} || Snake Eyes || niet op aftiteling
|-
| {{SortNaam|Morgan|Wallace}} || District Attorney Black || niet op aftiteling
|}
== Trivia ==
* Dit is de enige keer dat Robinson en Cagney samen in een film verschenen, ondanks dat ze beiden grote sterren waren die in de jaren 30 voornamelijk gangsters speelden in films van [[Warner Bros.]]
* Op de [[4de Oscaruitreiking]] werd de film genomineerd de categorie [[Oscar voor beste verhaal|beste verhaal]].<ref>{{citeer web |url=http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1932 |titel=The 4th Academy Awards (1931) Nominees and Winners |website=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]] |taal=en}}</ref>
{{Appendix}}
[[Categorie:Amerikaanse film]]
[[Categorie:Dramafilm]]
[[Categorie:Film uit 1931]]
[[Categorie:Film van Warner Brothers]]
| 69,057,580
|
[{"title": "Smart Money", "data": {"Regie": "Alfred E. Green", "Scenario": "- Kubec Glasmon - John Bright - Lucien Hubbard - Joseph Jackson", "Hoofdrollen": "- Edward G. Robinson - James Cagney - Evalyn Knapp - Margaret Livingston - Noel Francis - Boris Karloff", "Muziek": "Leo F. Forbstein", "Montage": "Jack Killifer", "Cinema\u00adtografie": "Robert Kurrle", "Productie\u00adbedrijf": "Warner Bros.", "Distributie": "Warner Bros.", "Premi\u00e8re": "11 juli 1931", "Genre": "drama", "Speelduur": "81 minuten", "Taal": "Engels", "Land": "Verenigde Staten", "Portaal": "Film"}}]
| false
|
|
# Tetracyano-etheen
Tetracyanoetheen (TCNE), meer systematisch: dicyanobuteendinitril, is een organische verbinding met de formule {\displaystyle {\ce {C6N4}}}, of met meer nadruk op de structuur: {\displaystyle {\ce {(N#C)2C=C(C#N)2}}}. Het is een kleurloze, vaste stof, hoewel monsters van de stof meestal vuil wit zijn.
## Synthese
TCNE wordt gesynthetiseerd via bromering van propaandinitril in aanweziheid van KBr. Hierbij ontstaat een kaliumbromidecomplex dat vervolgens onder invloed van koper gedehalogeneerd wordt.
{\displaystyle \mathrm {4\ H_{2}C(CN)_{2}\ {\xrightarrow[{H_{2}O,\ \Delta }]{8\ Br_{2},\ KBr}}\ KBr+[Br_{2}C(CN)_{2}]_{4}} }
{\displaystyle \mathrm {KBr+[Br_{2}C(CN)_{2}]_{4}\ {\xrightarrow[{-KBr,\ CuBr_{2}}]{Cu,\ \Delta }}\ (CN)_{2}C=C(CN)_{2}} }
## Reacties
### Oxidatie
Oxidatie van TCNE met waterstofperoxide geeft het overeenkomstige epoxide.
{\displaystyle \mathrm {(CN)_{2}C=C(CN)_{2}\ {\xrightarrow[{-4\ bis\ 10\ ^{\circ }C}]{H_{2}O_{2},\ CH_{3}CN}}\ (CN)_{2}C{\frac {\diagup O\diagdown }{}}C(CN)_{2}} }
### Base
In aanwezigheid van een base reageert TCNE met propaandinitril. Hierbij ontstaan zouten met het pentacyanopropenide-anion:
{\displaystyle {\ce {C2(CN)4\ +\ CH2(CN)2\ \longrightarrow \ [(NC)2C{\underline {...}}C(CN){\underline {...}}C(CN)2]^{-}\ +\ CN^{-}\ +\ 2H^{+}}}}
De ontstane waterstof-ionen worden door de base opgenomen.
### Redoxreacties
TCNE is een electronenacceptor. Cyanogroepen hebben lage π* orbitalen, en de aanwezigheid van vier van die groepen, geconjugeerd met de centrale dubbele binding, leidt tot een elektrofiel alkeen. TCNE heeft een redoxpotentiaal van - 0,27 Volt (t.o.v. ferroceen).
{\displaystyle {\ce {C2(CN)4\ +\ e^{-}\ \longrightarrow \ [C2(CN)4]^{-}}}}
Het gemak waarmee TCNE elektronen accepteert heeft geleid tot een groot aantal charge transfer complexen en moleculeire stoffen met magnetische eigenschappen.
De lengte van de centrale koolstof-koolstof-binding in TCNE is 135 pm Bij reductie (het opnemen van een elektron) wordt de binding langer, 141–145 pm, afhankelijk van het tegenion.
## Veiligfheid
In vochtige lucht hydrolyseert TCNE waarbij waterstofcyanide. De stof dient in overeenstemming daarmee behandeld te worden.
|
nlwiki/5941037
|
nlwiki
| 5,941,037
|
Tetracyano-etheen
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tetracyano-etheen
|
2025-03-19T21:57:34Z
|
nl
|
Q413864
| 66,741
|
{{Infobox chemische stof
| Naam = Tetracyano-etheen
| afbeelding1 = Tcne.svg
| onderschrift1 = Structuurformule van tetracyano-etheen
| afbeeldingbreedte1 = 150<!-- bij niet invullen wordt de totale breedte van de infoboxkolom gebruikt, de eenheid px wordt door het sjabloon bijgeplaatst. -->
| afbeelding2 = TCNE3D.png
| onderschrift2 = Ruimtelijk model van tetracyano-etheen
| afbeeldingbreedte2 = 150<!-- zie afbeeldingbreedte1 -->
| afbeelding3 =
| onderschrift3 =
| afbeeldingbreedte3 = <!-- zie afbeeldingbreedte1 -->
| afbeelding4 =
| onderschrift4 =
| Formule = <chem>C6N4</chem>
| Molgewicht = | Molgewichttxt = | Molgewichtref =
| SMILES = N#CC(C#N)=C(C#N)C#N
| InChI =
| IUPAC = Dicyanobuteendinitril
| AndereNamen = Etheentetracarbonitril, TCNE
| CAS = 670-54-2
| EINECS =
| EG = 211-578-0<ref name="Merck" />
| VN =
| PubChem = 12635
| Wikidata = Q413864
| Beschrijving =
| Vergelijkbaar =
| AfbWaarsch = {{Pictogram GHS|T}} <!-- E, F, O, D, C, T, X, G en N niet meer dan 3 in één keer n sjabloon -->
| TekstWaarsch = Gevaar<ref name="Merck">{{ChemrefMerck| nummer = 808240 | naam = Tetracyanoethylene | datum = 19 maart 2025}}</ref>
| Rzinnen = {{H300}} - {{H312}} - {{H332}}<ref name="Merck" />
| EUHzinnen =
| Szinnen = {{P261}} - {{P264}} - {{P280}} - {{P301+P310}} - {{P302+P352+P312}} - {{P304+P340+P312}}
| Carcinogeen =
| Hygroscopisch =
| Omgang =
| Opslag =
| ADR =
| MAC =
| LethaalRat = | LethaalRattxt = | LethaalRatref =
| LethaalKonijn = | LethaalKonijntxt = | LethaalKonijnref =
| LethaalMuis = | LethaalMuistxt = | LethaalMuisref =
| LethaalKip = | LethaalKiptxt = | LethaalKipref =
| Aggregatie =
| Kleur =
| Dichtheid = 1,35 | Dichtheidtxt = | Dichtheidref =
| Smeltpunt = 199 | Smeltpunttxt = | Smeltpuntref =
| Kookpunt = | Kookpunttxt = | Kookpuntref =
| Sublimatiepunt = 130-140| Sublimatiepunttxt = | Sublimatiepuntref = (0,1 [[mmHg]])<ref name=Carboni>{{cite journal1 | journal=Org. Synth.|author = Carboni, R. A. | title = Tetracyanoethylene | volume = 39 | pages = 64 | year = 1959 | doi = 10.15227/orgsyn.039.0064}}</ref>
| Vlampunt = | Vlampunttxt = | Vlampuntref =
| Zelfontbranding = | Zelfontbrandingtxt = | Zelfontbrandingref =
| Dampdruk = | Dampdruktxt = | Dampdrukref =
| Warmtecapaciteit = | Warmtecapaciteittxt = | Warmtecapaciteitref =
| Brekingsindex =
| Oplosbaarheid = | Oplosbaarheidtxt = | Oplosbaarheidref =
| GoedOplIn =
| MatigOplIn =
| SlechtOplIn =
| OnoplIn =
| Dipoolmoment = | Dipoolmomenttxt = | Dipoolmomentref =
| LogPow =
| Viscositeit = | Viscositeittxt = | Viscositeitref =
| Kristalstructuur =
| fG0g = | fG0gtxt = | fG0gref =
| fG0l = | fG0ltxt = | fG0lref =
| fG0s = | fG0stxt = | fG0sref =
| fH0g = | fH0gtxt = | fH0gref =
| fH0l = | fH0ltxt = | fH0lref =
| fH0s = | fH0stxt = | fH0sref =
| S0g = | S0gtxt = | S0gref =
| S0l = | S0ltxt = | S0lref =
| S0s = | S0stxt = | S0sref =
| Cpm0 = | Cpm0txt = | Cpm0ref =
| Evenwicht =
| KlassiekeAnalyse =
| Spectra =
| NutrientType =
| Essentieel =
| Voorkomen =
| ADI =
| AdditiefType =
| E-nummer =
}}
'''Tetracyanoetheen''' ('''TCNE'''), meer systematisch: dicyanobuteendinitril, is een [[organische verbinding]] met de formule <chem>C6N4</chem>, of met meer nadruk op de structuur: <chem>(N#C)2C=C(C#N)2</chem>. Het is een kleurloze, vaste stof, hoewel monsters van de stof meestal vuil wit zijn.
== Synthese ==
TCNE wordt gesynthetiseerd via [[Halogenering|bromering]] van [[propaandinitril]] in aanweziheid van [[Kaliumbromide|KBr]]. Hierbij ontstaat een kaliumbromidecomplex dat vervolgens onder invloed van [[Koper (element)|koper]] gedehalogeneerd wordt.<ref name=Carboni />
::<math>\mathrm{4\ H_2C(CN)_2 \ \xrightarrow[H_2O,\ \Delta]{8\ Br_2,\ KBr}\ KBr + [Br_2C(CN)_2]_4}</math>
::<math>\mathrm{KBr + [Br_2C(CN)_2]_4\ \xrightarrow[-KBr,\ CuBr_2]{Cu,\ \Delta}\ (CN)_2C=C(CN)_2}</math>
== Reacties ==
=== Oxidatie ===
Oxidatie van TCNE met [[waterstofperoxide]] geeft het overeenkomstige [[epoxide]].<ref name=linn73>{{cite journal1 | journal=Org. Synth. | author = Linn, W. J. | title = Tetracyanoethylene Oxide | volume = 49 | pages = 103 | year =1969 | doi = 10.15227/orgsyn.049.0103}}</ref>
::<math>\mathrm{(CN)_2C=C(CN)_2\ \xrightarrow[-4\ bis\ 10\ ^{\circ}C]{H_2O_2,\ CH_3CN}\ (CN)_2C\frac{\diagup O\diagdown }{} C(CN)_2}</math>
=== Base ===
In aanwezigheid van een [[Base (scheikunde)|base]] reageert TCNE met [[propaandinitril]]. Hierbij ontstaan zouten met het pentacyanopropenide-anion:<ref>{{cite journal1 |first1= W. J.|last1=Middleton|first2=D. W.|last2=Wiley|doi=10.15227/orgsyn.041.0099|title=Tetramethylammonium 1,1,2,3,3-Pentacyanopropenide |journal=Org. Synth.|year=1961|volume=41|page=99}}</ref>
::<chem>C2(CN)4 \ + \ CH2(CN)2 \ \longrightarrow \ [(NC)2C \underline{...} C(CN) \underline{...} C(CN)2]^{-} \ + \ CN^{-} \ + \ 2 H^{+}</chem>
De ontstane waterstof-ionen worden door de base opgenomen.
=== Redoxreacties ===
TCNE is een electronenacceptor. Cyanogroepen hebben lage [[Pi-binding|π* orbitalen]], en de aanwezigheid van vier van die groepen, geconjugeerd met de centrale dubbele binding, leidt tot een [[elektrofiel]] [[alkeen]]. TCNE heeft een [[Elektrodepotentiaal|redoxpotentiaal]] van - 0,27 Volt (t.o.v. [[ferroceen]]).<ref name=Geiger>{{cite journal|first1=N. G.|last1= Connelly|first2= W. E.|last2= Geiger| title=Chemical Redox Agents for Organometallic Chemistry|journal=Chemical Reviews|year= 1996| volume= 96|issue=2| pages= 877–910| doi=10.1021/cr940053x| pmid=11848774}}</ref>
::<chem>C2(CN)4 \ + \ e^{-} \ \longrightarrow \ [C2(CN)4]^{-}</chem>
Het gemak waarmee TCNE elektronen accepteert heeft geleid tot een groot aantal [[charge transfer complex]]en<ref name=chittipeddi87>{{cite journal | last1=Chittipeddi | first1=Sailesh | last2=Cromack | first2=K. R. | last3=Miller | first3=Joel S. | last4=Epstein | first4=A. J. | title=Ferromagnetism in Molecular Decamethylferrocenium Tetracyanoethenide (DMeFc TCNE) | journal=Physical Review Letters | volume=58 | issue=25 | date=1987-06-22 | issn=0031-9007 | doi=10.1103/physrevlett.58.2695 | pages=2695–2698| pmid=10034821 | bibcode=1987PhRvL..58.2695C}}</ref> en moleculeire stoffen met magnetische eigenschappen.
De lengte van de centrale koolstof-koolstof-binding in TCNE is {{nowrap|1=135 pm}}<ref>{{cite journal1 |doi=10.1021/ja00804a010 |title=Valence electron distribution in cubic tetracyanoethylene by the combined use of x-ray and neutron diffraction |date=1973 |last1=Becker |first1=P. |last2=Coppens |first2=P. |last3=Ross |first3=F. K. |journal=Journal of the American Chemical Society |volume=95 |issue=23 |pages=7604–7609 }}</ref> Bij reductie (het opnemen van een elektron) wordt de binding langer, {{nowrap|1=141–145 pm,}} afhankelijk van het tegenion.<ref>{{cite journal1 |doi=10.1021/ic00050a032 |title=Structures of charge-perturbed or sterically overcrowded molecules. 16. The cesium tetracyanoethylenide radical salt |date=1992 |last1=Bock |first1=H. |last2=Ruppert |first2=K. |journal=Inorganic Chemistry |volume=31 |issue=24 |pages=5094–5099 }}</ref>
== Veiligfheid ==
In vochtige lucht hydrolyseert TCNE waarbij [[waterstofcyanide]]. De stof dient in overeenstemming daarmee behandeld te worden.<ref name = Carboni/>
{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia | taal = en | titel = Tetracyanoethylene | oldid = 1268420094 | datum = 20250318 }}
----
{{references}}
}}
[[Categorie:Alkeen]]
[[Categorie:Nitril]]
[[Categorie:Supergeleiding]]
| 69,058,040
|
[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": ["Structuurformule van tetracyano-etheen", "Ruimtelijk model van tetracyano-etheen"]}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "{\\displaystyle {\\ce {C6N4}}}", "IUPAC-naam": "Dicyanobuteendinitril", "Andere namen": "Etheentetracarbonitril, TCNE", "SMILES": "N#CC(C#N)=C(C#N)C#N", "CAS-nummer": "670-54-2", "PubChem": "12635", "Wikidata": "Q413864"}}, {"title": "Waarschuwingen en veiligheids\u00admaatregelen", "data": {"H-zinnen": "H300 - H312 - H332", "P-zinnen": "P261 - P264 - P280 - P301+P310 - P302+P352+P312 - P304+P340+P312", "EG-Index-nummer": "211-578-0"}}, {"title": "Fysische eigenschappen", "data": {"Dichtheid": "1,35 g/cm\u00b3", "Smeltpunt": "199 \u00b0C", "Sublimatiepunt": "130-140 \u00b0C (0,1 mmHg)"}}, {"title": "Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 \u00b0C, 1 bar).", "data": {"Portaal": "Scheikunde"}}]
| true
|
# Laia Aleixandri
Laia Aleixandri López (Santa Coloma de Gramenet, 25 augustus 2000) is een Spaans voetbalster die bij voorkeur als centrale verdediger speelt. Zij tekende in 2022 voor Manchester City. In 2019 debuteerde Aleixandri voor Spanje.
## Clubcarrière
Atlético Madrid haalde Aleixandri in 2017 weg bij FC Barcelona B. In 2022 tekende ze een driejarig contract bij Manchester City.
## Interlandcarrière
Op 17 mei 2019 scoorde Aleixandri bij haar debuut voor Spanje tegen Kameroen. In 2022 nam zij met Spanje deel aan Euro 2022.
|
nlwiki/5941297
|
nlwiki
| 5,941,297
|
Laia Aleixandri
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Laia_Aleixandri
|
2025-03-19T22:52:50Z
|
nl
|
Q58489967
| 19,641
|
{{Infobox voetballer
| spelernaam = Laia Aleixandri
| volledigenaam = Laia Aleixandri López
| bijnaam =
| afbeelding = Laia Aleixandri3.jpg
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift =
| geboortedatum = [[25 augustus]] [[2000]]
| geboortestad = [[Santa Coloma de Gramenet]]
| geboorteland = {{ES}}
| lengte = 170<ref name="transfermarkt">[https://www.soccerdonna.de/de/laia-aleixandri/profil/spieler_30421.html Spelersprofiel] op transfermarkt.de. Geraadpleegd op 19 maart 2025.</ref>
| been = Rechts<ref name="transfermarkt" />
| huidigeclub = {{EN-VLAG}} [[Manchester City WFC|Manchester City]]
| rugnummer = 4
| positie = [[Verdediger (voetbal)|Centrale verdediger]]
| verhuurdtot =
| contracttot =
| jeugdjaren = –2015
| jeugdteams = {{ES-VLAG}} [[FC Barcelona Femení|FC Barcelona]]
| seizoen = 2015–2017 <br /> 2017–2022 <br /> 2022
| club = {{ES-VLAG}} [[FC Barcelona Femení|FC Barcelona]] B <br /> {{ES-VLAG}} [[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]] <br /> {{EN-VLAG}} [[Manchester City WFC|Manchester City]]
| wedstr(goals) = <br /> 115 (8) <br /> 50 (1)
| interlandjaren = 2019–
| interlandteam = {{ESPfv}}
| interlandwedstrijden(goals) = 37 (2)
| trainersjaren =
| getraindeclubs =
| clubupdate = 19 maart 2025
| landupdate = 19 maart 2025
}}
'''Laia Aleixandri López''' ([[Santa Coloma de Gramenet]], [[25 augustus]] [[2000]]) is een [[Spanje|Spaans]] [[betaald voetbal|voetbalster]] die bij voorkeur als [[Verdediger (voetbal)|centrale verdediger]] speelt. Zij tekende in 2022 voor [[Manchester City WFC|Manchester City]].<ref>[https://int.soccerway.com/players/-/401030/ Profiel] op soccerway.com. Geraadpleegd op 19 maart 2025.</ref> In 2019 debuteerde Aleixandri voor [[Spaans voetbalelftal (vrouwen)|Spanje]].
== Clubcarrière ==
[[Atlético Madrid Femenino|Atlético Madrid]] haalde Aleixandri in 2017 weg bij [[FC Barcelona Femení|FC Barcelona]] B. In 2022 tekende ze een driejarig contract bij [[Manchester City WFC|Manchester City]].
== Interlandcarrière ==
Op 17 mei 2019 scoorde Aleixandri bij haar debuut voor [[Spaans voetbalelftal (vrouwen)|Spanje]] tegen Kameroen. In 2022 nam zij met Spanje deel aan Euro 2022.
== Referenties ==
{{references}}
{{DEFAULTSORT:Aleixandrii, Laia}}
[[Categorie:Spaans voetballer]]
| 69,058,201
|
[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Laia Aleixandri L\u00f3pez", "Geboortedatum": "25 augustus 2000", "Geboorteplaats": "Santa Coloma de Gramenet, Spanje", "Lengte": "170 cm", "Been": "Rechts", "Positie": "Centrale verdediger"}}, {"title": "Clubinformatie", "data": {"Huidige club": "Manchester City", "Rugnummer": "4"}}, {"title": "Jeugd", "data": {"\u20132015": "FC Barcelona"}}, {"title": "Senioren *", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)", "2015\u20132017 \u00b7 2017\u20132022 \u00b7 2022": "FC Barcelona B \u00b7 Atl\u00e9tico Madrid \u00b7 Manchester City \u00b7 \u00b7 115 (8) \u00b7 50 (1)"}}, {"title": "Interlands **", "data": {"2019\u2013": "Spanje \u00b7 37 (2)", "Interlands **": ["* Bijgewerkt op 19 maart 2025", "** Bijgewerkt op 19 maart 2025"], "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# Louisa Duykers
Louisa Duyckers (Antwerpen, 13 maart 1869 - 20 december 1952) was een Vlaams schrijfster die zich tot aan haar dood inzette voor de bevordering van de Vlaamse letterkunde en het onderwijs. Samen met haar schrijversvriendinnen Marie-Elisabeth Belpaire en Hilda Ram vormde ze de vrouwelijke kern van de Vlaamse Beweging. Duyckers publiceerde verschillende romans waarin het katholieke geloof en feminisme prominente thema’s zijn. Daarnaast schreef ze ook diverse essays en was ze redactielid van onder andere het Vlaamse tijdschrift Dietsche Warande en Belfort.
## Vriendschap met M.-E. Belpaire en de Vlaamse Beweging
Louisa Duyckers, afkomstig uit een burgerlijke familie, behaalde haar diploma regentes Engels aan de normaalschool in Luik. Toch begon ze pas met schrijven na haar ontmoeting met schrijfster Marie-Elisabeth Belpaire. De twee leerden elkaar kennen in 1896 via hun gedeelde vriendschap met de Antwerpse kunstschilder Jan Van Beers en zijn dochter Ida Van Beers. Belpaire was op haar beurt door schrijfster Hilda Ram geïntroduceerd in het katholieke landschap en de Vlaamse Beweging. Het trio zou tot aan Rams overlijden in 1901 hecht blijven.
In 1896 richtten ze samen de Extension Universitaire pour les femmes op, een hogeschool speciaal voor vrouwen. De opleiding was echter alleen toegankelijk voor vrouwen uit de gegoede klasse, aangezien het inschrijvingsgeld zeer hoog lag. De studenten konden hier verschillende studierichtingen volgen, variërend van Taal- en Letterkunde tot Wijsbegeerte, Wetenschap en Hygiëne. Opmerkelijk is dat alle vakken in het Frans werden gedoceerd, met uitzondering van het vak Vlaamse Literatuur, dat in het Nederlands werd gegeven.
Drie jaar later, in 1898, hielp Duyckers Belpaire en Ram bij de oprichting van het genootschap Eigen Leven rond priester August Cuppens. Dit genootschap had als doel een platform te bieden voor Vlaamsgezinde katholieken. Ze gaven het tijdschrift Hooger Leven uit, waarin ze ijverden voor de vernederlandsing van het onderwijs. Duyckers en Belpaire namen daarnaast de redactie op zich van het tijdschrift D Lellie, dat eveneens onder het genootschap viel. In dit tijdschrift pleitten ze voor het gebruik van het Nederlands en voor vrouwenemancipatie.
In 1899 debuteerde Duyckers met het essay De keerpunten der geschiedenis in het tijdschrift Belfort. Haar eerste roman, Hoogere vlucht, verscheen in 1900. Deze katholieke roman vertelt het verhaal van de burgerlijke familie Rogiers en werd positief ontvangen, niet zozeer om haar schrijfstijl — die eerder stijf werd bevonden —, maar vanwege haar grote toewijding aan het katholieke geloof.
Na Rams overlijden in 1901 nam Duyckers haar plaats in bij de redactie van Dietsche Warande en Belfort. Daarnaast volgde ze Ram op als redacteur van de literaire reeks Wonderland, waarin zij en Belpaire sprookjes herwerkten voor kinderen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleef Duyckers samen met Belpaire in Villa Swiss Cottage, een huis in het kuststadje De Panne, dat dienst deed als verzamelplaats voor soldaten van het nabijgelegen front.
In 1919 was Duyckers medeoprichtster van de Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen, een school die vrouwen voorbereidde op hun rol als echtgenote en moeder.
Haar laatste roman, Ninette, verscheen in 1944.
## Prijzen
- Oeuvreprijs van de provincie Antwerpen, 1934
|
nlwiki/5941098
|
nlwiki
| 5,941,098
|
Louisa Duykers
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Louisa_Duykers
|
2025-03-20T13:50:02Z
|
nl
| 11,775
|
'''Louisa Duyckers''' ([[Antwerpen (stad)|Antwerpen]], [[13 maart]] [[1869]] - [[20 december]] [[1952]]) was een [[Vlaanderen|Vlaams]] [[schrijver|schrijfster]] die zich tot aan haar dood inzette voor de bevordering van de Vlaamse letterkunde en het onderwijs. Samen met haar schrijversvriendinnen [[Marie-Elisabeth Belpaire]] en [[Hilda Ram]] vormde ze de vrouwelijke kern van de [[Vlaamse Beweging]]. Duyckers publiceerde verschillende romans waarin het [[katholicisme|katholieke geloof]] en [[feminisme]] prominente thema’s zijn. Daarnaast schreef ze ook diverse [[essay]]s en was ze redactielid van onder andere het Vlaamse tijdschrift ''[[DW B (tijdschrift)|Dietsche Warande en Belfort]]''.
== Vriendschap met M.-E. Belpaire en de Vlaamse Beweging ==
Louisa Duyckers, afkomstig uit een burgerlijke familie, behaalde haar diploma regentes Engels aan de normaalschool in [[Luik (stad)|Luik]]. Toch begon ze pas met schrijven na haar ontmoeting met schrijfster Marie-Elisabeth Belpaire. De twee leerden elkaar kennen in 1896 via hun gedeelde vriendschap met de Antwerpse kunstschilder [[Jan Van Beers (kunstschilder)|Jan Van Beers]] en zijn dochter Ida Van Beers. Belpaire was op haar beurt door schrijfster Hilda Ram geïntroduceerd in het katholieke landschap en de Vlaamse Beweging. Het trio zou tot aan Rams overlijden in 1901 hecht blijven.
In 1896 richtten ze samen de ''Extension Universitaire pour les femmes'' op, een hogeschool speciaal voor vrouwen. De opleiding was echter alleen toegankelijk voor vrouwen uit de gegoede klasse, aangezien het inschrijvingsgeld zeer hoog lag. De studenten konden hier verschillende studierichtingen volgen, variërend van Taal- en Letterkunde tot Wijsbegeerte, Wetenschap en Hygiëne. Opmerkelijk is dat alle vakken in het Frans werden gedoceerd, met uitzondering van het vak Vlaamse Literatuur, dat in het Nederlands werd gegeven.
Drie jaar later, in 1898, hielp Duyckers Belpaire en Ram bij de oprichting van het genootschap Eigen Leven rond priester [[August Cuppens]]. Dit genootschap had als doel een platform te bieden voor Vlaamsgezinde katholieken. Ze gaven het tijdschrift ''Hooger Leven'' uit, waarin ze ijverden voor de vernederlandsing van het onderwijs. Duyckers en Belpaire namen daarnaast de redactie op zich van het tijdschrift ''D Lellie'', dat eveneens onder het genootschap viel. In dit tijdschrift pleitten ze voor het gebruik van het Nederlands en voor [[vrouwenemancipatie]].
In 1899 debuteerde Duyckers met het essay ''De keerpunten der geschiedenis'' in het tijdschrift ''[[Belfort (tijdschrift)|Belfort]]''.<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/_bel002189901_01/_bel002189901_01_0004.php De keerpunten der geschiedenis, Het Belfort. Jaargang 14 (1899)]</ref> Haar eerste roman, ''Hoogere vlucht'', verscheen in 1900. Deze katholieke roman vertelt het verhaal van de burgerlijke familie Rogiers en werd positief ontvangen, niet zozeer om haar schrijfstijl — die eerder stijf werd bevonden —, maar vanwege haar grote toewijding aan het katholieke geloof.
Na Rams overlijden in 1901 nam Duyckers haar plaats in bij de redactie van ''Dietsche Warande en Belfort''. Daarnaast volgde ze Ram op als redacteur van de literaire reeks ''Wonderland'', waarin zij en Belpaire sprookjes herwerkten voor kinderen. Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] verbleef Duyckers samen met Belpaire in Villa Swiss Cottage, een huis in het kuststadje [[De Panne]], dat dienst deed als verzamelplaats voor soldaten van het nabijgelegen front.
In 1919 was Duyckers medeoprichtster van de [[Katholieke Vlaamse Hogeschool|Katholieke Vlaamse Hogeschool voor Vrouwen]], een school die vrouwen voorbereidde op hun rol als echtgenote en moeder.
Haar laatste roman, ''Ninette'', verscheen in 1944.
== Bibliografie ==
* De keerpunten der geschiedenis, 1899 (essay)
* Hoogere vlucht, 1900 (roman)
* Langs verschillende paden, 1901 (roman)
* Levensvreugde, 1902 (verhaal)
* Lena, 1906 (roman)
* Rosa, 1907 (roman)
* Aquarellen uit Italië, 1911 (reisverhaal)
* Gehuwd leven, 1912 (roman)
* Jantje, 1919 (novelle)
* Stormen, 1921 (roman)
* Haar man, 1924 (roman)
* Het heilig vuur, 1924 (roman)
* Zij die getrouw bleef, 1927 (roman)
* De terugweg, 1931 (roman)
* Wisselvalligheden, 1940 (roman)
* Ninette, 1944 (roman)
== Prijzen ==
* Oeuvreprijs van de provincie Antwerpen, 1934
==Externe link==
* {{Link dbnl auteur|id=duyk001|label=Louisa Duykers}}
{{Appendix|2=
* [https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/duykers-louisa Louisa Duykers, encyclopedie Vlaamse beweging]
* [https://schrijversgewijs.be/schrijvers/duykers-louisa/ Louisa Duykers, schrijversgewijs.be]
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Duykers, Louisa}}
[[Categorie:Vlaams romanschrijver]]
[[Categorie:Vlaams essayist]]
[[Categorie:Vlaamse Beweging]]
| 69,060,717
|
[]
| false
|
|
# Grote Prijs van Lillers 2025
De zestigste editie van de wielerwedstrijd Grote Prijs van Lillers vond plaats op 9 maart 2025. De 116 deelnemers moesten een parcours van 193,6 kilometer in en rond Lillers afleggen. De wedstrijd maakte deel uit van de UCI Europe Tour, met de categorie 1.2. De Brit Matthew Brennan won, daags na zijn zege in de Tour des 100 Communes, voor Valentin Tabellion en Alfred George.
## Uitslag
| Plaats | Naam | Ploeg | Tijd |
| ------- | ------------------ | --------------------------------- | -------- |
| Winnaar | Matthew Brennan | Visma \| Lease a Bike Dev. | 4u11'00" |
| 2 | Valentin Tabellion | Van Rysel Roubaix | z.t. |
| 3 | Alfred George | Dijon-Team Matériel-Velo.com | z.t. |
| 4 | Lars Vanden Heede | Soudal Quick-Step Dev. | z.t. |
| 5 | Matys Grisel | Lotto Dev. | z.t. |
| 6 | Zeno Moonen | Wanty-ReUz-Technord | z.t. |
| 7 | Tobias Müller | Wanty-ReUz-Technord | z.t. |
| 8 | Dillon Corkery | St Michel-Preference Home-Auber93 | z.t. |
| 9 | Emmanuel Houcou | Arkéa-B&B Hotels Cont. | z.t. |
| 10 | Matthew Fox | Rouen 76 | z.t. |
| 11 | Marc Zafra | Soudal Quick-Step Dev. | z.t. |
| 12 | Manu Guerinel | Paris Cyclists Olympique | z.t. |
| 13 | Lewis Bower | Cont. Groupama-FDJ | z.t. |
| 14 | Antoine L'Hote | Decathlon AG2R La Mondiale Dev. | z.t. |
| 15 | Lucas Mainguenaud | Vendée U Pays de la Loire | z.t. |
| 16 | Gilles Docx | Wanty-ReUz-Technord | z.t. |
| 17 | Roman Holzer | Tudor U23 | z.t. |
| 18 | Matteo Baseggio | Padovani Polo Cherry Bank | z.t. |
| 19 | Thibault Walliang | Étupes | z.t. |
| 20 | Sander Eeckhout | The Lead Out Academy | z.t. |
| | | | |
| 55 | Sjors Lugthart | Visma \| Lease a Bike Dev. | z.t. |
|
nlwiki/5941490
|
nlwiki
| 5,941,490
|
Grote Prijs van Lillers 2025
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Grote_Prijs_van_Lillers_2025
|
2025-03-20T16:24:55Z
|
nl
|
Q133256008
| 64,132
|
{{Infobox editie wielerwedstrijd
| titel = {{FR-VLAG}} [[Grote Prijs van Lillers]] 2025
| editie = 60
| routekaart =
| afbeelding =
| onderschrift=
| datum = [[9 maart]] [[2025]]
| start = [[Lillers]]
| finish = [[Lillers]]
| afstand = 193,6 km
| snelheid = 46,279 km/u
| deelnemers = 157 (116 finishers)
| etappe =
| klass1 = Eerste
| leider1 = {{GB-VLAG}} '''[[Matthew Brennan]]'''
| klass2 = Tweede
| leider2 = {{FR-VLAG}} [[Valentin Tabellion]]
| klass3 = Derde
| leider3 = {{GB-VLAG}} [[Alfred George]]
| vorige = [[Grote Prijs van Lillers 2024|2024]]
| volgende = [[Grote Prijs van Lillers 2026|2026]]
}}
De zestigste editie van de [[wielerwedstrijd]] '''[[Grote Prijs van Lillers]]''' vond plaats op 9 maart '''2025'''. De 116 deelnemers moesten een parcours van 193,6 kilometer in en rond [[Lillers]] afleggen. De wedstrijd maakte deel uit van de [[UCI Europe Tour 2025|UCI Europe Tour]], met de [[UCI-wedstrijdcategorieën|categorie 1.2]]. De Brit [[Matthew Brennan]] won, daags na zijn zege in de [[Tour des 100 Communes]], voor [[Valentin Tabellion]] en [[Alfred George]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.wielerflits.nl/nieuws/visma-talent-matthew-brennan-boekt-zijn-tweede-zege-van-het-weekend/ |titel=Visma-talent Matthew Brennan boekt zijn tweede zege van het weekend |auteur=[[Jeen de Jong|de Jong, Jeen]] |werk=WielerFlits |datum=2025-03-09 |bezochtdatum=2025-03-20}}</ref>
== Uitslag ==
{{Tabel klassement wielerwedstrijd
| eenheid= Tijd
| trui = krans
| ploegen= ja
| e1 = {{GB-VLAG}} '''[[Matthew Brennan]]'''
| e1plg = {{NL-VLAG}} '''[[Team Visma-Lease a Bike Development|Visma | Lease a Bike Dev.]]'''
| e1res = '''4u11'00"'''
| e2 = {{FR-VLAG}} [[Valentin Tabellion]]
| e2plg = {{FR-VLAG}} [[Van Rysel Roubaix]]
| e2res = {{Afkorting|z.t.|zelfde tijd}}
| e3 = {{GB-VLAG}} [[Alfred George]]
| e3plg = {{FR-VLAG}} [[SCO Dijon-Team Matériel-Velo.com|Dijon-Team Matériel-Velo.com]]
| e3res = z.t.
| e4 = {{BE-VLAG}} [[Lars Vanden Heede]]
| e4plg = {{BE-VLAG}} [[Soudal Quick-Step Devo Team|Soudal Quick-Step Dev.]]
| e4res = z.t.
| e5 = {{FR-VLAG}} [[Matys Grisel]]
| e5plg = {{BE-VLAG}} [[Lotto Development Team|Lotto Dev.]]
| e5res = z.t.
| e6 = {{BE-VLAG}} [[Zeno Moonen]]
| e6plg = {{BE-VLAG}} [[Wanty-ReUz-Technord]]
| e6res = z.t.
| e7 = {{DE-VLAG}} [[Tobias Müller (wielrenner)|Tobias Müller]]
| e7plg = {{BE-VLAG}} [[Wanty-ReUz-Technord]]
| e7res = z.t.
| e8 = {{IE-VLAG}} [[Dillon Corkery]]
| e8plg = {{nowrap|{{FR-VLAG}} [[St Michel-Preference Home-Auber93]]}}
| e8res = z.t.
| e9 = {{FR-VLAG}} [[Emmanuel Houcou]]
| e9plg = {{FR-VLAG}} [[Arkéa-B&B Hotels Continentale|Arkéa-B&B Hotels Cont.]]
| e9res = z.t.
| e10 = {{AU-VLAG}} [[Matthew Fox (wielrenner)|Matthew Fox]]
| e10plg = {{FR-VLAG}} [[Veloce Club Rouen 76|Rouen 76]]
| e10res = z.t.
| e11 = {{ES-VLAG}} [[Marc Zafra]]
| e11plg = {{BE-VLAG}} [[Soudal Quick-Step Devo Team|Soudal Quick-Step Dev.]]
| e11res = z.t.
| e12 = {{FR-VLAG}} [[Manu Guerinel]]
| e12plg = {{FR-VLAG}} [[Paris Cyclists Olympique]]
| e12res = z.t.
| e13 = {{NZ-VLAG}} [[Lewis Bower]]
| e13plg = {{FR-VLAG}} [[Equipe continentale Groupama-FDJ|Cont. Groupama-FDJ]]
| e13res = z.t.
| e14 = {{FR-VLAG}} [[Antoine L'Hote]]
| e14plg = {{FR-VLAG}} [[Decathlon AG2R La Mondiale Development Team|Decathlon AG2R La Mondiale Dev.]]
| e14res = z.t.
| e15 = {{nowrap|{{FR-VLAG}} [[Lucas Mainguenaud]]}}
| e15plg = {{FR-VLAG}} [[Vendée U Pays de la Loire]]
| e15res = z.t.
| e16 = {{BE-VLAG}} [[Gilles Docx]]
| e16plg = {{BE-VLAG}} [[Wanty-ReUz-Technord]]
| e16res = z.t.
| e17 = {{CH-VLAG}} [[Roman Holzer]]
| e17plg = {{CH-VLAG}} [[Tudor Pro Cycling Team U23|Tudor U23]]
| e17res = z.t.
| e18 = {{IT-VLAG}} [[Matteo Baseggio]]
| e18plg = {{IT-VLAG}} [[SC Padovani Polo Cherry Bank|Padovani Polo Cherry Bank]]
| e18res = z.t.
| e19 = {{FR-VLAG}} [[Thibault Walliang]]
| e19plg = {{FR-VLAG}} [[CC Étupes|Étupes]]
| e19res = z.t.
| e20 = {{BE-VLAG}} [[Sander Eeckhout]]
| e20plg = {{BE-VLAG}} [[The Lead Oud Academy Cycling Team|The Lead Out Academy]]
| e20res = z.t.
| e1ned = [[Sjors Lugthart]]
| e1np = 55
| e1nplg = {{NL-VLAG}} [[Team Visma-Lease a Bike Development|Visma | Lease a Bike Dev.]]
| e1nres = z.t.
}}
{{Appendix|2=
* {{en}} [https://www.procyclingstats.com/race/gp-de-la-ville-de-lillers/2025/result Uitslag] via ''[[ProCyclingStats]]''
----
{{References}}
}}
[[Categorie:Eendagswielerwedstrijd in 2025]]
[[Categorie:UCI Europe Tour 2025]]
[[Categorie:Grote Prijs van Lillers|2025]]
| 69,061,680
|
[{"title": "60e editie", "data": {"Datum": "9 maart 2025", "Startplaats": "Lillers", "Finishplaats": "Lillers", "Totale afstand": "193,6 km", "Gem. snelheid": "46,279 km/u", "Deelnemers": "157 (116 finishers)"}}, {"title": "Eindklassementen", "data": {"Eerste": "Matthew Brennan", "Tweede": "Valentin Tabellion", "Derde": "Alfred George"}}, {"title": "Navigatie", "data": {"\u2190 2024": "2026 \u2192", "Portaal": "Wielersport"}}]
| false
|
# Private Peaceful
Private Peaceful is een Britse oorlogsfilm uit 2012, geregisseerd door Pat O'Connor. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 2003 van Michael Morpurgo. De hoofdrollen worden vertolkt door Jack O'Connell en George MacKay.
## Verhaal
Begin 20e eeuw in Groot-Brittannië. De Peaceful-broers Charlie en zijn jongere broer Thomas (bijgenaamd Tommo) verloren hun vader bij een ongeluk en leefden een bescheiden leven samen met hun moeder en hun oudste broer die gehandicapt is. Als de Eerste Wereldoorlog in 1914 uitbreekt, meld Tommo zich aan bij het leger, ondanks de bezwaren van zijn familie en Charlie volgt zijn voorbeeld. De twee worden allebei toegewezen aan dezelfde eenheid en worden naar het felle Westfront gestuurd.
## Rolverdeling
| Acteur | Personage |
| ------------------- | ---------------- |
| Jack O'Connell | Charlie Peaceful |
| George MacKay | Tommo Peaceful |
| Alexandra Roach | Molly Monks |
| Richard Griffiths | de kolonel |
| Frances de la Tour | grootmoeder Wolf |
| John Lynch | sergeant Hanley |
| Maxine Peake | Hazel Peaceful |
| Stephen Kennedy | James Peaceful |
| Eline Powell | Anna |
| Paul Ready | kapitein Wilkins |
| Hero Fiennes Tiffin | jonge Charlie |
| Samuel Bottomley | jonge Tommo |
| Izzy Meikle-Small | jonge Molly |
## Ontvangst
Op Rotten Tomatoes heeft Private Peaceful een waarde van 63% en een gemiddelde score van 5,80/10, gebaseerd op 27 recensies. Op Metacritic heeft de film een gemiddelde score van 51/100, gebaseerd op 12 recensies.
|
nlwiki/5941543
|
nlwiki
| 5,941,543
|
Private Peaceful
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Private_Peaceful
|
2025-03-20T19:40:31Z
|
nl
| 24,582
|
{{Infobox film
| titel = ''Private Peaceful''
| afbeelding =
| onderschrift =
| poster-op-enwp = Private Peaceful poster.jpg
| tagline =
| alternatieve titel =
| regie = [[Pat O'Connor (regisseur)|Pat O'Connor]]
| producer = Guy de Beaujeu<br />Simon Reade
| schrijver = Simon Reade
| verhaal =
| bronmateriaal = ''Private Peaceful''<br />van [[Michael Morpurgo]]
| voice-over =
| spelers = [[Jack O'Connell (acteur)|Jack O'Connell]]<br />[[George MacKay]]
| muziek = [[Rachel Portman]]
| montage = Humphrey Dixon
| cinematografie = Jerzy Zieliński
| production design =
| prodmaatschappij = Fluidity Films
| distributeur = Eagle Rock Entertainment
| première = 12 oktober 2012
| genre = [[Drama (genre)|Drama]] / [[Oorlogsfilm|Oorlog]]
| lengte = 102 minuten
| taal = [[Engels]]
| land = {{UK}}
| budget =
| locatie =
| bezoekers =
| opbrengst = [[Amerikaanse dollar|US$]] 132.505<ref>{{Link Box Office Mojo|id=1667439|label=Private Peaceful}}, geraadpleegd op 20 maart 2025</ref>
| prijzen =
| nominaties =
| voorloper =
| vervolg =
| remake =
| website = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| imdb = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| moviemeter = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| tmdb = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| allmovie = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| kijkwijzer =
| kijkwijzer_inhoud =
}}
'''''Private Peaceful''''' is een [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] [[oorlogsfilm]] uit [[Film in 2012|2012]], geregisseerd door [[Pat O'Connor (regisseur)|Pat O'Connor]]. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 2003 van [[Michael Morpurgo]]. De hoofdrollen worden vertolkt door [[Jack O'Connell (acteur)|Jack O'Connell]] en [[George MacKay]].
== Verhaal ==
{{Leeswaarschuwing}}
Begin [[20e eeuw]] in [[Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Ierland|Groot-Brittannië]]. De Peaceful-broers Charlie en zijn jongere broer Thomas (bijgenaamd Tommo) verloren hun vader bij een ongeluk en leefden een bescheiden leven samen met hun moeder en hun oudste broer die gehandicapt is. Als de [[Eerste Wereldoorlog]] in 1914 uitbreekt, meld Tommo zich aan bij het leger, ondanks de bezwaren van zijn familie en Charlie volgt zijn voorbeeld. De twee worden allebei toegewezen aan dezelfde eenheid en worden naar het felle [[Westfront (Eerste Wereldoorlog)|Westfront]] gestuurd.
== Rolverdeling ==
{{Tabel cast}}
|-
| [[Jack O'Connell (acteur)|Jack O'Connell]] || Charlie Peaceful
|-
| [[George MacKay]] || Tommo Peaceful
|-
| [[Alexandra Roach]] || Molly Monks
|-
| [[Richard Griffiths]] || de kolonel
|-
| [[Frances de la Tour]] || grootmoeder Wolf
|-
| [[John Lynch (acteur)|John Lynch]] || sergeant Hanley
|-
| [[Maxine Peake]] || Hazel Peaceful
|-
| [[Stephen Kennedy]] || James Peaceful
|-
| [[Eline Powell]] || Anna
|-
| [[Paul Ready]] || kapitein Wilkins
|-
| [[Hero Fiennes Tiffin]] || jonge Charlie
|-
| [[Samuel Bottomley]] || jonge Tommo
|-
| [[Izzy Meikle-Small]] || jonge Molly
|}
== Ontvangst ==
Op [[Rotten Tomatoes]] heeft ''Private Peaceful'' een waarde van 63% en een gemiddelde score van 5,80/10, gebaseerd op 27 recensies.<ref>{{Link Rotten Tomatoes|id=private_peaceful_2012|label=Private Peaceful}}, geraadpleegd op 20 maart 2025</ref> Op [[Metacritic]] heeft de film een gemiddelde score van 51/100, gebaseerd op 12 recensies.<ref>{{Link Metacritic|id=private-peaceful/|label=Private Peaceful}}, geraadpleegd op 20 maart 2025</ref>
== Externe links ==
* {{en}} [https://www.privatepeaceful.net/ Officiële website]
{{Standaardlinks film}}
{{Appendix}}
[[Categorie:Film uit 2012]]
[[Categorie:Britse film]]
[[Categorie:Boekverfilming]]
[[Categorie:Dramafilm]]
[[Categorie:Oorlogsfilm]]
[[Categorie:Film over de Eerste Wereldoorlog]]
[[Categorie:Film van Pat O'Connor]]
| 69,062,663
|
[{"title": "Private Peaceful", "data": {"Regie": "Pat O'Connor", "Producent": "Guy de Beaujeu \u00b7 Simon Reade", "Scenario": "Simon Reade", "Gebaseerd op": "Private Peaceful \u00b7 van Michael Morpurgo", "Hoofdrollen": "Jack O'Connell \u00b7 George MacKay", "Muziek": "Rachel Portman", "Montage": "Humphrey Dixon", "Cinema\u00adtografie]": "Jerzy Zieli\u0144ski", "Productie\u00adbedrijf": "Fluidity Films", "Distributie": "Eagle Rock Entertainment", "Premi\u00e8re": "12 oktober 2012", "Genre": "Drama / Oorlog", "Speelduur": "102 minuten", "Taal": "Engels", "Land": "Verenigd Koninkrijk", "Opbrengst": "US$ 132.505", "Portaal": "Film"}}]
| false
|
|
# Hudson Lowe
Hudson Lowe (County Galway, 28 juli 1769 – Londen, 10 januari 1844) was een Brits generaal die diende als gouverneur van het eiland Sint-Helena ten tijde van de gevangenschap van Napoleon Bonaparte.
## Biografie
Hudson Lowe werd in 1769 geboren als zoon van een legerarts en hij werd kort voor zijn twaalfde verjaardag vaandrig in het regiment waar zijn vader diende. Tijdens de Franse revolutionaire en napoleontische oorlogen diende hij voornamelijk in het Middellandse Zeegebied en had hij deelgenomen aan de Britse invasie op Corsica (1793). Lowe voerde het bevel over een regiment Engelsgezinde Corsicanen en sprak daardoor zowel Frans als Italiaans.
In 1815 diende Lowe als stafchef van het Britse leger in de Zuidelijke Nederlanden. Een jaar later werd hij aangesteld als gouverneur van Sint-Helena, het eiland waar Napoleon Bonaparte reeds in ballingschap verbleef. Lowe voerde de richtlijnen die hij van minister Henry Bathurst had gekregen strikt uit. Hij reageerde afstandelijk op Napoleon en interpreteerde zijn instructies op strenge wijze. Lowe werd ook gevraagd om te bezuinigen op het huishouden dat Napoleon voerde, maar hij ving nul op zijn rekwest. Daardoor besloot hij om de bewegingsvrijheid van Napoleon aan banden te leggen.
Lowe stuurde in 1817 de arts O'Meara weg van het eiland omdat hij hem verdacht van spionage voor Napoleon. In de jaren die volgden verslechterde de gezondheid van de voormalige Franse keizer en overleed op 5 mei 1821. Naast zijn taak als gevagenisbewaker van Napoleon schafte Lowe op het eiland ook de slavernij af. Na de dood van Napoleon kon Lowe terugkeren naar Europa. Hij overleed verarmd in Londen in 1844.
|
nlwiki/5941555
|
nlwiki
| 5,941,555
|
Hudson Lowe
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Hudson_Lowe
|
2025-03-20T20:46:26Z
|
nl
|
Q922208
| 20,624
|
{{Infobox ambtsbekleder
| naam = Hudson Lowe
| afbeelding = Sir Hudson Lowe (page 8 crop).jpg
| onderschrift = Hudson Lowe
| geboren = [[28 juli]] [[1769]]
| geboren_in = [[County Galway]] ([[Koninkrijk Ierland|Ierland]])
| gestorven = [[10 januari]] [[1844]]
| gestorven_in = [[Londen]] ([[Verenigd Koninkrijk]])
| opvolging = Gouverneur van [[Sint-Helena]]
| start_periode = 1816
| eind_periode = 1821
| voorganger = [[Mark Wills]]
| opvolger = [[John Wilson (gouverneur)|John Wilson]]
}}
'''Hudson Lowe''' ([[County Galway]], [[28 juli]] [[1769]] – [[Londen]], [[10 januari]] [[1844]]) was een Brits generaal die diende als gouverneur van het eiland [[Sint-Helena (eiland)|Sint-Helena]] ten tijde van de gevangenschap van [[Napoleon Bonaparte]].
== Biografie ==
Hudson Lowe werd in 1769 geboren als zoon van een legerarts en hij werd kort voor zijn twaalfde verjaardag vaandrig in het regiment waar zijn vader diende.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.napoleon.org/en/history-of-the-two-empires/articles/general-sir-hudson-lowe-kcb-napoleons-jailer/ |titel=General Sir Hudson Lowe, KCB: Napoleon's Jailer |bezochtdatum=2025-03-20 |werk=napoleon.org |taal=en-US}}</ref> Tijdens de [[Franse revolutionaire en napoleontische oorlogen]] diende hij voornamelijk in het Middellandse Zeegebied en had hij deelgenomen aan de Britse invasie op [[Corsica]] (1793). Lowe voerde het bevel over een regiment Engelsgezinde Corsicanen en sprak daardoor zowel Frans als Italiaans.<ref>{{Aut|auteur=[[Adam Zamoyski]]}}, ''Napoleon: De man achter de mythe'', vert. Fred Hendriks en Rogier van Kappel. (Amsterdam: Uitgeverij Balans, 2018), 797.</ref>
In 1815 diende Lowe als stafchef van het Britse leger in de Zuidelijke Nederlanden.<ref>{{Aut|auteur=Jurriën de Jong, Ben Schoenmaker & Jeroen van Zanten}}, ''Waterloo: 200 jaar strijd.'' (Amsterdam: Uitgeverij Boom, 2015), 50.</ref> Een jaar later werd hij aangesteld als gouverneur van [[Sint-Helena (eiland)|Sint-Helena]], het eiland waar [[Napoleon Bonaparte]] reeds in ballingschap verbleef. Lowe voerde de richtlijnen die hij van minister [[Henry Bathurst (1762-1834)|Henry Bathurst]] had gekregen strikt uit. Hij reageerde afstandelijk op Napoleon en interpreteerde zijn instructies op strenge wijze.<ref>{{Aut|auteur=Zamoyski}}, ''Napoleon'', 798.</ref> Lowe werd ook gevraagd om te bezuinigen op het huishouden dat Napoleon voerde, maar hij ving nul op zijn rekwest. Daardoor besloot hij om de bewegingsvrijheid van Napoleon aan banden te leggen.<ref>{{Aut|auteur=Zamoyski}}, ''Napoleon'', 803.</ref>
Lowe stuurde in 1817 de arts O'Meara weg van het eiland omdat hij hem verdacht van spionage voor Napoleon. In de jaren die volgden verslechterde de gezondheid van de voormalige Franse keizer en overleed op 5 mei 1821.<ref>{{Aut|auteur=Zamoyski}}, ''Napoleon'', 809.</ref> Naast zijn taak als gevagenisbewaker van Napoleon schafte Lowe op het eiland ook de slavernij af.<ref>{{Citeer web |url=https://www.museumofsainthelena.org/wp-content/uploads/2017/11/Fact-sheet-Slavery.pdf |titel=St. Helena, Slavery and the Abolition on the Trans-Atlantic Slave Trade |bezochtdatum=2025-03-20}}</ref> Na de dood van Napoleon kon Lowe terugkeren naar Europa. Hij overleed verarmd in Londen in 1844.<ref name=":0" />
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Lowe, Hudson}}
[[Categorie:Brits generaal]]
[[Categorie:Militair in de coalitie tegen Napoleon]]
[[Categorie:Brits gouverneur]]
| 69,063,020
|
[{"title": "Hudson Lowe", "data": {"Geboren": "28 juli 1769 \u00b7 County Galway (Ierland)", "Overleden": "10 januari 1844 \u00b7 Londen (Verenigd Koninkrijk)", "Handtekening": "Handtekening"}}, {"title": "Gouverneur van Sint-Helena", "data": {"Aangetreden": "1816", "Einde termijn": "1821", "Voorganger": "Mark Wills", "Opvolger": "John Wilson", "Portaal": "Politiek"}}]
| false
|
# 6lack
Ricardo Valdez Valentine Jr., beter bekend als 6LACK (uitgesproken als "Black"), (24 juni 1992, Baltimore, Maryland).
Op jonge leeftijd verhuisde hij met zijn familie naar Atlanta, Georgia, waar hij opgroeide. Muziek speelde al vroeg een belangrijke rol in zijn leven; hij begon met rappen en zingen op de middelbare school en nam zijn eerste nummers op in een studio in de buurt van zijn school.
Tijdens zijn jeugd werd hij beïnvloed door artiesten zoals Usher, The-Dream en T-Pain, en hij ontwikkelde een eigen stijl die zowel hiphop als R&B-elementen combineerde.
## Doorbraak en debuutalbum
### FREE 6LACK, 2016
6LACK tekende in 2011 zijn eerste platencontract, maar hij kreeg weinig creatieve vrijheid, wat zijn carrière vertraagde. Pas in 2016 brak hij door na zijn overstap naar het label Love Renaissance (LVRN), in samenwerking met Interscope Records. Zijn debuutalbum FREE 6LACK, uitgebracht op 18 november 2016, werd goed ontvangen en bevatte de hit Prblms, die platina werd gecertificeerd en hem internationale erkenning opleverde.
#### Tweede album (East Atlanta Love Letter, 2018)
Op 14 september 2018 bracht 6LACK zijn tweede studioalbum East Atlanta Love Letter uit. Het album bevatte samenwerkingen met artiesten zoals J. Cole, Future, Offset en Khalid. Het project werd geprezen om zijn introspectieve teksten en melancholische sound en debuteerde op nummer 3 in de Billboard 200-hitlijst.
##### Samenwerkingen en invloed
Naast zijn solowerk heeft 6LACK samengewerkt met diverse grote namen in de industrie, waaronder:
- J. Cole – "Pretty Little Fears" (2018)
- Khalid & Ty Dolla $ign – "OTW" (2018)
- Lil Tjay – "Calling My Phone" (2021), een wereldwijde hit die meerdere weken hoog in de hitlijsten stond
- Normani – "Waves" (2018)
- The Weeknd – After Hours (Remix) (2020)
## Discografie
- Free 6lack (2016)
- East Atlanta Love Letter (2018)
- Since I Have a Lover (2023)
|
nlwiki/5941273
|
nlwiki
| 5,941,273
|
6lack
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/6lack
|
2025-03-20T20:58:02Z
|
nl
|
Q27886640
| 14,281
|
'''Ricardo Valdez Valentine Jr.''', beter bekend als '''6LACK''' (uitgesproken als "Black"), (24 juni 1992, [[Baltimore (Maryland)|Baltimore]], Maryland).
Op jonge leeftijd verhuisde hij met zijn familie naar [[Atlanta]], Georgia, waar hij opgroeide. Muziek speelde al vroeg een belangrijke rol in zijn leven; hij begon met rappen en zingen op de middelbare school en nam zijn eerste nummers op in een studio in de buurt van zijn school. <ref>{{Citeer web |url=https://apprenticenation.co.uk/6lacks-inspiring-story/#:~:text=6LACK%20%E2%80%93%20pronounced%20BLACK%20%E2%80%93%20was%20born,is%20central%20to%20his%20identity. |titel=6LACK's Inspiring Story |achternaam=Obasa |voornaam=Sola |datum=2019-03-16 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Apprentice Nation |taal=en-GB}}</ref>
Tijdens zijn jeugd werd hij beïnvloed door artiesten zoals [[Usher]], The-Dream en T-Pain, en hij ontwikkelde een eigen stijl die zowel hiphop als R&B-elementen combineerde.
== Doorbraak en debuutalbum ==
=== FREE 6LACK, 2016 ===
6LACK tekende in 2011 zijn eerste platencontract, maar hij kreeg weinig creatieve vrijheid, wat zijn carrière vertraagde. <ref>{{Citeer web |url=https://www.vice.com/en/article/atlantas-6lack-wants-to-talk-about-real-life/ |titel=Atlanta’s 6LACK Wants to Talk About Real Life |datum=2017-01-24 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=VICE |taal=en-US}}</ref> Pas in 2016 brak hij door na zijn overstap naar het label Love Renaissance (LVRN), in samenwerking met [[Interscope Records]]. Zijn debuutalbum ''FREE 6LACK'', uitgebracht op 18 november 2016, werd goed ontvangen en bevatte de hit ''Prblms'', die platina werd gecertificeerd en hem internationale erkenning opleverde. <ref>{{Citeer web |url=https://www.complex.com/music/a/j-mckinney/lvrn-superstar-making-label |titel=How LVRN Became a Superstar-Making Label on Their Own Ter... |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Complex |taal=en}}</ref>
==== Tweede album (''East Atlanta Love Letter'', 2018) ====
Op 14 september 2018 bracht 6LACK zijn tweede studioalbum ''East Atlanta Love Letter'' uit. Het album bevatte samenwerkingen met artiesten zoals J. Cole, Future, Offset en Khalid. Het project werd geprezen om zijn introspectieve teksten en melancholische sound en debuteerde op nummer 3 in de Billboard 200-hitlijst. <ref>{{Citeer web |url=https://pitchfork.com/reviews/albums/6lack-east-atlanta-love-letter/ |titel=6LACK: East Atlanta Love Letter |achternaam=Nguyen |voornaam=Dean Van |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Pitchfork |taal=en-US}}</ref>
===== Samenwerkingen en invloed =====
Naast zijn solowerk heeft 6LACK samengewerkt met diverse grote namen in de industrie, waaronder:
* [[J. Cole]] – "Pretty Little Fears" (2018)
* [[Khalid]] & [[Ty Dolla Sign|Ty Dolla $ign]] – "OTW" (2018)
* [[Lil Tjay]] – "Calling My Phone" (2021), een wereldwijde hit die meerdere weken hoog in de hitlijsten stond
* Normani – "Waves" (2018)
* The Weeknd – ''After Hours (Remix)'' (2020)
== Discografie ==
* ''Free 6lack'' (2016)
* ''East Atlanta Love Letter'' (2018)
* ''Since I Have a Lover'' (2023)
== Bronnen ==
{{References}}
[[Categorie:Amerikaans rapper]]
| 69,063,075
|
[]
| false
|
# Franz Mayor de Montricher
Franz Mayor de Montricher (Lully, 19 april 1810 - Napels, 28 mei 1858) was een Zwitsers-Frans ingenieur.
Mayor de Montricher werd geboren in Vaud in een familie van handelaars. Toen hij dertien was verhuisde hij naar Marseille. Op zijn zestiende ging hij studeren aan de École polytechnique en op zijn achttiende aan de École des Ponts et Chaussées. In 1833 verkreeg hij de Franse nationaliteit.
Afgestudeerd werd hij eerst aangesteld in Die (1833) en in 1838 in Marseille. Daar leidde hij de aanleg van het 82 kilometer lange kanaal dat water van de Durance naar de stad moest leiden. Dit bouwproject duurde negen jaar en Mayor de Montricher ontwierp hiervoor onder andere het aquaduct van Roquefavour. Tijdens deze periode leidde hij ook de Ateliers communaux, ingesteld om de werklozen van Marseille aan het werk te zetten bij infrastructuurwerken.
Hij werd aangesteld om het Fucinomeer in Italië droog te leggen. Hij liep daar een infectieziekte op en overleed in Napels op 48-jarige leeftijd.
|
nlwiki/5941244
|
nlwiki
| 5,941,244
|
Franz Mayor de Montricher
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Franz_Mayor_de_Montricher
|
2025-03-20T21:43:47Z
|
nl
|
Q119496
| 11,017
|
[[Bestand:Mayor de Montricher.png|miniatuur|Franz Mayor de Montricher]]
'''Franz Mayor de Montricher''' ([[Lully (Vaud)|Lully]], 19 april [[1810]] - [[Napels (stad)|Napels]], 28 mei [[1858]]) was een [[Zwitserland|Zwitsers]]-[[Frankrijk|Frans]] ingenieur.
Mayor de Montricher werd geboren in [[Vaud (kanton)|Vaud]] in een familie van handelaars. Toen hij dertien was verhuisde hij naar [[Marseille]]. Op zijn zestiende ging hij studeren aan de [[École polytechnique]] en op zijn achttiende aan de [[École des Ponts et Chaussées]].<ref name=":arc">{{Citeer web |url=https://www.archives13.fr/galerie/galerie/images/34/n:197 |titel=Franz Mayor de Montricher et François Zola |bezochtdatum=2025-03-19 |uitgever=Archives départementales Bouches-du-Rhône |taal=fr}}</ref> In 1833 verkreeg hij de Franse nationaliteit.<ref name=":ors">{{Citeer web |url=https://www.musee-orsay.fr/en/ressources/artists-personalities-catalog/franz-mayor-de-montricher-95733 |titel=Franz Mayor de Montricher (1810 - 1858) |bezochtdatum=2025-03-19 |uitgever=Musée d'Orsay |taal=fr}}</ref>
Afgestudeerd werd hij eerst aangesteld in [[Arrondissement Die|Die]] (1833) en in 1838 in Marseille. Daar leidde hij de aanleg van het 82 kilometer lange [[Canal de Marseille|kanaal]] dat water van de [[Durance (rivier)|Durance]] naar de stad moest leiden. Dit bouwproject duurde negen jaar en Mayor de Montricher ontwierp hiervoor onder andere het [[aquaduct van Roquefavour]].<ref name=":ors" /> Tijdens deze periode leidde hij ook de ''Ateliers communaux'', ingesteld om de werklozen van Marseille aan het werk te zetten bij infrastructuurwerken.
Hij werd aangesteld om het [[Fucino|Fucinomeer]] in Italië droog te leggen. Hij liep daar een infectieziekte op en overleed in Napels op 48-jarige leeftijd.<ref name=":arc" />
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Mayor de Montricher, F}}
[[Categorie:Zwitsers ingenieur]]
[[Categorie:Frans ingenieur]]
| 69,063,256
|
[]
| false
|
# Tripudia
Tripudia is een geslacht van vlinders van de familie van de uilen (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door Augustus Radcliffe Grote in een publicatie uit 1877.
## Soorten
- Tripudia balteata Smith, 1900
- Tripudia bipars (Hampson, 1910)
- Tripudia calusa Troubridge, 2020
- Tripudia catada (Druce, 1889)
- Tripudia chihuahua Blanchard & Knudson, 1984
- Tripudia coamona (Schaus, 1940)
- Tripudia damozela (Dyar, 1914)
- Tripudia dimidata (Smith, 1905)
- Tripudia dreptica (Dyar, 1914)
- Tripudia euproptopa (Dyar, 1914)
- Tripudia fabrilium Pogue, 2009
- Tripudia flavibrunnea Pogue, 2009
- Tripudia flavofasciata Grote, 1877
- Tripudia furcula Pogue, 2009
- Tripudia gilda (Druce, 1889)
- Tripudia goyanensis (Hampson, 1910)
- Tripudia grapholithoides (Möschler, 1890)
- Tripudia hirasa (Druce, 1889)
- Tripudia icria (Dyar, 1914)
- Tripudia idicra (Druce, 1889)
- Tripudia inquaesita (Barnes & Benjamin, 1924)
- Tripudia lamina Pogue, 2009
- Tripudia limbatus (H. Edwards, 1881)
- Tripudia luda (Druce, 1898)
- Tripudia luxuriosa Smith, 1900
- Tripudia millidice (Dyar, 1914)
- Tripudia monada (Dyar, 1914)
- Tripudia munna (Dyar, 1916)
- Tripudia nubidice (Dyar, 1919)
- Tripudia ochrocraspis (Hampson, 1910)
- Tripudia orcidia (Druce, 1898)
- Tripudia orthodoxica (Dyar, 1914)
- Tripudia paidica (Dyar, 1914)
- Tripudia paistion (Dyar, 1914)
- Tripudia paraplesia Pogue, 2009
- Tripudia periusia (Dyar, 1914)
- Tripudia petulans (Draudt, 1928)
- Tripudia pinax (Dyar, 1914)
- Tripudia quadrifera (Zeller, 1874)
- Tripudia rectangula Pogue, 2009
- Tripudia rilla (Dyar, 1913)
- Tripudia scobina (Draudt, 1928)
- Tripudia semipallida (Hampson, 1910)
- Tripudia subterminata (Hampson, 1910)
- Tripudia tortricopsis (Dyar, 1914)
- Tripudia umbrifera (Hampson, 1910)
- Tripudia versutus (H. Edwards, 1881)
|
nlwiki/5941563
|
nlwiki
| 5,941,563
|
Tripudia
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tripudia
|
2025-03-20T21:45:18Z
|
nl
| 28,554
|
{{Taxobox vlinder
| naam = ''Tripudia''
| titelweergave = cursief
| afbeelding =
| onderorde =
| superfamilie = [[Noctuoidea]]
| familie = [[Uilen (vlinders)|Noctuidae]] (Uilen)
| onderfamilie = [[Cobubathinae]]<ref>{{Aut|Keegan, K. & Rota, J. & Zahiri, R. & Zilli, A. & Wahlberg, N. & Schmidt, B. & Lafontaine, J & Goldstein, P. & Wagner, D.}} (2021). [https://www.researchgate.net/publication/351287266 Toward a Stable Global Noctuidae (Lepidoptera) Taxonomy] - Insect Systematics and Diversity. '''5''' (3). {{doi|id=10.1093/isd/ixab005}}.</ref>
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur = [[Augustus Radcliffe Grote|Grote]]
| datum = 1877
| typesoort = ''[[Tripudia quadrifera|Erastria quadrifera]]'' Zeller, 1874
}}
'''''Tripudia''''' is een geslacht van [[vlinders]] van de familie van de [[Uilen (vlinders)|uilen]] (Noctuidae). De wetenschappelijke naam van dit geslacht is voor het eerst voorgesteld door [[Augustus Radcliffe Grote]] in een publicatie uit 1877.
== Soorten ==
{{Kolommen lijst | aantal= 3 | inhoud=
* ''[[Tripudia balteata]]'' <small>Smith, 1900</small>
* ''[[Tripudia bipars]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia calusa]]'' <small>Troubridge, 2020</small>
* ''[[Tripudia catada]]'' <small>(Druce, 1889)</small>
* ''[[Tripudia chihuahua]]'' <small>Blanchard & Knudson, 1984</small>
* ''[[Tripudia coamona]]'' <small>(Schaus, 1940)</small>
* ''[[Tripudia damozela]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia dimidata]]'' <small>(Smith, 1905)</small>
* ''[[Tripudia dreptica]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia euproptopa]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia fabrilium]]'' <small>Pogue, 2009</small>
* ''[[Tripudia flavibrunnea]]'' <small>Pogue, 2009</small>
* ''[[Tripudia flavofasciata]]'' <small>Grote, 1877</small>
* ''[[Tripudia furcula]]'' <small>Pogue, 2009</small>
* ''[[Tripudia gilda]]'' <small>(Druce, 1889)</small>
* ''[[Tripudia goyanensis]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia grapholithoides]]'' <small>(Möschler, 1890)</small>
* ''[[Tripudia hirasa]]'' <small>(Druce, 1889)</small>
* ''[[Tripudia icria]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia idicra]]'' <small>(Druce, 1889)</small>
* ''[[Tripudia inquaesita]]'' <small>(Barnes & Benjamin, 1924)</small>
* ''[[Tripudia lamina]]'' <small>Pogue, 2009</small>
* ''[[Tripudia limbatus]]'' <small>(H. Edwards, 1881)</small>
* ''[[Tripudia luda]]'' <small>(Druce, 1898)</small>
* ''[[Tripudia luxuriosa]]'' <small>Smith, 1900</small>
* ''[[Tripudia millidice]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia monada]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia munna]]'' <small>(Dyar, 1916)</small>
* ''[[Tripudia nubidice]]'' <small>(Dyar, 1919)</small>
* ''[[Tripudia ochrocraspis]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia orcidia]]'' <small>(Druce, 1898)</small>
* ''[[Tripudia orthodoxica]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia paidica]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia paistion]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia paraplesia]]'' <small>Pogue, 2009</small>
* ''[[Tripudia periusia]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia petulans]]'' <small>(Draudt, 1928)</small>
* ''[[Tripudia pinax]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia quadrifera]]'' <small>(Zeller, 1874)</small>
* ''[[Tripudia rectangula]]'' <small>Pogue, 2009 </small>
* ''[[Tripudia rilla]]'' <small>(Dyar, 1913)</small>
* ''[[Tripudia scobina]]'' <small>(Draudt, 1928)</small>
* ''[[Tripudia semipallida]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia subterminata]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia tortricopsis]]'' <small>(Dyar, 1914)</small>
* ''[[Tripudia umbrifera]]'' <small>(Hampson, 1910)</small>
* ''[[Tripudia versutus]]'' <small>(H. Edwards, 1881)</small>
}}
{{Appendix|2=
*{{Aut|Markku Savela}}. [https://www.nic.funet.fi/pub/sci/bio/life/insecta/lepidoptera/ditrysia/noctuoidea/noctuidae/eustrotiinae/tripudia/ ''Tripudia'' Grote, 1877]. nic.funet.fi. Geraadpleegd op 20-3-2025.
{{References}}
}}
[[Categorie:Tripudia| ]]
| 69,063,265
|
[{"title": "Tripudia", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Arthropoda (Geleedpotigen)", "Klasse": "Insecta (Insecten)", "Orde": "Lepidoptera (Vlinders)", "Superfamilie": "Noctuoidea", "Familie": "Noctuidae (Uilen)", "Onderfamilie": "Cobubathinae"}}, {"title": "Erastria quadrifera Zeller, 1874", "data": {"Portaal": "Biologie \u00b7 Insecten"}}]
| false
|
|
# Centraal-Europese studies
De Centraal-Europese studies zijn een interdisciplinair vakgebied dat zich richt op de geschiedenis, cultuur, politiek en sociale ontwikkelingen in Centraal-Europa. Tot deze regio behoren landen als Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Oostenrijk en delen van Duitsland en Kroatië. Het doel van deze studies is om een dieper begrip te krijgen van de complexe historische en hedendaagse processen die deze regio hebben gevormd.
Geschiedenis speelt een centrale rol in deze studies. Centraal-Europa heeft eeuwenlang gefunctioneerd als kruispunt van West- en Oost-Europa. Belangrijke perioden zoals het Habsburgse Rijk, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Koude Oorlog en de val van het communisme zijn cruciaal voor het begrijpen van de politieke en culturele ontwikkelingen in deze regio.
Culturele diversiteit en nationale identiteit zijn eveneens belangrijke thema's. De regio wordt gekenmerkt door een rijke variëteit aan talen, etniciteiten en religies. De vraagstukken rondom historische herinnering, minderheidsrechten en interculturele dialoog spelen een belangrijke rol binnen de Centraal-Europese studies.
Ook de politieke en sociale wetenschappen zijn integraal onderdeel van het vakgebied. Democratische transities, de uitbreiding van de Europese Unie en hedendaagse uitdagingen zoals populisme en migratie worden uitgebreid onderzocht. Daarnaast worden de relaties tussen Oost- en West-Europa nauwgezet geanalyseerd om de geopolitieke dynamiek beter te begrijpen.
## Voetnoten
1. ↑ (en) Brüggemann, Karsten, Lübke, Christian, Mazurek, Małgorzata, Wünsch, Thomas (2019). Zeitschrift Für Ostmitteleuropa-Forschung: Journal of East Central European Studies. Verlag Herder-Institut. ISBN 978-3-87969-450-1.
2. ↑ (en) ISSN 2949-3811 (Online) | Centralʹnoevropejskie issledovaniâ | The ISSN Portal. portal.issn.org. Geraadpleegd op 30 juli 2024.
3. 1 2 (en) Studies in Central European Histories. Brill. Geraadpleegd op 30 juli 2024.
4. 1 2 Central European Studies | Purdue University. docs.lib.purdue.edu. Geraadpleegd op 30 juli 2024.
|
nlwiki/5941567
|
nlwiki
| 5,941,567
|
Centraal-Europese studies
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Centraal-Europese_studies
|
2025-03-20T22:52:32Z
|
nl
|
Q23019169
| 14,170
|
[[Bestand:Central Europe (Geographie universelle, 1927).svg|miniatuur|[[Centraal-Europa]] per ''Geographie universelle'' (1927)]]
De '''Centraal-Europese studies''' zijn een interdisciplinair vakgebied dat zich richt op de geschiedenis, cultuur, politiek en sociale ontwikkelingen in [[Centraal-Europa]]. Tot deze regio behoren landen als Polen, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Oostenrijk en delen van Duitsland en Kroatië. Het doel van deze studies is om een dieper begrip te krijgen van de complexe historische en hedendaagse processen die deze regio hebben gevormd.<ref>{{Cite book |title=Zeitschrift Für Ostmitteleuropa-Forschung: Journal of East Central European Studies |url=https://books.google.com/books?id=yaTzxgEACAAJ |language=en |publisher=Verlag Herder-Institut |date=2019 |isbn=978-3-87969-450-1 |last1=Brüggemann |last2=Lübke |last3=Mazurek |last4=Wünsch |first1=Karsten |first2=Christian |first3=Małgorzata |first4=Thomas}}</ref>
Geschiedenis speelt een centrale rol in deze studies. Centraal-Europa heeft eeuwenlang gefunctioneerd als kruispunt van West- en Oost-Europa. Belangrijke perioden zoals het Habsburgse Rijk, de Eerste en Tweede Wereldoorlog, de Koude Oorlog en de val van het communisme zijn cruciaal voor het begrijpen van de politieke en culturele ontwikkelingen in deze regio.<ref>{{Cite web |url=https://portal.issn.org/resource/ISSN/2949-3811 |title=ISSN 2949-3811 (Online) {{!}} Centralʹnoevropejskie issledovaniâ {{!}} The ISSN Portal |access-date=2024-07-30 |website=portal.issn.org |language=en-gb}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |url=https://brill.com/display/serial/SCEH |title=Studies in Central European Histories |access-date=2024-07-30 |website=Brill |language=en}}</ref>
Culturele diversiteit en nationale identiteit zijn eveneens belangrijke thema's. De regio wordt gekenmerkt door een rijke variëteit aan talen, etniciteiten en religies. De vraagstukken rondom historische herinnering, minderheidsrechten en interculturele dialoog spelen een belangrijke rol binnen de Centraal-Europese studies.<ref name=":1">{{Cite web |url=https://docs.lib.purdue.edu/ces/ |title=Central European Studies {{!}} Purdue University |access-date=2024-07-30 |website=docs.lib.purdue.edu}}</ref>
Ook de politieke en sociale wetenschappen zijn integraal onderdeel van het vakgebied. Democratische transities, de uitbreiding van de Europese Unie en hedendaagse uitdagingen zoals populisme en migratie worden uitgebreid onderzocht. Daarnaast worden de relaties tussen Oost- en West-Europa nauwgezet geanalyseerd om de geopolitieke dynamiek beter te begrijpen.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
== Voetnoten ==
{{References}}
[[Categorie:Geesteswetenschappen]]
| 69,063,493
|
[]
| false
|
# '71
'71 is een Britse film uit 2014 onder regie van Yann Demange. De film ging in première op 7 februari op het Internationaal filmfestival van Berlijn in de competitiesectie.
## Verhaal
De film speelt zich af in Noord-Ierland en vertelt het verhaal van een Britse soldaat die gescheiden wordt van zijn eenheid tijdens The Troubles in Belfast in 1971. Hij wordt geholpen door enkele lokale mensen terwijl hij achtervolgd wordt zowel door het Provisional Irish Republican Army als door de Military Reaction Force.
## Rolverdeling
| Acteur | Personage |
| -------------- | ---------------------- |
| Jack O'Connell | Gary Hook |
| Richard Dorner | Eamon |
| Jack Lowden | Thompson |
| Charlie Murphy | Brigid |
| David Wilmot | Boyle |
| Adam Nagaitis | Jimmy |
| Killian Scott | James Quinn |
| Sean Harris | Captain Sandy Browning |
| Sam Reid | Lt. Armitage |
| Martin McCann | Paul Haggerty |
## Prijzen & nominaties
De film kreeg 17 nominaties en won 4 prijzen, de belangrijkste:
| Jaar | Prijs | Categorie | Genomineerde(n) | Resultaat |
| ---- | -------------------------------------- | ----------------------------------------------------------- | ------------------------------------------- | ----------- |
| 2015 | BAFTA Awards | Alexander Korda Award for Best British Film | Alexander Korda Award for Best British Film | Genomineerd |
| 2015 | BAFTA Awards | Outstanding Debut by a British Writer, Director or Producer | Yann Demange, Gregory Burke | Genomineerd |
| 2014 | Internationaal filmfestival van Athene | Golden Athena Best Picture | Golden Athena Best Picture | Gewonnen |
| 2014 | Filmfestival van Berlijn | Prize of the Ecumenical Jury - Special Mention | Yann Demange | Gewonnen |
| 2014 | British Independent Film Awards | Best Director | Yann Demange | Gewonnen |
| 2014 | European Film Awards | Beste debuutfilm | Beste debuutfilm | Genomineerd |
## Productie
Het filmen begon op locatie in Blackburn, Lancashire in april 2013 en ging verder in Sheffield en Liverpool. De film kreeg heel positieve kritieken, zowel van de critici als de toeschouwers.
|
nlwiki/4112604
|
nlwiki
| 4,112,604
|
'71
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/%2771
|
2025-03-08T09:32:08Z
|
nl
|
Q12100227
| 30,121
|
{{Infobox film
| titel = '71
| afbeelding =
| onderschrift =
| poster-op-enwp = 71 poster.jpg
| tagline =
| alternatieve titel =
| regie = [[Yann Demange]]
| producer = Angus Lamont<br />Robin Gutch
| prodmaatschappij = Crab Apple Films<br />Warp Films<br />Film4<br />BFI Film Fund<br />Screen Yorkshire<br />Creative Scotland
| schrijver = Gregory Burke
| voice-over =
| spelers =
| muziek = [[David Holmes (componist)|David Holmes]]
| montage = Chris Wyatt
| cinematografie = Tat Radcliffe
| distributeur =
| première = 7 februari 2014 <small>''(Filmfestival van Berlijn)''</small>
| genre = Historische film<br />Actiefilm
| lengte = 99 minuten
| taal = Engels
| land = {{UK}}
| budget =
| locatie =
| bezoekers =
| opbrengst = [[Amerikaanse dollar|US$]] 3,1 miljoen<ref>{{Link Box Office Mojo|id=71|label='71}}, geraadpleegd 18 december 2023</ref>
| nominaties = 17
| prijzen = 4
| voorloper =
| vervolg =
| remake =
| imdb = 2614684
| moviemeter = 97792
| extra portaal =
}}
''''' '71''''' is een [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] film uit [[Film in 2014|2014]] onder regie van [[Yann Demange]]. De film ging in première op 7 februari op het [[Internationaal filmfestival van Berlijn]] in de competitiesectie.
== Verhaal ==
{{leeswaarschuwing}}
De film speelt zich af in [[Noord-Ierland]] en vertelt het verhaal van een Britse soldaat die gescheiden wordt van zijn eenheid tijdens ''[[The Troubles]]'' in [[Belfast]] in 1971. Hij wordt geholpen door enkele lokale mensen terwijl hij achtervolgd wordt zowel door het ''[[Provisional Irish Republican Army]]'' als door de ''Military Reaction Force''.
== Rolverdeling ==
{{Tabel cast}}
|-
| [[Jack O'Connell (acteur)|Jack O'Connell]] || Gary Hook
|-
| [[Richard Dorner]] || Eamon
|-
| [[Jack Lowden]] || Thompson
|-
| [[Charlie Murphy (actrice)|Charlie Murphy]] || Brigid
|-
| [[David Wilmot]] || Boyle
|-
| [[Adam Nagaitis]] || Jimmy
|-
| [[Killian Scott]] || James Quinn
|-
| [[Sean Harris]] || Captain Sandy Browning
|-
| [[Sam Reid]] || Lt. Armitage
|-
| [[Martin McCann]] || Paul Haggerty
|}
== Prijzen & nominaties ==
De film kreeg 17 nominaties en won 4 prijzen, de belangrijkste:
{| class="wikitable"
!Jaar
!Prijs
!Categorie
!Genomineerde(n)
!Resultaat
|-
| rowspan=2|2015 || rowspan=2|[[68e BAFTA Awards|BAFTA Awards]] || colspan=2|''Alexander Korda Award for Best British Film'' || {{Tabelcel genomineerd}}
|-
| ''Outstanding Debut by a British Writer, Director or Producer'' || Yann Demange, Gregory Burke || {{Tabelcel genomineerd}}
|-
| rowspan="4"| 2014 || Internationaal filmfestival van Athene || colspan=2|''Golden Athena Best Picture'' || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
|Filmfestival van Berlijn|| ''Prize of the Ecumenical Jury - Special Mention'' || Yann Demange || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
| [[British Independent Film Award]]s ||''Best Director''|| Yann Demange || {{Tabelcel gewonnen}}
|-
| [[27e Europese Filmprijzen|European Film Awards]] || colspan=2|Beste debuutfilm || {{Tabelcel genomineerd}}
|}
== Productie ==
Het filmen begon op locatie in Blackburn, Lancashire in april 2013 en ging verder in Sheffield en Liverpool. De film kreeg heel positieve kritieken, zowel van de critici als de toeschouwers.<ref>{{Link Rotten Tomatoes|id=71_2015|label='71}}</ref>
== Externe links ==
{{Standaardlinks film}}
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:#71}}
[[Categorie:Film uit 2014]]
[[Categorie:Britse film]]
[[Categorie:Historische film]]
[[Categorie:Actiefilm]]
| 69,003,317
|
[{"title": "'71", "data": {"Regie": "Yann Demange", "Producent": "Angus Lamont \u00b7 Robin Gutch", "Scenario": "Gregory Burke", "Muziek": "David Holmes", "Montage": "Chris Wyatt", "Cinema\u00adtografie]": "Tat Radcliffe", "Productie\u00adbedrijf": "Crab Apple Films \u00b7 Warp Films \u00b7 Film4 \u00b7 BFI Film Fund \u00b7 Screen Yorkshire \u00b7 Creative Scotland", "Premi\u00e8re": "7 februari 2014 (Filmfestival van Berlijn)", "Genre": "Historische film \u00b7 Actiefilm", "Speelduur": "99 minuten", "Taal": "Engels", "Land": "Verenigd Koninkrijk", "Opbrengst": "US$ 3,1 miljoen", "Gewonnen prijzen": "4", "Overige nominaties": "17", "Kijkwijzer": "\u00b7 Geweld, Grof taalgebruik"}}]
| false
|
# 2. Kitajevka
2. Kitajevka of Vtoraja Kitajevka (Russisch: 2-я Китаевка, Вторая Китаевка) is een dorp (derevnja) in de Russische oblast Koersk, district Medvenski. De plaats is het administratieve centrum van de selsovjet Kitajevski.
## Geografie
2. Kitajevka ligt op het Centraal-Russisch Plateau, op de stortbeek Galitsji (de linker zijrivier van de Polnaja in het stroomgebied van de Sejm), 27 km ten zuidoosten van Koersk, 16 km ten noordoosten van Medvenka.
### Klimaat
Het lokale klimaat is vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar (Dfb volgens de klimaatclassificatie van Köppen).
## Inwonersontwikkeling
| Jaar | Aantal inwoners |
| ---- | --------------- |
| 2002 | 100 |
| 2010 | 85 |
Opmerking: Volkstelling
## Economie en infrastructuur
Er zijn 36 huizen in de plaats.
### Verkeer
2. Kitajevka ligt 15,5 km van de federale autoweg M-2 of Krim.
1. Andrejevka · 1. Gostomlja · 1. Kitajevka · 1. Lipovets · 1. Nikolskoje · 1. Panino · 1. Pereverzevka · 1. Plesy · 2. Andrejevka · 2. Gostomlja · 2. Kitajevka · 2. Lipovets · 2-e Nikolskoje · 2. Panino · 2. Pereverzevka · 2. Petropavlovskije Vyselki · 2. Plesy · 2. Rozjdestvenka · Aleksandrovka · Aleksandrovka · Amosovka · Andrejevka · Andrianovka · Barybin · Bely Kolodez · Berezovy · Blagodatnoje · Blizjni · Boedy · Bolsjaja Radina · Bolsjaja Vladimirovka · Denisovka · Domra · Dratsjovka · Gachovo · Glebovo · Goebanovka · Goljevka · Gorki · Iljitsjovski · Ivanovka · Ivanovka · Jegorov · Kartasjovka · Klenovoje · Koerasy · Koevsjinovka · Kofanovka · Kondratjevka · Kondratjevskije Vyselki · Konstantinovka · Korenevka · Kosilov · Krasnaja Nov · Krasnaja Poljana · Krasnoje · Krasnovka · Krasny Koet · Krasny Maj · Leninskaja Iskra · Leonovka · Lipnik · Ljoebatsj · Ljoebimovka · Ljoebitskoje · Loebjanka · Loetsjnja · Malaja Vladimirovka · Maslovka · Medvenka · Mertsalovka · Mokry · Monastyrski · Mozdok · Nikolajevka · Nizjni Doebovets · Nizjni Reoetets · Nizjnjaja Kamysjevka · Novaja Aksjonovka · Novoseledebny · Oresjnoje · Organizatsija · Osinovy · Osinovy · Paniki · Paninski · Pesotsjnoje · Petropavlovka · Petrovka · Poestoje · Pokrovski · Poljana · Polny · Ptina · Rajchoetor · Razbegajlovka · Reoettsjanski · Rjazantsevka · Romanovka · Rozjdestvenka · Rozjdestvenskoje · Rozjnovka · Sadovy · Sadovy · Samsonovo · Sjatovka · Sjirokoje · Sjoemovka · Solomykovskije Dvory · Spartak · Spasskije Vyselki · Spasskoje · Spokojevka · Sredni · Step · Step · Step · Step-Chmelevoje · Strelitsa · Svidnoje · Sviridov · Tanejevka · Tarasovo · Taroesovka · Troebatskoje · Tsjaplygin Log · Tsjermosjnoje · Tsjernitsjenskije Dvory · Tsoerikovo · Vanino · Vasiljevka · Verchni Doenajets · Verchni Reoetets · Verchnjaja Kamysjevka · Vorobzja · Vysjni Doebovets · Vysokoje · Vysokonskije Dvory · Zaikin · Zajegorjevski · Zamalenki · Zeljonaja Step · Znamenka · Znamenski · Zvjagintsevo · Zvjagintsevo · Zybovka
|
nlwiki/5641589
|
nlwiki
| 5,641,589
|
2. Kitajevka
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/2._Kitajevka
|
2024-03-21T10:17:01Z
|
nl
|
Q18764400
| 56,187
|
{{Infobox plaats in Rusland
| naam = 2. Kitajevka
| altnaam = {{lang|ru|2-я Китаевка}}
| wapen =
| afb stadsbeeld = | afb onderschrift =
| vlag =
| oblast = [[Oblast Koersk|Koersk]]
| republiek =
| rayon = [[district Medvenski]]
| inwoners = 85
| census = 2010
| km2 =
| okatonummer = 38 224 824 001<ref>{{citeer web|url=https://classinform.ru/okato/search.php?str=38224824001|titel=Справочник кодов общероссийских классификаторов|uitgever=classinform.ru|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220419153454/https://classinform.ru/okato/search.php?str=38224824001|archiefdatum=2022-04-19}}</ref>
| netnummer = 47146
| postcode = 307052<ref>{{citeer web|url=https://gdeposylka.ru/courier/russian-post/307052|titel=Удобный сервис отслеживания посылок!|uitgever=ГдеПосылка.ру|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220419152808/https://gdeposylka.ru/courier/russian-post/307052|archiefdatum=2022-04-19}}</ref><ref>{{citeer web|url=http://ruspostindex.ru/rf46/pochtovye-indeksy-medvenskiy-raion.html|titel=Postcodes voor Rusland. Oblast Koersk, district Medvenski|uitgever=ruspostindex.ru|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220417211805/http://ruspostindex.ru/rf46/pochtovye-indeksy-medvenskiy-raion.html|archiefdatum=2022-04-17}}</ref><ref>{{citeer web|url=https://ruspost.indexe.info/pochtovye-indeksy-kurskaya-oblast/pochtovye-indeksy-medvenskij-rajon-kurskaya-oblast/|titel=Postcodes voor district Medvenski, oblast Koersk|uitgever=ruspost.indexe.info|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20}}</ref>
| tijdzone = 3
| website = [http://kitayss.rkursk.ru/ kitayss.rkursk.ru]
| lat_deg = 51 | lat_min = 29 | lat_sec = 24
| lon_deg = 36 | lon_min = 20 | lon_sec = 26
| locatiekaartspecifiek = oblast Koersk
}}
'''2. Kitajevka''' of '''Vtoraja Kitajevka''' ([[Russisch]]: 2-я Китаевка, Вторая Китаевка) is een [[dorp]] (''[[derevnja]]'') in de Russische [[oblast Koersk]], [[district Medvenski]]. De plaats is het administratieve centrum van de [[selsovjet]] Kitajevski.
== Geografie ==
2. Kitajevka ligt op het [[Centraal-Russisch Plateau]], op de stortbeek Galitsji (de linker zijrivier van de Polnaja in het stroomgebied van de [[Sejm (rivier)|Sejm]]), 27 km ten zuidoosten van [[Koersk (stad)|Koersk]], 16 km ten noordoosten van [[Medvenka (Koersk)|Medvenka]].<ref name="inf">{{citeer web|url=https://publichnaya-kadastrovaya-karta.com/kurskaya/medvenskij_2-ya-kitaevka?obj=85510|titel=Отчет об объекте недвижимости: деревня 2-я Китаевка|uitgever=publichnaya-kadastrovaya-karta.com|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220420030943/https://publichnaya-kadastrovaya-karta.com/kurskaya/medvenskij_2-ya-kitaevka?obj=85510|archiefdatum=2022-04-20}}</ref>
=== Klimaat ===
Het lokale klimaat is vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar ([[Vochtig continentaal klimaat|Dfb]] volgens de klimaatclassificatie van Köppen).<ref>{{citeer web|url=https://trasa.ru/region/kurskaya_clim.html|titel=Климат Курской области|uitgever=trasa.ru|lang=ru|bezochtdatum=2022-04-20}}</ref>
== Inwonersontwikkeling ==
{| class="wikitable"
|- class="achergrondkleur6"
! Jaar
! Aantal<br />inwoners
|-
| 2002 || align="right" | 100
|-
| 2010 || align="right" | {{Verlies}}85
|}
''Opmerking'': Volkstelling
== Economie en infrastructuur ==
Er zijn 36 huizen in de plaats.<ref name="inf" />
=== Verkeer ===
2. Kitajevka ligt 15,5 km van de federale autoweg [[M-2 (Rusland)|M-2 of Krim]].
{{Navigatie district Medvenski (oblast Koersk)}}
{{Appendix}}
[[Categorie:Plaats in de oblast Koersk]]
| 67,236,924
|
[{"title": "Kerngegevens", "data": {"Oblast": "Koersk", "Gemeente": "district Medvenski", "Co\u00f6rdinaten": "51\u00b0 29\u2032 NB, 36\u00b0 20\u2032 OL"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Inwoners \u00b7 (2010)": "85"}}, {"title": "Overig", "data": {"Postcode(s)": "307052", "Netnummer(s)": "(+7) 47146", "OKATO-code": "38 224 824 001", "Tijdzone": "MSK (UTC+3)", "Overig": "Website: kitayss.rkursk.ru"}}, {"title": "Locatie in oblast Koersk", "data": {"Locatie in oblast Koersk": "2. Kitajevka (oblast Koersk) \u00b7 2. Kitajevka", "Portaal": "Rusland"}}]
| false
|
# 1e Pantserdivisie (Verenigd Koninkrijk)
De Britse 1e Pantserdivisie (Engels: 1st Armoured Division) is een Britse pantserformatie van het British Army. Het werd in oktober 1937 opgericht en was betrokken bij de Tweede Wereldoorlog en werd kort daarna ontbonden. In 1960 werd de pantserdivisie nieuw leven ingeblazen en ze bestaat nog steeds.
## Geschiedenis
De pantserdivisie werd in 1937 opgericht als The Mobile Division en werd in 1939 omgedoopt in de 1e Pantserdivisie. In april 1940 werd de pantserdivisie als onderdeel van de British Expeditionary Force naar Frankrijk gezonden. Op 16 juni 1940 werd de 1e Pantserdivisie geëvacueerd.
Na de val van Frankrijk in juni 1940 tot 27 augustus 1941 was de pantserdivisie gestationeerd in Groot-Brittannië. Daarna vertrok de 1e Pantserdivisie onder bevel van generaal-majoor Herbert Lumsden naar Egypte waar ze op 13 augustus 1941 arriveerden. De 1e Pantserdivisie nam deel aan de Slag bij Gazala, de Eerste Slag bij El Alamein, de Tweede Slag bij El Alamein, de Slag bij Tebaga Gap, de Slag bij Akarit, de Slag bij El Kourzia en de Slag bij Tunis.
De 1e Pantserdivisie bleef tot mei 1944 gestationeerd in Noord-Afrika. Toen werd de divisie naar Italië gezonden om te helpen bij de doorbraak van de Gotische Linie. De divisie werd op 1 januari 1945 ontbonden.
In 1960 werd de 1e Pantserdivisie nieuw leven ingeblazen. De pantserdivisie werd gelegerd in Duitsland als onderdeel van de British Army of the Rhine. In 1990 werd de divisiehoofdkwartier verplaatst naar Saoedi-Arabië. Daar nam de pantserdivisie deel aan de Golfoorlog (1990-1991). Aan het einde van de Koude Oorlog was de 1e Pantserdivisie een van de enige Britse divisies die achterbleven in Duitsland. De divisie was in de periode 1996-1997 en 1998-1999 gelegerd in Zuidwest-Bosnië. In 2003 nam de divisie deel aan de Irakoorlog.
## Hoofdkwartier
De divisiehoofdkwartier bevindt zich in Herford in Noordrijn-Westfalen.
|
nlwiki/2103932
|
nlwiki
| 2,103,932
|
1e Pantserdivisie (Verenigd Koninkrijk)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1e_Pantserdivisie_(Verenigd_Koninkrijk)
|
2024-03-15T17:55:20Z
|
nl
|
Q161896
| 7,320
|
De '''Britse 1e Pantserdivisie''' (Engels: ''1st Armoured Division'') is een Britse pantserformatie van het [[Britse leger|British Army]]. Het werd in oktober 1937 opgericht en was betrokken bij de [[Tweede Wereldoorlog]] en werd kort daarna ontbonden. In 1960 werd de pantserdivisie nieuw leven ingeblazen en ze bestaat nog steeds.
==Geschiedenis==
De pantserdivisie werd in 1937 opgericht als The Mobile Division en werd in 1939 omgedoopt in de 1e Pantserdivisie. In april 1940 werd de pantserdivisie als onderdeel van de [[British Expeditionary Force]] naar [[Frankrijk]] gezonden. Op 16 juni 1940 werd de 1e Pantserdivisie geëvacueerd.
Na de val van Frankrijk in juni 1940 tot 27 augustus 1941 was de pantserdivisie gestationeerd in Groot-Brittannië. Daarna vertrok de 1e Pantserdivisie onder bevel van generaal-majoor [[Herbert Lumsden]] naar [[Egypte (land)|Egypte]] waar ze op 13 augustus 1941 arriveerden. De 1e Pantserdivisie nam deel aan de [[Slag bij Gazala]], de [[Eerste Slag bij El Alamein]], de [[Tweede Slag bij El Alamein]], de [[Slag bij Tebaga Gap]], de [[Slag bij Akarit]], de [[Slag bij El Kourzia]] en de [[Slag bij Tunis (1942)|Slag bij Tunis]].
De 1e Pantserdivisie bleef tot mei 1944 gestationeerd in Noord-Afrika. Toen werd de divisie naar [[Italië]] gezonden om te helpen bij de doorbraak van de [[Gotische Linie]]. De divisie werd op 1 januari 1945 ontbonden.
In 1960 werd de 1e Pantserdivisie nieuw leven ingeblazen. De pantserdivisie werd gelegerd in [[Duitsland]] als onderdeel van de [[British Army of the Rhine]]. In 1990 werd de divisiehoofdkwartier verplaatst naar [[Saoedi-Arabië]]. Daar nam de pantserdivisie deel aan de [[Golfoorlog (1990-1991)]]. Aan het einde van de Koude Oorlog was de 1e Pantserdivisie een van de enige Britse divisies die achterbleven in Duitsland. De divisie was in de periode 1996-1997 en 1998-1999 gelegerd in Zuidwest-Bosnië. In 2003 nam de divisie deel aan de [[Irakoorlog]].
==Hoofdkwartier==
De divisiehoofdkwartier bevindt zich in [[Herford (stad)|Herford]] in [[Noordrijn-Westfalen]].
== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20130106194617/http://www.army.mod.uk/structure/25418.aspx 1 (UK) Armoured Division]
==Bronnen==
* Joslen, Lieutenant-Colonel H.F (1960) [1960]. Orders Of Battle Second World War 1939-1945. Naval & Military Press Ltd. {{ISBN|978-184342-474-1}}.
[[Categorie:Britse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]
| 67,206,211
|
[]
| false
|
# 311
Het jaar 311 is het 11e jaar in de 4e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Klein-Azië
- 30 april - Keizer Galerius vaardigt het Edict van Nicomedia uit. Het christendom als religio licita (toegestane godsdienst) wordt in het Romeinse Rijk grotendeels erkend. Vijf dagen na de uitvaardiging van het edict overlijdt hij aan een ernstige ziekte.
- Maximinus II verdeelt het Oost-Romeinse Rijk in twee delen met keizer Licinius. In een vriendschapsverdrag wordt de Bosporus als rijksgrens geaccepteerd.
### Egypte
- Arius, stichter van het arianisme, wordt in Alexandrië tot presbyter (priester) gewijd.
### Italië
- Maxentius laat het Circus van Maxentius bouwen. Het stadion wordt gebruikt voor wagenrennen, gladiatorgevechten en andere vormen van publiek vermaak.
### China
- De nomadenhorden (Hunnen) van de Xiongnu vallen het Chinese Keizerrijk binnen en veroveren Luoyang. De stad wordt geplunderd en 30.000 inwoners worden afgeslacht. Hierna wordt de hoofdstad verplaatst naar Chang'an.
## Geboren
- Wulfila, Gotische bisschop en Bijbelvertaler (waarschijnlijke datum)
- Theodorus van Tabennisi, abt en stichter van een kloosterorde (waarschijnlijke datum)
## Overleden
- 5 mei - Galerius (ca. 60), keizer van het Romeinse Keizerrijk
- 3 december - Diocletianus (66), keizer van het Romeinse Keizerrijk
- Domitius Alexander, Romeins usurpator (waarschijnlijke datum)
- Petrus van Alexandrië, Egyptische theoloog en martelaar
|
nlwiki/44231
|
nlwiki
| 44,231
|
311
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/311
|
2024-07-11T01:05:55Z
|
nl
|
Q30862
| 18,274
|
{{Zie artikel|Dit gaat over het jaar 311. Zie [[311 (band)]] voor de rockgroep.}}
{{Zijbalk jaar}}
[[Bestand:Rome-CircusofMaxentius.JPG|thumb|[[Circus van Maxentius]] ([[Rome (stad)|Rome]])]]
Het jaar '''311''' is het 11e jaar in de [[4e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
===Klein-Azië===
* [[30 april]] - Keizer [[Galerius]] vaardigt het [[Edict van Nicomedia]] uit. Het [[christendom]] als ''religio licita'' (toegestane [[Religie|godsdienst]]) wordt in het [[Romeinse Rijk]] grotendeels erkend. Vijf dagen na de uitvaardiging van het edict overlijdt hij aan een ernstige ziekte.
* [[Maximinus II Daia|Maximinus II]] verdeelt het [[Byzantijnse Rijk|Oost-Romeinse Rijk]] in twee delen met keizer [[Licinius]]. In een vriendschapsverdrag wordt de [[Bosporus (zeestraat)|Bosporus]] als rijksgrens geaccepteerd.
===Egypte===
* [[Arius (theoloog)|Arius]], stichter van het [[arianisme]], wordt in [[Alexandrië]] tot [[Priester|presbyter]] (priester) gewijd.
===Italië===
* [[Maxentius]] laat het [[Circus van Maxentius]] bouwen. Het stadion wordt gebruikt voor [[wagenrennen]], [[gladiator]]gevechten en andere vormen van publiek vermaak.
===China===
* De [[nomade]]nhorden ([[Hunnen]]) van de [[Xiongnu]] vallen het [[Chinese Keizerrijk]] binnen en veroveren [[Luoyang]]. De stad wordt geplunderd en 30.000 inwoners worden afgeslacht. Hierna wordt de hoofdstad verplaatst naar [[Chang'an (stad)|Chang'an]].
== Geboren ==
* [[Wulfila]], Gotische [[bisschop]] en [[Bijbel (christendom)|Bijbelvertaler]] (waarschijnlijke datum)
* [[Theodorus van Tabennisi]], [[Abt (abdij)|abt]] en stichter van een [[kloosterorde]] (waarschijnlijke datum)
== Overleden ==
* [[5 mei]] - [[Galerius]] (ca. 60), keizer van het [[Romeinse Keizerrijk]]
* [[3 december]] - [[Diocletianus]] (66), keizer van het Romeinse Keizerrijk
* [[Domitius Alexander]], Romeins [[usurpator]] (waarschijnlijke datum)
* [[Petrus van Alexandrië]], Egyptische [[theologie|theoloog]] en [[Martelaar (christendom)|martelaar]]
{{Commonscat|311}}
[[Categorie:Jaar|000]]
[[Categorie:310-319| 311]]
| 67,800,714
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "3e eeuw \u00b7 4e eeuw \u00b7 5e eeuw", "Decennia": "300-309 \u00b7 310-319 \u00b7 320-329", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 310 \u00b7 311 \u00b7 312 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1064 MLXIV", "Chinese jaartelling": "3007 \u2013 3008 \u00b7 \u4e01\u5348 \u2013 \u620a\u672a", "Christelijke jaartelling": "311 CCCXI", "Ethiopische jaartelling": "303 \u2013 304", "Hebreeuwse jaartelling": "4071 \u2013 4072", "- Vikram Samvat": "366 \u2013 367", "- Shaka Samvat": "233 \u2013 234", "- Kali yuga": "3412 \u2013 3413", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "4310 \u2013 4311"}}]
| false
|
# 311 (band)
311, ook bekend als "three eleven", is een rockband uit Omaha. De groep werd in 1988 gevormd door de zanger en gitarist Nick Hexum, leadgitarist Jim Watson, bassist Aaron "P-Nut" Wills en drummer Chad Sexton. Watson werd in 1990 vervangen door Tim Mahoney. In 1992 trad Doug "SA" Martinez toe als tweede zanger en turntablist.
311 heeft een uitgebreide discografie opgebouwd, bestaande uit 13 studioalbums, twee live-albums, vier compilatiealbums, vier EP's en vier dvd's. Na een reeks onafhankelijke releases tekende de band in 1992 bij Capricorn Records, wat resulteerde in de uitgave van de albums Music (1993) en Grassroots (1994) met bescheiden succes. Echter, hun titelloze album, uitgebracht in 1995, bereikte nummer 12 in de Billboard 200, dankzij hits als "Down" en "All Mixed Up", waarvan de eerste bovenaan de Billboard Hot Modern Rock-nummers van 1996 stond. De daaropvolgende drie albums van de band - Transistor (1997), Soundsystem (1999) en From Chaos (2001) - werden ook goed ontvangen, waarbij Transistor platina behaalde en de laatste twee goud. Het verzamelalbum Greatest Hits '93 –'03 uit 2004 werd eveneens bekroond met platina. Het meest recente studioalbum van de band is Voyager, uitgebracht in 2019. Vanaf 2022 heeft 311 meer dan 10 miljoen platen verkocht in de Verenigde Staten.
De bandnaam werd gekozen door Wills, geïnspireerd op de politiecode voor naaktlopen in Omaha, nadat een vriend van de band was gearresteerd en beboet voor naaktzwemmen in een openbaar zwembad.
## Geschiedenis
### Vroege opnames (1988-1992)
De eerste onafhankelijke uitgave van 311 was de Downstairs EP, opgenomen in 1989 in de kelder van Nick Hexum. In tegenstelling tot veel van hun latere releases, ontbrak het aan cover art. Het omvatte het nummer "Feels So Good", dat later opnieuw werd opgenomen of geremasterd voor het album Music, en het is een vast onderdeel geworden van de meeste live-optredens van 311.
In 1990 produceerde 311 300 cassettes van hun tweede onafhankelijke release, genaamd Dammit! Het album werd opgenomen in IEV Studios in Papillion, Nebraska.
In 1991 verving Tim Mahoney Jim Watson op gitaar, en 311 bracht hun derde onafhankelijke release, genaamd Unity, uit. Dit album werd opgenomen in Rainbow Recording Studios in Omaha. Er werden 1000 cd's en 500 cassettes van Unity geproduceerd, die vervolgens op consignatiebasis werden gedistribueerd en tijdens optredens werden verkocht. De band begon headliner te worden in lokale clubs, waaronder The Ranch Bowl en okol Auditorium. Er circuleert een gerucht dat rond deze tijd een nummer genaamd "Spooky Breakfast" is opgenomen, maar er is nooit officieel over gesproken. Hoewel er geruchten zijn dat het nummer verloren is gegaan en vaak wordt gezocht, is het nooit door iemand in de band genoemd of op een van de vroege demo's en EP's van de band verschenen.
In 1992 werd SA Martinez, die de afgelopen jaren al verschillende keren als zanger had opgetreden met 311, officieel uitgenodigd om zich bij de band aan te sluiten. Ze namen een demo op met zes nummers genaamd Hydroponic, ook opgenomen in Rainbow Recording Studios, en verhuisden vervolgens naar Los Angeles. Binnen enkele maanden na deze ontwikkelingen tekende 311 een platencontract bij Capricorn Records.
## Bandleden
- Nick Hexum – zang, gitaar, keyboards
- Aaron "P-Nut" Wills – basgitaar
- Chad Sexton – drums
- Tim Mahoney – leadgitaar
- Doug "SA" Martinez – zang, draaitafels
## Discografie
- Music (1993)
- Grassroots (1994)
- 311 (1995)
- Transistor (1997)
- Soundsystem (1999)
- From Chaos (2001)
- Evolver (2003)
- Don't Tread on Me (2005)
- Uplifter (2009)
- Universal Pulse (2011)
- Stereolithic (2014)
- Mosaic (2017)
- Voyager (2019)
|
nlwiki/5850145
|
nlwiki
| 5,850,145
|
311 (band)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/311_(band)
|
2024-03-18T10:43:19Z
|
nl
|
Q224565
| 9,833
|
'''311''', ook bekend als "three eleven", is een [[rockband]] uit [[Omaha (Nebraska)|Omaha]]. De groep werd in 1988 gevormd door de zanger en gitarist Nick Hexum, leadgitarist Jim Watson, bassist Aaron "P-Nut" Wills en drummer Chad Sexton. Watson werd in 1990 vervangen door Tim Mahoney. In 1992 trad Doug "SA" Martinez toe als tweede zanger en turntablist.
311 heeft een uitgebreide discografie opgebouwd, bestaande uit 13 studioalbums, twee live-albums, vier compilatiealbums, vier EP's en vier dvd's. Na een reeks onafhankelijke releases tekende de band in 1992 bij Capricorn Records, wat resulteerde in de uitgave van de albums Music (1993) en Grassroots (1994) met bescheiden succes. Echter, hun titelloze album, uitgebracht in 1995, bereikte nummer 12 in de Billboard 200, dankzij hits als "Down" en "All Mixed Up", waarvan de eerste bovenaan de Billboard Hot Modern Rock-nummers van 1996 stond. De daaropvolgende drie albums van de band - Transistor (1997), Soundsystem (1999) en From Chaos (2001) - werden ook goed ontvangen, waarbij Transistor platina behaalde en de laatste twee goud. Het verzamelalbum Greatest Hits '93 –'03 uit 2004 werd eveneens bekroond met platina. Het meest recente studioalbum van de band is Voyager, uitgebracht in 2019. Vanaf 2022 heeft 311 meer dan 10 miljoen platen verkocht in de Verenigde Staten.
De bandnaam werd gekozen door Wills, geïnspireerd op de politiecode voor naaktlopen in Omaha, nadat een vriend van de band was gearresteerd en beboet voor naaktzwemmen in een openbaar zwembad.
== Geschiedenis ==
=== Vroege opnames (1988-1992) ===
De eerste onafhankelijke uitgave van 311 was de Downstairs EP, opgenomen in 1989 in de kelder van Nick Hexum. In tegenstelling tot veel van hun latere releases, ontbrak het aan cover art. Het omvatte het nummer "Feels So Good", dat later opnieuw werd opgenomen of geremasterd voor het album Music, en het is een vast onderdeel geworden van de meeste live-optredens van 311.
In 1990 produceerde 311 300 cassettes van hun tweede onafhankelijke release, genaamd Dammit! Het album werd opgenomen in IEV Studios in [[Papillion, Nebraska]].
In 1991 verving Tim Mahoney Jim Watson op gitaar, en 311 bracht hun derde onafhankelijke release, genaamd Unity, uit. Dit album werd opgenomen in Rainbow Recording Studios in Omaha. Er werden 1000 cd's en 500 cassettes van Unity geproduceerd, die vervolgens op consignatiebasis werden gedistribueerd en tijdens optredens werden verkocht. De band begon headliner te worden in lokale clubs, waaronder The Ranch Bowl en [[okol Auditorium]]. Er circuleert een gerucht dat rond deze tijd een nummer genaamd "Spooky Breakfast" is opgenomen, maar er is nooit officieel over gesproken. Hoewel er geruchten zijn dat het nummer verloren is gegaan en vaak wordt gezocht, is het nooit door iemand in de band genoemd of op een van de vroege demo's en EP's van de band verschenen.
In 1992 werd SA Martinez, die de afgelopen jaren al verschillende keren als zanger had opgetreden met 311, officieel uitgenodigd om zich bij de band aan te sluiten. Ze namen een demo op met zes nummers genaamd ''[[Hydroponic]]'', ook opgenomen in Rainbow Recording Studios, en verhuisden vervolgens naar [[Los Angeles]]. Binnen enkele maanden na deze ontwikkelingen tekende 311 een platencontract bij [[Capricorn Records]].
== Bandleden ==
* Nick Hexum – zang, gitaar, keyboards
* Aaron "P-Nut" Wills – basgitaar
* Chad Sexton – drums
* Tim Mahoney – leadgitaar
* Doug "SA" Martinez – zang, draaitafels
== Discografie ==
* ''Music'' (1993)
* ''Grassroots'' (1994)
* ''311'' (1995)
* ''Transistor'' (1997)
* ''Soundsystem'' (1999)
* ''From Chaos'' (2001)
* ''Evolver'' (2003)
* ''Don't Tread on Me'' (2005)
* ''Uplifter'' (2009)
* ''Universal Pulse'' (2011)
* ''Stereolithic'' (2014)
* ''Mosaic'' (2017)
* ''Voyager'' (2019)
== Externe link ==
* {{Link Discogs artist}}
{{Appendix|1=Bron|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia |taal=en |titel=311 (band) |oldid=1213446725}}
}}
[[Categorie:Amerikaanse rockband]]
| 67,219,920
|
[]
| false
|
# 312 v.Chr.
Het jaar 312 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Hellenistische Rijk
- De Macedonische jaartelling begint in oktober 312 v.Chr. met als beginpunt de Slag bij Gaza, waarbij Seleucus I als generaal van de Egyptische diadoch Ptolemaeus I Soter de zoon van zijn rivaal Antigonos -Demetrios Poliorketes- verslaat. Deze kalender wordt aan het Macedonische hof en in Syrië gehanteerd.
- Slag bij Gaza: Ptolemaeus I en Seleucus I vallen met een expeditieleger Syrië binnen en verslaan Demetrius Poliorcetes. Tijdens de veldtocht wordt Palestina verovert.
- Seleucus I herovert Babylon en Demetrius Poliorcetes vlucht naar Tripoli in Fenicië.
- Seleucus I Nicator (312 - 281 v.Chr.) sticht het Seleucidenrijk en verovert alle satrapieën tot aan India.
- Er breekt een conflict uit over de karavaanroutes tussen de Grieken en de Nabateeërs.
### Italië
- Appius Claudius Caecus een voorstander van plebejische emancipatie, wordt in Rome benoemd tot censor en bezorgd vele plebejers een zetel in de senaat.
- Appius Claudius begint met de bouw van de naar hem genoemde Via Appia, de weg loopt van Rome naar Brindisium. Tevens laat hij het eerste aquaduct, de Aqua Appia, bouwen. De inwoners hebben voor het eerst toegang tot schoon drinkwater.
|
nlwiki/22348
|
nlwiki
| 22,348
|
312 v.Chr.
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/312_v.Chr.
|
2024-07-12T05:28:53Z
|
nl
|
Q79053
| 12,582
|
{{Zijbalk jaar}}
[[Bestand:Map of Roman roads in Italy.png|thumb|De [[Via Appia]] tijdens de [[Romeinse Republiek]]]]
Het jaar '''312 v.Chr.''' is een jaartal volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
=== Hellenistische Rijk ===
* De [[Seleucidische jaartelling|Macedonische jaartelling]] begint in oktober 312 v.Chr. met als beginpunt de [[Slag bij Gaza (312 v.Chr.)|Slag bij Gaza]], waarbij Seleucus I als generaal van de Egyptische diadoch [[Ptolemaeus I Soter]] de zoon van zijn rivaal Antigonos -[[Demetrios Poliorketes]]- verslaat. Deze kalender wordt aan het Macedonische hof en in Syrië gehanteerd.
* [[Slag bij Gaza (312 v.Chr.)|Slag bij Gaza]]: [[Ptolemaeus I Soter I|Ptolemaeus I]] en [[Seleucus I]] vallen met een expeditieleger [[Syrië]] binnen en verslaan [[Demetrius Poliorcetes]]. Tijdens de veldtocht wordt [[Palestina (regio)|Palestina]] verovert.
* Seleucus I herovert [[Babylon (Babel)|Babylon]] en Demetrius Poliorcetes vlucht naar [[Tripoli (Libanon)|Tripoli]] in [[Fenicië]].
* [[Seleucus I Nicator]] (312 - 281 v.Chr.) sticht het [[Seleuciden]]rijk en verovert alle satrapieën tot aan [[India]].
* Er breekt een conflict uit over de [[karavaan]]routes tussen de [[Grieken]] en de [[Nabateeërs]].
=== Italië ===
* [[Appius Claudius Caecus]] een voorstander van plebejische emancipatie, wordt in [[Rome (stad)|Rome]] benoemd tot [[censor (Romeinen)|censor]] en bezorgd vele plebejers een zetel in de [[Senaat (Rome)|senaat]].
* Appius Claudius begint met de bouw van de naar hem genoemde [[Via Appia]], de weg loopt van Rome naar [[Brindisi (stad)|Brindisium]]. Tevens laat hij het eerste [[aquaduct (waterbouwkunde)|aquaduct]], de [[Aqua Appia]], bouwen. De inwoners hebben voor het eerst toegang tot schoon drinkwater.
[[Categorie:Jaar in de 4e eeuw v.Chr.]]
| 67,807,199
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "5e eeuw \u00b7 4e eeuw \u00b7 3e eeuw", "Decennia": "329-320 \u00b7 319-310 \u00b7 309-300", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 313 \u00b7 312 \u00b7 311 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "442 CDXLII", "Chinese jaartelling": "2385 \u2013 2386 \u00b7 \u4e59\u7533 \u2013 \u4e19\u9149", "Hebreeuwse jaartelling": "3449 \u2013 3450", "- Kali yuga": "2790 \u2013 2791", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "3688 \u2013 3689"}}]
| false
|
# 8D-probleemoplosmethode
8D is een probleemoplosmethode die uit acht fasen bestaat. Ook wordt deze methode wel 8D, 8-D Problem Solving, G8D of Global 8D genoemd (Engels: Eight Disciplines Problem Solving).
De 8D-methode wordt vooral gebruikt door kwaliteitmedewerkers om gestructureerd de oorzaak van een probleem te vinden en om een probleem op te lossen. Ook wordt de methode gebruikt om product- of procesverbeteringen door te voeren. De 8D-methode mobiliseert de kennis en kunde van een team en richt de aandacht op het voorkomen van het probleem.
## Processtappen
De 8D-methode bestaat uit de opeenvolgende processtappen:
- D1: Team samenstellen. Om alle aanwezige kennis en kunde te mobiliseren is het belangrijk een multidisciplinair team samen te stellen.
- D2: Beschrijf probleem. Het probleem dient, vanuit het gezichtspunt van de probleemhouder, zo objectief en eenduidig mogelijk te worden beschreven.
- D3: Los probleem tijdelijk op. Soms is het noodzakelijk om zeer snel een probleem op te lossen. Het vinden van de beste oplossing is dan van latere zorg.
- D4: Spoor oorzaak op. Alvorens een definitieve oplossing door te voeren, is het noodzakelijk om de oorzaak van het probleem te weten. Hiervoor kunnen verschillende oorzaakvindmethodieken gebruikt worden (ishikawa- of visgraatdiagram en wie, wat, wanneer, waarom en waardoor).
- D5: Vind de oplossing. Als de oorzaak van het probleem eenmaal bekend is, dan kan gericht gezocht worden naar de beste oplossing. Ook hier kunnen verschillende oplosmethodieken gebruikt worden. (Morfologisch overzicht, Waardeanalyse, Constructieprincipes en Creativiteitstechnieken.)
- D6: Implementeer oplossing. Als de definitieve oplossing eenmaal bekend is, dan volgt in deze fase de realisatie ervan.
- D7: Voorkom probleem. Meestal zijn er aanvullende maatregelen noodzakelijk om het ontstaan van soortgelijke problemen in de toekomst te voorkomen.
- D8: Beloon het team. De laatste en mogelijk wel de belangrijkste stap in de 8D methodiek is het belonen van het team.
## 8D-sjablonen
Veel bedrijven gebruiken in het 8D-probleemoplosproces een invulsjabloon, ook wel het 8D-formulier genoemd. Het kenmerk van deze sjabloon is dat die het proces stuurt en tevens ervoor zorgt dat het proces goed gedocumenteerd wordt.
## Geschiedenis
De 8D-methode werd voor het eerst toegepast in de Verenigde Staten, gedurende de Tweede Wereldoorlog, in de vorm van een Military Standard 1520: “Corrective action and disposition system for nonconforming material”. In de jaren zestig en zeventig is de 8D-methode verheven tot een standaard om problemen gestructureerd op te lossen.
De 8D-methode is vooral door Ford, in de vorm van een “Team Oriented Problem Solving” of TOPS (team-georiënteerd probleemoplosproces), gepromoot. Aan het eind van 1990 beschreef Ford een verder ontwikkelde standaard, de "Global 8D" (G8D), die sindsdien door Ford en gaandeweg veel andere bedrijven in de auto-industrie toepassing heeft gevonden. De 8D-methode wordt ook als communicatiemiddel tussen de bedrijven onderling gebruikt. Op deze manier is het probleemoplosproces transparant en kan het in de gehele productieketen worden toegepast.
Als een uitvloeisel van het lean manufacturing-principe wordt de 8D-methode ook in de voedsel- en medische industrie toegepast.
|
nlwiki/1266000
|
nlwiki
| 1,266,000
|
8D-probleemoplosmethode
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/8D-probleemoplosmethode
|
2022-02-06T15:30:17Z
|
nl
|
Q274854
| 8,225
|
'''8D''' is een probleemoplosmethode die uit acht fasen bestaat. Ook wordt deze methode wel 8D, 8-D Problem Solving, G8D of Global 8D genoemd (Engels: ''Eight Disciplines Problem Solving'').
De 8D-methode wordt vooral gebruikt door kwaliteitmedewerkers om gestructureerd de oorzaak van een probleem te vinden en om een probleem op te lossen. Ook wordt de methode gebruikt om product- of procesverbeteringen door te voeren. De 8D-methode mobiliseert de kennis en kunde van een team en richt de aandacht op het voorkomen van het probleem.
==Processtappen==
De 8D-methode bestaat uit de opeenvolgende processtappen:
*D1: Team samenstellen. Om alle aanwezige kennis en kunde te mobiliseren is het belangrijk een multidisciplinair team samen te stellen.
*D2: Beschrijf probleem. Het probleem dient, vanuit het gezichtspunt van de probleemhouder, zo objectief en eenduidig mogelijk te worden beschreven.
*D3: Los probleem tijdelijk op. Soms is het noodzakelijk om zeer snel een probleem op te lossen. Het vinden van de beste oplossing is dan van latere zorg.
*D4: Spoor oorzaak op. Alvorens een definitieve oplossing door te voeren, is het noodzakelijk om de oorzaak van het probleem te weten. Hiervoor kunnen verschillende oorzaakvindmethodieken gebruikt worden ([[Ishikawa-diagram|ishikawa- of visgraatdiagram]] en [[5W|wie, wat, wanneer, waarom en waardoor]]).
*D5: Vind de oplossing. Als de oorzaak van het probleem eenmaal bekend is, dan kan gericht gezocht worden naar de beste oplossing. Ook hier kunnen verschillende oplosmethodieken gebruikt worden. ([[Morfologisch overzicht]], [[Waardeanalyse]], [[Constructieprincipes]] en [[Creativiteit]]stechnieken.)
*D6: Implementeer oplossing. Als de definitieve oplossing eenmaal bekend is, dan volgt in deze fase de realisatie ervan.
*D7: Voorkom probleem. Meestal zijn er aanvullende maatregelen noodzakelijk om het ontstaan van soortgelijke problemen in de toekomst te voorkomen.
*D8: Beloon het team. De laatste en mogelijk wel de belangrijkste stap in de 8D methodiek is het [[Beloning|belonen]] van het team.
==8D-sjablonen==
Veel bedrijven gebruiken in het 8D-probleemoplosproces een invulsjabloon, ook wel het 8D-formulier genoemd. Het kenmerk van deze [[sjabloon]] is dat die het proces stuurt en tevens ervoor zorgt dat het proces goed gedocumenteerd wordt.
==Geschiedenis==
De 8D-methode werd voor het eerst toegepast in de [[Verenigde Staten]], gedurende de [[Tweede Wereldoorlog]], in de vorm van een Military Standard 1520: “Corrective action and disposition system for nonconforming material”. In de jaren zestig en zeventig is de 8D-methode verheven tot een standaard om problemen gestructureerd op te lossen.
De 8D-methode is vooral door [[Ford Motor Company|Ford]], in de vorm van een “Team Oriented Problem Solving” of TOPS (team-georiënteerd probleemoplosproces), gepromoot. Aan het eind van 1990 beschreef Ford een verder ontwikkelde standaard, de "Global 8D" (G8D), die sindsdien door Ford en gaandeweg veel andere bedrijven in de [[auto-industrie]] toepassing heeft gevonden. De 8D-methode wordt ook als communicatiemiddel tussen de bedrijven onderling gebruikt. Op deze manier is het probleemoplosproces transparant en kan het in de gehele [[productieketen]] worden toegepast.
Als een uitvloeisel van het [[lean manufacturing]]-principe wordt de 8D-methode ook in de voedsel- en medische industrie toegepast.
== Literatuur ==
* Laurie Rambaud (2006), ''8D Structured Problem Solving: A Guide to Creating High Quality 8D Reports'', {{ISBN|097905530X}}.
* Chris S.P. Visser (2017), ''8D Problem Solving Explained - Turning operational failures into knowledge to drive your strategic and competitive advantages'', {{ISBN|978-1543000931}}.
==Zie ook==
*[[Probleemoplossing]]
*[[Kwaliteitscirkel van Deming]]
*[[Six Sigma]]
[[Categorie:Kwaliteitsmanagement]]
| 61,040,283
|
[]
| false
|
# A Girls' Getaway
A Girls' Getaway is een Belgische Engelstalige pornofilm van Kaat Bollen en KG Disanto uit 2017.
## Historiek
De opnames van de film vonden plaats in een landhuis op het Engelse platteland in de omgeving van Manchester. De hoofdrollen in de film werden gespeeld door Stella Cox, Lucia Love, Lola Marie, Ella Hughes, Kai Taylor, Sam Bourne en Luke Hotrod. Het verhaal van de film gaat over vier vriendinnen die een weekendje samen doorbrengen in het statige landhuis. De film ging in première op valentijnsdag 2017. Het was de eerste Vlaamse pornofilm gemaakt voor vrouwen.
|
nlwiki/4805934
|
nlwiki
| 4,805,934
|
A Girls' Getaway
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/A_Girls%27_Getaway
|
2024-03-22T07:49:22Z
|
nl
|
Q29458716
| 19,324
|
{{Infobox film
| titel = ''A Girls' Getaway''
| afbeelding =
| poster-op-enwp =
| tagline =
| regie = [[Kaat Bollen]]<br/>[[KG Disanto]]
| producer =
| schrijver =
| spelers = [[Stella Cox]]<br/>[[Lucia Love]]<br/>[[Lola Marie]]<br/>[[Ella Hughes]]<br/>[[Kai Taylor]]<br/>[[Sam Bourne]]<br/>[[Luke Hotrod]]
| muziek =
| montage =
| cinematografie =
| distributeur = [[Daring Media Group]]
| première = 14 februari 2017
| genre = [[Porno]]
| lengte =
| taal = [[Engels]]
| land = {{BE}}
| budget =
| nominaties =
| prijzen =
| imdb =
| moviemeter =
| vervolg =
}}
'''A Girls' Getaway''' is een [[België|Belgische]] [[Engels]]talige [[pornofilm]] van [[Kaat Bollen]] en [[KG Disanto]] uit 2017.
== Historiek ==
De opnames van de film vonden plaats in een [[villa (bouwkunde)|landhuis]] op het [[Engeland|Engelse]] platteland in de omgeving van [[Manchester]].<ref>[https://web.archive.org/web/20170416045835/https://www.dusk-tv.com/nl/porna-to-explore/magazine/behind-the-scenes-op-de-set-van-de-porna-film-van-kaat-bollen Behind The Scenes: op de set van de porna film van Kaat Bollen]; Dusk TV; 20 oktober 2016</ref> De hoofdrollen in de film werden gespeeld door [[Stella Cox]], [[Lucia Love]], [[Lola Marie]], [[Ella Hughes]], [[Kai Taylor]], [[Sam Bourne]] en [[Luke Hotrod]]. Het verhaal van de film gaat over vier vriendinnen die een weekendje samen doorbrengen in het statige landhuis.<ref>[https://web.archive.org/web/20170416045343/http://marieclaire.be/nl/kaat-bollen-maakt-vrouwvriendelijke-porno/ A Girls’ Getaway: vrouwvriendelijke porno door seksuologe Kaat Bollen]; [[Marie Claire (tijdschrift)|Marie Claire]]; 10 februari 2017</ref> De film ging in première op [[valentijnsdag]] 2017.<ref>[https://www.hbvl.be/cnt/dmf20170208_02719661/kaat-bollen-s-pornafilm-gaat-op-valentijnsdag-in-premiere Op deze dag gaat Kaat Bollen’s pornafilm in première]; [[Het Belang van Limburg]]; 8 november 2017. [https://web.archive.org/web/20190425074532/https://www.hbvl.be/cnt/dmf20170208_02719661/kaat-bollen-s-pornafilm-gaat-op-valentijnsdag-in-premiere Gearchiveerd] op 25 april 2019.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20170416050116/https://www.dusk-tv.com/nl/porna-to-explore/magazine/kaat-bollen-s-porna-film-gaat-op-valentijnsdag-in-premire Kaat Bollen's pornafilm gaat op Valentijnsdag in première!]; Dusk TV; 8 februari 2017</ref> Het was de eerste [[Vlaanderen|Vlaamse]] pornofilm gemaakt voor vrouwen.<ref>[https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170208_02719681 Deze Vlaamse pornofilm is speciaal gemaakt voor vrouwen en de beelden liegen er niet om]; [[Het Nieuwsblad]]; 8 februari 2017. [https://web.archive.org/web/20190425074310/https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20170208_02719681 Gearchiveerd] op 25 april 2019.</ref>
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Girls' Getaway, A}}
[[Categorie:Film uit 2017]]
[[Categorie:Belgische film]]
[[Categorie:Pornofilm]]
| 67,241,854
|
[{"title": "A Girls' Getaway", "data": {"Regie": "Kaat Bollen \u00b7 KG Disanto", "Hoofdrollen": "Stella Cox \u00b7 Lucia Love \u00b7 Lola Marie \u00b7 Ella Hughes \u00b7 Kai Taylor \u00b7 Sam Bourne \u00b7 Luke Hotrod", "Distributie": "Daring Media Group", "Premi\u00e8re": "14 februari 2017", "Genre": "Porno", "Taal": "Engels", "Land": "Belgi\u00eb"}}]
| false
|
# Aan Elly Ameling
Aan Elly Ameling is een sonnet van Frédéric Bastet uit 1996.
## Geschiedenis
Op 29 januari 1996 nam de Nederlandse sopraan Elly Ameling in het Amsterdamse Concertgebouw afscheid van het concertpodium. In het bijbehorende programma van dit afscheidsconcert was een interview met haar opgenomen dat was afgenomen door haar vriend, de letterkundige Frédéric Bastet (1926-2008). Bastet schreef daarnaast ter gelegenheid van haar afscheid een sonnet dat als titel draagt: Schöne Welt, wo bist Du?, maar onder de titel Aan Elly Ameling verscheen. De handdrukker Ger Kleis drukte het sonnet op zijn Sub Signo Libellipers.
### Uitgave
Het sonnet werd op een dubbel blad gedrukt op Oud Hollands papier, in paars en zwart. Het werd genaaid in een groenblauw omslag waarbij tussen omslag en binnenwerk een vel paars japans papier mee is ingenaaid. De oplage bedroeg twintig exemplaren die alle door de dichter werden gesigneerd. Het colofon geeft aan dat het werd gedrukt door Gerrit Kleis en [diens partner] Henk Gies "voor Elly en Nol", waarbij Nol staat voor Nol Belder (†2012), de echtgenoot van Elly Ameling.
|
nlwiki/3786344
|
nlwiki
| 3,786,344
|
Aan Elly Ameling
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aan_Elly_Ameling
|
2018-04-10T13:42:45Z
|
nl
|
Q15868354
| 9,245
|
{{Infobox boek
| naam = Aan Elly Ameling
| afbeelding =
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift =
| auteur = [[Frédéric Bastet]]
| voorwoord =
| kaftontwerp =
| illustraties =
| land = [[Nederland]]
| taal = [[Nederlands]]
| reeks =
| onderwerp =
| genre = Sonnet
| uitgever = [[Sub Signo Libelli]]
| uitgiftedatum = 29 januari 1996
| medium =
| paginas = [4]
| grootte_gewicht =
| oplage = 20
| isbn =
| isbntoelichting =
| issn =
| film =
| voorafgegaan =
| vervolg =
| vorigeboek =
| volgendeboek =
| extra portaal =
| extra portaal2 =
}}
'''''Aan Elly Ameling''''' is een sonnet van [[Frédéric Bastet]] uit 1996.
== Geschiedenis ==
Op 29 januari 1996 nam de [[Nederland]]se sopraan [[Elly Ameling]] in het [[Amsterdam]]se [[Concertgebouw (Amsterdam)|Concertgebouw]] afscheid van het concertpodium. In het bijbehorende programma van dit afscheidsconcert was een interview met haar opgenomen dat was afgenomen door haar vriend, de letterkundige Frédéric Bastet (1926-2008). Bastet schreef daarnaast ter gelegenheid van haar afscheid een sonnet dat als titel draagt: ''Schöne Welt, wo bist Du?'',<ref>Dit is de titel van het lied van [[Franz Schubert]] uit ''Die Götter Griechenlands'' ('Schöne Welt, wo bist du'), lied voor zang & piano, opus D. 677.</ref> maar onder de titel ''Aan Elly Ameling'' verscheen. De handdrukker [[Ger Kleis]] drukte het sonnet op zijn [[Sub Signo Libelli]]pers.
=== Uitgave ===
Het sonnet werd op een dubbel blad gedrukt op Oud Hollands papier, in paars en zwart. Het werd genaaid in een groenblauw omslag waarbij tussen omslag en binnenwerk een vel paars japans papier mee is ingenaaid. De oplage bedroeg twintig exemplaren die alle door de dichter werden gesigneerd. Het colofon geeft aan dat het werd gedrukt door Gerrit Kleis en [diens partner] Henk Gies "voor Elly en Nol", waarbij Nol staat voor Nol Belder (†2012), de echtgenoot van Elly Ameling.
{{Appendix|2=
*[[Ronald Breugelmans|R. Breugelmans]], ''Het zegel van de libel. Sub Signo Libelli bevattende een bibliografie van de pers najaar 1983 - februari 1999''. Amsterdam/Den Haag, De Buitenkant/Museum van het Boek, 1999: nummer 218.
'''Noot'''
{{References}}
}}
[[Categorie:Nederlandstalig gedicht]]
| 51,446,520
|
[{"title": "Aan Elly Ameling", "data": {"Auteur(s)": "Fr\u00e9d\u00e9ric Bastet", "Land": "Nederland", "Taal": "Nederlands", "Genre": "Sonnet", "Uitgever": "Sub Signo Libelli", "Uitgegeven": "29 januari 1996", "Pagina's": "[4]", "Oorspronkelijke oplage": "20", "Portaal": "Literatuur"}}]
| false
|
# Aartsbisdom Yangon
Het aartsbisdom Yangon (Latijn: Archidioecesis Yangonensis) is een rooms-katholiek aartsbisdom met als zetel Yangon, voormalige hoofdstad van Myanmar. De aartsbisschop van Yangon is metropoliet van de kerkprovincie Yangon, waartoe ook de volgende suffragane bisdommen behoren:
- Hpa-an
- Mawlamyine
- Pathein
- Pyay
## Geschiedenis
Het aartsbisdom werd opgericht op 27 november 1866, als het apostolisch vicariaat Southwestern Burma, uit delen van het apostolisch vicariaat Burma dat in drie delen werd gesplitst en werd opgeheven. Op 19 juli 1870 veranderde het van naam naar apostolisch vicariaat Southern Burma. Op 7 mei 1953 veranderde het nogmaals van naam naar apostolisch vicariaat Rangoon. Op 1 januari 1955 werd het verheven tot metropolitaan aartsbisdom. Op 8 oktober 1991 veranderde het naar de huidige naam, aartsbisdom Yangon.
Het aartsbisdom verloor meermaals gebied bij de oprichting van de bisdommen Bassein (1955), Mawlamyine (1993) en Hpa-an (2009).
## Parochies
Het aartsbisdom had in 2022 een oppervlakte van 47.192 km2 en telde 12.437.000 inwoners waarvan 0,5% rooms-katholiek was.
## Ordinarii
### Apostolisch vicarissen
- Paul Ambroise Bigandet (12 augustus 1870 - 19 maart 1894)
- Alexandre Cardot (19 maart 1894 - 18 oktober 1925; coadjutor sinds 21 maart 1893)
- Félix-Henri-François-Donatien Perroy (18 oktober 1925 - 10 april 1931; coadjutor sinds 11 mei 1920)
- Frédéric-Joseph-Marie Provost (10 april 1931 - 27 september 1952; coadjutor sinds 20 mei 1929)
### Aartsbisschoppen
- Victor Léon Jean Pierre Marie Bazin (apostolisch vicaris: 7 mei 1953, aartsbisschop: 1 januari 1955 - 19 juni 1971)
- Gabriel Thohey Mahn-Gaby (19 juni 1971 - 30 september 2002; coadjutor sinds 9 november 1964)
- Raymond Saw Po Ray (hulpbisschop: 3 juli 1987 - 22 maart 1993)
- Sotero Phamo (apostolisch administrator: 30 september 2002 - 24 mei 2003)
- Charles Maung Bo (15 mei 2003 - heden; kardinaal in 2015)
- Justin Saw Min Thide (hulpbisschop: 16 juli 2007 - 24 januari 2009)
- John Saw Yaw Han (hulpbisschop: 30 december 2014 - 4 november 2022)
- Noel Saw Naw Aye (hulpbisschop: 10 november 2020 - heden)
- Francis Than Htun (hulpbisschop: 26 maart 2024 - heden)
- Raymond Wai Lin Htun (hulpbisschop: 27 december 2024 - heden)
## Galerij van afbeeldingen
- Aartsbisschop Charles Maung Bo (2003-heden), kardinaal in 2015
|
nlwiki/5920569
|
nlwiki
| 5,920,569
|
Aartsbisdom Yangon
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aartsbisdom_Yangon
|
2025-01-03T18:50:17Z
|
nl
|
Q1365899
| 26,625
|
{{Infobox bisdom
| naaminlandstaal =
| afbeelding = 2016 Rangun, Katedra Najświętszej Maryi Panny (01).jpg
| onderschrift = Kathedraal van Yangon in 2016
| bisschop = [[Charles Maung Bo]] (aartsbisschop)
| titel =
| hulpbisschop = [[Noel Saw Naw Aye]] (hulpbisschop)<br>[[Francis Than Htun]] (hulpbisschop)<br>[[Raymond Wai Lin Htun]] (hulpbisschop)
| kathedraal = [[Kathedraal van Yangon]]
| kapittel =
| vicaris-generaal =
| aartsbisdom =
| dekenaten =
| parochie = 51
| oppervlakte = 47.192 km²
| bevolking = 12.437.000 (31-12-2022)
| katholieken = 65.257 (31-12-2022)
| patroon =
| kaartbisdom =
| website =
}}
Het '''aartsbisdom Yangon''' ([[Latijn]]: ''Archidioecesis Yangonensis'') is een [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholiek]] [[aartsbisdom]] met als zetel [[Yangon (stad)|Yangon]], voormalige hoofdstad van [[Myanmar]]. De [[aartsbisschop]] van Yangon is [[metropoliet]] van de kerkprovincie Yangon, waartoe ook de volgende [[Suffragaan bisdom|suffragane bisdommen]] behoren:
* [[Bisdom Hpa-an|Hpa-an]]
* [[Bisdom Mawlamyine|Mawlamyine]]
* [[Bisdom Pathein|Pathein]]
* [[Bisdom Pyay|Pyay]]
== Geschiedenis ==
Het aartsbisdom werd opgericht op 27 november 1866, als het [[apostolisch vicariaat]] ''Southwestern Burma'', uit delen van het apostolisch vicariaat [[Apostolisch vicariaat Burma|Burma]] dat in drie delen werd gesplitst en werd opgeheven. Op 19 juli 1870 veranderde het van naam naar apostolisch vicariaat ''Southern Burma''. Op 7 mei 1953 veranderde het nogmaals van naam naar apostolisch vicariaat ''Rangoon''. Op 1 januari 1955 werd het verheven tot metropolitaan aartsbisdom. Op 8 oktober 1991 veranderde het naar de huidige naam, aartsbisdom ''Yangon''.
Het aartsbisdom verloor meermaals gebied bij de oprichting van de bisdommen [[Bisdom Pathein|Bassein]] (1955), [[Bisdom Mawlamyine|Mawlamyine]] (1993) en [[Bisdom Hpa-an|Hpa-an]] (2009).
== Parochies ==
Het aartsbisdom had in 2022 een oppervlakte van 47.192 km<sup>2</sup> en telde 12.437.000 inwoners waarvan 0,5% rooms-katholiek was.
== Ordinarii ==
=== Apostolisch vicarissen ===
* [[Paul Ambroise Bigandet]] (12 augustus 1870 - 19 maart 1894)
* [[Alexandre Cardot]] (19 maart 1894 - 18 oktober 1925; coadjutor sinds 21 maart 1893)
* [[Félix-Henri-François-Donatien Perroy]] (18 oktober 1925 - 10 april 1931; coadjutor sinds 11 mei 1920)
* [[Frédéric-Joseph-Marie Provost]] (10 april 1931 - 27 september 1952; coadjutor sinds 20 mei 1929)
=== Aartsbisschoppen ===
* [[Victor Léon Jean Pierre Marie Bazin]] (apostolisch vicaris: 7 mei 1953, aartsbisschop: 1 januari 1955 - 19 juni 1971)
* [[Gabriel Thohey Mahn-Gaby]] (19 juni 1971 - 30 september 2002; coadjutor sinds 9 november 1964)
** [[Raymond Saw Po Ray]] (hulpbisschop: 3 juli 1987 - 22 maart 1993)
** [[Sotero Phamo]] (apostolisch administrator: 30 september 2002 - 24 mei 2003)
* [[Charles Maung Bo]] (15 mei 2003 - heden; kardinaal in 2015)
** [[Justin Saw Min Thide]] (hulpbisschop: 16 juli 2007 - 24 januari 2009)
** [[John Saw Yaw Han]] (hulpbisschop: 30 december 2014 - 4 november 2022)
** [[Noel Saw Naw Aye]] (hulpbisschop: 10 november 2020 - heden)
** [[Francis Than Htun]] (hulpbisschop: 26 maart 2024 - heden)
** [[Raymond Wai Lin Htun]] (hulpbisschop: 27 december 2024 - heden)
== Galerij van afbeeldingen ==
<gallery>
Maung Bo.jpg|Aartsbisschop Charles Maung Bo (2003-heden), kardinaal in 2015
</gallery>
{{Appendix|2=
*{{Citeer web|url=https://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dyang.html|titel=Archdiocese of Yangon|auteur=|uitgever=catholic hierarchy|datum=2024|bezochtdatum=3 januari 2025}}
*{{Citeer web|url=https://gcatholic.org/dioceses/diocese/yang0.htm|titel=Archdiocese of Yangon|auteur=|uitgever=GCatholic|datum=2024|bezochtdatum=3 januari 2025}}
{{References}}
}}
{{Navigatie Katholieke Kerk Myanmar}}
[[Categorie:Katholiek aartsbisdom|Yangon]]
[[Categorie:Bisdom in Myanmar|Yangon]]
[[Categorie:Yangon]]
| 68,684,810
|
[{"title": "Basisgegevens", "data": {"Kathedraal": "Kathedraal van Yangon"}}, {"title": "Hi\u00ebrarchie", "data": {"Bisschop": "Charles Maung Bo (aartsbisschop)", "Hulpbisschop": "Noel Saw Naw Aye (hulpbisschop) \u00b7 Francis Than Htun (hulpbisschop) \u00b7 Raymond Wai Lin Htun (hulpbisschop)"}}, {"title": "Statistieken", "data": {"Oppervlakte": "47.192 km\u00b2", "Bevolking": "12.437.000 (31-12-2022)", "Katholieken": "65.257 (31-12-2022)", "Parochies": "51", "Portaal": "Christendom"}}]
| false
|
# Aardtoets
Vanouds zijn veel telefoontoestellen uitgerust met een aardtoets. In de wandelgangen werd deze de witte knop genoemd, hoewel de knop op latere exemplaren van de T65 zwart was.
Aanvankelijk leverde de Nederlandse PTT toestellen met aardtoets voor gebruik in bedrijven en zonder aardtoets voor particulier gebruik. Later waren alle toestellen van een aardtoets voorzien. Bij particulier gebruik had de knop geen functie.
De aardtoets maakt een verbinding tussen de a-draad en de aarde. Er is dus een extra draad nodig tussen het telefoontoestel en de aarde.
De aardtoets wordt gebruikt in combinatie met een huistelefooncentrale. Drukt men tijdens een extern gesprek even op de aardtoets, dan wordt het gesprek in de wacht gezet en hoort men de interne kiestoon, zodat men een intern gesprek kan voeren (ruggespraak). Door opnieuw even op de aardtoets te drukken wordt de verbinding met de netlijn hersteld. Drukt de ander op de aardtoets, dan krijgt hij verbinding met de netlijn (doorverbinden).
Rond 1990 raakte de aardtoets in onbruik en werd vervangen door de flashtoets, waarvoor geen extra draad nodig is.
|
nlwiki/771060
|
nlwiki
| 771,060
|
Aardtoets
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aardtoets
|
2025-02-24T08:03:44Z
|
nl
|
Q2224734
| 3,704
|
[[Bestand:Telefon04 2.jpg|thumb|Rechtsonder de aardtoets]]
Vanouds zijn veel [[telefoontoestel]]len uitgerust met een '''aardtoets'''. In de wandelgangen werd deze de '''witte knop''' genoemd, hoewel de knop op latere exemplaren van de [[T65]] zwart was.
Aanvankelijk leverde de Nederlandse PTT toestellen met aardtoets voor gebruik in bedrijven en zonder aardtoets voor particulier gebruik. Later waren alle toestellen van een aardtoets voorzien. Bij particulier gebruik had de knop geen functie.
De aardtoets maakt een verbinding tussen de a-draad en de [[Aarde (elektriciteit)|aarde]]. Er is dus een extra draad nodig tussen het telefoontoestel en de aarde.
De aardtoets wordt gebruikt in combinatie met een huistelefooncentrale. Drukt men tijdens een extern gesprek even op de aardtoets, dan wordt het gesprek in de wacht gezet en hoort men de interne kiestoon, zodat men een intern gesprek kan voeren (ruggespraak). Door opnieuw even op de aardtoets te drukken wordt de verbinding met de netlijn hersteld. Drukt de ander op de aardtoets, dan krijgt hij verbinding met de netlijn (doorverbinden).
Rond 1990 raakte de aardtoets in onbruik en werd vervangen door de [[flashtoets]], waarvoor geen extra draad nodig is.
[[Categorie:Telefonie]]
| 68,941,427
|
[]
| false
|
# Aartsbisdom Diamantina
Het aartsbisdom Diamantina (Latijn: Archidioecesis Adamantina; Portugees: Arquidiocese de Diamantina) is een in Brazilië gelegen rooms-katholiek aartsbisdom met zetel in Diamantina. Het aartsbisdom is onderverdeeld in 1 decanaat en omvat 50 parochies. Het grondgebied van aartsbisdom Diamantina omvat 34 gemeentes in de Braziliaanse staat Minas Gerais.
## Geschiedenis
Het aartsbisdom Diamantina werd opgericht als bisdom op 6 juni 1854 met de bul Gravissimum sollicitudinis van paus Pius IX uit het grondgebied van het bisdom Mariana. In 1910 en 1913 verloor het bisdom Diamantina delen van haar grondgebied aan de oprichting van respectievelijk de nieuwe bisdommen Montes Claros en Araçuaí. Op 28 juni 1917 werd het bisdom Diamantina door paus Benedictus XV verheven tot metropolitaanse aartsbisdom. Later verloor het aartsbisdom Diamantina nogmaals grondgebied aan zes opgerichte bisdommen.
|
nlwiki/3561315
|
nlwiki
| 3,561,315
|
Aartsbisdom Diamantina
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aartsbisdom_Diamantina
|
2024-03-22T12:34:47Z
|
nl
|
Q369054
| 26,524
|
{{Infobox aartsbisdom
| naaminlandstaal = Arquidiocese de Diamantina
| kaart =
| functiepersoon = [[Darci José Nicioli]]
| wijbisschop =
| vicaris-generaal =
| dekenaten =
| parochie = 55
| oppervlakte = 45.280 km<sup>2</sup>
| bevolking = 542.938 (2019)
| katholieken = 442.715 (2019)
| patroon =
| website =
| kaartkerkprovincie = Arquidiocese de Diamantina (Minas Gerais).png
}}
[[Bestand:Catedral diamantina 01.JPG|rechts|200px|thumb|Kathedraal van Diamantina]]
Het '''aartsbisdom Diamantina''' ([[Latijn]]: ''Archidioecesis Adamantina''; [[Portugees]]: ''Arquidiocese de Diamantina'') is een in [[Brazilië]] gelegen [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholiek]] [[aartsbisdom]] met zetel in [[Diamantina (gemeente)|Diamantina]]. Het aartsbisdom is onderverdeeld in 1 [[decanaat]] en omvat 50 [[Parochie (kerk)|parochies]]. Het grondgebied van aartsbisdom Diamantina omvat 34 gemeentes in de Braziliaanse staat [[Minas Gerais]].
== Geschiedenis ==
Het aartsbisdom Diamantina werd opgericht als [[bisdom]] op 6 juni 1854 met de [[Bul (document)|bul]] ''Gravissimum sollicitudinis'' van paus [[Paus Pius IX|Pius IX]] uit het grondgebied van het bisdom [[Aartsbisdom Mariana|Mariana]]. In 1910 en 1913 verloor het bisdom Diamantina delen van haar grondgebied aan de oprichting van respectievelijk de nieuwe bisdommen [[aartsbisdom Montes Claros|Montes Claros]] en [[Bisdom Araçuaí|Araçuaí]]. Op 28 juni 1917 werd het bisdom Diamantina door paus [[Paus Benedictus XV|Benedictus XV]] verheven tot metropolitaanse [[aartsbisdom]]. Later verloor het aartsbisdom Diamantina nogmaals grondgebied aan zes opgerichte bisdommen.
== Externe link ==
* [https://www.arquidiamantina.org.br/ Officiële website]
{{Appendix|2=
* [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/ddiam.html Aartsbisdom Diamantina op catholic-hierarchy.org]
----
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=it|titel=Arcidiocesi di Diamantina|datum=20130509}}
}}
{{Navigatie kerkprovincie Diamantina}}
{{Navigatie Katholieke Kerk Brazilië}}
[[Categorie:Katholiek aartsbisdom|Diamantina]]
[[Categorie:Bisdom in Brazilië|Diamantina]]
[[Categorie:Minas Gerais]]
| 67,243,817
|
[{"title": "Basisgegevens", "data": {"Aartsbisschop": "Darci Jos\u00e9 Nicioli", "Parochies": "55", "Oppervlakte": "45.280 km2", "Bevolking": "542.938 (2019)", "Katholieken": "442.715 (2019)"}}, {"title": "Kaart van de kerkprovincie", "data": {"Kaart van de kerkprovincie": "Aartsbisdom Diamantina", "Portaal": "Christendom"}}]
| false
|
# Aberystwyth Town FC
Aberystwyth Town FC is een voetbalclub die uitkomt in de League of Wales. De club werd opgericht in 1884 en speelt in het Park Avenue Stadium in Aberystwyth, dat plaats biedt aan 5.000 bezoekers.
In 1896 nam de ploeg voor het eerst deel aan de toenmalige Welsh League. Na een jaar hield de club het echter alweer voor gezien en ging het weer voetballen op vriendschappelijk niveau. In de daaropvolgende jaren nam de ploeg onder andere deel aan de competities van Montgomeryshire en de District League, tot in 1921 werd overgestapt naar de Central Section. De ploeg was daarin enorm succesvol en pakte in een decennium zes titels. In de daaropvolgende jaren werd in 1933 en 1950 de Mid-Wales League gewonnen en werd tweemaal de Welsh Amateur Cup veroverd (1931 en 1933) en was Aberystwyth verliezend finalist in 1935 en 1972.
In 1951 stapte de ploeg over naar de Welsh League (South). Erg succesvol was de ploeg daarin niet en zo'n 12 jaar later, in 1963, werd de overstap gemaakt naar de Mid-Wales League, waar de ploeg jarenlang matig presteerde om in 1984 eindelijk weer een prijs te pakken. Na enkele omzwervingen langs de Welsh League (South) en een ontelbaar aantal tweede plaatsen stapte de ploeg in 1992, als een van de eerste clubs, over naar de League of Wales. Meteen in het eerste seizoen veroverde de ploeg de derde plaats, wat tot op heden de beste prestatie is op landelijk niveau.
## Erelijst
| Kampioenschap | aantal | winnaar in | finalist in |
| ------------- | ------ | ---------- | ----------- |
| Welsh Cup | 1 | 1900 | 2009 |
## In Europa
#Q = #kwalificatieronde, #R = #ronde, T/U = Thuis/Uit, W = Wedstrijd, PUC = punten UEFA coëfficiënten .
Uitslagen vanuit gezichtspunt Aberystwyth Town FC
| Seizoen | Competitie | Ronde | Land | Club | Totaalscore | 1e W | 2e W | PUC |
| ------- | ------------- | ----- | ---------------- | ---------------------- | ----------- | ------- | ------- | --- |
| 1999 | Intertoto Cup | 1R | Vlag van Malta | Floriana FC | 3-4 | 2-2 (T) | 1-2 (U) | 0.0 |
| 2004 | Intertoto Cup | 1R | Vlag van Letland | FC Dinaburg Daugavpils | 0-4 | 0-0 (T) | 0-4 (U) | 0.0 |
| 2014/15 | Europa League | 1Q | Vlag van Ierland | Derry City FC | 0-9 | 0-4 (U) | 0-5 (T) | 0.0 |
Totaal aantal punten voor UEFA coëfficiënten: 0.0
Zie ook
- Deelnemers UEFA-toernooien Wales
- Ranglijst van alle clubs die in de diverse Europa Cups zijn uitgekomen
Aberystwyth Town ·
Bala Town ·
Barry Town ·
Briton Ferry Llansawel ·
Caernarfon Town ·
Cardiff Metropolitan University ·
Connah's Quay Nomads ·
Flint Town United ·
Haverfordwest County ·
Newtown ·
Pen-y-Bont ·
The New Saints
|
nlwiki/303084
|
nlwiki
| 303,084
|
Aberystwyth Town FC
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aberystwyth_Town_FC
|
2024-09-16T18:10:23Z
|
nl
|
Q319756
| 32,748
|
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam = Aberystwyth Town FC
| volledigenaam = Aberystwyth Town Football Club
| bijnaam = The Seasiders, Black and Greens
| opgericht = [[1884]]
| stadion = Park Avenue, [[Aberystwyth]]
| capaciteit = 5.000
| voorzitter = Donald Kane
| trainer = {{WL-VLAG}} Anthony Williams
| competitie = [[Cymru Premier]]
| eindklassering = 2023/24 (10e)
| pattern_la1 = _thinblackborder
| pattern_la2 = _thinblackborder
| pattern_b1 = _darknavygradient
| pattern_b2 = _darknavygradient
| pattern_ra1 = _thinblackborder
| pattern_ra2 = _thinblackborder
| pattern_sh1 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so1 =
| pattern_so2 =
| leftarm1 = 71B770
| leftarm2 = FFF400
| body1 = 71B770
| body2 = FFF400
| rightarm1 = 71B770
| rightarm2 = FFF400
| shorts1 = FFFFFF
| shorts2 = FFF400
| socks1 = 71B770
| socks2 = FFF400
| geldig = 2022/23
}}
'''Aberystwyth Town FC''' is een [[voetbal]]club die uitkomt in de [[League of Wales]]. De club werd opgericht in [[1884]] en speelt in het Park Avenue Stadium in [[Aberystwyth]], dat plaats biedt aan 5.000 bezoekers.
In 1896 nam de ploeg voor het eerst deel aan de toenmalige Welsh League. Na een jaar hield de club het echter alweer voor gezien en ging het weer voetballen op vriendschappelijk niveau. In de daaropvolgende jaren nam de ploeg onder andere deel aan de competities van Montgomeryshire en de District League, tot in 1921 werd overgestapt naar de Central Section. De ploeg was daarin enorm succesvol en pakte in een decennium zes titels. In de daaropvolgende jaren werd in 1933 en 1950 de Mid-Wales League gewonnen en werd tweemaal de Welsh Amateur Cup veroverd (1931 en 1933) en was Aberystwyth verliezend finalist in 1935 en 1972.
In 1951 stapte de ploeg over naar de Welsh League (South). Erg succesvol was de ploeg daarin niet en zo'n 12 jaar later, in 1963, werd de overstap gemaakt naar de Mid-Wales League, waar de ploeg jarenlang matig presteerde om in 1984 eindelijk weer een prijs te pakken. Na enkele omzwervingen langs de Welsh League (South) en een ontelbaar aantal tweede plaatsen stapte de ploeg in 1992, als een van de eerste clubs, over naar de [[League of Wales]]. Meteen in het eerste seizoen veroverde de ploeg de derde plaats, wat tot op heden de beste prestatie is op landelijk niveau.
== Erelijst ==
{| class="wikitable"
! '''Kampioenschap''' || '''aantal''' || '''winnaar in''' || '''finalist in'''
|-
| [[Welsh Cup]] || 1 || 1900 || 2009
|}
== In Europa ==
<small> #Q = #kwalificatieronde, #R = #ronde, T/U = Thuis/Uit, W = Wedstrijd, PUC = punten [[UEFA coëfficiënten]] </small>.
'''Uitslagen vanuit gezichtspunt Aberystwyth Town FC
{| class="wikitable" style=" text-align:center; font-size:90%
! Seizoen
! Competitie
! Ronde
! Land
! Club
! Totaalscore
! 1e W
! 2e W
! PUC
|-
| [[Intertoto Cup 1999|1999]]
| [[UEFA Intertoto Cup|Intertoto Cup]]
| 1R
| {{MT-VLAG}}
| [[Floriana FC]]
| '''3-4'''||2-2 (T)|| 1-2 (U) ||0.0
|-
| [[Intertoto Cup 2004|2004]]
| Intertoto Cup
| 1R
| {{LV-VLAG}}
| [[Dinaburg FC|FC Dinaburg Daugavpils]]
| '''0-4'''||0-0 (T)|| 0-4 (U)||0.0
|-
| [[UEFA Europa League 2014/15|2014/15]] || [[UEFA Europa League|Europa League]]
| 1Q || {{IE-VLAG}} || [[Derry City FC]] || '''0-9'''||0-4 (U)|| 0-5 (T) ||0.0
|-
|}
Totaal aantal punten voor [[UEFA coëfficiënten]]: '''0.0'''
'''Zie ook'''
* [[Deelnemers UEFA-toernooien Wales]]
* [[Ranglijst van alle clubs die in de diverse Europa Cups zijn uitgekomen]]
{{Navigatie voetbal Wales Premier League}}
[[Categorie:Welshe voetbalclub]]
[[Categorie:Ceredigion]]
| 68,127,568
|
[{"title": "Aberystwyth Town FC", "data": {"Naam": "Aberystwyth Town Football Club", "Bijnaam": "The Seasiders, Black and Greens", "Opgericht": "1884", "Stadion": "Park Avenue, Aberystwyth", "Capaciteit": "5.000", "Voorzitter": "Donald Kane", "Trainer": "Anthony Williams", "Competitie": "Cymru Premier", "Eindklassering": "2023/24 (10e)", "Website": "Offici\u00eble website", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# Absorptie (natuurkunde)
Absorptie is het fysisch verschijnsel dat de energie van een systeem, zoals geluidsgolven, deeltjes en elektromagnetische straling, door een ander systeem geheel of gedeeltelijk wordt opgenomen en omgezet in een andere energievorm. Zo is een mechanische demper in staat de bewegingsenergie van een voorwerp om te zetten in wrijvingswarmte: de demper heeft bijgevolg de bewegingsenergie geabsorbeerd. In feite heeft het materiaal hier de wrijvingswarmte geabsorbeerd.
## Lichtabsorptie
Van groot belang is de absorptie van elektromagnetische straling, vooral van zichtbaar licht. Deze kan op verschillende manieren plaatsvinden. Indien wit licht (dat een mengsel is van allerlei kleuren) invalt op een rood oppervlak, dan zal dit oppervlak op rood na alle kleuren van het spectrum absorberen. Het rode licht wordt gereflecteerd en dit teruggekaatste licht wordt waargenomen. Een zwart voorwerp daarentegen zal alle invallende straling absorberen, een wit oppervlak zal juist haast alle invallende straling reflecteren. Dat is de reden waarom men beter witte kleding draagt in de zomer, dan zwarte.
Valt wit licht op een rood gekleurd doorzichtig voorwerp (een zogenaamde roodfilter), dan zal deze voornamelijk de rode kleur doorlaten, de andere kleuren van het spectrum worden min of meer geabsorbeerd. In het algemeen wordt elektromagnetische straling die door een doorschijnend stoffelijk medium (bijvoorbeeld een stuk glas, een gaslaag of de atmosfeer van een ster) gaat, ten dele geabsorbeerd. De absorptie blijkt meestal met de frequentie van de straling te variëren en hangt samen met de aard en dikte van het medium.
Indien een spectrum van de straling die door het medium gegaan is wordt samengesteld, dan zal dit bestaan uit een kleurenband, onderbroken door donkere lijnen of banden: een absorptiespectrum. De verklaring voor dit fenomeen is dat de stof uit de invallende straling juist die fotonen absorbeert welke de atomen of moleculen in aangeslagen toestand brengen. Deze corresponderen met bepaalde lijnen of banden in het absorptiespectrum. Deze lijnen of banden zijn aldus karakteristiek voor de materie waardoor ze veroorzaakt worden. Dit is de methode die men bijvoorbeeld toepast om te weten te komen uit welke gassoorten een bepaalde ster bestaat.
## Andere vormen van fysische absorptie
De energie die in geluidsgolven is opgeslagen, wordt door de tussenstof waarin het geluid zich voortplant voor een deel in warmte omgezet ten gevolge van wrijvings- of dempingswarmte: dit is geluidsabsorptie. Materialen die in deze zin sterk absorberen, worden akoestisch genoemd.
Ook een bundel deeltjes, bijvoorbeeld elektronen, kan bij passeren door een medium energie verliezen aan dit medium. Bij kernreacties kunnen bepaalde elementaire deeltjes door een kern worden ingevangen (geabsorbeerd), waarna eventueel een ander deeltje wordt uitgezonden.
|
nlwiki/2113552
|
nlwiki
| 2,113,552
|
Absorptie (natuurkunde)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Absorptie_(natuurkunde)
|
2022-12-27T23:24:22Z
|
nl
|
Q897136
| 20,749
|
'''Absorptie''' is het [[Natuurkunde|fysisch]] verschijnsel dat de [[energie]] van een systeem, zoals [[Geluidsgolf|geluidsgolven]], [[deeltje]]s en [[elektromagnetische straling]], door een ander systeem geheel of gedeeltelijk wordt opgenomen en omgezet in een andere energievorm. Zo is een mechanische demper in staat de bewegingsenergie van een voorwerp om te zetten in [[wrijving]]swarmte: de demper heeft bijgevolg de bewegingsenergie geabsorbeerd. In feite heeft het materiaal hier de wrijvingswarmte geabsorbeerd.
== Lichtabsorptie ==
Van groot belang is de absorptie van elektromagnetische straling, vooral van [[Licht|zichtbaar licht]]. Deze kan op verschillende manieren plaatsvinden. Indien wit licht (dat een mengsel is van allerlei [[kleur]]en) invalt op een [[Rood (kleur)|rood]] oppervlak, dan zal dit oppervlak op rood na alle kleuren van het [[spectrum]] absorberen. Het rode licht wordt [[Reflectie (straling)|gereflecteerd]] en dit teruggekaatste licht wordt waargenomen. Een zwart voorwerp daarentegen zal alle invallende straling absorberen, een wit oppervlak zal juist haast alle invallende straling reflecteren. Dat is de reden waarom men beter witte kleding draagt in de [[zomer]], dan zwarte.
Valt wit licht op een rood gekleurd doorzichtig voorwerp (een zogenaamde roodfilter), dan zal deze voornamelijk de rode kleur doorlaten, de andere kleuren van het spectrum worden min of meer geabsorbeerd. In het algemeen wordt elektromagnetische straling die door een doorschijnend stoffelijk medium (bijvoorbeeld een stuk [[glas]], een [[Gas (aggregatietoestand)|gaslaag]] of de [[Atmosfeer (astronomie)|atmosfeer]] van een [[Ster (hemellichaam)|ster]]) gaat, ten dele geabsorbeerd. De absorptie blijkt meestal met de [[frequentie]] van de straling te variëren en hangt samen met de aard en dikte van het medium.
Indien een spectrum van de straling die door het medium gegaan is wordt samengesteld, dan zal dit bestaan uit een kleurenband, onderbroken door donkere lijnen of banden: een [[absorptiespectrum]]. De verklaring voor dit fenomeen is dat de stof uit de invallende straling juist die [[foton]]en absorbeert welke de [[Atoom|atomen]] of [[Molecuul|moleculen]] in [[aangeslagen toestand]] brengen. Deze corresponderen met bepaalde lijnen of banden in het absorptiespectrum. Deze lijnen of banden zijn aldus karakteristiek voor de materie waardoor ze veroorzaakt worden. Dit is de methode die men bijvoorbeeld toepast om te weten te komen uit welke gassoorten een bepaalde ster bestaat.
== Andere vormen van fysische absorptie ==
{{Zie hoofdartikel|Geluidsabsorptie}}
De energie die in geluidsgolven is opgeslagen, wordt door de tussenstof waarin het geluid zich voortplant voor een deel in warmte omgezet ten gevolge van wrijvings- of dempingswarmte: dit is [[geluidsabsorptie]]. Materialen die in deze zin sterk absorberen, worden [[Akoestiek|akoestisch]] genoemd.
Ook een bundel deeltjes, bijvoorbeeld [[elektron]]en, kan bij passeren door een medium energie verliezen aan dit medium. Bij kernreacties kunnen bepaalde elementaire deeltjes door een kern worden ingevangen (geabsorbeerd), waarna eventueel een ander deeltje wordt uitgezonden.
== Zie ook ==
* [[Emissie (natuurkunde)]]
{{Navigatie fysische optica}}
[[Categorie:Optica]]
[[Categorie:Elektromagnetisme]]
[[Categorie:Fotosynthese]]
| 63,542,982
|
[]
| false
|
# Absorbed in dreams and yearning
Absorbed in dreams and yearning is een studioalbum van Nattefrost. Het album is opgenomen in Kopenhagen, de Nattefrost geluidsstudio van enig bandlid Bjorn Jeppesen, Odense (Nattefrost Mobile) en Münster. Het was het eerste album dat Nattefrost opname voor het Nederlandse platenlabel Groove Unlimited, gespecialiseerd in elektronische muziek.
## Musici
- Bjorn Jeppesen – synthesizers, elektronica, zangstem op tracks 5 en 8
met
- Ute Stemmann – zang op track 4
## Muziek
| Nr. | Titel | Duur |
| --- | ------------------------------- | ----- |
| 1. | The battle that lasted forever | 9:41 |
| 2. | Where the gods are watching | 4:03 |
| 3. | Through clear and frosty nights | 11:09 |
| 4. | Visions of a pale moon | 3:46 |
| 5. | Valhal | 11:28 |
| 6. | Descending fro the stars | 3:39 |
| 7. | Absorbed in dreams and yearning | 9:56 |
| 8. | The northern lights | 5:12 |
|
nlwiki/4735692
|
nlwiki
| 4,735,692
|
Absorbed in dreams and yearning
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Absorbed_in_dreams_and_yearning
|
2016-11-06T11:56:07Z
|
nl
|
Q27959354
| 14,594
|
{{Infobox muziekalbum
| titel = Absorbed in dreams and yearning
| soort = [[Studioalbum]]
| cover-op-enwp =
| artiest = [[Nattefrost]]
| opname = januari-december 2005
| datum =
| jaar = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2006|2006]]
| genre = [[elektronische muziek]]
| duur = 59 minuten
| label = [[Groove Unlimited]]
| producer = Bjorn Jeppesen
| vorige album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2004|2004]] <br /> Vejen til Asgård
| volgende album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2007|2007]] <br /> [[Underneath the nightsky]]
}}
'''Absorbed in dreams and yearning''' is een [[studioalbum]] van [[Nattefrost]]. Het album is opgenomen in [[Kopenhagen]], de Nattefrost [[geluidsstudio]] van enig bandlid Bjorn Jeppesen, [[Odense]] (Nattefrost Mobile) en [[Münster (stad)|Münster]]. Het was het eerste album dat Nattefrost opname voor het Nederlandse [[platenlabel]] [[Groove Unlimited]], gespecialiseerd in [[elektronische muziek]].
==Musici==
*Bjorn Jeppesen – [[synthesizer]]s, elektronica, zangstem op tracks 5 en 8
met
*Ute Stemmann – zang op track 4
== Muziek ==
{{tracklist
| headline = Cd
| title1= The battle that lasted forever
| length1= 9:41
| title2= Where the gods are watching
| length2= 4:03
| title3= Through clear and frosty nights
| length3= 11:09
| title4= Visions of a pale moon
| length4= 3:46
| title5= Valhal
| length5= 11:28
| title6= Descending fro the stars
| length6= 3:39
| title7= Absorbed in dreams and yearning
| length7= 9:56
| title8= The northern lights
| length8= 5:12
}}
{{Appendix|2=
*[https://www.discogs.com/Nattefrost-Absorbed-In-Dreams-And-Yearning/release/666947 Absorped op Discogs]
*hardcopy van het album
}}
{{Opvolging|
| lijst = Groove Unlimited <br>GR-129<br>Nattefrost<br/>Absorped in dreams and yearning
| vorige = GR-128 <br>[[Frank Klare]]<br/>Moods
| volgende = GR-130 <br>[[Paul Ellis]]<br>[[The infinity room]]
}}
[[Categorie:Muziekalbum uit 2006]]
[[Categorie:Muziekalbum van Nattefrost]]
[[Categorie:Muziekalbum uitgegeven door Groove Unlimited]]
| 47,942,952
|
[{"title": "Absorbed in dreams and yearning", "data": {"Uitgebracht": "2006", "Opgenomen": "januari-december 2005", "Genre": "elektronische muziek", "Duur": "59 minuten", "Label(s)": "Groove Unlimited", "Producent(en)": "Bjorn Jeppesen"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"2004 \u00b7 Vejen til Asg\u00e5rd": "2006 \u00b7 Absorbed in dreams and yearning \u00b7 2007 \u00b7 Underneath the nightsky", "Chronologie": "(en) Discogs-pagina \u00b7", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
# Acanthonyx
Acanthonyx is een geslacht van kreeftachtigen uit de klasse van de Malacostraca (hogere kreeftachtigen).
## Soorten
- Acanthonyx brevifrons A. Milne-Edwards, 1869
- Acanthonyx consobrinus A. Milne-Edwards, 1862
- Acanthonyx dentatus H. Milne Edwards, 1834
- Acanthonyx depressifrons Manning & Holthuis, 1981
- Acanthonyx dissimulatus Coelho & Torres, 1993
- Acanthonyx elongatus Miers, 1878
- Acanthonyx euryseroche Griffin & Tranter, 1986
- Acanthonyx formosa S.-H. Wu, Yu & Ng, 1999
- Acanthonyx inglei Tirmizi & Kazmi, 1988
- Acanthonyx limbatus A. Milne-Edwards, 1862
- Acanthonyx lunulatus (Risso, 1816)
- Acanthonyx minor Manning & Holthuis, 1981
- Acanthonyx nodulosa (Dana, 1851)
- Acanthonyx petiverii H. Milne Edwards, 1834
- Acanthonyx quadridentatus Krauss, 1843
- Acanthonyx sanctaehelenae (Chace, 1966)
- Acanthonyx scutellatus MacLeay, 1838
- Acanthonyx scutiformis (Dana, 1851)
- Acanthonyx undulatus Barnard, 1947
|
nlwiki/4593056
|
nlwiki
| 4,593,056
|
Acanthonyx
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Acanthonyx
|
2023-07-26T17:49:44Z
|
nl
|
Q4672002
| 15,317
|
{{Taxobox
| titelweergave = cursief
| naam = ''Acanthonyx''
| afbeelding =
| afbeeldingtekst =
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]] (Dieren)
| stam = [[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen)
| onderstam = [[Kreeftachtigen|Crustacea]] (Kreeftachtigen)
| superklasse = [[Multicrustacea]]
| klasse = [[Malacostraca]] (Hogere kreeftachtigen)
| onderklasse = [[Eumalacostraca]]
| superorde = [[Eucarida]]
| orde = [[Tienpotigen|Decapoda]] (Tienpotigen)
| onderorde = [[Pleocyemata]]
| infraorde = [[Krabben (hoofdbetekenis)|Brachyura]] (Krabben)
| superfamilie = [[Majoidea]]
| familie = [[Epialtidae]]
| onderfamilie = [[Epialtinae]]
| sectie = [[Eubrachyura]]
| ondersectie = [[Heterotremata]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| auteur = Latreille
| datum = 1828
| worms = 106896
| synoniem = * ''Dehaanius M'Leay, 1838''
* ''Gonosoma Costa, 1844''
* ''Peltinia Dana, 1851''
* ''Maja (Acanthonyx)'' Latreille, 1828
}}
'''''Acanthonyx''''' is een [[geslacht (biologie)|geslacht]] van [[kreeftachtigen]] uit de [[klasse (biologie)|klasse]] van de [[Malacostraca]] (hogere kreeftachtigen).
== Soorten ==
* ''[[Acanthonyx brevifrons]]'' <small>A. Milne-Edwards, 1869</small>
* ''[[Acanthonyx consobrinus]]'' <small>A. Milne-Edwards, 1862</small>
* ''[[Acanthonyx dentatus]]'' <small>H. Milne Edwards, 1834</small>
* ''[[Acanthonyx depressifrons]]'' <small>Manning & Holthuis, 1981</small>
* ''[[Acanthonyx dissimulatus]]'' <small>Coelho & Torres, 1993</small>
* ''[[Acanthonyx elongatus]]'' <small>Miers, 1878</small>
* ''[[Acanthonyx euryseroche]]'' <small>Griffin & Tranter, 1986</small>
* ''[[Acanthonyx formosa]]'' <small>S.-H. Wu, Yu & Ng, 1999</small>
* ''[[Acanthonyx inglei]]'' <small>Tirmizi & Kazmi, 1988</small>
* ''[[Acanthonyx limbatus]]'' <small>A. Milne-Edwards, 1862</small>
* ''[[Acanthonyx lunulatus]]'' <small>(Risso, 1816)</small>
* ''[[Acanthonyx minor]]'' <small>Manning & Holthuis, 1981</small>
* ''[[Acanthonyx nodulosa]]'' <small>(Dana, 1851)</small>
* ''[[Acanthonyx petiverii]]'' <small>H. Milne Edwards, 1834</small>
* ''[[Acanthonyx quadridentatus]]'' <small>Krauss, 1843</small>
* ''[[Acanthonyx sanctaehelenae]]'' <small>(Chace, 1966)</small>
* ''[[Acanthonyx scutellatus]]'' <small>MacLeay, 1838</small>
* ''[[Acanthonyx scutiformis]]'' <small>(Dana, 1851)</small>
* ''[[Acanthonyx undulatus]]'' <small>Barnard, 1947</small>
[[Categorie:Epialtidae]]
| 64,795,579
|
[{"title": "Acanthonyx", "data": {"Rijk": "Animalia (Dieren)", "Stam": "Arthropoda (Geleedpotigen)", "Onderstam": "Crustacea (Kreeftachtigen)", "Superklasse": "Multicrustacea", "Klasse": "Malacostraca (Hogere kreeftachtigen)", "Onderklasse": "Eumalacostraca", "Superorde": "Eucarida", "Orde": "Decapoda (Tienpotigen)", "Onderorde": "Pleocyemata", "Infraorde": "Brachyura (Krabben)", "Superfamilie": "Majoidea", "Familie": "Epialtidae", "Onderfamilie": "Epialtinae", "Sectie": "Eubrachyura", "Ondersectie": "Heterotremata"}}, {"title": "Synoniemen", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]
| false
|
# Accra - Tema Motorway
De Accra - Tema Motorway (letterlijk: Accra-Tema-autosnelweg) is een autosnelweg in Ghana die de hoofdstad Accra met de stad Tema verbindt. De autosnelweg is 19 kilometer lang en onderdeel van de kustroute N1.
De weg begint bij het Knooppunt Tetteh Quarshie in Accra waar de weg aansluit op de George Walker Bush Motorway (N1) rond Accra en de N4 naar Koforidua. Daarna loopt de weg, zonder aansluitingen door naar Tema. Op dit traject is een tolplein. Uiteindelijk eindigt de weg op een rotonde in Tema, die aansluiting heeft op de N1 naar Sogakope en Lomé en de N2 naar Ho.
## Geschiedenis
De Accra - Tema Motorway werd in 1964 geopend als een van de eerste autosnelwegen van Afrika. De weg zou onderdeel worden van een autosnelwegennetwerk in Ghana, dat was gemodelleerd naar de Duitse Autobahn. Dit netwerk is echter nooit aangelegd.
In 2009 was de snelweg in slechte staat. Daarom werd de weg gereconstrueerd. Dit kostte 500.000 Ghanese cedi (ongeveer 1.000.000 euro).
|
nlwiki/3001095
|
nlwiki
| 3,001,095
|
Accra - Tema Motorway
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Accra_-_Tema_Motorway
|
2024-05-11T05:44:48Z
|
nl
|
Q152056
| 32,115
|
{{Infobox weg Ghana N-weg
| nummer=1
| titel=Accra - Tema Motorway
| kaart=
| legenda=
| lengte=19
| regio=[[Greater Accra]]
| foto=Tema_-_Accra_Motorway_toolbooth.jpeg
| bijschrift=Tolpoort op de Accra-Tema Motorway
}}
{{Tabelrij weg/van/naar||[[George Walker Bush Motorway]]}} {{Pictogram weg Ghana N-weg|1}}
{{Tabelrij weg/knooppunt||[[Knooppunt Tetteh Quarshie]]}} {{Pictogram weg Ghana N-weg|4}}
{{Tabelrij weg/tol||Accra Toll Plaza}}
{{Tabelrij weg/snelwegeinde}}
{{Tabelrij weg/rotonde||[[Tema (stad)|Tema]]}} {{Pictogram weg Ghana N-weg|2}}
{{Tabelrij weg/van/naar||[[Sogakope]]}} {{Pictogram weg Ghana N-weg|1}}
|}
|}
De '''Accra - Tema Motorway''' (letterlijk: ''Accra-Tema-autosnelweg'') is een [[autosnelweg]] in [[Ghana]] die de hoofdstad [[Accra]] met de stad [[Tema (stad)|Tema]] verbindt. De autosnelweg is 19 kilometer lang en onderdeel van de kustroute [[N1 (Ghana)|N1]].
De weg begint bij het [[Knooppunt Tetteh Quarshie]] in Accra waar de weg aansluit op de [[George Walker Bush Motorway]] (N1) rond Accra en de [[N4 (Ghana)|N4]] naar [[Koforidua]]. Daarna loopt de weg, zonder [[aansluiting (weginfrastructuur)|aansluitingen]] door naar Tema. Op dit traject is een [[tolweg|tolplein]]. Uiteindelijk eindigt de weg op een rotonde in Tema, die aansluiting heeft op de [[N1 (Ghana)|N1]] naar [[Sogakope]] en [[Lomé]] en de [[N2 (Ghana)|N2]] naar [[Ho (Ghana)|Ho]].
== Geschiedenis ==
De Accra - Tema Motorway werd in [[1964]] geopend als een van de eerste autosnelwegen van [[Afrika]]. De weg zou onderdeel worden van een autosnelwegennetwerk in Ghana, dat was gemodelleerd naar de [[Duitsland|Duitse]] [[Autobahn (Duitsland)|Autobahn]]. Dit netwerk is echter nooit aangelegd.
In [[2009]] was de snelweg in slechte staat. Daarom werd de weg gereconstrueerd. Dit kostte 500.000 [[Ghanese cedi]] (ongeveer 1.000.000 [[euro]]).<ref>{{Citeer web |url=https://www.modernghana.com/news/233591/1/accra-tema-motorway-to-be-rehabilitated.html |titel=Accra-Tema motorway to be rehabilitated |auteur= |uitgever=Daily Graphic |datum=18 augustus 2009 |bezochtdatum=26 november 2012|archiefurl=https://web.archive.org/web/20121007131447/http://www.modernghana.com/news/233591/1/accra-tema-motorway-to-be-rehabilitated.html|archiefdatum=7 oktober 2012|dodeurl=nee}}</ref>
{{Navigatie hoofdwegen Ghana}}
{{Appendix|2=
{{References}}
----
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Tema Motorway}}
* [https://www.wegenwiki.nl/Accra_-_Tema_Motorway Wegenwiki]
}}
[[Categorie:Autosnelweg in Ghana]]
[[Categorie:Weg in Greater Accra|Tema]]
| 67,513,407
|
[{"title": "Accra - Tema Motorway", "data": {"Land": "Ghana", "Regio": "Greater Accra", "Lengte": "19 km"}}, {"title": "Traject", "data": {"Knooppunt van wegen": "Knooppunt Tetteh Quarshie N4", "Tol": "Accra Toll Plaza", "Einde autosnelweg": "Autosnelwegeinde", "Rotonde": "Tema N2"}}, {"title": "Lijst van Ghanese nationale wegen", "data": {"Portaal": "Verkeer & Vervoer"}}]
| false
|
# 1325
Het jaar 1325 is het 25e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
januari
- 3 - Reinoud II van Gelre verwoest het Münsterse deel van Vreden tijdens de Strijd om Bredevoort.
- Reinoud verovert de heerlijkheid Bermentvelde.
februari
- 4 - De Luikenaren vallen het kasteel van Momalle aan. Lodewijk IV van Loon stuurt ruiterij en voetvolk. Later bemiddelt hij in het conflict tussen Adolf en de Luikenaren.
maart
- 18 - De Azteken stichten Tenochtitlan, hun nieuwe hoofdstad, op een eiland in het Meer van Texcoco. (datum legendarisch)
november
- 28 - Alfonso XI van Castilië trouwt met Constance Manuel van Peñafiel.
- november - Op aandringen van de Franse koning doen de bisschoppen de Vlaamse opstandelingen in de kerkelijke ban.
december
- 15 - Enschede krijgt stadsrechten van bisschop Jan van Diest.
zonder datum
- Ibn Battuta vertrekt uit Tanger voor een hadj, die zal uitgroeien tot een reis van 24 jaar die tot in China reikt en waarin hij meerdere keren Mekka bezoekt.
- Karel I Robert van Hongarije maakt Visegrád zijn residentie.
- Het waterschap Het Hoog Hemaal wordt opgericht.
- oudst bekende vermelding: Houwingaham, Stratum, Terneuzen, Zuidvelde
## Opvolging
- Aquitanië en Ponthieu - Eduard II van Engeland opgevolgd door zijn zoon Eduard III
- Auvergne en Boulogne - Robert VII opgevolgd door zijn zoon Willem XII
- sultanaat van Delhi - Giyathuddin Tughluq opgevolgd door zijn zoon Muhammad bin Tughluq
- Granada - Ismail I opgevolgd door Mohammed IV
- Moskou - Joeri I opgevolgd door zijn broer Ivan I
- Portugal - Dionysius opgevolgd door zijn zoon Alfons IV
- Sleeswijk - Erik II opgevolgd door zijn zoon Waldemar V
- Württemberg - Eberhard I opgevolgd door zijn zoon Ulrich III
## Geboren
- 12 mei - Ruprecht II, paltsgraaf aan de Rijn
- Eleonora van Sicilië, echtgenote van Peter IV van Aragon
- Inês de Castro, minnares van Peter I van Portugal
- Maria van Brabant, Brabants edelvrouw
- Willem II, hertog van Gulik
- Francesco Landini, Italiaans componist (jaartal bij benadering)
- Robert Hales, Engels staatsman (jaartal bij benadering)
- Tommaso da Modena, Italiaans schilder (jaartal bij benadering)
## Overleden
- 7 januari - Dionysius (63), koning van Portugal (1279-1325)
- 5 juni - Eberhard I (60), graaf van Württemberg
- februari - Giyathuddin Tughluq, sultan van Delhi
- 21 november - Joeri I (~44), vorst van Moskou (1303-1325) en grootvorst van Vladimir (1318-1322)
- december - Karel van Valois (55), Frans prins
- Albert II van Gorizia (~57), Duits edelman
- Robert VII van Auvergne (~43), Frans edelman
- Willem Wenemaer, Vlaams ridder
- Agnes Capet, echtgenote van Robert II van Bourgondië (jaartal bij benadering)
|
nlwiki/46521
|
nlwiki
| 46,521
|
1325
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1325
|
2024-07-12T07:02:36Z
|
nl
|
Q5774
| 24,608
|
{{Zijbalk jaar}}
[[Bestand:Longbowmen.jpg|thumb|Boogschutters uit Wales in oefening (begin 14e eeuw)]]
Het jaar '''1325''' is het 25e jaar in de [[14e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
;januari
* [[3 januari|3]] - [[Reinoud II van Gelre]] verwoest het [[prinsbisdom Münster|Münsterse]] deel van [[Vreden]] tijdens de [[Strijd om Bredevoort]].
** Reinoud verovert de heerlijkheid [[Bermentvelde]].
;februari
* [[4 februari|4]] - De [[Prinsbisdom Luik|Luikenaren]] vallen het kasteel van [[Momalle]] aan. [[Lodewijk IV van Loon]] stuurt ruiterij en voetvolk. Later bemiddelt hij in het conflict tussen Adolf en de Luikenaren.
;maart
* [[18 maart|18]] - De [[Azteken]] stichten [[Tenochtitlan]], hun nieuwe hoofdstad, op een eiland in het [[Meer van Texcoco]]. (datum legendarisch)
;november
* [[28 november|28]] - [[Alfonso XI van Castilië]] trouwt met [[Constance Manuel van Peñafiel]].
* november - Op aandringen van de Franse koning doen de bisschoppen de Vlaamse opstandelingen in de kerkelijke ban.
;december
* [[15 december|15]] - [[Enschede]] krijgt [[stadsrechten]] van bisschop [[Jan van Diest]].
;zonder datum
* [[Ibn Battuta]] vertrekt uit [[Tanger]] voor een [[hadj]], die zal uitgroeien tot een reis van 24 jaar die tot in [[China]] reikt en waarin hij meerdere keren [[Mekka]] bezoekt.
* [[Karel I Robert]] van [[Hongarije]] maakt [[Visegrád]] zijn residentie.
* Het waterschap [[Het Hoog Hemaal]] wordt opgericht.
* oudst bekende vermelding: [[Houwingaham]], [[Stratum (Eindhoven)|Stratum]], [[Terneuzen (stad)|Terneuzen]], [[Zuidvelde]]
== Opvolging ==
* [[Aquitanië]] en [[Ponthieu]] - [[Eduard II van Engeland]] opgevolgd door zijn zoon [[Eduard III van Engeland|Eduard III]]
* [[Auvergne]] en [[graafschap Boulogne|Boulogne]] - [[Robert VII van Auvergne|Robert VII]] opgevolgd door zijn zoon [[Willem XII]]
* [[sultanaat van Delhi]] - [[Giyathuddin Tughluq]] opgevolgd door zijn zoon [[Muhammad bin Tughluq]]
* [[koninkrijk Granada|Granada]] - [[Ismail I (Nasriden)|Ismail I]] opgevolgd door [[Mohammed IV (Nasriden)|Mohammed IV]]
* [[grootvorstendom Moskou|Moskou]] - [[Joeri I van Moskou|Joeri I]] opgevolgd door zijn broer [[Ivan I van Moskou|Ivan I]]
* [[Portugal]] - [[Dionysius van Portugal|Dionysius]] opgevolgd door zijn zoon [[Alfons IV van Portugal|Alfons IV]]
* [[hertogdom Sleeswijk|Sleeswijk]] - [[Erik II van Sleeswijk|Erik II]] opgevolgd door zijn zoon [[Waldemar III van Denemarken|Waldemar V]]
* [[graafschap Württemberg|Württemberg]] - [[Eberhard I van Württemberg|Eberhard I]] opgevolgd door zijn zoon [[Ulrich III van Württemberg|Ulrich III]]
== Geboren ==
* [[12 mei]] - [[Ruprecht II van de Palts|Ruprecht II]], [[paltsgraaf]] aan de Rijn
* [[Eleonora van Sicilië]], echtgenote van Peter IV van Aragon
* [[Inês de Castro]], minnares van Peter I van Portugal
* [[Maria van Brabant (1325-1399)|Maria van Brabant]], Brabants edelvrouw
* [[Willem II/VII van Gulik|Willem II]], hertog van Gulik
* [[Francesco Landini]], Italiaans componist (jaartal bij benadering)
* [[Robert Hales (Johannieterorde)|Robert Hales]], Engels staatsman (jaartal bij benadering)
* [[Tommaso da Modena]], Italiaans schilder (jaartal bij benadering)
== Overleden ==
* [[7 januari]] - [[Dionysius van Portugal|Dionysius]] (63), koning van Portugal (1279-1325)
* [[5 juni]] - [[Eberhard I van Württemberg (1265-1325)|Eberhard I]] (60), graaf van Württemberg
* februari - [[Giyathuddin Tughluq]], sultan van Delhi
* [[21 november]] - [[Joeri I van Moskou|Joeri I]] (~44), vorst van Moskou (1303-1325) en [[grootvorst]] van Vladimir (1318-1322)
* december - [[Karel van Valois (1270-1325)|Karel van Valois]] (55), Frans prins
* [[Albert II van Gorizia]] (~57), Duits edelman
* [[Robert VII van Auvergne]] (~43), Frans edelman
* [[Willem Wenemaer]], Vlaams ridder
* [[Agnes Capet]], echtgenote van [[Robert II van Bourgondië]] (jaartal bij benadering)
{{Commonscat|1325}}
[[Categorie:Jaar]]
[[Categorie:1320-1329| 1325]]
| 67,808,039
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "13e eeuw \u00b7 14e eeuw \u00b7 15e eeuw", "Decennia": "1310-1319 \u00b7 1320-1329 \u00b7 1330-1339", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1324 \u00b7 1325 \u00b7 1326 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2078 MMLXXVIII", "Armeense jaartelling": "773 \u2013 774 \u00b7 \u0539\u054e \u0549\u0540\u0533 \u2013 \u0549\u0540\u0534", "Chinese jaartelling": "4021 \u2013 4022 \u00b7 \u8f9b\u5b50 \u2013 \u58ec\u4e11", "Christelijke jaartelling": "1325 MCCCXXV", "Ethiopische jaartelling": "1317 \u2013 1318", "Hebreeuwse jaartelling": "5085 \u2013 5086", "- Vikram Samvat": "1380 \u2013 1381", "- Shaka Samvat": "1247 \u2013 1248", "- Kali yuga": "4426 \u2013 4427", "Iraanse jaartelling": "703 \u2013 704 \u00b7 \u06f7\u06f0\u06f3 \u2013 \u06f7\u06f0\u06f4", "Islamitische jaartelling": "725 \u2013 726 \u00b7 \u0667\u0662\u0666 \u2013 \u0667\u0662\u0665", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5324 \u2013 5325"}}]
| false
|
# 1328
Het jaar 1328 is het 28e jaar in de 14e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
januari
- 17 – Koning Lodewijk de Beier wordt in Rome tot keizer gekroond.
- 24 – Eduard III van Engeland trouwt met Filippa van Henegouwen.
februari
- 1 - In Frankrijk komt het Huis Valois op de troon. In het Navarra wordt Karel IV van Frankrijk opgevolgd door zijn nicht Johanna II
maart
- 17 – Verdrag van Edinburgh-Northampton: Eduard III van Engeland erkent de volledige onafhankelijkheid van Schotland, met Robert de Bruce als koning en de grenzen zoals ten tijde van Alexander III.
- 26 – Alfons XI van Castilië trouwt met Maria van Portugal.
mei
- 3 – Het Engelse parlement ratificeert de overeenkomst met Schotland.
- 12 – De, nadat Johannes XXII onder invloed van Lodewijk de Beier is afgezet, in Rome tot (tegen)paus gekozen Pietro Rainalducci in Rome wordt ingewijd. Hij neemt de naam Nicolaas V aan.
- 25 – Stadsbrand van Alkmaar
- 27) – Kroning van de nieuwe Franse koning Filips VI
- mei - Een Vlaamse delegatie onder leiding van Willem de Deken, burgemeester van Brugge, vraagt tevergeefs steun aan de koning van Engeland.
juli
- 17 – David, de zoon van Robert, trouwt met Johanna, de zuster van Edward III.
- 28 - In een handvest verleent de graaf van Holland aan Rotterdam recht op eigen bestuur en rechtspraak, alsmede op een haven.
augustus
- 10 - Graaf Johan van Nassau-Dillenburg, die strijd voor de aartsbisschop van Mainz, sneuvelt tegen Hendrik II van Hessen.
- 23 – Slag bij Kassel: De Fransen onder Filips VI verslaan de opstandige Vlamingen. Einde van de Opstand van Kust-Vlaanderen.
zonder datum
- Metropoliet Theognostus van Kiev vestigt zich in Moskou, dat van dan af het religieuze centrum van Rusland wordt.
## Kunst en literatuur
- Hendrik Seuse: In dulci jubilo (vermoedelijk jaartal)
## Opvolging
- Byzantijnse Rijk – Andronikos II Palaiologos opgevolgd door zijn kleinzoon Andronikos III Palaiologos
- China (Yuan-dynastie) – Taidingdi opgevolgd door Tianshundi op zijn beurt opgevolgd door Wenzong
- Hessen – Otto I opgevolgd door Hendrik II
- Lotharingen – Ferry IV opgevolgd door zijn zoon Rudolf
- Majapahit – Jayanegara opgevolgd door zijn zuster Thribuwana Wijayatunggadewi
- Mantua – Rinaldo dei Bonacolsi opgevolgd door Ludovico I Gonzaga
- Tecklenburg – Otto V opgevolgd door zijn neef Nicolaas I
- grootvorst van Vladimir-Soezdal – Ivan I van Moskou als opvolger van Alexander van Tver
## Afbeeldingen
- Lodewijk de Beier tot keizer gekroond
## Geboren
- 3 februari – Eleonora van Portugal, echtgenote van Peter IV van Aragon
- 25 juni – William Montagu, Engels edelman
- 29 september – Johanna van Kent, Engels edelvrouw
- 9 oktober – Peter I, koning van Cyprus (1358-1369)
- 21 oktober – Hongwu, keizer van China (1368-1398), stichter van de Ming-dynastie
- Lodewijk VI van Beieren, Duits edelman
- Go-Murakami, keizer van Japan (1339-1368)
## Overleden
- 1 februari – Karel IV (33), koning van Frankrijk (1322-1328)
- 6 augustus – Galeazzo I Visconti (51), heer van Milaan (1322-1327)
- 10 augustus – Johan van Nassau-Dillenburg, graaf van Nassau-Dillenburg
- 22 augustus – Arnold V, graaf van Loon (1279-1323)
- 23 augustus – Ferry IV (46), hertog van Lotharingen
- 23 augustus – Nicolaas Zannekin, Vlaams opstandelingenleider
- 3 september – Castruccio Castracani (47), Italiaans krijgsheer
- 24 september – Willem III van Bronckhorst (~48), Nederlands edelman
- 26 september – Ahmad ibn Tajmijja (65), Arabisch filosoof
- 26 september – Catharina van Durbuy, Nederlands edelvrouw
- 12 oktober – Clementia van Hongarije (35), echtgenote van Lodewijk X van Frankrijk
- 10 november – Karel van Calabrië (~30), Napolitaans prins
- 16 november – Hisaaki (52), shogun van Japan (1289-1308)
- 24 december – Willem de Deken (~54), Vlaams opstandelingenleider
- Jan II Berthout van Berlaer, Brabants edelman
- Jayanegara, koning van Majapahit
- Johanna van Rethel, echtgenote van Lodewijk I van Nevers
- Otto I van Hessen, Duits edelman
- Otto V van Tecklenburg, Duits edelman
- Meester Eckhart, Duits theoloog (jaartal bij benadering)
|
nlwiki/10430
|
nlwiki
| 10,430
|
1328
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1328
|
2024-07-12T07:02:41Z
|
nl
|
Q5802
| 33,160
|
[[Bestand:The Battle of Cassel on 23rd August 1328.png|thumb|Slag bij Kassel]]
{{Zijbalk jaar}}
Het jaar '''1328''' is het 28e jaar in de [[14e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
;januari
* [[17 januari|17]] – Koning [[Lodewijk de Beier]] wordt in [[Rome (stad)|Rome]] tot [[keizer]] gekroond.
* [[24 januari|24]] – [[Eduard III van Engeland]] trouwt met [[Filippa van Henegouwen]].
;februari
* [[1 februari|1]] - In Frankrijk komt het [[Huis Valois]] op de troon. In het [[koninkrijk Navarra|Navarra]] wordt [[Karel IV van Frankrijk]] opgevolgd door zijn nicht [[Johanna II van Navarra|Johanna II]]
;maart
* [[17 maart|17]] – [[Verdrag van Edinburgh-Northampton]]: [[Eduard III van Engeland]] erkent de volledige [[onafhankelijkheid (staatkunde)|onafhankelijkheid]] van [[koninkrijk Schotland|Schotland]], met [[Robert de Bruce]] als koning en de grenzen zoals ten tijde van [[Alexander III van Schotland|Alexander III]].
* [[26 maart|26]] – [[Alfons XI van Castilië]] trouwt met [[Maria van Portugal (1313-1357)|Maria van Portugal]].
;mei
* [[3 mei|3]] – Het Engelse parlement ratificeert de overeenkomst met Schotland.
* [[12 mei|12]] – De, nadat [[Johannes XXII]] onder invloed van [[Lodewijk de Beier]] is afgezet, in [[Rome (stad)|Rome]] tot [[tegenpaus|(tegen)paus]] gekozen [[Pietro Rainalducci]] in [[Rome (stad)|Rome]] wordt ingewijd. Hij neemt de naam Nicolaas V aan.
* [[25 mei|25]] – [[Stadsbrand van Alkmaar]]
* [[27 mei|27]]) – Kroning van de nieuwe Franse koning [[Filips VI van Frankrijk|Filips VI]]
* mei - Een Vlaamse delegatie onder leiding van [[Willem de Deken]], burgemeester van Brugge, vraagt tevergeefs steun aan de koning van Engeland.
;juli
* [[17 juli|17]] – [[David II van Schotland|David]], de zoon van Robert, trouwt met [[Johanna van Engeland (1321-1362)|Johanna]], de zuster van Edward III.
* [[28 juli|28]] - In een handvest verleent de graaf van Holland aan [[Rotterdam]] recht op eigen bestuur en rechtspraak, alsmede op een haven.
;augustus
* [[10 augustus|10]] - Graaf [[Johan van Nassau-Dillenburg]], die strijd voor de aartsbisschop van Mainz, sneuvelt tegen [[Hendrik II van Hessen]].
* [[23 augustus|23]] – [[Slag bij Kassel (1328)|Slag bij Kassel]]: De [[Frankrijk|Fransen]] onder [[Filips VI van Frankrijk|Filips VI]] verslaan de opstandige [[graafschap Vlaanderen|Vlamingen]]. Einde van de [[Opstand van Kust-Vlaanderen]].
;zonder datum
* [[Metropoliet]] [[Theognostus van Kiev]] vestigt zich in [[Moskou]], dat van dan af het religieuze centrum van Rusland wordt.
== Kunst en literatuur ==
* [[Hendrik Seuse]]: ''[[In dulci jubilo]]'' (vermoedelijk jaartal)
== Opvolging ==
* [[Byzantijnse Rijk]] – [[Andronikos II Palaiologos]] opgevolgd door zijn kleinzoon [[Andronikos III Palaiologos]]
* [[keizerrijk China|China]] ([[Yuan-dynastie]]) – [[Taidingdi]] opgevolgd door [[Tianshundi]] op zijn beurt opgevolgd door [[Yuan Wenzong|Wenzong]]
* [[landgraafschap Hessen|Hessen]] – [[Otto I van Hessen|Otto I]] opgevolgd door [[Hendrik II van Hessen|Hendrik II]]
* [[hertogdom Lotharingen|Lotharingen]] – [[Ferry IV]] opgevolgd door zijn zoon [[Rudolf van Lotharingen|Rudolf]]
* [[Majapahit]] – [[Jayanegara]] opgevolgd door zijn zuster [[Thribuwana Wijayatunggadewi]]
* [[hertogdom Mantua|Mantua]] – [[Rinaldo dei Bonacolsi]] opgevolgd door [[Ludovico I Gonzaga]]
* [[graafschap Tecklenburg|Tecklenburg]] – [[Otto V van Tecklenburg|Otto V]] opgevolgd door zijn neef [[Nicolaas I van Tecklenburg|Nicolaas I]]
* [[vorstendom Vladimir-Soezdal|grootvorst van Vladimir-Soezdal]] – [[Ivan I van Moskou]] als opvolger van [[Alexander van Tver]]
== Afbeeldingen ==
<gallery>
Bestand:Kroenung Ludwig der Bayer 1328.jpg|Lodewijk de Beier tot keizer gekroond
</gallery>
== Geboren ==
* [[3 februari]] – [[Eleonora van Portugal (1328-1348)|Eleonora van Portugal]], echtgenote van Peter IV van Aragon
* [[25 juni]] – [[William Montagu]], Engels edelman
* [[29 september]] – [[Johanna van Kent]], Engels edelvrouw
* [[9 oktober]] – [[Peter I van Cyprus|Peter I]], koning van Cyprus (1358-1369)
* [[21 oktober]] – [[Hongwu]], keizer van China (1368-1398), stichter van de [[Ming-dynastie]]
* [[Lodewijk VI van Beieren]], Duits edelman
* [[Go-Murakami]], keizer van Japan (1339-1368)
== Overleden ==
* [[1 februari]] – [[Karel IV van Frankrijk|Karel IV]] (33), koning van Frankrijk (1322-1328)
* [[6 augustus]] – [[Galeazzo I Visconti]] (51), heer van Milaan (1322-1327)
* [[10 augustus]] – [[Johan van Nassau-Dillenburg]], graaf van Nassau-Dillenburg
* [[22 augustus]] – [[Arnold V]], graaf van Loon (1279-1323)
* [[23 augustus]] – [[Ferry IV]] (46), hertog van Lotharingen
* 23 augustus – [[Nicolaas Zannekin]], Vlaams opstandelingenleider
* [[3 september]] – [[Castruccio Castracani]] (47), Italiaans krijgsheer
* [[24 september]] – [[Willem III van Bronckhorst]] (~48), Nederlands edelman
* [[26 september]] – [[Ahmad ibn Tajmijja]] (65), Arabisch filosoof
* 26 september – [[Catharina van Durbuy]], Nederlands edelvrouw
* [[12 oktober]] – [[Clementia van Hongarije]] (35), echtgenote van Lodewijk X van Frankrijk
* [[10 november]] – [[Karel van Calabrië]] (~30), Napolitaans prins
* [[16 november]] – [[Hisaaki]] (52), shogun van Japan (1289-1308)
* [[24 december]] – [[Willem de Deken]] (~54), Vlaams opstandelingenleider
* [[Jan II Berthout van Berlaer]], Brabants edelman
* [[Jayanegara]], koning van Majapahit
* [[Johanna van Rethel]], echtgenote van Lodewijk I van Nevers
* [[Otto I van Hessen]], Duits edelman
* [[Otto V van Tecklenburg]], Duits edelman
* [[Meester Eckhart]], Duits theoloog (jaartal bij benadering)
{{Commonscat|1328}}
[[Categorie:Jaar]]
[[Categorie:1320-1329| 1328]]
| 67,808,042
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "13e eeuw \u00b7 14e eeuw \u00b7 15e eeuw", "Decennia": "1310-1319 \u00b7 1320-1329 \u00b7 1330-1339", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1327 \u00b7 1328 \u00b7 1329 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "2081 MMLXXXI", "Armeense jaartelling": "776 \u2013 777 \u00b7 \u0539\u054e \u0549\u0540\u0536 \u2013 \u0549\u0540\u0537", "Chinese jaartelling": "4024 \u2013 4025 \u00b7 \u7532\u536f \u2013 \u4e59\u8fb0", "Christelijke jaartelling": "1328 MCCCXXVIII", "Ethiopische jaartelling": "1320 \u2013 1321", "Hebreeuwse jaartelling": "5088 \u2013 5089", "- Vikram Samvat": "1383 \u2013 1384", "- Shaka Samvat": "1250 \u2013 1251", "- Kali yuga": "4429 \u2013 4430", "Iraanse jaartelling": "706 \u2013 707 \u00b7 \u06f7\u06f0\u06f6 \u2013 \u06f7\u06f0\u06f7", "Islamitische jaartelling": "728 \u2013 729 \u00b7 \u0667\u0662\u0669 \u2013 \u0667\u0662\u0668", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5327 \u2013 5328"}}]
| false
|
# 1329-1320 v.Chr.
De jaren 1329-1320 v.Chr. (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 14e eeuw v.Chr..
## Gebeurtenissen
### Egypte
- 1323 v.Chr. - Koning Ay (1323 - 1319 v.Chr.) de twaalfde farao van de 18e dynastie van Egypte.
- Farao Toetanchamon overlijdt. Waarschijnlijk is hij gestorven aan een ontsteking aan zijn knie, gecombineerd met malaria. Zijn graf wordt rijkelijk met goud versierd.
- Toetanchamon wordt nabij Thebe begraven in een uitgehakt graf in het Dal der Koningen.
- 1322 v.Chr. - Koningin Anchesenamon verzoekt Suppiluliuma I om zijn zoon als echtgenoot te sturen.
- De Hettitische prins Zannanza, op weg naar Thebe om de koningin te huwen wordt onderweg vermoord.
- Er breken vijandelijkheden uit aan de Syrische grens, de Hettieten vallen het Egyptische Rijk binnen.
### Assyrië
- 1325 v.Chr. - Koning Enlil-nirari sluit een vredesverdrag met Kurigalzu II van Kar-Duniash.
- 1320 v.Chr. - Koning Arik-den-ili (1320 - 1308 v.Chr.) van Assur heerst over het Assyrische Rijk.
### Klein-Azië
- 1322 v.Chr. - Koning Arnuwanda II (1322 - 1321 v.Chr.) regeert over het Hettitische koninkrijk.
- Suppiluliuma I bezwijkt aan de pest, meegenomen door Egyptische gevangenen naar Hattusa.
- 1321 v.Chr. - Koning Mursili II (1321 - 1295 v.Chr.) volgt zijn broer Arnuwanda II op.
### Mesopotamië
- 1321 v.Chr. - Koning Kurigalzu II van Kar-Duniash verslaat Hurpatila van Elam.
- 1320 v.Chr. - Koning Shattuara I (1320 - 1300 v.Chr.) heerst over de vazalstaat Mitanni.
## Overleden
- 1323 v.Chr. - Koning Toetanchamon de elfde farao van de 18e dynastie van Egypte, sterft onder verdachte omstandigheden
<< · 1399-1390 · 1389-1380 · 1379-1370 · 1369-1360 · 1359-1350 · 1349-1340 · 1339-1330 · 1329-1320 · 1319-1310 · 1309-1300 · >>
|
nlwiki/102892
|
nlwiki
| 102,892
|
1329-1320 v.Chr.
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1329-1320_v.Chr.
|
2020-04-04T07:54:43Z
|
nl
|
Q763830
| 13,178
|
De jaren '''1329-1320 v.Chr.''' (van de [[christelijke jaartelling]]) zijn een [[decennium]] in de [[14e eeuw v.Chr.]].
== Gebeurtenissen ==
[[Bestand:Tutanchamun Maske.jpg|right|175px|thumb|Dodenmasker [[Toetanchamon]]]]
=== Egypte ===
* 1323 v.Chr. - Koning [[Ay (farao)|Ay]] (1323 - 1319 v.Chr.) de twaalfde [[farao]] van de [[18e dynastie van Egypte]].
* Farao [[Toetanchamon]] overlijdt. Waarschijnlijk is hij gestorven aan een ontsteking aan zijn knie, gecombineerd met malaria. Zijn graf wordt rijkelijk met [[goud]] versierd.
* Toetanchamon wordt nabij [[Thebe (Egypte)|Thebe]] begraven in een uitgehakt graf in het [[Dal der Koningen]].
* 1322 v.Chr. - Koningin Anchesenamon verzoekt [[Suppiluliuma I]] om zijn zoon als echtgenoot te sturen.
* De Hettitische prins [[Zannanza]], op weg naar Thebe om de koningin te huwen wordt onderweg vermoord.
* Er breken vijandelijkheden uit aan de Syrische grens, de [[Hettieten]] vallen het [[Egyptische Rijk]] binnen.
=== Assyrië ===
* 1325 v.Chr. - Koning [[Enlil-nirari]] sluit een vredesverdrag met [[Kurigalzu II]] van [[Kar-Duniash]].
* 1320 v.Chr. - Koning [[Arik-den-ili]] (1320 - 1308 v.Chr.) van [[Assyrische Rijk|Assur]] heerst over het [[Assyrische Rijk]].
=== Klein-Azië ===
* 1322 v.Chr. - Koning [[Arnuwanda II]] (1322 - 1321 v.Chr.) regeert over het Hettitische koninkrijk.
* Suppiluliuma I bezwijkt aan de [[Pest (ziekte)|pest]], meegenomen door Egyptische gevangenen naar [[Hattusa]].
* 1321 v.Chr. - Koning [[Mursili II]] (1321 - 1295 v.Chr.) volgt zijn broer Arnuwanda II op.
=== Mesopotamië ===
*1321 v.Chr. - Koning [[Kurigalzu II]] van Kar-Duniash verslaat Hurpatila van [[Elam]].
*1320 v.Chr. - Koning [[Shattuara I]] (1320 - 1300 v.Chr.) heerst over de vazalstaat [[Mitanni]].
== Overleden ==
* 1323 v.Chr. - Koning [[Toetanchamon]] de elfde [[farao]] van de [[18e dynastie van Egypte]], sterft onder verdachte omstandigheden
{{Navigatie decennia|-14}}
[[Categorie:Decennium]]
[[Categorie:14e eeuw v.Chr.]]
| 56,001,246
|
[]
| false
|
# 1249-1240 v.Chr.
De jaren 1249-1240 v.Chr. (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 13e eeuw v.Chr..
## Gebeurtenissen
### Assyrië
- 1245 v.Chr. - Koning Tukulti-Ninurta I (1245-1196 v.Chr.) regeert over het Assyrische Rijk.
- 1244 v.Chr. - Tukulti-Ninurta I sluit een alliantie met Untash-Napirisha van het koninkrijk Elam.
- 1242 v.Chr. - Koning Kashtiliash IV van Kar-Duniash wordt door Tukulti-Ninurta I bedreigd.
### Griekenland
- 1242 v.Chr. - Koning Atreus (1242-1237 v.Chr.) heerser van Mycene.
### Anatolië
- Rond 1240 v.Chr. werd Troje zwaar getroffen. Carl Blegen weet dit aan een aardbeving, maar thans betwijfelt men dit. Vooral de citadel werd getroffen.
### Israël
- 1240 v.Chr. - De Israëlieten veroveren Kanaän in de Levant.
### Egypte
- 1240 v.Chr. - Prins Khaemwaset, de vierde zoon van farao Ramses II wordt kroonprins.
<< · 1299-1290 · 1289-1280 · 1279-1270 · 1269-1260 · 1259-1250 · 1249-1240 · 1239-1230 · 1229-1220 · 1219-1210 · 1209-1200 · >>
|
nlwiki/22486
|
nlwiki
| 22,486
|
1249-1240 v.Chr.
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1249-1240_v.Chr.
|
2020-04-04T07:53:24Z
|
nl
|
Q2851844
| 11,473
|
[[Bestand:PrinceKhaemwase-AltesMuseum-Berlin.png|thumb|Khaemwaset]]
De jaren '''1249-1240 v.Chr.''' (van de [[christelijke jaartelling]]) zijn een [[decennium]] in de [[13e eeuw v.Chr.]].
==Gebeurtenissen==
===Assyrië===
* 1245 v.Chr. - Koning [[Tukulti-Ninurta I]] (1245-1196 v.Chr.) regeert over het [[Assyrische Rijk]].
* 1244 v.Chr. - Tukulti-Ninurta I sluit een [[alliantie]] met [[Untash-Napirisha]] van het koninkrijk [[Elam]].
* 1242 v.Chr. - Koning Kashtiliash IV van [[Kar-Duniash]] wordt door Tukulti-Ninurta I bedreigd.
===Griekenland===
* 1242 v.Chr. - Koning [[Atreus]] (1242-1237 v.Chr.) heerser van [[Mycene]].
=== Anatolië ===
* Rond 1240 v.Chr. werd [[Troje VI-VII|Troje]] zwaar getroffen. [[Carl Blegen]] weet dit aan een aardbeving, maar thans betwijfelt men dit. Vooral de [[Burcht (kasteel)|citadel]] werd getroffen.
===Israël===
* 1240 v.Chr. - De [[Israëlieten]] veroveren [[Kanaän (gebied)|Kanaän]] in de [[Levant]].
===Egypte===
* 1240 v.Chr. - Prins [[Khaemwaset]], de vierde zoon van farao [[Ramses II]] wordt kroonprins.
{{Navigatie decennia|-13}}
[[Categorie:Decennium]]
[[Categorie:13e eeuw v.Chr.]]
| 56,001,235
|
[]
| false
|
# Samuel Dahl
Samuel Elias Dahl (Västerås, 4 maart 2003) is een Zweeds voetballer die bij voorkeur als linksback speelt. Hij wordt door AS Roma verhuurd aan SL Benfica. In 2024 debuteerde Dahl voor Zweden.
## Clubcarrière
Dahl kwam in eigen land uit voor Västerås SK, Västerås IK, Örebro SK en Djurgårdens IF. Op 28 juli 2024 tekende hij een vijfjarig contract bij AS Roma. In februari 2025 werd hij uitgeleend aan SL Benfica.
## Interlandcarrière
Op 12 januari 2024 debuteerde Dahl voor Zweden in een oefeninterland tegen Estland.
|
nlwiki/5941079
|
nlwiki
| 5,941,079
|
Samuel Dahl
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Samuel_Dahl
|
2025-03-19T09:34:09Z
|
nl
|
Q74223837
| 34,073
|
{{Infobox voetballer
| spelernaam = Samuel Dahl
| volledigenaam = Samuel Elias Dahl
| bijnaam =
| afbeelding =
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift =
| geboortedatum = [[4 maart]] [[2003]]
| geboortestad = [[Västerås (stad)|Västerås]]
| geboorteland = {{SE}}
| lengte = 174<ref name="transfermarkt">[https://www.transfermarkt.be/samuel-dahl/profil/spieler/605396 Spelersprofiel] op transfermarkt.de. Geraadpleegd op 19 maart 2025.</ref>
| been = Links<ref name="transfermarkt" />
| huidigeclub = {{PT-VLAG}} [[SL Benfica (voetbalclub)|SL Benfica]]
| rugnummer = 26
| positie = [[Vleugelverdediger|Linksback]]
| verhuurdtot =
| contracttot = 2029
| jeugdjaren =
| jeugdteams =
| seizoen = 2019 <br /> 2019 <br /> 2022–2023 <br /> 2023–2024 <br /> 2024– <br /> 2025–
| club = {{SE-VLAG}} [[Västerås SK]] <br /> → {{SE-VLAG}} Västerås IK <br /> {{SE-VLAG}} [[Örebro SK]] <br /> {{SE-VLAG}} [[Djurgårdens IF]] <br /> {{IT-VLAG}} [[AS Roma]] <br /> → {{PT-VLAG}} [[SL Benfica (voetbalclub)|SL Benfica]]
| wedstr(goals) = 1 (0) <br /> 1 (0) <br /> 42 (0) <br /> 28 (0) <br /> 2 (0) <br /> 3 (0)
| interlandjaren = 2024–
| interlandteam = {{SWEf}}
| interlandwedstrijden(goals) = 1 (0)
| trainersjaren =
| getraindeclubs =
| clubupdate = 19 maart 2025
| landupdate = 19 maart 2025
}}
'''Samuel Elias Dahl''' ([[Västerås (stad)|Västerås]], [[4 maart]] [[2003]]) is een [[Zweden|Zweeds]] [[betaald voetbal|voetballer]] die bij voorkeur als [[Vleugelverdediger|linksback]] speelt. Hij wordt door [[AS Roma]] verhuurd aan [[SL Benfica (voetbalclub)|SL Benfica]].<ref>[https://int.soccerway.com/players/-/627224/ Profiel] op soccerway.com. Geraadpleegd op 19 maart 2025.</ref> In 2024 debuteerde Dahl voor [[Zweeds voetbalelftal (mannen)|Zweden]].
== Clubcarrière ==
Dahl kwam in eigen land uit voor [[Västerås SK]], Västerås IK, [[Örebro SK]] en [[Djurgårdens IF]]. Op 28 juli 2024 tekende hij een vijfjarig contract bij [[AS Roma]]. In februari 2025 werd hij uitgeleend aan [[SL Benfica (voetbalclub)|SL Benfica]].
== Interlandcarrière ==
Op 12 januari 2024 debuteerde Dahl voor [[Zweeds voetbalelftal (mannen)|Zweden]] in een oefeninterland tegen Estland.
== Referenties ==
{{references|90%}}
{{Navigatie selectie SL Benfica}}
{{DEFAULTSORT:Dahl, Samuel}}
[[Categorie:Zweeds voetballer]]
| 69,054,578
|
[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Samuel Elias Dahl", "Geboortedatum": "4 maart 2003", "Geboorteplaats": "V\u00e4ster\u00e5s, Zweden", "Lengte": "174 cm", "Been": "Links", "Positie": "Linksback"}}, {"title": "Clubinformatie", "data": {"Huidige club": "SL Benfica", "Rugnummer": "26", "Contract tot": "2029"}}, {"title": "Senioren *", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)", "2019 \u00b7 2019 \u00b7 2022\u20132023 \u00b7 2023\u20132024 \u00b7 2024\u2013 \u00b7 2025\u2013": "V\u00e4ster\u00e5s SK \u00b7 \u2192 V\u00e4ster\u00e5s IK \u00b7 \u00d6rebro SK \u00b7 Djurg\u00e5rdens IF \u00b7 AS Roma \u00b7 \u2192 SL Benfica \u00b7 1 (0) \u00b7 1 (0) \u00b7 42 (0) \u00b7 28 (0) \u00b7 2 (0) \u00b7 3 (0)"}}, {"title": "Interlands **", "data": {"2024\u2013": "Zweden \u00b7 1 (0)", "Interlands **": ["* Bijgewerkt op 19 maart 2025", "** Bijgewerkt op 19 maart 2025"], "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# Pampaphoneus
Pampaphoneus is een geslacht van uitgestorven therapsiden, behorend tot de familie Anteosauridae van de Dinocephalia. Het dier leefde tijdens het Midden-Perm in Zuid-Amerika.
## Fossiele vondsten
Fossielen van Pampaphoneus zijn gevonden in het Morro Pelado-lid van de Rio do Rasto-formatie in de Brazilaanse deelstaat Rio Grande do Sul. De eerste vondsten werden in 2012 beschreven met P. biccai als typesoort. De vondsten dateren uit het Wordien of vroegste Capitanien met een ouderdom tussen de 268 en 265 miljoen jaar.
## Kenmerken
Pampaphoneus had een schedel van ongeveer 32 cm en een totale lengte van twee tot drie meter met een geschat gewicht van circa 400 kg. De schedel kenmerkt zich door lichte pachyostose, een lange robuuste snuit en een gebit met sterk gekromde haakachtige hoektanden en gezaagde kiezen. De beet was krachtig genoeg om botten te kraken zoals bij hedendaagse hyena's. Pampaphoneus had een lang en sterk gebouwd lichaam met korte stevige poten. Het was een carnivoor dat jaagde op kleine tot middelgrote dieren zoals de pareiasauriër Provelosaurus en dicynodonten.
## Verwantschap
Pampaphoneus behoort tot de onderfamilie Syodontinae van de Anteosauridae. Verwanten zijn bekend uit Rusland en Zuid-Afrika.
|
nlwiki/5941201
|
nlwiki
| 5,941,201
|
Pampaphoneus
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pampaphoneus
|
2025-03-19T16:30:08Z
|
nl
| 13,905
|
{{Taxobox
| type = dier
| naam = ''Pampaphoneus''
| titelweergave = cursief
| status = uitgestorven
| fossiel = [[Perm (periode)|Midden-Perm]]
| afbeelding = Pampaphoneus holotype skull.png
| afbeeldingtekst = Schedel van ''Pampaphoneus''
| rijk = [[Dieren (biologie)|Animalia]]
| stam = [[Chordadieren|Chordata]]
| orde = [[Therapsida]]
| onderorde = [[Dinocephalia]]
| familie = [[Anteosauridae]]
| onderfamilie = [[Syodontinae]]
| taxon = [[Geslacht (biologie)|Geslacht]]
| w-naam = ''Pampaphoneus''
| auteur = Cisneros ''et al''.
| datum = 2012
| typesoort = ''Pampaphoneus biccai
| afbeelding2 = Pampaphoneus life restoration.png
}}
'''''Pampaphoneus''''' is een [[Geslacht (biologie)|geslacht]] van [[Uitsterven|uitgestorven]] [[Therapsida|therapsiden]], behorend tot de familie [[Anteosauridae]] van de [[Dinocephalia]]. Het dier leefde tijdens het [[Perm (periode)|Midden-Perm]] in [[Zuid-Amerika]].
== Fossiele vondsten ==
[[Fossiel]]en van ''Pampaphoneus'' zijn gevonden in het Morro Pelado-lid van de [[Rio do Rasto-formatie]] in de [[Brazilië|Brazilaanse]] deelstaat [[Rio Grande do Sul]]. De eerste vondsten werden in 2012 beschreven met ''P. biccai'' als [[typesoort]]. De vondsten dateren uit het [[Wordien]] of vroegste [[Capitanien]] met een ouderdom tussen de 268 en 265 miljoen jaar.
== Kenmerken ==
''Pampaphoneus'' had een [[schedel]] van ongeveer 32 cm en een totale lengte van twee tot drie meter met een geschat gewicht van circa 400 kg. De schedel kenmerkt zich door lichte [[pachyostose]], een lange robuuste snuit en een [[gebit]] met sterk gekromde haakachtige hoektanden en gezaagde kiezen. De beet was krachtig genoeg om botten te kraken zoals bij hedendaagse [[hyena's]]. ''Pampaphoneus'' had een lang en sterk gebouwd lichaam met korte stevige poten. Het was een [[carnivoor]] dat jaagde op kleine tot middelgrote dieren zoals de [[Pareiasauridae|pareiasauriër]] ''[[Provelosaurus]]'' en [[Dicynodontia|dicynodonten]].
== Verwantschap ==
''Pampaphoneus'' behoort tot de onderfamilie [[Syodontinae]] van de Anteosauridae. Verwanten zijn bekend uit [[Rusland]] en [[Zuid-Afrika]].
{{Appendix|2=
* {{en}} Carnivorous dinocephalian from the Middle Permian of Brazil and tetrapod dispersal in Pangaea. JC Cisneros ''et al''. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (2012).
* {{en}} Cranial osteology of the Brazilian dinocephalian ''Pampaphoneus biccai'' (Anteosauridae: Syodontinae). MA Costa Santos ''et al''. Zoological Journal of the Linnean Society (2023).
}}
[[Categorie:Dinocephalia]]
| 69,056,685
|
[{"title": "Pampaphoneus \u00b7 Status: Uitgestorven \u00b7 Fossiel voorkomen: Midden-Perm", "data": {"Rijk": "Animalia", "Stam": "Chordata", "Orde": "Therapsida", "Onderorde": "Dinocephalia", "Familie": "Anteosauridae", "Onderfamilie": "Syodontinae"}}, {"title": "Pampaphoneus biccai", "data": {"Portaal": "Biologie"}}]
| false
|
|
# 14e Luftwaffen-Felddivisie
De Duitse 14e Luftwaffen-Felddivisie (Duits: 14. Luftwaffen-Feld-Division) was een Duitse infanteriedivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De divisie verbleef gedurende zijn hele bestaan in Noorwegen als bezettingsmacht.
## Geschiedenis
### Oprichting en inzet in 1943
De 14e Luftwaffen-Felddivisie werd op 15 oktober 1942 in Luftgau III gevormd uit het Flieger-Regiment 61 plus overtollig Luftwaffe-personeel.
De divisie werd in januari 1943 naar Noorwegen verplaatst en daar ingezet als bezettingsmacht/kustverdediging, maar ook om de Zweeds grens af te schermen. Dit was in het gebied tussen Oslo en de Zweeds grens. In de zomer van 1943 volgde een verplaatsing naar de provincie Nordland met hoofdkwartier in Mo i Rana.
### Overgenomen in hetHeer
Op 1 november 1943 werd de divisie bij Mo i Rana overgenomen door het Heer en kreeg de benaming 14e Felddivisie (L) (Duits: 14. Feld-Division (L)), waarbij de L voor Luftwaffe stond. In het algemeen werd (ook in officiële documentatie) de naam 14e Luftwaffen-Felddivisie verder gevoerd. Hierbij moest de divisie zijn 3e Afdeling (III. Abt., (Flak)) van het artillerieregiment afstaan. Deze bleef in de Luftwaffe en werd I./Flak-Regiment 15.
### Inzet 1943/45
De divisie bleef in Nordland tot het einde van de oorlog.
### Einde
De 14e Luftwaffen-Felddivisie capituleerde op 8 mei 1945 in Nordland.
## Slagorde
- Luftwaffen-Jäger-Regiment 27 (met drie bataljons)
- Luftwaffen-Jäger-Regiment 28 (met drie bataljons)
- Luftwaffen-Artillerie-Regiment 14 (met drie afdelingen)
- Panzerjäger-Abteilung der Luftwaffen-Feld-Division 14
- Luftwaffen-Pionier-Bataillon 14
- Radfahrer-Kompanie der Luftwaffen-Feld-Division 14
- Luftnachrichten-Kompanie der Luftwaffen-Feld-Division 14
- Versorgungseinheiten der Luftwaffen-Feld-Division 14
Vanaf 1 november 1943:
- Jäger-Regiment 27 (L) (met drie, later twee bataljons)
- Jäger-Regiment 28 (L) (met drie, later twee bataljons)
- Jäger-Regiment 55 (L) (met twee bataljons, de oude III./27 en III./28), vanaf april 1945
- Artillerie-Regiment 14 (L) (met drie afdelingen)
- Füsilier-Bataillon 14 (L)
- Feldersatz-Bataillon 14 (L)
- Panzerjäger-Abteilung 14 (L)
- Pionier-Bataillon x (L)
- Nachrichten-Abteilung 14 (L)
- Divisionseinheiten 14 (L)
## Commandanten
| Rang | Naam | Begin | Eind |
| -------------------------------------------------- | --------------- | ---------------- | --------------- |
| Generalmajor vanaf 1 november 1943 Generalleutnant | Günther Lohmann | 28 november 1942 | 30 januari 1945 |
| Generalleutnant | Wilhelm Richter | 1 februari 1945 | 8 mei 1945 |
Generalleutnant Lohmann ging op 1 november 1943 mee van de Luftwaffe naar het Heer.
## Bovenliggende bevelslagen
| Legerkorps | Leger | Legergroep | Plaats/regio | Begin | Eind |
| ------------------ | ----------------- | ---------- | ------------ | ---------------- | ---------------- |
| direct onder bevel | Armee Norwegen | OKH | Noorwegen | januari 1943 | |
| 33e Legerkorps | Armee Norwegen | OKH | Noorwegen | juli 1943 | 18 december 1944 |
| 33e Legerkorps | 20. Gebirgs-Armee | OKH | Noorwegen | 18 december 1944 | mei 1945 |
|
nlwiki/5759630
|
nlwiki
| 5,759,630
|
14e Luftwaffen-Felddivisie
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/14e_Luftwaffen-Felddivisie
|
2024-03-21T07:44:44Z
|
nl
|
Q2807669
| 27,763
|
{{Infobox militaire eenheid
| naam= 14e Luftwaffen-Felddivisie
| afbeelding=
| afbeeldingbreedte =
| onderschrift= x
| begindatum = 15 oktober 1942
| einddatum = 8 mei 1945
| land= {{DE-1935}}
| krijgsmachtonderdeel= [[Wehrmacht]]
| organisatie= [[Bestand:Balkenkreuz.svg|18px]] [[Luftwaffe]]
| specialisatie= [[Infanterie]]
| veldslagen =
| commandanten= zie [[#Commandanten|commandanten]]
}}
De Duitse '''14e Luftwaffen-Felddivisie''' ([[Duits]]: ''14. Luftwaffen-Feld-Division'') was een [[Nazi-Duitsland|Duitse]] infanteriedivisie tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. De divisie verbleef gedurende zijn hele bestaan in Noorwegen als bezettingsmacht.
== Geschiedenis ==
=== Oprichting en inzet in 1943 ===
De 14e Luftwaffen-Felddivisie werd op 15 oktober 1942 in Luftgau III gevormd uit het Flieger-Regiment 61 plus overtollig [[Luftwaffe]]-personeel.
De divisie werd in januari 1943 naar Noorwegen verplaatst en daar ingezet als bezettingsmacht/kustverdediging, maar ook om de Zweeds grens af te schermen. Dit was in het gebied tussen [[Oslo]] en de Zweeds grens. In de zomer van 1943 volgde een verplaatsing naar de provincie [[Nordland (provincie)|Nordland]] met hoofdkwartier in [[Mo i Rana]].
=== Overgenomen in het [[Heer (Wehrmacht)|Heer]] ===
Op 1 november 1943 werd de divisie bij Mo i Rana overgenomen door het [[Heer (Wehrmacht)|Heer]] en kreeg de benaming 14e Felddivisie (L) ([[Duits]]: ''14. Feld-Division (L)''), waarbij de L voor Luftwaffe stond. In het algemeen werd (ook in officiële documentatie) de naam 14e Luftwaffen-Felddivisie verder gevoerd. Hierbij moest de divisie zijn 3e Afdeling (III. Abt., (Flak)) van het artillerieregiment afstaan. Deze bleef in de Luftwaffe en werd I./Flak-Regiment 15.
=== Inzet 1943/45 ===
De divisie bleef in Nordland tot het einde van de oorlog.
=== Einde ===
De 14e Luftwaffen-Felddivisie capituleerde op 8 mei 1945 in Nordland.
== Slagorde ==
* Luftwaffen-Jäger-Regiment 27 (met drie bataljons)
* Luftwaffen-Jäger-Regiment 28 (met drie bataljons)
* Luftwaffen-Artillerie-Regiment 14 (met drie afdelingen)
* Panzerjäger-Abteilung der Luftwaffen-Feld-Division 14
* Luftwaffen-Pionier-Bataillon 14
* Radfahrer-Kompanie der Luftwaffen-Feld-Division 14
* Luftnachrichten-Kompanie der Luftwaffen-Feld-Division 14
* Versorgungseinheiten der Luftwaffen-Feld-Division 14
Vanaf 1 november 1943:
* Jäger-Regiment 27 (L) (met drie, later twee bataljons)
* Jäger-Regiment 28 (L) (met drie, later twee bataljons)
* Jäger-Regiment 55 (L) (met twee bataljons, de oude III./27 en III./28), vanaf april 1945
* Artillerie-Regiment 14 (L) (met drie afdelingen)
* Füsilier-Bataillon 14 (L)
* Feldersatz-Bataillon 14 (L)
* Panzerjäger-Abteilung 14 (L)
* Pionier-Bataillon x (L)
* Nachrichten-Abteilung 14 (L)
* Divisionseinheiten 14 (L)
== Commandanten ==
[[Bestand: WilhelmRichter.jpg|thumb|150px|''[[luitenant-generaal|Generalleutnant]]'' Wilhelm Richter (in 1940)]]
{|class="wikitable"
! Rang
! Naam
! Begin
! Eind
|-
| ''[[generaal-majoor|Generalmajor]]''<br>vanaf 1 november 1943 ''[[luitenant-generaal|Generalleutnant]]''
| Günther Lohmann<ref name="Axis Biographical Research Lohmann">[https://www.oocities.org/~orion47/WEHRMACHT/LUFTWAFFE/Generalleutnant/LOHMANN_GUENTHER.html Axis Biographical Research: Günther Lohmann. Geraadpleegd op 29 april 2023.] [https://web.archive.org/web/20230528060630/https://www.oocities.org/~orion47/WEHRMACHT/LUFTWAFFE/Generalleutnant/LOHMANN_GUENTHER.html Gearchiveerd] op 28 mei 2023.</ref>
| 28 november 1942
| 30 januari 1945
|-
| ''Generalleutnant''
| Wilhelm Richter<ref name="Forum.axishistory.com Richter">[https://forum.axishistory.com/viewtopic.php?t=217365 Forum.axishistory: Wilhelm Richter Geraadpleegd op 29 april 2023.] [https://web.archive.org/web/20230528045133/https://forum.axishistory.com/viewtopic.php?t=217365 Gearchiveerd] op 28 mei 2023.</ref>
| 1 februari 1945
| 8 mei 1945
|-
|}
''Generalleutnant'' Lohmann ging op 1 november 1943 mee van de Luftwaffe naar het Heer.
== Bovenliggende bevelslagen ==
{|class="wikitable"
! Legerkorps
! Leger
! Legergroep
! Plaats/regio
! Begin
! Eind
|-
| direct onder bevel
| [[Armee Norwegen]]
| [[Oberkommando des Heeres|OKH]]
| Noorwegen
| januari 1943
|
|-
| [[33e Legerkorps (Wehrmacht)|33e Legerkorps]]
| Armee Norwegen
| OKH
| Noorwegen
| juli 1943
| 18 december 1944
|-
| 33e Legerkorps
| [[20e Bergleger|20. Gebirgs-Armee]]
| OKH
| Noorwegen
| 18 december 1944
| mei 1945
|-
|}
{{Appendix|2=
{{References}}
* Georg Tessin – ''Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Dritter Band: Die Landstreitkräfte 6-14.''
* Georg Tessin – ''Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Vierter Band: Die Landstreitkräfte 15-30.''
* Georg Tessin – ''Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht und Waffen-SS im Zweiten Weltkrieg 1939-1945. Fünfter Band: Die Landstreitkräfte 31-70.''
* Werner Haupt – ''Die deutschen Luftwaffen-Felddivisionen 1941 - 1945''
* Kevin Conley Ruffner – ''Luftwaffe Field Divisions 1941– 45''
* [https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/LWFelddivisionen/14LFD.htm 14. Luftwaffen-Feld-Division] Artikel op www.lexikon-der-wehrmacht.de, geraadpleegd 29 april 2023
* [https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/JagerRegL/JReg55.htm Luftwaffen-Jäger-Regiment 55] Artikel op www.lexikon-der-wehrmacht.de, geraadpleegd 29 april 2023
* [http://www.ww2.dk/ground/infanterie/lfd14.htm Luftwaffen-Feld-Division 14] Artikel op The Luftwaffe, 1933-45, https://www.ww2.dk/, geraadpleegd 29 april 2023
}}
{{Navigatie Luftwaffen-Felddivisies van de Wehrmacht (1942-1945)}}
{{DEFAULTSORT:Luftwaffe divisie 014}}
[[Categorie:Heer (Wehrmacht)]]
[[Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]
| 67,236,242
|
[{"title": "14e Luftwaffen-Felddivisie", "data": {"Oprichting": "15 oktober 1942", "Ontbinding": "8 mei 1945", "Land": "nazi-Duitsland", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Wehrmacht", "Organisatie": "Luftwaffe", "Specialisatie": "Infanterie", "Commandanten": "zie commandanten"}}]
| false
|
# Odysee
Odysee is een Amerikaans videoplatform, gebouwd op de LBRY-blockchain. Het positioneert zichzelf als een alternatief voor grote sites voor het delen van video’s (zoals YouTube), maar met de nadruk op vrijheid van meningsuiting en decentralisatie.
Het platform stelt gebruikers in staat om video's te uploaden, delen en inkomsten te genereren via cryptocurrency, terwijl de inhoud beschikbaar is via een peer-to-peernetwerk.
## Geschiedenis
De site werd opgericht in 2020 door Julian Chandra. In juni 2024 werd het overgenomen door Forward Research. De overname volgt nadat het voormalige moederbedrijf van Odysee, LBRY, in juli 2023 een zaak bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission verloor.
|
nlwiki/5941090
|
nlwiki
| 5,941,090
|
Odysee
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Odysee
|
2025-03-19T11:30:09Z
|
nl
|
Q102046570
| 23,421
|
{{Infobox website
| naam = Odysee
| logo =
| screenshot =
| onderschrift =
| type = [[Videosite]]
| taal = in verschillende talen (waaronder [[Nederlands]])
| registratie =
| gebruikers =
| eigenaar = Forward Research<br> (vanaf 2024)
| auteur = Julian Chandra
| opgericht = [[september]] [[2020]]
| oprichters =
| status = Actief
| locatie =
| programmeertaal =
| url =
| website2 =
}}
'''Odysee''' is een Amerikaans [[Videosite|videoplatform]], gebouwd op de LBRY-[[blockchain]].<ref>{{Cite web|url=https://www.usatoday.com/story/news/investigations/2023/11/07/video-streaming-site-odysee-extremist-crypto/71481831007/|title=It looks like a regular video-streaming site. It's fundraising for white supremacists, report says|first=Will|last=Carless|work=USA TODAY}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.wgbh.org/news/local/2024-09-30/a-website-that-provides-a-platform-for-neo-nazis-got-its-seed-funding-from-boston-elites|title=A website that provides a platform for neo-Nazis got its seed funding from Boston elites|date=2024-09-30|work=GBH}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zdnet.com/finance/blockchain/blockchain-based-odysee-keeps-your-social-media-content-online/|title=Blockchain-based Odysee keeps your social media content online|work=ZDNET}}</ref> Het positioneert zichzelf als een alternatief voor grote sites voor het delen van video’s (zoals [[YouTube]]), maar met de nadruk op [[vrijheid van meningsuiting]] en [[decentralisatie]].<ref>{{Cite web |last=Ha |first=Anthony |date=2020-12-07 |title=Odysee aims to build a more independent video platform |url=https://techcrunch.com/2020/12/07/odysee-launch/ |access-date=2024-09-28 |work=TechCrunch |lang=en}}</ref>
Het platform stelt gebruikers in staat om video's te uploaden, delen en inkomsten te genereren via [[Cryptogeld|cryptocurrency]], terwijl de inhoud beschikbaar is via een [[peer-to-peer]]netwerk.<ref name="theguardian.com">{{cite web |title=Extremist-friendly tech company closes after legal fine |url=https://www.theguardian.com/technology/2023/jul/16/lbry-closes-odysee-cryptocurrency-tech-sec-fraud-extremist |access-date=2024-09-28 |work=theguardian.com |lang=en}}</ref>
== Geschiedenis ==
De site werd opgericht in 2020 door Julian Chandra.<ref name="theguardian.com"/> In juni 2024 werd het overgenomen door Forward Research. De overname volgt nadat het voormalige moederbedrijf van Odysee, LBRY, in juli 2023 een zaak bij de Amerikaanse Securities and Exchange Commission verloor.<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Jason |date=2023-07-16 |title=Extremist-friendly tech company closes after legal fine |url=https://www.theguardian.com/technology/2023/jul/16/lbry-closes-odysee-cryptocurrency-tech-sec-fraud-extremist |access-date=2024-10-16 |work=The Guardian |lang=en |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-07 |title=SEC vs LBRY Summary Judgement Ruling (We Lost) |url=https://odysee.com/@lbry:3f/secvslbrysummaryjudgementruling:a |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241216191940/https://player.odycdn.com/v6/streams/af10a2e4d821066a13afea2fe3e6381eed3b62e7/411c23.mp4 |archive-date=2024-12-16 |work=Odysee}}</ref>
== Externe link ==
* [https://odysee.com/ Officiële website]
{{Appendix|1=Bron|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia |taal=en |titel=Odysee |oldid=1277440686}}
'''Referenties'''
{{References}}
}}
[[Categorie:Video-opslagdienst]]
[[Categorie:Amerikaanse website]]
[[Categorie:Blockchain]]
[[Categorie:Cryptovaluta]]
| 69,055,294
|
[{"title": "Odysee", "data": {"Type": "Videosite", "Taal": "in verschillende talen (waaronder Nederlands)", "Eigenaar": "Forward Research \u00b7 (vanaf 2024)", "Auteur(s)": "Julian Chandra", "Opgericht": "september 2020", "Status": "Actief", "Link": "Offici\u00eble website", "Portaal": "Media"}}]
| false
|
# Gigi Perez
Gianna Brielle Perez (Hackensack, 4 februari 2000), bekend onder haar artiestennaam Gigi Perez, is een Amerikaans singer-songwriter.
Perez ging voor het eerst viraal in 2021 op TikTok met haar nummers "Celene" en "Sometimes (Backwood)". Hierdoor kreeg ze een contract bij Interscope Records, waarbij ze in 2023 de ep How to Catch a Falling Knife uitbracht. Na het verlaten van dat label, bracht ze het nummer "Sailor Song" uit, dat een 22e plaats bereikte in de Billboard Hot 100. In Nederland piekte het nummer op plek 13 van de top 40.
- International Standard Name Identifier: 0000 0005 0699 0188
- MusicBrainz: 8ab64ebd-200e-47af-a3fc-92540e186214
|
nlwiki/5941118
|
nlwiki
| 5,941,118
|
Gigi Perez
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Gigi_Perez
|
2025-03-19T11:35:26Z
|
nl
|
Q130235359
| 21,797
|
{{Infobox artiest
| land = {{US}}
| genre =
| beroep = [[singer-songwriter]]
}}
'''Gianna Brielle Perez''' ([[Hackensack (New Jersey)|Hackensack]], [[4 februari]] [[2000]]), bekend onder haar artiestennaam '''Gigi Perez''', is een Amerikaans [[singer-songwriter]].
Perez ging voor het eerst viraal in 2021 op [[TikTok]] met haar nummers "Celene" en "Sometimes (Backwood)".<ref>{{Citeer web |url=https://www.thelunacollective.co/journal/qa-gigi |titel=Q&A: From Going Viral on TikTok to Playing with Coldplay, gigi Discusses Her Journey in Music |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=THE LUNA COLLECTIVE |taal=en-US}}</ref> Hierdoor kreeg ze een contract bij [[Interscope Records]],<ref>{{Citeer web |url=https://www.officialcharts.com/chart-news/who-is-gigi-perez-new-artist-blowing-up-with-viral-hit-sailor-song/ |titel=Who is Gigi Perez? As viral hit Sailor Song vies for Number 1 in the UK |datum=2024-10-31 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Official Charts |taal=en}}</ref> waarbij ze in 2023 de [[Extended play|ep]] ''How to Catch a Falling Knife'' uitbracht. Na het verlaten van dat label, bracht ze het nummer "Sailor Song" uit, dat een 22e plaats bereikte in de [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]]. In Nederland piekte het nummer op plek 13 van de top 40.<ref>{{Citeer web |url=https://www.top40.nl/gigi-perez/sailor-song-42518 |titel=Gigi Perez - Sailor Song {{!}} Top 40 |achternaam=Top 40 |voornaam=Stichting Nederlandse |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Top40.nl |taal=nl}}</ref>
{{Appendix}}
{{Bibliografische informatie}}
{{commonscat}}
{{STANDAARDSORTERING:Perez, Gigi}}
[[Categorie:Amerikaans singer-songwriter]]
| 69,055,326
|
[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Geboren": "4 februari 2000", "Geboorteplaats": "Hackensack", "Land": "Verenigde Staten"}}, {"title": "Werk", "data": {"Beroep": "singer-songwriter"}}]
| false
|
# 14e Satellite Awards
De uitreiking van de 14e Satellite Awards, waarbij prijzen werden uitgereikt in verschillende categorieën voor film en televisie uit het jaar 2009, vond plaats in het InterContinental Hotel in Los Angeles op zondag 20 december 2009.
## Film
### Beste dramafilm
- The Hurt Locker
- Bright Star
- An Education
- The Messenger
- Precious
- The Stoning of Soraya M.
### Beste komische of muzikale film
- Nine
- Julie & Julia
- The Informant!
- A Serious Man
- It's Complicated
- Up in the Air
### Beste actrice in een dramafilm
- Shohreh Aghdashloo - The Stoning of Soraya M.
- Emily Blunt - The Young Victoria
- Abbie Cornish - Bright Star
- Penélope Cruz - Broken Embraces
- Carey Mulligan - An Education
- Catalina Saavedra - La nana
### Beste acteur in een dramafilm
- Jeremy Renner - The Hurt Locker
- Jeff Bridges - Crazy Heart
- Hugh Dancy - Adam
- Johnny Depp - Public Enemies
- Colin Firth - A Single Man
- Michael Sheen - The Damned United
### Beste actrice in een komische of muzikale film
- Meryl Streep - Julie & Julia
- Sandra Bullock - The Proposal
- Marion Cotillard - Nine
- Zooey Deschanel - (500) Days of Summer
- Katherine Heigl - The Ugly Truth
### Beste acteur in een komische of muzikale film
- Michael Stuhlbarg - A Serious Man
- George Clooney - Up in the Air
- Bradley Cooper - The Hangover
- Matt Damon - The Informant!
- Daniel Day-Lewis - Nine
### Beste actrice in een bijrol
- Mo'Nique - Precious
- Emily Blunt - Sunshine Cleaning
- Penélope Cruz - Nine
- Anna Kendrick - Up in the Air
- Mozhan Marnò - The Stoning of Soraya M.
### Beste acteur in een bijrol
- Christoph Waltz - Inglourious Basterds
- Woody Harrelson - The Messenger
- James McAvoy - The Last Station
- Alfred Molina - An Education
- Timothy Spall - The Damned United
### Beste niet-Engelstalige film
- Los abrazos rotos
- La nana
- J'ai tué ma mère
- Chìbì
- Das weiße Band
- Oorlogswinter
### Beste geanimeerde of mixed media film
- Fantastic Mr Fox
- Cloudy with a Chance of Meatballs
- Harry Potter and the Half-Blood Prince
- The Princess and the Frog
- Up
- Where the Wild Things Are
### Beste documentaire
- Every Little Step
- The Cove
- It Might Get Could
- The September Issue
- The Beaches of Agnès
- Valentino: The Last Emperor
### Beste regisseur
- Kathryn Bigelow - The Hurt Locker
- Neill Blomkamp - District 9
- Jane Campion - Bright Star
- Lee Daniels - Precious
- Rob Marshall - Nine
- Lone Scherfig - An Education
### Beste originele script
- Scott Neustadter en Michael H. Weber - (500) Days of Summer
- Mark Boal - The Hurt Locker
- Jane Campion - Bright Star
- Joel en Ethan Coen - A Serious Man
- Bob Peterson en Pete Docter - Up
### Beste bewerkte script
- Geoffrey Fletcher - Precious
- Neill Blomkamp en Terri Tatchell - District 9
- Nick Hornby - An Education
- Nora Ephron - Julie & Julia
- Jason Reitman en Sheldon Turner - Up in the Air
### Beste filmsong
- “The Weary Kind” - Ryan Bingham en T-Bone Burnett uit Crazy Heart
- “We Are the Children of the World” - Terry Gilliam uit The Imaginarium of Doctor Parnassus
- “Cinema Italiano” - Maury Yeston uit Nine
- "I Can See in Color” - Mary J. Blige uit Precious
- ”Almost There” - Randy Newman uit The Princess and the Frog
- "Down in New Orleans” - Randy Newman uit The Princess and the Frog
### Beste cinematografie
- Nine
- Inglourious Basterds
- It Might Get Loud
- Public Enemies
- Red Cliff
- A Serious Man
### Beste visuele effecten
- 2012
- District 9
- Fantastic Mr Fox
- The Imaginarium of Doctor Parnassus
- Red Cliff
- Transformers: Revenge of the Fallen
### Beste montage
- Chris Innis en Bob Murawski - The Hurt Locker
- David Brenner - 2012
- Greg Finton - It Might Get Loud
- Angie Lam, Yang Hongyu en Robert A. Ferretti - Red Cliff
- Claire Simpson en Wyatt Smith - Nine
### Beste geluidseffecten
- 2012
- It Might Get Loud
- Nine
- Red Cliff
- Terminator Salvation
- Transformers: Revenge of the Fallen
### Beste artdirection
- A Single Man
- The Imaginarium of Doctor Parnassus
- Public Enemies
- Red Cliff
- The Road
- 2012
## Televisie
### Beste dramaserie
- Breaking Bad
- In Treatment
- Damages
- Mad Men
- Big Love
- The Good Wife
### Beste komische of muzikale serie
- Glee
- 30 Rock
- Weeds
- The Big Bang Theory
- How I Met Your Mother
- Flight of the Conchords
### Beste miniserie
- Little Dorrit
- Collision
- Diamonds
- The Prisoner
- Wallander
### Beste televisiefilm
- Grey Gardens
- The Courageous Heart of Irena Sendler
- Endgame
- Into the Storm
- Loving Leah
- Taking Chance
### Beste actrice in een dramaserie
- Glenn Close - Damages
- Stana Katic - Castle
- Julianna Margulies - The Good Wife
- Elisabeth Moss - Mad Men
- Jill Scott - The No. 1 Ladies' Detective Agency
### Beste acteur in een dramaserie
- Bryan Cranston - Breaking Bad
- Gabriel Byrne - In Treatment
- Nathan Fillion - Castle
- Jon Hamm - Mad Men
- Lucian Msamati - The No. 1 Ladies' Detective Agency
- Bill Paxton - Big Love
### Beste actrice in een komische of muzikale serie
- Lea Michele - Glee
- Julie Bowen - Modern Family
- Toni Collette - United States of Tara
- Brooke Elliott - Drop Dead Diva
- Edie Falco - Nurse Jackie
- Tina Fey - 30 Rock
- Mary-Louise Parker - Weeds
### Beste acteur in een komische of muzikale serie
- Matthew Morrison - Glee
- Alec Baldwin - 30 Rock
- Jemaine Clement - Flight of the Conchords
- Stephen Colbert - The Colbert Report
- Danny McBride - Eastbound & Down
- Jim Parsons - The Big Bang Theory
### Beste actrice in een televisiefilm of miniserie
- Drew Barrymore - Grey Gardens
- Lauren Ambrose - Loving Leah
- Judy Davis - Diamonds
- Jessica Lange - Grey Gardens
- Janet McTeer - Into the Storm
- Sigourney Weaver - Prayers for Bobby
### Beste acteur in een televisiefilm of miniserie
- Brendan Gleeson - Into the Storm
- Kevin Bacon - Taking Chance
- Kenneth Branagh - Wallander
- William Hurt - Endgame
- Jeremy Irons - Georgia O'Keeffe
- Ian McKellen - The Prisoner
### Beste actrice in een bijrol in een serie, miniserie of televisiefilm
- Jane Lynch - Glee
- Cherry Jones - 24
- Judy Parfitt - Little Dorrit
- Anika Noni Rose - The No. 1 Ladies' Detective Agency
- Chloë Sevigny - Big Love
- Vanessa Williams - Ugly Betty
### Beste acteur in een bijrol in een serie, miniserie of televisiefilm
- John Lithgow - Dexter
- Chris Colfer - Glee
- Tom Courtenay - Little Dorrit
- Neil Patrick Harris - How I Met Your Mother
- John Noble - Fringe
- Harry Dean Stanton - Big Love
|
nlwiki/2331480
|
nlwiki
| 2,331,480
|
14e Satellite Awards
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/14e_Satellite_Awards
|
2024-03-11T14:47:33Z
|
nl
|
Q2092755
| 72,033
|
De uitreiking van de '''14e [[Satellite Award]]s''', waarbij prijzen werden uitgereikt in verschillende categorieën voor film en televisie uit het jaar [[2009]], vond plaats in het [[InterContinental Hotels|InterContinental Hotel]] in [[Los Angeles]] op zondag [[20 december]] [[2009]].
== Film ==
[[Bestand:ShohrehAghdashloo08TIFF.jpg|right|thumb|150px|[[Shohreh Aghdashloo]] (''[[The Stoning of Soraya M.]]''), winnaar beste actrice in een dramafilm]]
[[Bestand:82nd Academy Awards, Jeremy Renner - army mil-66454-2010-03-09-180356.jpg|right|thumb|150px|[[Jeremy Renner]] (''[[The Hurt Locker]]''), winnaar beste acteur in een dramafilm]]
[[Bestand:Meryl Streep in St-Petersburg.jpg|right|thumb|150px|[[Meryl Streep]] (''[[Julie & Julia]]''), winnaar beste actrice in een komische of muzikale film]]
=== Beste dramafilm ===
*'''''[[The Hurt Locker]]'''''
**''[[Bright Star]]''
**''[[An Education]]''
**''[[The Messenger (2009)|The Messenger]]''
**''[[Precious (film)|Precious]]''
**''[[The Stoning of Soraya M.]]''
=== Beste komische of muzikale film ===
*'''''[[Nine (film)|Nine]]'''''
**''[[Julie & Julia]]''
**''[[The Informant!]]''
**''[[A Serious Man]]''
**''[[It's Complicated]]''
**''[[Up in the Air]]''
=== Beste actrice in een dramafilm ===
*'''[[Shohreh Aghdashloo]]''' - ''[[The Stoning of Soraya M.]]''
**[[Emily Blunt]] - ''[[The Young Victoria]]''
**[[Abbie Cornish]] - ''[[Bright Star]]''
**[[Penélope Cruz]] - ''[[Los abrazos rotos|Broken Embraces]]''
**[[Carey Mulligan]] - ''[[An Education]]''
**[[Catalina Saavedra]] - ''[[La nana]]''
=== Beste acteur in een dramafilm ===
*'''[[Jeremy Renner]]''' - ''[[The Hurt Locker]]''
**[[Jeff Bridges]] - ''[[Crazy Heart]]''
**[[Hugh Dancy]] - ''[[Adam (2009)|Adam]]''
**[[Johnny Depp]] - ''[[Public Enemies (2009)|Public Enemies]]''
**[[Colin Firth]] - ''[[A Single Man (2009)|A Single Man]]''
**[[Michael Sheen]] - ''[[The Damned United]]''
=== Beste actrice in een komische of muzikale film ===
*'''[[Meryl Streep]]''' - ''[[Julie & Julia]]''
**[[Sandra Bullock]] - ''[[The Proposal]]''
**[[Marion Cotillard]] - ''[[Nine (film)|Nine]]''
**[[Zooey Deschanel]] - ''[[(500) Days of Summer]]''
**[[Katherine Heigl]] - ''[[The Ugly Truth]]''
=== Beste acteur in een komische of muzikale film ===
*'''[[Michael Stuhlbarg]]''' - ''[[A Serious Man]]''
**[[George Clooney]] - ''[[Up in the Air]]''
**[[Bradley Cooper]] - ''[[The Hangover]]''
**[[Matt Damon]] - ''[[The Informant!]]''
**[[Daniel Day-Lewis]] - ''[[Nine (film)|Nine]]''
=== Beste actrice in een bijrol ===
*'''[[Mo'Nique]]''' - ''[[Precious (film)|Precious]]''
**[[Emily Blunt]] - ''[[Sunshine Cleaning]]''
**[[Penélope Cruz]] - ''[[Nine (film)|Nine]]''
**[[Anna Kendrick]] - ''[[Up in the Air]]''
**[[Mozhan Marnò]] - ''[[The Stoning of Soraya M.]]''
=== Beste acteur in een bijrol ===
*'''[[Christoph Waltz]]''' - ''[[Inglourious Basterds]]''
**[[Woody Harrelson]] - ''[[The Messenger (2009)|The Messenger]]''
**[[James McAvoy]] - ''[[The Last Station]]''
**[[Alfred Molina]] - ''[[An Education]]''
**[[Timothy Spall]] - ''[[The Damned United]]''
=== Beste niet-Engelstalige film ===
*'''''[[Los abrazos rotos]]'''''
*'''''[[La nana]]'''''
**''[[J'ai tué ma mère]]''
**''[[Chìbì]]''
**''[[Das weiße Band]]''
**''[[Oorlogswinter (film)|Oorlogswinter]]''
=== Beste geanimeerde of mixed media film ===
*'''''[[De fantastische meneer Vos|Fantastic Mr Fox]]'''''
**''[[Cloudy with a Chance of Meatballs (film)|Cloudy with a Chance of Meatballs]]''
**''[[Harry Potter en de Halfbloed Prins (film)|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]''
**''[[De prinses en de kikker|The Princess and the Frog]]''
**''[[Up (2009)|Up]]''
**''[[Where the Wild Things Are]]''
=== Beste documentaire ===
*'''''[[Every Little Step]]'''''
**''[[The Cove (film)|The Cove]]''
**''[[It Might Get Could]]''
**''[[The September Issue]]''
**''[[The Beaches of Agnès]]''
**''[[Valentino: The Last Emperor]]''
=== Beste regisseur ===
*'''[[Kathryn Bigelow]]''' - ''[[The Hurt Locker]]''
**[[Neill Blomkamp]] - ''[[District 9]]''
**[[Jane Campion]] - ''[[Bright Star]]''
**[[Lee Daniels]] - ''[[Precious (film)|Precious]]''
**[[Rob Marshall]] - ''[[Nine (film)|Nine]]''
**[[Lone Scherfig]] - ''[[An Education]]''
=== Beste originele script ===
*'''[[Scott Neustadter]] en [[Michael H. Weber]]''' - ''[[(500) Days of Summer]]''
**[[Mark Boal]] - ''[[The Hurt Locker]]''
**[[Jane Campion]] - ''[[Bright Star]]''
**[[Joel en Ethan Coen]] - ''[[A Serious Man]]''
**[[Bob Peterson]] en [[Pete Docter]] - ''[[Up (2009)|Up]]''
=== Beste bewerkte script ===
*'''[[Geoffrey Fletcher]]''' - ''[[Precious (film)|Precious]]''
**[[Neill Blomkamp]] en [[Terri Tatchell]] - ''[[District 9]]''
**[[Nick Hornby]] - ''[[An Education]]''
**[[Nora Ephron]] - ''[[Julie & Julia]]''
**[[Jason Reitman]] en [[Sheldon Turner]] - ''[[Up in the Air]]''
=== Beste filmsong ===
*'''“The Weary Kind” - [[Ryan Bingham]] en [[T-Bone Burnett]]''' uit ''[[Crazy Heart]]''
**“We Are the Children of the World” - [[Terry Gilliam]] uit ''[[The Imaginarium of Doctor Parnassus]]''
**“Cinema Italiano” - [[Maury Yeston]] uit ''[[Nine (film)|Nine]]''
**"I Can See in Color” - [[Mary J. Blige]] uit ''[[Precious (film)|Precious]]''
**”Almost There” - [[Randy Newman]] uit ''[[De prinses en de kikker|The Princess and the Frog]]''
**"Down in New Orleans” - [[Randy Newman]] uit ''[[De prinses en de kikker|The Princess and the Frog]]''
=== Beste cinematografie ===
*'''''[[Nine (film)|Nine]]'''''
**''[[Inglourious Basterds]]''
**''[[It Might Get Loud]]''
**''[[Public Enemies (2009)|Public Enemies]]''
**''[[Red Cliff (film)|Red Cliff]]''
**''[[A Serious Man]]''
=== Beste visuele effecten ===
*'''''[[2012 (film)|2012]]'''''
**''[[District 9]]''
**''[[De fantastische meneer Vos|Fantastic Mr Fox]]''
**''[[The Imaginarium of Doctor Parnassus]]
**''[[Red Cliff (film)|Red Cliff]]''
**''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]
=== Beste montage ===
*'''[[Chris Innis]] en [[Bob Murawski]]''' - ''[[The Hurt Locker]]''
**[[David Brenner (1962)|David Brenner]] - ''[[2012 (film)|2012]]''
**[[Greg Finton]] - ''[[It Might Get Loud]]''
**[[Angie Lam]], [[Yang Hongyu]] en [[Robert A. Ferretti]] - ''[[Red Cliff (film)|Red Cliff]]''
**[[Claire Simpson]] en [[Wyatt Smith]] - ''[[Nine (film)|Nine]]''
=== Beste geluidseffecten ===
*'''''[[2012 (film)|2012]]'''''
**''[[It Might Get Loud]]''
**''[[Nine (film)|Nine]]''
**''[[Red Cliff (film)|Red Cliff]]''
**''[[Terminator Salvation]]
**''[[Transformers: Revenge of the Fallen]]''
=== Beste artdirection ===
*'''''[[A Single Man (2009)|A Single Man]]'''''
**''[[The Imaginarium of Doctor Parnassus]]''
**''[[Public Enemies (2009)|Public Enemies]]''
**''[[Red Cliff (film)|Red Cliff]]''
**''[[The Road (2009)|The Road]]''
**''[[2012 (film)|2012]]''
== Televisie ==
[[Bestand:Glenn Close Cannes 2010.jpg|right|thumb|150px|[[Glenn Close]] (''[[Damages]]''), winnaar beste actrice in een dramaserie]]
[[Bestand:Bryan Cranston (2).jpg|right|thumb|150px|[[Bryan Cranston]] (''[[Breaking Bad]]''), winnaar beste acteur in een dramaserie]]
[[Bestand:Lea Michele by David Shankbone.jpg|right|thumb|150px|[[Lea Michele]] (''[[Glee]]''), winnaar beste actrice in een komische of muzikale serie]]
[[Bestand:Matthew Morrison 1-LF.jpg|right|thumb|150px|[[Matthew Morrison]] (''[[Glee]]''), winnaar beste acteur in een komische of muzikale serie]]
[[Bestand:DrewBarrymoreMusicLyrics.jpg|right|thumb|150px|[[Drew Barrymore]] (''[[Grey Gardens (2009)|Grey Gardens]]''), winnaar beste actrice in een televisiefilm of miniserie]]
[[Bestand:Brendan Gleeson.jpg|right|thumb|150px|[[Brendan Gleeson]] (''[[Into the Storm (2009)|Into the Storm]]''), winnaar beste acteur in een televisiefilm of miniserie]]
=== Beste dramaserie ===
*'''''[[Breaking Bad]]'''''
**''[[In Treatment]]''
**''[[Damages]]''
**''[[Mad Men]]''
**''[[Big Love (televisieserie)|Big Love]]''
**''[[The Good Wife]]''
=== Beste komische of muzikale serie ===
*'''''[[Glee]]'''''
**''[[30 Rock]]''
**''[[Weeds]]''
**''[[The Big Bang Theory (televisieserie)|The Big Bang Theory]]''
**''[[How I Met Your Mother]]''
**''[[Flight of the Conchords (televisieserie)|Flight of the Conchords]]''
=== Beste miniserie ===
*'''''[[Little Dorrit]]'''''
**''[[Collision (televisieserie)|Collision]]''
**''[[Diamonds (miniserie)|Diamonds]]''
**''[[The Prisoner (2009)|The Prisoner]]''
**''[[Wallander (Britse televisieserie)|Wallander]]''
=== Beste televisiefilm ===
*'''''[[Grey Gardens (2009)|Grey Gardens]]'''''
**''[[The Courageous Heart of Irena Sendler]]''
**''[[Endgame (2009)|Endgame]]''
**''[[Into the Storm (2009)|Into the Storm]]''
**''[[Loving Leah]]''
**''[[Taking Chance]]''
=== Beste actrice in een dramaserie ===
*'''''[[Glenn Close]]''' - ''[[Damages]]''
**[[Stana Katic]] - ''[[Castle (televisieserie)|Castle]]''
**[[Julianna Margulies]] - ''[[The Good Wife]]''
**[[Elisabeth Moss]] - ''[[Mad Men]]''
**[[Jill Scott]] - ''[[The No. 1 Ladies' Detective Agency]]''
=== Beste acteur in een dramaserie ===
*'''[[Bryan Cranston]]''' - ''[[Breaking Bad]]''
**[[Gabriel Byrne]] - ''[[In Treatment]]''
**[[Nathan Fillion]] - ''[[Castle (televisieserie)|Castle]]''
**[[Jon Hamm]] - ''[[Mad Men]]''
**[[Lucian Msamati]] - ''[[The No. 1 Ladies' Detective Agency]]''
**[[Bill Paxton]] - ''[[Big Love (televisieserie)|Big Love]]''
=== Beste actrice in een komische of muzikale serie ===
*'''[[Lea Michele]]''' - ''[[Glee]]''
**[[Julie Bowen]] - ''[[Modern Family]]''
**[[Toni Collette]] - ''[[United States of Tara]]''
**[[Brooke Elliott]] - ''[[Drop Dead Diva]]''
**[[Edie Falco]] - ''[[Nurse Jackie]]''
**[[Tina Fey]] - ''[[30 Rock]]''
**[[Mary-Louise Parker]] - ''[[Weeds]]''
=== Beste acteur in een komische of muzikale serie ===
*'''[[Matthew Morrison]]''' - ''[[Glee]]''
**[[Alec Baldwin]] - ''[[30 Rock]]''
**[[Jemaine Clement]] - ''[[Flight of the Conchords (televisieserie)|Flight of the Conchords]]''
**[[Stephen Colbert]] - ''[[The Colbert Report]]''
**[[Danny McBride]] - ''[[Eastbound & Down]]''
**[[Jim Parsons]] - ''[[The Big Bang Theory (televisieserie)|The Big Bang Theory]]''
=== Beste actrice in een televisiefilm of miniserie ===
*'''[[Drew Barrymore]]''' - ''[[Grey Gardens (2009)|Grey Gardens]]''
**[[Lauren Ambrose]] - ''[[Loving Leah]]''
**[[Judy Davis]] - ''[[Diamonds (miniserie)|Diamonds]]''
**[[Jessica Lange]] - ''[[Grey Gardens (2009)|Grey Gardens]]''
**[[Janet McTeer]] - ''[[Into the Storm (2009)|Into the Storm]]''
**[[Sigourney Weaver]] - ''[[Prayers for Bobby]]''
=== Beste acteur in een televisiefilm of miniserie ===
*'''[[Brendan Gleeson]]''' - ''[[Into the Storm (2009)|Into the Storm]]''
**[[Kevin Bacon]] - ''[[Taking Chance]]''
**[[Kenneth Branagh]] - ''[[Wallander (Britse televisieserie)|Wallander]]''
**[[William Hurt]] - ''[[Endgame (2009)|Endgame]]''
**[[Jeremy Irons]] - ''[[Georgia O'Keeffe (film)|Georgia O'Keeffe]]''
**[[Ian McKellen]] - ''[[The Prisoner (2009)|The Prisoner]]''
=== Beste actrice in een bijrol in een serie, miniserie of televisiefilm ===
*'''[[Jane Lynch]]''' - ''[[Glee]]''
**[[Cherry Jones]] - ''[[24 (televisieserie)|24]]''
**[[Judy Parfitt]] - ''[[Little Dorrit]]''
**[[Anika Noni Rose]] - ''[[The No. 1 Ladies' Detective Agency]]''
**[[Chloë Sevigny]] - ''[[Big Love (televisieserie)|Big Love]]''
**[[Vanessa Williams]] - ''[[Ugly Betty]]''
=== Beste acteur in een bijrol in een serie, miniserie of televisiefilm ===
*'''[[John Lithgow]]''' - ''[[Dexter (televisieserie)|Dexter]]''
**[[Chris Colfer]] - ''[[Glee]]''
**[[Tom Courtenay]] - ''[[Little Dorrit]]''
**[[Neil Patrick Harris]] - ''[[How I Met Your Mother]]''
**[[John Noble]] - ''[[Fringe (televisieserie)|Fringe]]''
**[[Harry Dean Stanton]] - ''[[Big Love (televisieserie)|Big Love]]''
== Externe link ==
* [http://www.pressacademy.com/ Officiële website]
{{Navigatie Satellite Awards}}
[[Categorie:Satellite Awards]]
[[Categorie:Evenement in 2009|Satellite]]
| 67,183,729
|
[]
| false
|
# Kwartier van de Toekomst Noord
Het Kwartier van de Toekomst Noord is een geplande kazerne van het Belgische leger. Ze komt in Ursel, deelgemeente van Aalter, op het bestaande legerdomein van het Vliegveld Ursel in het Drongengoedbos. Het is een van de twee nieuwe kazernes die het leger in de jaren 2020 wil bouwen, naast het Kwartier van de Toekomst Zuid in Charleroi.
## Geschiedenis
De locatie in Ursel was eerder al de voorkeurslocatie van Defensie.
In september 2021 noemde minister Ludivine Dedonder twee mogelijke locaties in Oost-Vlaanderen voor de bouw van een Kazerne voor de Toekomst, een huisvesting voor 1.000 militairen:.het militair domein in Schendelbeke (Geraardsbergen) en Ursel
In maart 2025 maakte Defensie bekend dat het de nieuwe legerbasis wil bouwen in Oost-Vlaanderen in Ursel, deelgemeente van Aalter. De eerdere plannen om bij Geraardsbergen een nieuwe basis te bouwen worden stopgezet omdat het wegens protest niet lukte om daar snel de nodige gronden te verwerven.
## Protest
Er is protest van onder andere de partij Groen tegen de locatie van de kazerne in het Drongengoed, het grootste bosgebied van Oost-Vlaanderen. en beschermd natuurgebied, wegens de vrees voor bijkomende verharding en het ontbreken van openbaar vervoer. Er was een petitie met zo'n 9.000 ondertekenaars tegen de kazerne.
|
nlwiki/5941133
|
nlwiki
| 5,941,133
|
Kwartier van de Toekomst Noord
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Kwartier_van_de_Toekomst_Noord
|
2025-03-19T11:42:10Z
|
nl
| 11,257
|
Het '''Kwartier van de Toekomst Noord''' is een geplande kazerne van het [[Defensie van België|Belgische leger]]. Ze komt in [[Ursel]], deelgemeente van [[Aalter]], op het bestaande legerdomein van het [[Vliegveld Ursel]] in het [[Drongengoedbos]]. Het is een van de twee nieuwe kazernes die het leger in de jaren 2020 wil bouwen, naast het [[Kwartier van de Toekomst Zuid]] in [[Charleroi]].
== Geschiedenis ==
De locatie in Ursel was eerder al de voorkeurslocatie van Defensie.<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/03/16/nieuwe-legerbasis-in-vlaanderen-komt-in-aalter-en-dus-niet-i/ |titel=Nieuwe legerbasis in Vlaanderen komt in Aalter (en dus niet in Geraardsbergen) |achternaam= |voornaam= |datum=2025-03-17 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=vrtnws.be |taal=nl}}</ref>
In september 2021 noemde minister [[Ludivine Dedonder]] twee mogelijke locaties in Oost-Vlaanderen voor de bouw van een ''Kazerne voor de Toekomst'', een huisvesting voor 1.000 militairen:.het militair domein in [[Schendelbeke]] (Geraardsbergen) en Ursel <ref>{{Citeer web |url=https://taptoe.be/komt-er-toch-een-legerkazerne-in-drongengoed-ursel/ |titel=Komt er tóch een legerkazerne in Drongengoed (Ursel)? |achternaam= |datum=2024-05-29 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Taptoe |taal=nl}}</ref>
In maart 2025 maakte Defensie bekend dat het de nieuwe legerbasis wil bouwen in Oost-Vlaanderen in [[Ursel]], deelgemeente van [[Aalter]]. De eerdere plannen om bij Geraardsbergen een nieuwe basis te bouwen worden stopgezet omdat het wegens protest niet lukte om daar snel de nodige gronden te verwerven.<ref name=":0" />
== Protest ==
Er is protest van onder andere de partij [[Groen (politieke partij)|Groen]] tegen de locatie van de kazerne in het Drongengoed, het grootste bosgebied van Oost-Vlaanderen. en beschermd natuurgebied, wegens de vrees voor bijkomende verharding en het ontbreken van openbaar vervoer. Er was een petitie met zo'n 9.000 ondertekenaars tegen de kazerne.<ref>{{Citeer web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/03/17/burgemeester-de-crem-blij-met-komst-militaire-kazerne-naar-aalte/ |titel=Groen boos dat nieuwe legerbasis in natuurgebied komt: "Gaan we niet zomaar laten verstoren door oorlogsretoriek van Francken" |achternaam= |voornaam= |datum=2025-03-17 |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=vrtnws.be |taal=nl}}</ref>
== Referenties ==
{{References}}
[[Categorie:Kazerne in België]]
[[Categorie:Ursel]]
| 69,055,356
|
[]
| false
|
|
# Linger On
Linger On is een nummer van de Belgische alternatieve rockband Balthazar uit 2021.
Jinte Deprez zei over het nummer: "'Linger On' is een ouder nummer, maar dat klopte akoestisch nooit helemaal. Toen we elektronischer gingen werken, werd duidelijk dat dat echt een coole song was. In dat opzicht hebben we er ook wel echt ons voordeel uit gehaald".
Het nummer wist in thuisland België geen hitlijsten te bereikten. In Nederland werd de nummer 1-positie gehaald in de Verrukkelijke 15 van NPO Radio 2, maar andere hitnoteringen bleven uit.
## Tracklijst
- Muziekdownload
1. "Linger On" - 3:57
|
nlwiki/5941016
|
nlwiki
| 5,941,016
|
Linger On
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Linger_On
|
2025-03-19T12:30:13Z
|
nl
|
Q133382516
| 11,135
|
{{Infobox single
| Titel = Linger On
| Artiest = [[Balthazar (band)|Balthazar]]
| van Album = [[Sand (Balthazar)|Sand]]
| B-kant =
| Releasedatum = [[maart]] [[2021]]
| Drager = [[Muziekdownload]]
| Opname =
| Genre = [[Alternatieve rock]]
| Duur = 3:57
| Label = [[PIAS Recordings]]
| Schrijver = Maarten Devoldere, Jinte Deprez
| Producer = [[Jasper Maekelberg]]
| Status =
| Hitlijsten =
| Review =
| Vorige = ''[[You Won't Come Around]]''<br />(2021)
| Huidige = '''Linger On'''<br />(2021)
| Volgende = ''[[Hourglass (Balthazar)|Hourglass]]''<br />(2021)
}}
'''Linger On''' is een nummer van de Belgische [[alternatieve rock]]band [[Balthazar (band)|Balthazar]] uit 2021.
Jinte Deprez zei over het nummer: "'Linger On' is een ouder nummer, maar dat klopte akoestisch nooit helemaal. Toen we elektronischer gingen werken, werd duidelijk dat dat echt een coole song was. In dat opzicht hebben we er ook wel echt ons voordeel uit gehaald".<ref>[https://www.dansendeberen.be/2021/02/25/interview-balthazar/ Interview Balthazar: 'Corona als zesde muzikant']</ref>
Het nummer wist in thuisland België geen hitlijsten te bereikten. In Nederland werd de nummer 1-positie gehaald in de [[Verrukkelijke 15]] van [[NPO Radio 2]],<ref>[https://verrukkelijke15.nl/balthazar/linger-on Linger on]</ref> maar andere hitnoteringen bleven uit.
==Tracklijst==
*'''Muziekdownload'''
#"Linger On" - 3:57
{{appendix}}
[[Categorie:Nummer van Balthazar]]
[[Categorie:Single uit 2021]]
| 69,055,569
|
[{"title": "Linger On", "data": {"Uitgebracht": "maart 2021", "Soort drager": "Muziekdownload", "Genre": "Alternatieve rock", "Duur": "3:57", "Label": "PIAS Recordings", "Schrijver(s)": "Maarten Devoldere, Jinte Deprez", "Producent(en)": "Jasper Maekelberg"}}, {"title": "Balthazar", "data": {"You Won't Come Around \u00b7 (2021)": "Linger On \u00b7 (2021) \u00b7 Hourglass \u00b7 (2021)"}}]
| false
|
# 24 uur van Le Mans 2003
De 24 uur van Le Mans 2003 was de 71e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 14 en 15 juni 2003 op het Circuit de la Sarthe nabij Le Mans, Frankrijk.
De race werd gewonnen door de Team Bentley #7 van Rinaldo Capello, Tom Kristensen en Guy Smith. Voor Capello en Smith was het hun eerste overwinning, terwijl Kristensen zijn vijfde Le Mans-zege behaalde, waaronder de laatste vier op een rij. De LMP900-klasse werd gewonnen door de Champion Racing #6 van JJ Lehto, Emanuele Pirro en Stefan Johansson. De LMP675-klasse werd gewonnen door de Noël del Bello Racing #29 van Jean-Luc Maury-Laribière, Christophe Pillon en Didier André. De GTS-klasse werd gewonnen door de Veloqx Prodrive Racing #88 van Tomáš Enge, Peter Kox en Jamie Davies. De GT-klasse werd gewonnen door de Alex Job Racing #93 van Sascha Maassen, Emmanuel Collard en Lucas Luhr.
## Race
Winnaars in hun klasse zijn vetgedrukt. Auto's die minder dan 70% van de afstand van de winnaar (264 ronden) hadden afgelegd en auto's die de laatste ronde niet waren gefinisht, werden niet geklasseerd.
| Pos. | Klasse | No. | Team | Coureurs | Chassis | Banden | Ronden |
| Pos. | Klasse | No. | Team | Coureurs | Motor | Banden | Ronden |
| ---- | ------ | --- | --------------------------------------- | --------------------------------------------------------- | ---------------------------------------- | ------ | ------ |
| 1 | LMGTP | 7 | Team Bentley | Rinaldo Capello Tom Kristensen Guy Smith | Bentley Speed 8 | M | 377 |
| 1 | LMGTP | 7 | Team Bentley | Rinaldo Capello Tom Kristensen Guy Smith | Bentley 4.0L Turbo V8 | M | 377 |
| 2 | LMGTP | 8 | Team Bentley | Mark Blundell David Brabham Johnny Herbert | Bentley Speed 8 | M | 375 |
| 2 | LMGTP | 8 | Team Bentley | Mark Blundell David Brabham Johnny Herbert | Bentley 4.0L Turbo V8 | M | 375 |
| 3 | LMP900 | 6 | Champion Racing | JJ Lehto Emanuele Pirro Stefan Johansson | Audi R8 | M | 372 |
| 3 | LMP900 | 6 | Champion Racing | JJ Lehto Emanuele Pirro Stefan Johansson | Audi 3.6L Turbo V8 | M | 372 |
| 4 | LMP900 | 5 | Audi Sport Japan Team Goh | Seiji Ara Jan Magnussen Marco Werner | Audi R8 | M | 370 |
| 4 | LMP900 | 5 | Audi Sport Japan Team Goh | Seiji Ara Jan Magnussen Marco Werner | Audi 3.6L Turbo V8 | M | 370 |
| 5 | LMP900 | 11 | JML Team Panoz | Olivier Beretta Gunnar Jeannette Max Papis | Panoz LMP01 Evo | M | 360 |
| 5 | LMP900 | 11 | JML Team Panoz | Olivier Beretta Gunnar Jeannette Max Papis | Élan 6L8 6.0L V8 | M | 360 |
| 6 | LMP900 | 15 | Racing for Holland | Jan Lammers John Bosch Andy Wallace | Dome S101 | M | 360 |
| 6 | LMP900 | 15 | Racing for Holland | Jan Lammers John Bosch Andy Wallace | Judd GV4 4.0L V10 | M | 360 |
| 7 | LMP900 | 13 | Courage Compétition | Jonathan Cochet Stéphan Grégoire Jean-Marc Gounon | Courage C60 | M | 360 |
| 7 | LMP900 | 13 | Courage Compétition | Jonathan Cochet Stéphan Grégoire Jean-Marc Gounon | Judd GV4 4.0L V10 | M | 360 |
| 8 | LMP900 | 17 | Pescarolo Sport | Jean-Christophe Boullion Franck Lagorce Stéphane Sarrazin | Courage C60 | M | 356 |
| 8 | LMP900 | 17 | Pescarolo Sport | Jean-Christophe Boullion Franck Lagorce Stéphane Sarrazin | Peugeot 3.2L Turbo V6 | M | 356 |
| 9 | LMP900 | 18 | Pescarolo Sport | Éric Hélary Nicolas Minassian Soheil Ayari | Courage C60 | M | 352 |
| 9 | LMP900 | 18 | Pescarolo Sport | Éric Hélary Nicolas Minassian Soheil Ayari | Peugeot 3.2L Turbo V6 | M | 352 |
| 10 | GTS | 88 | Veloqx Prodrive Racing | Tomáš Enge Peter Kox Jamie Davies | Ferrari 550-GTS Maranello | M | 336 |
| 10 | GTS | 88 | Veloqx Prodrive Racing | Tomáš Enge Peter Kox Jamie Davies | Ferrari F133 5.9L V12 | M | 336 |
| 11 | GTS | 50 | Corvette Racing | Oliver Gavin Kelly Collins Andy Pilgrim | Chevrolet Corvette C5-R | G | 326 |
| 11 | GTS | 50 | Corvette Racing | Oliver Gavin Kelly Collins Andy Pilgrim | Chevrolet 7.0L V8 | G | 326 |
| 12 | GTS | 53 | Corvette Racing | Ron Fellows Johnny O'Connell Franck Fréon | Chevrolet Corvette C5-R | G | 326 |
| 12 | GTS | 53 | Corvette Racing | Ron Fellows Johnny O'Connell Franck Fréon | Chevrolet 7.0L V8 | G | 326 |
| 13 | LMP900 | 9 | Kondo Racing | Masahiko Kondō Ukyo Katayama Ryo Fukuda | Dome S101 | Y | 322 |
| 13 | LMP900 | 9 | Kondo Racing | Masahiko Kondō Ukyo Katayama Ryo Fukuda | Mugen MF408S 4.0L V8 | Y | 322 |
| 14 | GT | 93 | Alex Job Racing Petersen Motorsports | Sascha Maassen Emmanuel Collard Lucas Luhr | Porsche 911 GT3-RS | M | 320 |
| 14 | GT | 93 | Alex Job Racing Petersen Motorsports | Sascha Maassen Emmanuel Collard Lucas Luhr | Porsche 3.6L Flat-6 | M | 320 |
| 15 | LMP675 | 29 | Noël del Bello Racing | Jean-Luc Maury-Laribière Christophe Pillon Didier André | Reynard 2KQ-LM | M | 319 |
| 15 | LMP675 | 29 | Noël del Bello Racing | Jean-Luc Maury-Laribière Christophe Pillon Didier André | Volkswagen HPT16 2.0L Turbo I4 | M | 319 |
| 16 | GTS | 86 | Larbre Compétition | Patrice Goueslard Christophe Bouchut Steve Zacchia | Chrysler Viper GTS-R | M | 317 |
| 16 | GTS | 86 | Larbre Compétition | Patrice Goueslard Christophe Bouchut Steve Zacchia | Chrysler 8.0L V10 | M | 317 |
| 17 | GT | 87 | Orbit Racing | Leo Hindery Peter Baron Marc Lieb | Porsche 911 GT3-RS | M | 314 |
| 17 | GT | 87 | Orbit Racing | Leo Hindery Peter Baron Marc Lieb | Porsche 3.6L Flat-6 | M | 314 |
| 18 | GT | 75 | Thierry Perrier Perspective Racing | Michel Neugarten Nigel Smith Ian Khan | Porsche 911 GT3-RS | P | 305 |
| 18 | GT | 75 | Thierry Perrier Perspective Racing | Michel Neugarten Nigel Smith Ian Khan | Porsche 3.6L Flat-6 | P | 305 |
| 19 | GT | 77 | Team Taisan Advan | Atsushi Yogo Akira Iida Kazuyuki Nishizawa | Porsche 911 GT3-RS | Y | 304 |
| 19 | GT | 77 | Team Taisan Advan | Atsushi Yogo Akira Iida Kazuyuki Nishizawa | Porsche 3.6L Flat-6 | Y | 304 |
| 20 | GT | 81 | The Racer's Group | Kevin Buckler Timo Bernhard Jörg Bergmeister | Porsche 911 GT3-RS | M | 304 |
| 20 | GT | 81 | The Racer's Group | Kevin Buckler Timo Bernhard Jörg Bergmeister | Porsche 3.6L Flat-6 | M | 304 |
| 21 | GTS | 72 | Luc Alphand Aventures | Luc Alphand Jérôme Policand Frédéric Dor | Ferrari 550-GTS Maranello | M | 298 |
| 21 | GTS | 72 | Luc Alphand Aventures | Luc Alphand Jérôme Policand Frédéric Dor | Ferrari F133 6.0L V12 | M | 298 |
| 22 | LMP675 | 26 | RN Motorsport Ltd. | John Nielsen Hayanari Shimoda Casper Elgaard | DBA4 03S | D | 288 |
| 22 | LMP675 | 26 | RN Motorsport Ltd. | John Nielsen Hayanari Shimoda Casper Elgaard | Zytek ZG348 3.4L V8 | D | 288 |
| 23 | GT | 78 | PK Sport, Ltd. | Robin Liddell David Warnock Piers Masarati | Porsche 911 GT3-RS | P | 285 |
| 23 | GT | 78 | PK Sport, Ltd. | Robin Liddell David Warnock Piers Masarati | Porsche 3.6L Flat-6 | P | 285 |
| 24 | LMP900 | 19 | Automotive Durango SRL | Sylvain Boulay Michele Rugolo Jean-Bernard Bouvet | Durango LMP1 | D | 277 |
| 24 | LMP900 | 19 | Automotive Durango SRL | Sylvain Boulay Michele Rugolo Jean-Bernard Bouvet | Judd GV4 4.0L V10 | D | 277 |
| 25 | GT | 70 | JMB Racing | David Terrien Fabrizio de Simone Fabio Babini | Ferrari 360 Modena GT | P | 273 |
| 25 | GT | 70 | JMB Racing | David Terrien Fabrizio de Simone Fabio Babini | Ferrari F131 3.6L V8 | P | 273 |
| 26 | GT | 94 | Risi Competizione | Anthony Lazzaro Ralf Kelleners Terry Borcheller | Ferrari 360 Modena GT | M | 269 |
| 26 | GT | 94 | Risi Competizione | Anthony Lazzaro Ralf Kelleners Terry Borcheller | Ferrari F131 3.6L V8 | M | 269 |
| 27 | GT | 84 | T2M Motorsport | Vanina Ickx Roland Bervillé Patrick Bourdais | Porsche 911 GT3-RS | M | 264 |
| 27 | GT | 84 | T2M Motorsport | Vanina Ickx Roland Bervillé Patrick Bourdais | Porsche 3.6L Flat-6 | M | 264 |
| NC | GTS | 64 | Graham Nash Motorsport Ray Mallock Ltd. | Pedro Matos Chaves Thomas Erdos Mike Newton | Saleen S7-R | D | 292 |
| NC | GTS | 64 | Graham Nash Motorsport Ray Mallock Ltd. | Pedro Matos Chaves Thomas Erdos Mike Newton | Ford 7.0L V8 | D | 292 |
| NC | GT | 85 | ST Team Orange Spyker | Norman Simon Tom Coronel Hans Hugenholtz jr. | Spyker C8 Double-12R | D | 229 |
| NC | GT | 85 | ST Team Orange Spyker | Norman Simon Tom Coronel Hans Hugenholtz jr. | Audi 4.0L V8 | D | 229 |
| NC | LMP675 | 24 | Rachel Welter | Yojiro Terada Olivier Porta Gavin Pickering | WR LMP01 | M | 235 |
| NC | LMP675 | 24 | Rachel Welter | Yojiro Terada Olivier Porta Gavin Pickering | Peugeot 2.0L Turbo I4 | M | 235 |
| DNF | LMP900 | 16 | Racing for Holland | Felipe Ortiz Beppe Gabbiani Tristan Gommendy | Dome S101 | M | 316 |
| DNF | LMP900 | 16 | Racing for Holland | Felipe Ortiz Beppe Gabbiani Tristan Gommendy | Judd GV4 4.0L V10 | M | 316 |
| DNF | LMP900 | 12 | JML Team Panoz | Benjamin Leuenberger David Saelens Scott Maxwell | Panoz LMP01 Evo | M | 233 |
| DNF | LMP900 | 12 | JML Team Panoz | Benjamin Leuenberger David Saelens Scott Maxwell | Élan 6L8 6.0L V8 | M | 233 |
| DNF | GTS | 68 | Scorp Motorsport Communication | Luis Marques Olivier Thévenin Denis Dupuis | Chrysler Viper GTS-R | D | 229 |
| DNF | GTS | 68 | Scorp Motorsport Communication | Luis Marques Olivier Thévenin Denis Dupuis | Chrysler 8.0L V10 | D | 229 |
| DNF | GT | 99 | XL Racing | Ange Barde Michel Ferté Gaël Lasoudier | Ferrari 550 Maranello | P | 227 |
| DNF | GT | 99 | XL Racing | Ange Barde Michel Ferté Gaël Lasoudier | Ferrari F131 5.5L V12 | P | 227 |
| DNF | LMP900 | 4 | Riley & Scott Racing | Jim Matthews Marc Goossens Christophe Tinseau | Riley & Scott Mk III C | M | 214 |
| DNF | LMP900 | 4 | Riley & Scott Racing | Jim Matthews Marc Goossens Christophe Tinseau | Ford (Yates) 6.0L V8 | M | 214 |
| DNF | LMP675 | 25 | Gerard Welter | Bastien Brière Jean-René de Fournoux Stéphane Daoudi | WR LMP02 | M | 176 |
| DNF | LMP675 | 25 | Gerard Welter | Bastien Brière Jean-René de Fournoux Stéphane Daoudi | Peugeot 3.0L V6 | M | 176 |
| DNF | GTS | 80 | Veloqx Prodrive Racing | Anthony Davidson Kelvin Burt Darren Turner | Ferrari 550-GTS Maranello | M | 176 |
| DNF | GTS | 80 | Veloqx Prodrive Racing | Anthony Davidson Kelvin Burt Darren Turner | Ferrari F131 5.9L V12 | M | 176 |
| DNF | LMP900 | 14 | Team Nasamax McNeil Engineering | Romain Dumas Robbie Sterling Werner Lupberger | Reynard 01Q | G | 138 |
| DNF | LMP900 | 14 | Team Nasamax McNeil Engineering | Romain Dumas Robbie Sterling Werner Lupberger | Cosworth XDE 2.7L Turbo V8 (Bio-ethanol) | G | 138 |
| DNF | GT | 95 | Risi Competizione | Shane Lewis Butch Leitzinger Johnny Mowlem | Ferrari 360 Modena GT | Y | 138 |
| DNF | GT | 95 | Risi Competizione | Shane Lewis Butch Leitzinger Johnny Mowlem | Ferrari F133 3.6L V8 | Y | 138 |
| DNF | GT | 83 | Seikel Motorsport | Anthony Burgess David Shep Andrew Bagnall | Porsche 911 GT3-RS | Y | 134 |
| DNF | GT | 83 | Seikel Motorsport | Anthony Burgess David Shep Andrew Bagnall | Porsche 3.6L Flat-6 | Y | 134 |
| DNF | LMP675 | 27 | Intersport Racing | Jon Field Duncan Dayton Rick Sutherland | MG-Lola EX257 | G | 107 |
| DNF | LMP675 | 27 | Intersport Racing | Jon Field Duncan Dayton Rick Sutherland | MG (AER) XP20 2.0L Turbo I4 | G | 107 |
| DNF | GT | 92 | DeWalt Racesports Salisbury | Mike Jordan Michael Caine Tim Sugden | TVR Tuscan T400R | D | 93 |
| DNF | GT | 92 | DeWalt Racesports Salisbury | Mike Jordan Michael Caine Tim Sugden | TVR Speed Six 4.0L I6 | D | 93 |
| DNF | GTS | 66 | Konrad Motorsport | Franz Konrad Toni Seiler Walter Brun | Saleen S7-R | D | 91 |
| DNF | GTS | 66 | Konrad Motorsport | Franz Konrad Toni Seiler Walter Brun | Ford 7.0L V8 | D | 91 |
| DNF | LMP900 | 21 | Edouard Sezionale | Patrice Roussel Edouard Sezionale Lucas Lasserre | Norma M2000-2 | D | 82 |
| DNF | LMP900 | 21 | Edouard Sezionale | Patrice Roussel Edouard Sezionale Lucas Lasserre | Ford (Roush) 6.0L V8 | D | 82 |
| DNF | LMP675 | 31 | Courage Compétition | David Hallyday Philippe Alliot Carl Rosenblad | Courage C65 | M | 41 |
| DNF | LMP675 | 31 | Courage Compétition | David Hallyday Philippe Alliot Carl Rosenblad | JPX 3.4L V6 | M | 41 |
| DNF | LMP900 | 10 | Audi Sport UK Arena Motorsport | Frank Biela Perry McCarthy Mika Salo | Audi R8 | M | 28 |
| DNF | LMP900 | 10 | Audi Sport UK Arena Motorsport | Frank Biela Perry McCarthy Mika Salo | Audi 3.6L Turbo V8 | M | 28 |
| DNF | LMP675 | 23 | Team Bucknum Racing | Jeff Bucknum Bryan Willman Chris McMurry | Pilbeam MP91 | D | 27 |
| DNF | LMP675 | 23 | Team Bucknum Racing | Jeff Bucknum Bryan Willman Chris McMurry | JPX 3.4L V6 | D | 27 |
| DNF | GT | 91 | DeWalt Racesport Salisbury | Rob Barff Richard Hay Richard Stanton | TVR Tuscan T400R | D | 11 |
| DNF | GT | 91 | DeWalt Racesport Salisbury | Rob Barff Richard Hay Richard Stanton | TVR Speed Six 4.0L I6 | D | 11 |
| DNF | GTS | 61 | Carsport America | Mike Hezemans Anthony Kumpen David Hart | Pagani Zonda GR | P | 10 |
| DNF | GTS | 61 | Carsport America | Mike Hezemans Anthony Kumpen David Hart | Mercedes-Benz AMG 6.0L V12 | P | 10 |
| DNS | LMP900 | 20 | Lister Racing | Jamie Campbell-Walter Nathan Kinch Vincent Vosse | Lister Storm LMP | D | 0 |
| DNS | LMP900 | 20 | Lister Racing | Jamie Campbell-Walter Nathan Kinch Vincent Vosse | Chevrolet LS1 6.0L V8 | D | 0 |
1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 - 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 (Ramp) · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 · 2001 · 2002 · 2003 · 2004 · 2005 · 2006 · 2007 · 2008 · 2009 · 2010 · 2011 · 2012 · 2013 · 2014 · 2015 · 2016 · 2017 · 2018 · 2019 · 2020 · 2021 · 2022 · 2023 · 2024
|
nlwiki/5679953
|
nlwiki
| 5,679,953
|
24 uur van Le Mans 2003
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/24_uur_van_Le_Mans_2003
|
2023-08-24T08:49:14Z
|
nl
|
Q122807
| 318,360
|
{{Infobox editie endurencerace
| naam = 24 uur van Le Mans
| editie = 71
| afbeelding = Circuit de la Sarthe track map.svg
| datum = 14-15 juni 2003
| locatie = [[Circuit de la Sarthe]]
| land = Frankrijk
| klasse_1 = LMGTP
| team_1 = {{GB-VLAG}} #7 [[Apex Motorsport|Team Bentley]]
| auto_1 = [[Bentley Speed 8]]
| klasse_2 = LMP900
| team_2 = {{US-VLAG}} #6 [[Champion Racing]]
| auto_2 = [[Audi R8 (raceauto)|Audi R8]]
| klasse_3 = LMP675
| team_3 = {{FR-VLAG}} #29 [[Noël del Bello Racing]]
| auto_3 = [[Reynard Motorsport|Reynard 2KQ-LM]]
| klasse_4 = GTS
| team_4 = {{GB-VLAG}} #88 [[Prodrive Racing|Veloqx Prodrive Racing]]
| auto_4 = [[Ferrari 550|Ferrari 550-GTS Maranello]]
| klasse_5 = GT
| team_5 = {{US-VLAG}} #93 [[Alex Job Racing]]
| auto_5 = [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
| vorige editie = [[24 uur van Le Mans 2002|2002]]
| volgende editie = [[24 uur van Le Mans 2004|2004]]
}}
[[Bestand:2003 Bentley Speed 8.jpg|thumb|De winnende auto: de [[Bentley Speed 8]] #7.]]
De '''[[24 uur van Le Mans]] 2003''' was de 71e editie van deze endurancerace. De race werd verreden op 14 en 15 juni 2003 op het [[Circuit de la Sarthe]] nabij [[Le Mans (stad)|Le Mans]], [[Frankrijk]].
De race werd gewonnen door de [[Apex Motorsport|Team Bentley]] #7 van [[Rinaldo Capello]], [[Tom Kristensen (autocoureur)|Tom Kristensen]] en [[Guy Smith (autocoureur)|Guy Smith]]. Voor Capello en Smith was het hun eerste overwinning, terwijl Kristensen zijn vijfde Le Mans-zege behaalde, waaronder de laatste vier op een rij. De LMP900-klasse werd gewonnen door de [[Champion Racing]] #6 van [[JJ Lehto]], [[Emanuele Pirro]] en [[Stefan Johansson]]. De LMP675-klasse werd gewonnen door de [[Noël del Bello Racing]] #29 van [[Jean-Luc Maury-Laribière]], [[Christophe Pillon]] en [[Didier André]]. De GTS-klasse werd gewonnen door de [[Prodrive Racing|Veloqx Prodrive Racing]] #88 van [[Tomáš Enge]], [[Peter Kox]] en [[Jamie Davies]]. De GT-klasse werd gewonnen door de [[Alex Job Racing]] #93 van [[Sascha Maassen]], [[Emmanuel Collard]] en [[Lucas Luhr]].
==Race==
Winnaars in hun klasse zijn '''vetgedrukt'''. Auto's die minder dan 70% van de afstand van de winnaar (264 ronden) hadden afgelegd en auto's die de laatste ronde niet waren gefinisht, werden niet geklasseerd.
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
!rowspan=2| Pos.
!rowspan=2| Klasse
!rowspan=2| No.
!rowspan=2| Team
!rowspan=2| Coureurs
! Chassis
!rowspan=2| Banden
!rowspan=2| Ronden
|-
! Motor
|- style="font-weight:bold"
!rowspan=2| 1
|rowspan=2| LMGTP
|rowspan=2| 7
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Apex Motorsport|Team Bentley]]
|rowspan=2| {{IT-VLAG}} [[Rinaldo Capello]]<br>{{DK-VLAG}} [[Tom Kristensen (autocoureur)|Tom Kristensen]]<br>{{GB-VLAG}} [[Guy Smith (autocoureur)|Guy Smith]]
| [[Bentley Speed 8]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 377
|- style="font-weight:bold"
| [[Bentley (automerk)|Bentley]] 4.0L Turbo V8
|-
!rowspan=2| 2
|rowspan=2| LMGTP
|rowspan=2| 8
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Apex Motorsport|Team Bentley]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Mark Blundell]]<br>{{AU-VLAG}} [[David Brabham]]<br>{{GB-VLAG}} [[Johnny Herbert]]
| [[Bentley Speed 8]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 375
|-
| [[Bentley (automerk)|Bentley]] 4.0L Turbo V8
|- style="font-weight:bold"
!rowspan=2| 3
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 6
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Champion Racing]]
|rowspan=2| {{FI-VLAG}} [[JJ Lehto]]<br>{{IT-VLAG}} [[Emanuele Pirro]]<br>{{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]]
| [[Audi R8 (raceauto)|Audi R8]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 372
|- style="font-weight:bold"
| [[Audi]] 3.6L Turbo V8
|-
!rowspan=2| 4
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 5
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Team Goh|Audi Sport Japan Team Goh]]
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Seiji Ara]]<br>{{DK-VLAG}} [[Jan Magnussen]]<br>{{DE-VLAG}} [[Marco Werner]]
| [[Audi R8 (raceauto)|Audi R8]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 370
|-
| [[Audi]] 3.6L Turbo V8
|-
!rowspan=2| 5
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 11
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Panoz|JML Team Panoz]]
|rowspan=2| {{MC-VLAG}} [[Olivier Beretta]]<br>{{US-VLAG}} [[Gunnar Jeannette]]<br>{{IT-VLAG}} [[Max Papis]]
| [[Panoz LMP-1 Roadster-S|Panoz LMP01 Evo]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 360
|-
| [[Élan Motorsport Technologies|Élan]] 6L8 6.0L V8
|-
!rowspan=2| 6
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 15
|rowspan=2| {{NL-VLAG}} [[Racing for Holland]]
|rowspan=2| {{NL-VLAG}} [[Jan Lammers (autocoureur)|Jan Lammers]]<br>{{NL-VLAG}} [[John Bosch]]<br>{{GB-VLAG}} [[Andy Wallace (coureur)|Andy Wallace]]
| [[Dome (racing)|Dome S101]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 360
|-
| [[Judd]] GV4 4.0L V10
|-
!rowspan=2| 7
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 13
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Courage Compétition]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Jonathan Cochet]]<br>{{FR-VLAG}} [[Stéphan Grégoire]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Marc Gounon]]
| [[Courage C60]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 360
|-
| [[Judd]] GV4 4.0L V10
|-
!rowspan=2| 8
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 17
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Jean-Christophe Boullion]]<br>{{FR-VLAG}} [[Franck Lagorce]]<br>{{FR-VLAG}} [[Stéphane Sarrazin]]
| [[Courage C60]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 356
|-
| [[Peugeot]] 3.2L Turbo V6
|-
!rowspan=2| 9
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 18
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Pescarolo Sport]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Éric Hélary]]<br>{{FR-VLAG}} [[Nicolas Minassian]]<br>{{FR-VLAG}} [[Soheil Ayari]]
| [[Courage C60]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 352
|-
| [[Peugeot]] 3.2L Turbo V6
|- style="font-weight:bold"
!rowspan=2| 10
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 88
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Prodrive Racing|Veloqx Prodrive Racing]]
|rowspan=2| {{CZ-VLAG}} [[Tomáš Enge]]<br>{{NL-VLAG}} [[Peter Kox]]<br>{{GB-VLAG}} [[Jamie Davies]]
| [[Ferrari 550|Ferrari 550-GTS Maranello]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 336
|- style="font-weight:bold"
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F133 5.9L V12
|-
!rowspan=2| 11
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 50
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Oliver Gavin]]<br>{{US-VLAG}} [[Kelly Collins]]<br>{{US-VLAG}} [[Andy Pilgrim]]
| [[Chevrolet Corvette|Chevrolet Corvette C5-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Goodyear}}
|rowspan=2| 326
|-
| [[Chevrolet (automerk)|Chevrolet]] 7.0L V8
|-
!rowspan=2| 12
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 53
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Corvette Racing]]
|rowspan=2| {{CA-VLAG}} [[Ron Fellows]]<br>{{US-VLAG}} [[Johnny O'Connell]]<br>{{FR-VLAG}} [[Franck Fréon]]
| [[Chevrolet Corvette|Chevrolet Corvette C5-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Goodyear}}
|rowspan=2| 326
|-
| [[Chevrolet (automerk)|Chevrolet]] 7.0L V8
|-
!rowspan=2| 13
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 9
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Masahiko Kondō|Kondo Racing]]
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Masahiko Kondō]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ukyo Katayama]]<br>{{JP-VLAG}} [[Ryo Fukuda]]
| [[Dome (racing)|Dome S101]]
|rowspan=2| {{Pictogram Yokohama}}
|rowspan=2| 322
|-
| [[Mugen]] MF408S 4.0L V8
|- style="font-weight:bold"
!rowspan=2| 14
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 93
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Alex Job Racing]]<br>{{US-VLAG}} [[Petersen Motorsports]]
|rowspan=2| {{DE-VLAG}} [[Sascha Maassen]]<br>{{FR-VLAG}} [[Emmanuel Collard]]<br> {{DE-VLAG}} [[Lucas Luhr]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 320
|- style="font-weight:bold"
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|- style="font-weight:bold"
!rowspan=2| 15
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 29
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Noël del Bello Racing]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Jean-Luc Maury-Laribière]]<br>{{CH-VLAG}} [[Christophe Pillon]]<br>{{FR-VLAG}} [[Didier André]]
| [[Reynard Motorsport|Reynard 2KQ-LM]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 319
|- style="font-weight:bold"
| [[Volkswagen]] HPT16 2.0L Turbo I4
|-
!rowspan=2| 16
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 86
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Larbre Compétition]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Patrice Goueslard]]<br>{{FR-VLAG}} [[Christophe Bouchut]]<br>{{CH-VLAG}} [[Steve Zacchia]]
| [[Chrysler Viper GTS-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 317
|-
| [[Chrysler]] 8.0L V10
|-
!rowspan=2| 17
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 87
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Orbit Racing]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Leo Hindery]]<br>{{US-VLAG}} [[Peter Baron]]<br>{{DE-VLAG}} [[Marc Lieb]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 314
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| 18
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 75
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Thierry Perrier]]<br>{{FR-VLAG}} [[Perspective Racing]]
|rowspan=2| {{BE-VLAG}} [[Michel Neugarten]]<br>{{GB-VLAG}} [[Nigel Smith]]<br>{{GB-VLAG}} [[Ian Khan]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Pirelli}}
|rowspan=2| 305
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| 19
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 77
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Team Taisan|Team Taisan Advan]]
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Atsushi Yogo]]<br>{{JP-VLAG}} [[Akira Iida]]<br>{{JP-VLAG}} [[Kazuyuki Nishizawa]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Yokohama}}
|rowspan=2| 304
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| 20
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 81
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[The Racer's Group]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Kevin Buckler]]<br>{{DE-VLAG}} [[Timo Bernhard]]<br>{{DE-VLAG}} [[Jörg Bergmeister]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 304
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| 21
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 72
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand|Luc Alphand Aventures]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Luc Alphand]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jérôme Policand]]<br>{{FR-VLAG}} [[Frédéric Dor]]
| [[Ferrari 550|Ferrari 550-GTS Maranello]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 298
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F133 6.0L V12
|-
!rowspan=2| 22
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 26
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[RN Motorsport|RN Motorsport Ltd.]]
|rowspan=2| {{DK-VLAG}} [[John Nielsen]]<br>{{JP-VLAG}} [[Hayanari Shimoda]]<br>{{DK-VLAG}} [[Casper Elgaard]]
| [[Reynard 02S|DBA4 03S]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 288
|-
| [[Zytek]] ZG348 3.4L V8
|-
!rowspan=2| 23
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 78
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[PK Sport|PK Sport, Ltd.]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Robin Liddell]]<br>{{GB-VLAG}} [[David Warnock]]<br>{{GB-VLAG}} [[Piers Masarati]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Pirelli}}
|rowspan=2| 285
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| 24
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 19
|rowspan=2| {{IT-VLAG}} [[Durango (raceteam)|Automotive Durango SRL]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Sylvain Boulay]]<br>{{IT-VLAG}} [[Michele Rugolo]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-Bernard Bouvet]]
| [[Durango (raceteam)|Durango LMP1]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 277
|-
| [[Judd]] GV4 4.0L V10
|-
!rowspan=2| 25
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 70
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[JMB Racing]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[David Terrien]]<br>{{IT-VLAG}} [[Fabrizio de Simone]]<br>{{IT-VLAG}} [[Fabio Babini]]
| [[Ferrari 360|Ferrari 360 Modena GT]]
|rowspan=2| {{Pictogram Pirelli}}
|rowspan=2| 273
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F131 3.6L V8
|-
!rowspan=2| 26
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 94
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Risi Competizione]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Anthony Lazzaro]]<br>{{DE-VLAG}} [[Ralf Kelleners]]<br>{{US-VLAG}} [[Terry Borcheller]]
| [[Ferrari 360|Ferrari 360 Modena GT]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 269
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F131 3.6L V8
|-
!rowspan=2| 27
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 84
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[T2M Motorsport]]
|rowspan=2| {{BE-VLAG}} [[Vanina Ickx]]<br>{{FR-VLAG}} [[Roland Bervillé]]<br>{{FR-VLAG}} [[Patrick Bourdais]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 264
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| NC
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 64
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Graham Nash Motorsport]]<br>{{GB-VLAG}} [[RML Group|Ray Mallock Ltd.]]
|rowspan=2| {{PT-VLAG}} [[Pedro Matos Chaves]]<br>{{BR-VLAG}} [[Thomas Erdos]]<br>{{GB-VLAG}} [[Mike Newton]]
| [[Saleen S7|Saleen S7-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 292
|-
| [[Ford Motor Company|Ford]] 7.0L V8
|-
!rowspan=2| NC
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 85
|rowspan=2| {{NL-VLAG}} [[Spyker Cars|ST Team Orange Spyker]]
|rowspan=2| {{DE-VLAG}} [[Norman Simon]]<br>{{NL-VLAG}} [[Tom Coronel]]<br>{{NL-VLAG}} [[Hans Hugenholtz jr.]]
| [[Spyker C8|Spyker C8 Double-12R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 229
|-
| [[Audi]] 4.0L V8
|-
!rowspan=2| NC
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 24
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Welter Racing|Rachel Welter]]
|rowspan=2| {{JP-VLAG}} [[Yojiro Terada]]<br>{{FR-VLAG}} [[Olivier Porta]]<br>{{GB-VLAG}} [[Gavin Pickering]]
| [[Welter Racing|WR LMP01]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 235
|-
| [[Peugeot]] 2.0L Turbo I4
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 16
|rowspan=2| {{NL-VLAG}} [[Racing for Holland]]
|rowspan=2| {{BO-VLAG}} [[Felipe Ortiz]]<br>{{IT-VLAG}} [[Beppe Gabbiani]]<br>{{FR-VLAG}} [[Tristan Gommendy]]
| [[Dome (racing)|Dome S101]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 316
|-
| [[Judd]] GV4 4.0L V10
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 12
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Panoz|JML Team Panoz]]
|rowspan=2| {{CH-VLAG}} [[Benjamin Leuenberger]]<br>{{BE-VLAG}} [[David Saelens]]<br>{{CA-VLAG}} [[Scott Maxwell]]
| [[Panoz LMP-1 Roadster-S|Panoz LMP01 Evo]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 233
|-
| [[Élan Motorsport Technologies|Élan]] 6L8 6.0L V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 68
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Scorp Motorsport Communication]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Luis Marques]]<br>{{FR-VLAG}} [[Olivier Thévenin]]<br>{{FR-VLAG}} [[Denis Dupuis]]
| [[Chrysler Viper GTS-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 229
|-
| [[Chrysler]] 8.0L V10
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 99
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[XL Racing]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Ange Barde]]<br>{{FR-VLAG}} [[Michel Ferté]]<br>{{FR-VLAG}} [[Gaël Lasoudier]]
| [[Ferrari 550|Ferrari 550 Maranello]]
|rowspan=2| {{Pictogram Pirelli}}
|rowspan=2| 227
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F131 5.5L V12
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 4
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Riley Technologies|Riley & Scott Racing]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Jim Matthews]]<br>{{BE-VLAG}} [[Marc Goossens]]<br>{{FR-VLAG}} [[Christophe Tinseau]]
| [[Riley & Scott Mk III|Riley & Scott Mk III C]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 214
|-
| [[Ford Motor Company|Ford]] ([[Yates Racing|Yates]]) 6.0L V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 25
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Welter Racing|Gerard Welter]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Bastien Brière]]<br>{{FR-VLAG}} [[Jean-René de Fournoux]]<br>{{FR-VLAG}} [[Stéphane Daoudi]]
| [[Welter Racing|WR LMP02]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 176
|-
| [[Peugeot]] 3.0L V6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 80
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Prodrive Racing|Veloqx Prodrive Racing]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Anthony Davidson]]<br>{{GB-VLAG}} [[Kelvin Burt]]<br>{{GB-VLAG}} [[Darren Turner]]
| [[Ferrari 550|Ferrari 550-GTS Maranello]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 176
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F131 5.9L V12
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 14
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Team Nasamax]]<br>{{GB-VLAG}} [[McNeil Engineering]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Romain Dumas]]<br>{{CA-VLAG}} [[Robbie Sterling]]<br>{{ZA-VLAG}} [[Werner Lupberger]]
| [[Reynard Motorsport|Reynard 01Q]]
|rowspan=2| {{Pictogram Goodyear}}
|rowspan=2| 138
|-
| [[Cosworth]] XDE 2.7L Turbo V8 ([[Bio-ethanol]])
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 95
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Risi Competizione]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Shane Lewis]]<br>{{US-VLAG}} [[Butch Leitzinger]]<br>{{GB-VLAG}} [[Johnny Mowlem]]
| [[Ferrari 360|Ferrari 360 Modena GT]]
|rowspan=2| {{Pictogram Yokohama}}
|rowspan=2| 138
|-
| [[Ferrari (automerk)|Ferrari]] F133 3.6L V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 83
|rowspan=2| {{DE-VLAG}} [[Seikel Motorsport]]
|rowspan=2| {{CA-VLAG}} [[Anthony Burgess (autocoureur)|Anthony Burgess]]<br>{{CA-VLAG}} [[David Shep]]<br>{{NZ-VLAG}} [[Andrew Bagnall]]
| [[Porsche 911 GT3|Porsche 911 GT3-RS]]
|rowspan=2| {{Pictogram Yokohama}}
|rowspan=2| 134
|-
| [[Porsche]] 3.6L Flat-6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 27
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Intersport Racing]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Jon Field (autocoureur)|Jon Field]]<br>{{US-VLAG}} [[Duncan Dayton]]<br>{{US-VLAG}} [[Rick Sutherland]]
| [[MG-Lola EX257]]
|rowspan=2| {{Pictogram Goodyear}}
|rowspan=2| 107
|-
| [[MG (automerk)|MG]] ([[Advanced Engine Research|AER]]) XP20 2.0L Turbo I4
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 92
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[DeWalt|DeWalt Racesports Salisbury]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Mike Jordan]]<br>{{GB-VLAG}} [[Michael Caine (autocoureur)|Michael Caine]]<br>{{GB-VLAG}} [[Tim Sugden]]
| [[TVR Tuscan Speed Six|TVR Tuscan T400R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 93
|-
| [[TVR (automerk)|TVR]] Speed Six 4.0L I6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 66
|rowspan=2| {{DE-VLAG}} [[Konrad Motorsport]]
|rowspan=2| {{AT-VLAG}} [[Franz Konrad]]<br>{{CH-VLAG}} [[Toni Seiler]]<br>{{CH-VLAG}} [[Walter Brun]]
| [[Saleen S7|Saleen S7-R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 91
|-
| [[Ford Motor Company|Ford]] 7.0L V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 21
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Edouard Sezionale]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Patrice Roussel]]<br>{{FR-VLAG}} [[Edouard Sezionale]]<br>{{FR-VLAG}} [[Lucas Lasserre]]
| [[Norma M2000-2]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 82
|-
| [[Ford Motor Company|Ford]] ([[Roush Fenway Racing|Roush]]) 6.0L V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 31
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[Courage Compétition]]
|rowspan=2| {{FR-VLAG}} [[David Hallyday]]<br>{{FR-VLAG}} [[Philippe Alliot]]<br>{{SE-VLAG}} [[Carl Rosenblad]]
| [[Courage Compétition|Courage C65]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 41
|-
| [[Nicholson-McLaren Engines|JPX]] 3.4L V6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 10
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Audi|Audi Sport UK]]<br>{{GB-VLAG}} [[Arena Motorsport]]
|rowspan=2| {{DE-VLAG}} [[Frank Biela]]<br>{{GB-VLAG}} [[Perry McCarthy]]<br>{{FI-VLAG}} [[Mika Salo]]
| [[Audi R8 (raceauto)|Audi R8]]
|rowspan=2| {{Pictogram Michelin}}
|rowspan=2| 28
|-
| [[Audi]] 3.6L Turbo V8
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| LMP675
|rowspan=2| 23
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Jeff Bucknum|Team Bucknum Racing]]
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Jeff Bucknum]]<br>{{US-VLAG}} [[Bryan Willman]]<br>{{US-VLAG}} [[Chris McMurry]]
| [[Pilbeam Racing Designs|Pilbeam MP91]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 27
|-
| [[Nicholson-McLaren Engines|JPX]] 3.4L V6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GT
|rowspan=2| 91
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[DeWalt|DeWalt Racesport Salisbury]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Rob Barff]]<br>{{GB-VLAG}} [[Richard Hay]]<br>{{GB-VLAG}} [[Richard Stanton]]
| [[TVR Tuscan Speed Six|TVR Tuscan T400R]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 11
|-
| [[TVR (automerk)|TVR]] Speed Six 4.0L I6
|-
!rowspan=2| DNF
|rowspan=2| GTS
|rowspan=2| 61
|rowspan=2| {{US-VLAG}} [[Carsport America]]
|rowspan=2| {{NL-VLAG}} [[Mike Hezemans]]<br>{{BE-VLAG}} [[Anthony Kumpen]]<br>{{NL-VLAG}} [[David Hart]]
| [[Pagani Zonda|Pagani Zonda GR]]
|rowspan=2| {{Pictogram Pirelli}}
|rowspan=2| 10
|-
| [[Mercedes-Benz]] [[Mercedes-AMG|AMG]] 6.0L V12
|-
!rowspan=2| DNS
|rowspan=2| LMP900
|rowspan=2| 20
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Lister Cars|Lister Racing]]
|rowspan=2| {{GB-VLAG}} [[Jamie Campbell-Walter]]<br>{{GB-VLAG}} [[Nathan Kinch]]<br>{{BE-VLAG}} [[Vincent Vosse]]
|[[Lister Storm LMP]]
|rowspan=2| {{Pictogram Dunlop}}
|rowspan=2| 0
|-
| [[Chevrolet (automerk)|Chevrolet]] LS1 6.0L V8
|}
{{Navigatie 24 uur van Le Mans}}
[[Categorie:24 uur van Le Mans naar jaar|2003]]
[[Categorie:Autosport in 2003|Le Mans]]
| 65,399,748
|
[{"title": "71e 24 uur van Le Mans", "data": {"Datum": "14-15 juni 2003", "Locatie": "Circuit de la Sarthe, Frankrijk"}}, {"title": "Winnaars", "data": {"Klasse": "Team \u00b7 Auto", "LMGTP": "#7 Team Bentley \u00b7 Bentley Speed 8", "LMP900": "#6 Champion Racing \u00b7 Audi R8", "LMP675": "#29 No\u00ebl del Bello Racing \u00b7 Reynard 2KQ-LM", "GTS": "#88 Veloqx Prodrive Racing \u00b7 Ferrari 550-GTS Maranello", "GT": "#93 Alex Job Racing \u00b7 Porsche 911 GT3-RS"}}, {"title": "Edities", "data": {"\u2190 2002": "2004 \u2192"}}]
| false
|
# Tender (Blur)
Tender is een nummer van de Britse alternatieve rockband Blur uit 1999. Het is de eerste single van hun derde studioalbum 13.
## Achtergrondinformatie
De tekst van "Tender", geschreven door Damon Albarn en Graham Coxon, beschrijft de breuk tussen Albarn en Justine Frischmann, destijds de leadzangeres van de Britpopband Elastica. Frischmann vertelde aan de Britse krant The Observer dat ze huilde toen ze het lied voor het eerst hoorde, zich daarna beschaamd en boos voelde en later weer kalmeerde. De tekst gaat over de ellende en beproevingen die komen kijken bij een breuk, en over proberen om daar overheen te komen. Albarn en Coxon zingen het nummer samen, met achtergrondzang van het London Community Gospel Choir.
"Tender" werd een grote hit op de Britse Eilanden en bereikte de 2e positie in het Verenigd Koninkrijk. In het Nederlandse taalgebied had de plaat minder succes. De Nederlandse Top 40 of Tipparade werden niet gehaald; wel bereikte het de 90e positie in de Nederlandse Single Top 100. In Vlaanderen kwam het nummer tot de 15e positie in de Tipparade.
## Tracklijst
- CD1
1. "Tender"
2. "All We Want"
3. "Mellow Jam"
- CD2
1. "Tender"
2. "French Song"
3. "Song 2"
4. "Song 2" (video)
|
nlwiki/5941269
|
nlwiki
| 5,941,269
|
Tender (Blur)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Tender_(Blur)
|
2025-03-19T20:05:14Z
|
nl
|
Q85353
| 27,153
|
{{Infobox single
| Titel = Tender
| Artiest = [[Blur]]
| van Album = [[13 (Blur)|13]]
| B-kant = "All We Want"<br />"Mellow Jam"<br />"French Song"
| Releasedatum = [[17 februari]] [[1999]]
| Drager = [[Single (muziek)|Cd-single]]
| Opname = 1998
| Genre = [[Alternatieve rock]], [[Gospelmuziek|gospel]]
| Duur = 7:40 <small>(albumversie)</small><br />5:18 <small>(singleversie)</small><br />4:30 <small>(radioversie)</small>
| Label = Food Records
| Schrijver = Blur
| Producer = [[William Orbit]]
| Status =
| Hitlijsten =
*90 <small>(Nederlandse [[Single Top 100]])<ref>[https://dutchcharts.nl/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Nederlandse Single Top 100]</ref></small>
*tip15 <small>([[Vlaamse Ultratop 50]])<ref>[https://www.ultratop.be/nl///song/f3c/Blur-Tender Vlaamse Ultratop 50]</ref></small>
*2 <small>(Verenigd Koninkrijk)<ref>[https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/19990306/7501/ Verenigd Koninkrijk]</ref></small>
*94 <small>(Duitsland)<ref>[https://www.offiziellecharts.de/titel-details-3900 Duitsland]</ref></small>
*45 <small>(Zwitserland)<ref>[http://swisscharts.com/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Zwitserland]</ref></small>
*11 <small>(Italië)<ref>[https://worldradiohistory.com/Archive-Billboard/90s/1999/BB-1999-04-10.pdf Italië]</ref></small>
*5 <small>(Spanje)<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Tender_(song)#cite_note-33 Spanje]</ref></small>
*6 <small>(Ierland,<ref>[http://irishcharts.ie/search/placement?page=1&search_type=title&placement=Tender Ierland]</ref> Griekenland)<ref>[https://worldradiohistory.com/UK/Music-and-Media/90s/1999/MM-1999-04-10.pdf Griekenland]</ref></small>
*32 <small>(Australië)<ref>[https://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Australië]</ref></small>
*12 <small>(Nieuw-Zeeland)<ref>[https://charts.nz/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Nieuw-Zeeland]</ref></small>
*29 <small>(Zweden)<ref>[https://swedishcharts.com/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Zweden]</ref></small>
*15 <small>(Noorwegen)<ref>[https://norwegiancharts.com/showitem.asp?interpret=Blur&titel=Tender&cat=s Noorwegen]</ref></small>
*4 <small>(IJsland)<ref>[https://timarit.is/page/2982863#page/n9/mode/2up IJsland]</ref></small>
| Vorige = ''[[M.O.R.]]''<br />(1997)
| Huidige = '''Tender'''<br />(1999)
| Volgende = ''[[Coffee & TV]]''<br />(1999)
}}
'''Tender''' is een nummer van de Britse [[alternatieve rock]]band [[Blur]] uit 1999. Het is de eerste single van hun derde studioalbum ''[[13 (Blur)|13]]''.
==Achtergrondinformatie==
De tekst van "Tender", geschreven door [[Damon Albarn]] en [[Graham Coxon]], beschrijft de breuk tussen Albarn en Justine Frischmann, destijds de leadzangeres van de Britpopband [[Elastica]]. Frischmann vertelde aan de Britse krant ''[[The Observer]]'' dat ze huilde toen ze het lied voor het eerst hoorde, zich daarna beschaamd en boos voelde en later weer kalmeerde. De tekst gaat over de ellende en beproevingen die komen kijken bij een breuk, en over proberen om daar overheen te komen.<ref>[https://genius.com/Blur-tender-lyrics Blur - Tender Lyrics | Genius Lyrics]</ref> Albarn en Coxon zingen het nummer samen, met achtergrondzang van het London Community Gospel Choir.
"Tender" werd een grote hit op de [[Britse Eilanden]] en bereikte de 2e positie in het Verenigd Koninkrijk. In het Nederlandse taalgebied had de plaat minder succes. De [[Nederlandse Top 40]] of [[Tipparade]] werden niet gehaald; wel bereikte het de 90e positie in de Nederlandse [[Single Top 100]]. In Vlaanderen kwam het nummer tot de 15e positie in de [[Tipparade]].
==Tracklijst==
*'''CD1'''
# "Tender"
# "All We Want"
# "Mellow Jam"
*'''CD2'''
# "Tender"
# "French Song"
# "Song 2"
# "Song 2" (video)
{{appendix}}
[[Categorie:Nummer van Blur]]
[[Categorie:Single uit 1999]]
| 69,057,641
|
[{"title": "Tender", "data": {"B-kant(en)": "\"All We Want\" \u00b7 \"Mellow Jam\" \u00b7 \"French Song\"", "Uitgebracht": "17 februari 1999", "Soort drager": "Cd-single", "Opname": "1998", "Genre": "Alternatieve rock, gospel", "Duur": "7:40 (albumversie) \u00b7 5:18 (singleversie) \u00b7 4:30 (radioversie)", "Label": "Food Records", "Schrijver(s)": "Blur", "Producent(en)": "William Orbit"}}, {"title": "Hoogste positie(s) in de hitlijsten", "data": {"Hoogste positie(s) in de hitlijsten": "- 90 (Nederlandse Single Top 100) - tip15 (Vlaamse Ultratop 50) - 2 (Verenigd Koninkrijk) - 94 (Duitsland) - 45 (Zwitserland) - 11 (Itali\u00eb) - 5 (Spanje) - 6 (Ierland, Griekenland) - 32 (Australi\u00eb) - 12 (Nieuw-Zeeland) - 29 (Zweden) - 15 (Noorwegen) - 4 (IJsland)"}}, {"title": "Blur", "data": {"M.O.R. \u00b7 (1997)": "Tender \u00b7 (1999) \u00b7 Coffee & TV \u00b7 (1999)"}}]
| false
|
# 22e dynastie van Egypte
De 22e dynastie van Egypte regeerde van (ca.) 945 tot 712 v.Chr. en wordt in het algemeen aangeduid als de Libische dynastie.
Sjosjenq I, de eerste koning van deze dynastie, stamde van de Mesjwesj, een Berberstam uit het gebied ten westen van de Nijldelta. Toen de hogepriesterlijke opvolging in Thebe uitstierf en tot een einde kwam, maakte hij van de situatie gebruik door zijn zoon aldaar te installeren en op die manier weer een eenheid te maken van Egypte. Ook ondernam hij een militaire campagne in Palestina en werd de handel met Byblos en de Feniciërs hervat. Door deze handelsactiviteiten nam de welvaart in het land toe, hetgeen in hernieuwde bouwactiviteiten tot uitdrukking kwam.
Tijdens de regering van Takelot I ontstond er onrust in het land. Zijn zoon, Osorkon II, was benoemd tot hogepriester van Thebe, hetgeen niet geaccepteerd werd door de Thebanen. Een lange periode van burgeroorlog volgde. Vanaf de regering van Osorkon II, hadden diverse rivalen het voorzien op de macht, waarvan de eerste Pedubastis I van de 23e dynastie van Egypte was. Deze dynastie werd naast de 22e dynastie geaccepteerd. Tegen het einde van de 8e eeuw v.Chr. regeerden diverse koningen gelijktijdig het land, en verliepen de 22e, 23e en 24e dynastie zij aan zij.
770 v.Chr. werd de Koesjitische koning Kashta in het zuiden van Egypte geaccepteerd als farao. Deze Nubische invloed in het zuiden van Egypte zou uiteindelijk doordringen tot in het hele land, en de 25e dynastie van Egypte gaan vormen.
## Galerij
- Farao Osorkon I
- Grafmasker van Sjosjenq II
- Osiris, Isis en Horus met de naam van Farao Osorkon II
- Tablet uit de 22e Dynastie over een offergave aan Ra.
|
nlwiki/88558
|
nlwiki
| 88,558
|
22e dynastie van Egypte
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/22e_dynastie_van_Egypte
|
2025-01-02T20:25:29Z
|
nl
|
Q737629
| 20,867
|
{{Zijbalk dynastieën Egypte}}
De '''22e dynastie''' van [[Oude Egypte|Egypte]] regeerde van (ca.) 945 tot 712 v.Chr. en wordt in het algemeen aangeduid als de [[Libiërs (Oudheid)|Libische]] dynastie.
[[Sjosjenq I]], de eerste koning van deze dynastie, stamde van de [[Mesjwesj]], een Berberstam uit het gebied ten westen van de Nijldelta. Toen de hogepriesterlijke opvolging in [[Thebe (Egypte)|Thebe]] uitstierf en tot een einde kwam, maakte hij van de situatie gebruik door zijn zoon aldaar te installeren en op die manier weer een eenheid te maken van Egypte. Ook ondernam hij een militaire campagne in [[Palestina (regio)|Palestina]] en werd de handel met [[Byblos]] en de [[Fenicië]]rs hervat. Door deze handelsactiviteiten nam de welvaart in het land toe, hetgeen in hernieuwde bouwactiviteiten tot uitdrukking kwam.
Tijdens de regering van [[Takelot I]] ontstond er onrust in het land. Zijn zoon, [[Osorkon II]], was benoemd tot hogepriester van Thebe, hetgeen niet geaccepteerd werd door de Thebanen. Een lange periode van burgeroorlog volgde. Vanaf de regering van Osorkon II, hadden diverse rivalen het voorzien op de macht, waarvan de eerste [[Pedubastis I]] van de [[23e dynastie van Egypte]] was. Deze dynastie werd naast de 22e dynastie geaccepteerd. Tegen het einde van de [[8e eeuw v.Chr.]] regeerden diverse koningen gelijktijdig het land, en verliepen de 22e, 23e en [[24e dynastie van Egypte|24e dynastie]] zij aan zij.
770 v.Chr. werd de [[Koesj (oudheid)|Koesjitische]] koning [[Kashta]] in het zuiden van Egypte geaccepteerd als farao. Deze Nubische invloed in het zuiden van Egypte zou uiteindelijk doordringen tot in het hele land, en de [[25e dynastie van Egypte]] gaan vormen.
== Chronologie ==
<timeline>
ImageSize = width:700 height:auto barincrement:20
PlotArea = top:10 bottom:30 right:45 left:20
AlignBars = early
DateFormat = yyyy
Period = from:-950 till:-675
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:25 start:-950
Colors =
id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97)
id:PA value:green
id:GP value:red
Backgroundcolors = canvas:white
BarData =
barset:Rulers
PlotData =
width:5 align:left fontsize:M shift:(5,-4) anchor:till
barset:Rulers
from: -945 till: -924 color:PA text:"[[Sjosjenq I]]" 945-924
from: -924 till: -889 color:PA text:"[[Osorkon I]]" 924-889
from: -890 till: -889 color:PA text:"[[Sjosjenq II]]" 890-889
from: -889 till: -874 color:PA text:"[[Takelot I]]" 889-874
from: -874 till: -850 color:PA text:"[[Osorkon II]]" 874-850
from: -850 till: -835 color:PA text:"[[Takelot II]]" 850-835
from: -835 till: -783 color:PA text:"[[Sjosjenq III]]" 835-783
from: -783 till: -773 color:PA text:"[[Pami]]" 783-773
from: -773 till: -735 color:PA text:"[[Sjosjenq V]]" 773-735
from: -735 till: -712 color:PA text:"[[Osorkon V]]" 735-712
barset:skip
</timeline>
== Galerij ==
<gallery widths=180px heights=200px>
Louvre-Egyptien-09.jpg|Farao Osorkon I
Sheshonq_II_mask2004.jpg|Grafmasker van Sjosjenq II
Egypte_louvre_066.jpg|[[Osiris (mythologie)|Osiris]], [[Isis (godin)|Isis]] en [[Horus]] met de naam van Farao Osorkon II
Stele_Ra-Horakhty_Louvre_N3795.jpg|Tablet uit de 22e Dynastie over een offergave aan Ra.
</gallery>
== Zie ook ==
* [[Lijst van farao's]]
* [[Godsvrouw van Amon#Koninklijke vrouwen in het ambt van Godsvrouw van Amon|Lijst van opperpriesteressen]]''
{{Commonscat|22nd dynasty of Egypt|22e Dynastie van Egypte}}
[[Categorie:Egyptische dynastie|Egypte 22]]
[[Categorie:10e eeuw v.Chr.|Egypte]]
[[Categorie:9e eeuw v.Chr.|Egypte]]
[[Categorie:8e eeuw v.Chr.|Egypte]]
| 68,678,948
|
[{"title": "Dynastie\u00ebn van de \u00b7 Egyptische oudheid", "data": {"Portaal": "Egyptologie"}}]
| false
|
# Louis Frans
Louis Frans (ca. 1921) was een Belgisch voetbaltrainer. In Nederland was hij tussen 1964 en 1967 de hoofdtrainer van Wilhelmina. Daarvoor was hij als sportief directeur werkzaam bij Beerschot.
|
nlwiki/5941159
|
nlwiki
| 5,941,159
|
Louis Frans
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Louis_Frans
|
2025-03-19T14:36:28Z
|
nl
| 11,564
|
{{Infobox voetballer
| spelernaam = Louis Frans
| volledigenaam = Louis Philemon Frans
| afbeelding =
| onderschrift =
| geboortedatum =
| geboortestad =
| geboorteland =
| overlijddatum =
| stadvanoverlijden =
| landvanoverlijden =
| nationaliteit =
| lengte =
| been =
| gestopt =
| huidigeclub =
| rugnummer =
| positie =
| huidigeclubfunctie =
| functie =
| contracttot =
| verhuurdtot =
| jeugdjaren =
| jeugdteams =
| seizoen =
| club =
| wedstr(goals) =
| interlandjaren =
| interlandteam =
| interlandwedstrijden(goals) =
| trainersjaren = 1964–1967
| getraindeclubs = {{NL-VLAG|15}} [[RKVV Wilhelmina|Wilhelmina]]
| erelijstjaren =
| erelijst =
| medailles =
| clubupdate =
| landupdate =
}}
'''Louis Frans''' (ca. 1921) was een [[België|Belgisch]] [[voetbaltrainer]]. In [[Nederland]] was hij tussen 1964 en 1967 de hoofdtrainer van [[RKVV Wilhelmina|Wilhelmina]].<ref>[https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010525848:mpeg21:a0356 Beerschot trainer naar Wilhelmina], Limburgsch Dagblad (via Delpher.nl), 25 juli 1964</ref> Daarvoor was hij als sportief directeur werkzaam bij [[Beerschot Voetbal en Atletiek Club|Beerschot]].<ref>[https://www.rkvvwilhelmina.nl/wp-content/uploads/2016/08/Wilhelmina_Eenclubopstand.pdf Een club op stand Geschiedenis van het honderdjarige Wilhelmina], 1997, rkvvwilhelmina.nl</ref>
{{Opvolging
| lijst = [[RKVV Wilhelmina#Trainers|Trainer van Wilhelmina]]<br>1964–1967
| vorige = {{NL-VLAG|15}} [[Ad Schrover]]
| volgende = ''Club fuseert met [[FC Den Bosch]]''
}}
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Frans, Louis}}
[[Categorie:Belgisch voetbalcoach]]
| 69,056,191
|
[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Louis Philemon Frans"}}, {"title": "Getrainde teams", "data": {"1964\u20131967": "Wilhelmina", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
|
# 22e Landingsflottielje
Het 22e Landingsflottielje (Duits: 22. Landungsflottille) was een operationele eenheid van de Duitse Kriegsmarine tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo’n flottielje was normaal uitgerust met onder andere 20 tot 30 stuks van de Marinefährprahm.
## Geschiedenis
Het flottielje werd opgericht op 20 september 1942 in Swinemünde door het 17e Landingsflottielje. In december 1942 / januari 1943 verhuisde het flottielje naar Kirkenes om het 21e Landingsflottielje te vervangen. De boten van de 21e Landingsflottielje, die nog in gebruik waren, werden hier overgenomen voordat ze naar de Oostzee werden verplaatst. In april 1943 verhuisden delen van het flottielje naar Hammerfest. In augustus 1943 werden de boten gedeeltelijk gebruikt voor luchtafweerbescherming in de Altafjord.
### Einde
Het 22e Landingsflottielje werd in juni 1944 omgedoopt tot de 6e Landingsflottielje en de staf verhuisde naar Hammerfest.
## Commandanten
| Rang | Naam | Begin | Eind |
| ---------------- | ------------------------ | -------------- | ------------- |
| Korvettenkapitän | Dip.-Ing. Fritz Apitzsch | september 1942 | februari 1943 |
| Kapitänleutnant | Wilhelm Bretthorst | februari 1943 | juni 1944 |
|
nlwiki/5837883
|
nlwiki
| 5,837,883
|
22e Landingsflottielje
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/22e_Landingsflottielje
|
2024-02-22T20:47:42Z
|
nl
|
Q124450363
| 18,440
|
{{Infobox militaire eenheid
| naam= 22e Landingsflottielje
| afbeelding=
| onderschrift=
| begindatum = 20 september 1942
| einddatum = juni 1944
| land= {{DE-1935}}
| krijgsmachtonderdeel= {{Marine DEU-1935}}
| organisatie=
| specialisatie= [[Marinefährprahm]]
| veldslagen =
| commandanten= zie [[#Commandanten|commandanten]]
}}
Het '''22e Landingsflottielje''' ''([[Duits]]: 22. Landungsflottille'') was een operationele eenheid van de [[Nazi-Duitsland|Duitse]] [[Kriegsmarine]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. Zo’n [[flottielje]] was normaal uitgerust met onder andere 20 tot 30 stuks van de [[Marinefährprahm]].
== Geschiedenis ==
[[Bestand: Marinefaehrprahm Skizze.JPG|thumb|right|De standaarduitrusting: de [[Marinefährprahm]]]]
Het flottielje werd opgericht op 20 september 1942 in [[Świnoujście|Swinemünde]] door het [[17e Landingsflottielje]]. In december 1942 / januari 1943 verhuisde het flottielje naar [[Kirkenes]] om het [[21e Landingsflottielje]] te vervangen. De boten van de 21e Landingsflottielje, die nog in gebruik waren, werden hier overgenomen voordat ze naar de [[Oostzee]] werden verplaatst. In april 1943 verhuisden delen van het flottielje naar [[Hammerfest]]. In augustus 1943 werden de boten gedeeltelijk gebruikt voor luchtafweerbescherming in de [[Altafjord]].
=== Einde ===
Het 22e Landingsflottielje werd in juni 1944 omgedoopt tot de [[6e Landingsflottielje]] en de staf verhuisde naar Hammerfest.
== Commandanten ==
{| class="wikitable"
! Rang
! Naam
! Begin
! Eind
|-
| [[Korvetkapitein|''Korvettenkapitän'']]
| Dip.-Ing. Fritz Apitzsch
| september 1942
| februari 1943
|-
| [[Luitenant ter zee 2e klasse oudste categorie|''Kapitänleutnant'']]
| Wilhelm Bretthorst
| februari 1943
| juni 1944
|}
{{Appendix|2=
* [https://www.lexikon-der-wehrmacht.de/Gliederungen/Landungsflott/Landungsflott22.htm Lexikon der Wehrmacht: 22e Landingsflottielje], geraadpleegd op 14 januari 2024
* [https://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/km/landung/ldg-frames.htm Landungsverbände der Kriegsmarine], geraadpleegd op 4 februari 2024
* Randolf Kugler – ''Das Landungswesen in Deutschland seit 1900''
}}
{{Navigatie Landingsflottielje}}
[[Categorie:Landingsflottielje]]
| 67,082,384
|
[{"title": "22e Landingsflottielje", "data": {"Oprichting": "20 september 1942", "Ontbinding": "juni 1944", "Land": "nazi-Duitsland", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Kriegsmarine", "Specialisatie": "Marinef\u00e4hrprahm", "Commandanten": "zie commandanten"}}]
| false
|
# TechCrunch
TechCrunch is een Amerikaanse nieuwswebsite die zich richt op onderwerpen over hightech en start-ups.
Het werd in juni 2005 opgericht door Archimedes Ventures, en is na verschillende overnames nu een onderdeel van Yahoo! Inc.. De hoofdzetel bevindt zich in San Francisco, Californië.
|
nlwiki/5941151
|
nlwiki
| 5,941,151
|
TechCrunch
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/TechCrunch
|
2025-03-19T16:18:39Z
|
nl
|
Q1022366
| 6,973
|
[[Bestand:TechCrunch logo.svg|thumb|Logo van TechCrunch.]]
'''TechCrunch''' is een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[nieuwswebsite]] die zich richt op onderwerpen over [[Hightech (industrie)|hightech]] en [[Start-up (onderneming)|start-ups]].
Het werd in juni 2005 opgericht door Archimedes Ventures, en is na verschillende overnames nu een onderdeel van [[Yahoo!|Yahoo! Inc.]]. De hoofdzetel bevindt zich in [[San Francisco]], [[Californië]].
==Externe link==
* [https://techcrunch.com/ Officiële website]
{{Appendix|2=* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=TechCrunch|oldid=1277761764}}
{{references}}}}
{{commons|TechCrunch}}
[[Categorie:Amerikaanse nieuwswebsite]]
[[Categorie:Yahoo!]]
[[Categorie:Economie in San Francisco]]
| 69,056,642
|
[]
| false
|
# 22e Screen Actors Guild Awards
De 22e Screen Actors Guild Awards, waarbij prijzen werden uitgereikt voor uitstekende acteerprestaties in film en televisie voor het jaar 2015, gekozen door de leden van SAG-AFTRA, vonden plaats op 30 januari 2016 in het Shrine Auditorium in Los Angeles. De prijs voor de volledige carrière werd uitgereikt aan Carol Burnett.
## Film
De winnaars staan bovenaan in vet lettertype.
#### Cast in een film
Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture
- Spotlight
- Beasts of No Nation
- The Big Short
- Straight Outta Compton
- Trumbo
#### Mannelijke acteur in een hoofdrol
Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role
- Leonardo DiCaprio - The Revenant
- Bryan Cranston - Trumbo
- Johnny Depp - Black Mass
- Michael Fassbender - Steve Jobs
- Eddie Redmayne - The Danish Girl
#### Vrouwelijke acteur in een hoofdrol
Outstanding Performance by a Female Actor in a Leading Role
- Brie Larson - Room
- Cate Blanchett - Carol
- Helen Mirren - Woman in Gold
- Saoirse Ronan - Brooklyn
- Sarah Silverman - I Smile Back
#### Mannelijke acteur in een bijrol
Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role
- Idris Elba - Beasts of No Nation
- Christian Bale - The Big Short
- Mark Rylance - Bridge of Spies
- Michael Shannon - 99 Homes
- Jacob Tremblay - Room
#### Vrouwelijke acteur in een bijrol
Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role
- Alicia Vikander - The Danish Girl
- Rooney Mara - Carol
- Rachel McAdams - Spotlight
- Helen Mirren - Trumbo
- Kate Winslet - Steve Jobs
#### Stuntteam in een film
Outstanding Action Performance by a Stunt Ensemble in a Motion Picture
- Mad Max: Fury Road
- Everest
- Furious 7
- Jurassic World
- Mission: Impossible – Rogue Nation
## Televisie
De winnaars staan bovenaan in vet lettertype.
#### Ensemble in een dramaserie
Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series
- Downton Abbey
- Game of Thrones
- Homeland
- House of Cards
- Mad Men
#### Mannelijke acteur in een dramaserie
Outstanding Performance by a Male Actor in a Drama Series
- Kevin Spacey - House of Cards
- Peter Dinklage - Game of Thrones
- Jon Hamm - Mad Men
- Rami Malek - Mr. Robot
- Bob Odenkirk - Better Call Saul
#### Vrouwelijke acteur in een dramaserie
Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series
- Viola Davis - How to Get Away with Murder
- Claire Danes - Homeland
- Julianna Margulies - The Good Wife
- Maggie Smith - Downton Abbey
- Robin Wright - House of Cards
#### Ensemble in een komedieserie
Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series
- Orange Is the New Black
- The Big Bang Theory
- Key & Peele
- Modern Family
- Transparent
- Veep
#### Mannelijke acteur in een komedieserie
Outstanding Performance by a Male Actor in a Comedy Series
- Jeffrey Tambor - Transparent
- Ty Burrell - Modern Family
- Louis C.K. - Louie
- William H. Macy - Shameless
- Jim Parsons - The Big Bang Theory
#### Vrouwelijke acteur in een komedieserie
Outstanding Performance by a Female Actor in a Comedy Series
- Uzo Aduba - Orange Is the New Black
- Edie Falco - Nurse Jackie
- Ellie Kemper - Unbreakable Kimmy Schmidt
- Julia Louis-Dreyfus - Veep
- Amy Poehler - Parks and Recreation
#### Mannelijke acteur in een miniserie of televisiefilm
Outstanding Performance by a Male Actor in a Television Movie or Miniseries
- Idris Elba - Luther
- Ben Kingsley - Tut
- Ray Liotta - Texas Rising
- Bill Murray - A Very Murray Christmas
- Mark Rylance - Wolf Hall
#### Vrouwelijke acteur in een miniserie of televisiefilm
Outstanding Performance by a Female Actor in a Television Movie or Miniseries
- Queen Latifah - Bessie
- Nicole Kidman - Grace of Monaco
- Christina Ricci - The Lizzie Borden Chronicles
- Susan Sarandon - The Secret Life of Marilyn Monroe
- Kristen Wiig - The Spoils Before Dying
#### Stuntteam in een televisieserie
Outstanding Action Performance by a Stunt Ensemble in a Comedy or Drama Series
- Game of Thrones
- The Blacklist
- Homeland
- Marvel's Daredevil
- The Walking Dead
|
nlwiki/5097348
|
nlwiki
| 5,097,348
|
22e Screen Actors Guild Awards
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/22e_Screen_Actors_Guild_Awards
|
2024-02-06T22:30:03Z
|
nl
|
Q21094941
| 60,438
|
{{Infobox filmprijs
| naam = 22e Screen Actors Guild Awards
| afbeelding = The Actor Statuette (SAG Awards).jpg
| locatie = [[Shrine Auditorium]], [[Los Angeles]]
| datum = [[30 januari]] [[2016]]
| organisator = [[SAG-AFTRA]]
| netwerk = [[TNT (televisiezender)|TNT]] en [[Turner Broadcasting System|TBS]]
| vorige = [[21e Screen Actors Guild Awards]]
| volgende = [[23e Screen Actors Guild Awards]]
| website = https://www.sagawards.org/
| extra portaal= Televisie
}}
De '''22e Screen Actors Guild Awards''', waarbij [[Screen Actors Guild Award|prijzen]] werden uitgereikt voor uitstekende [[acteur|acteerprestaties]] in film en televisie voor het jaar 2015, gekozen door de leden van [[SAG-AFTRA]], vonden plaats op [[30 januari]] [[2016]] in het [[Shrine Auditorium]] in [[Los Angeles]]. De prijs voor de volledige carrière werd uitgereikt aan [[Carol Burnett]].
== Film ==
[[Bestand:Leonardo DiCaprio visited Goddard Saturday to discuss Earth science with Piers Sellers (26105091624) cropped.jpg|right|thumb|120px|[[Leonardo DiCaprio]] (''[[The Revenant (2015)|The Revenant]]''), winnaar mannelijke acteur in een hoofdrol]]
[[Bestand:Brie Larson by Gage Skidmore.jpg |right|thumb|120px|[[Brie Larson]] (''[[Room (film)|Room]]''), winnaar vrouwelijke acteur in een hoofdrol]]
[[Bestand:Idris Elba 2014.jpg|right|thumb|120px|[[Idris Elba]] (''[[Beasts of No Nation]]'' en ''[[Luther (televisieserie)|Luther]]''), winnaar mannelijke acteur in een bijrol en mannelijke acteur in een miniserie of televisiefilm]]
[[Bestand:Alicia Vikander 2013-01-21.jpg|right|thumb|120px|[[Alicia Vikander]] (''[[The Danish Girl]]''), winnaar vrouwelijke acteur in een bijrol]]
De winnaars staan bovenaan in '''vet''' lettertype.<ref name="winnaars">{{en}}[https://www.sagawards.org/awards/nominees-and-recipients/22nd-annual-screen-actors-guild-awards Screen Actors Guild Awards - The 22nd Screen Actors Guild Awards]. [https://web.archive.org/web/20230629210830/https://www.sagawards.org/ Gearchiveerd] op 29 juni 2023.</ref>
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een cast in een film|Cast in een film]] ====
<small>Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture</small>
* '''''[[Spotlight (film)|Spotlight]]'''''
** ''[[Beasts of No Nation]]''
** ''[[The Big Short]]''
** ''[[Straight Outta Compton (film)|Straight Outta Compton]]''
** ''[[Trumbo (film)|Trumbo]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een mannelijke acteur in een hoofdrol|Mannelijke acteur in een hoofdrol]] ====
<small>Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role</small>
* '''[[Leonardo DiCaprio]] - ''[[The Revenant (2015)|The Revenant]]'''''
** [[Bryan Cranston]] - ''[[Trumbo (film)|Trumbo]]''
** [[Johnny Depp]] - ''[[Black Mass]]''
** [[Michael Fassbender]] - ''[[Steve Jobs (film)|Steve Jobs]]''
** [[Eddie Redmayne]] - ''[[The Danish Girl]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een vrouwelijke acteur in een hoofdrol|Vrouwelijke acteur in een hoofdrol]] ====
<small>Outstanding Performance by a Female Actor in a Leading Role</small>
* '''[[Brie Larson]] - ''[[Room (film)|Room]]'''''
** [[Cate Blanchett]] - ''[[Carol (film)|Carol]]''
** [[Helen Mirren]] - ''[[Woman in Gold]]''
** [[Saoirse Ronan]] - ''[[Brooklyn (film)|Brooklyn]]''
** [[Sarah Silverman]] - ''[[I Smile Back]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een mannelijke acteur in een bijrol|Mannelijke acteur in een bijrol]] ====
<small>Outstanding Performance by a Male Actor in a Supporting Role</small>
* '''[[Idris Elba]] - ''[[Beasts of No Nation]]'''''
** [[Christian Bale]] - ''[[The Big Short]]''
** [[Mark Rylance]] - ''[[Bridge of Spies]]''
** [[Michael Shannon]] - ''[[99 Homes]]''
** [[Jacob Tremblay]] - ''[[Room (film)|Room]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een vrouwelijke acteur in een bijrol|Vrouwelijke acteur in een bijrol]] ====
<small>Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role</small>
* '''[[Alicia Vikander]] - ''[[The Danish Girl]]'''''
** [[Rooney Mara]] - ''[[Carol (film)|Carol]]''
** [[Rachel McAdams]] - ''[[Spotlight (film)|Spotlight]]''
** [[Helen Mirren]] - ''[[Trumbo (film)|Trumbo]]''
** [[Kate Winslet]] - ''[[Steve Jobs (film)|Steve Jobs]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een stuntteam in een film|Stuntteam in een film]] ====
<small>Outstanding Action Performance by a Stunt Ensemble in a Motion Picture</small>
* '''''[[Mad Max: Fury Road]]'''''
** ''[[Everest (2015)|Everest]]''
** ''[[Furious 7]]''
** ''[[Jurassic World]]''
** ''[[Mission: Impossible – Rogue Nation]]''
== Televisie ==
[[Bestand:Kevin Spacey, May 2013.jpg|right|thumb|120px|[[Kevin Spacey]] (''[[House of Cards (Amerikaanse televisieserie)|House of Cards]]''), winnaar mannelijke acteur in een dramaserie]]
[[Bestand:Viola Davis by Gage Skidmore.jpg|right|thumb|120px|[[Viola Davis]] (''[[How to Get Away with Murder]]''), winnaar vrouwelijke acteur in een dramaserie]]
[[Bestand:Jeffrey Tambor June 2015.jpg|right|thumb|120px|[[Jeffrey Tambor]] (''[[Transparent]]''), winnaar mannelijke acteur in een komedieserie]]
[[Bestand:Uzo Aduba 2014 (cropped).jpg|right|thumb|120px|[[Uzo Aduba]] (''[[Orange Is the New Black]]''), winnaar vrouwelijke acteur in een komedieserie]]
[[Bestand:Queen Latifah 3.jpg|right|thumb|120px|[[Queen Latifah]] (''[[Bessie (film)|Bessie]]''), winnaar vrouwelijke acteur in een miniserie of televisiefilm]]
De winnaars staan bovenaan in '''vet''' lettertype.<ref name="winnaars" />
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een ensemble in een dramaserie|Ensemble in een dramaserie]] ====
<small>Outstanding Performance by an Ensemble in a Drama Series</small>
* '''''[[Downton Abbey]]'''''
** ''[[Game of Thrones]]''
** ''[[Homeland (televisieserie)|Homeland]]''
** ''[[House of Cards (Amerikaanse televisieserie)|House of Cards]]''
** ''[[Mad Men]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een mannelijke acteur in een dramaserie|Mannelijke acteur in een dramaserie]] ====
<small>Outstanding Performance by a Male Actor in a Drama Series</small>
* '''[[Kevin Spacey]] - ''[[House of Cards (Amerikaanse televisieserie)|House of Cards]]'''''
** [[Peter Dinklage]] - ''[[Game of Thrones]]''
** [[Jon Hamm]] - ''[[Mad Men]]''
** [[Rami Malek]] - ''[[Mr. Robot]]''
** [[Bob Odenkirk]] - ''[[Better Call Saul]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een vrouwelijke acteur in een dramaserie|Vrouwelijke acteur in een dramaserie]] ====
<small>Outstanding Performance by a Female Actor in a Drama Series</small>
* '''[[Viola Davis]] - ''[[How to Get Away with Murder]]'''''
** [[Claire Danes]] - ''[[Homeland (televisieserie)|Homeland]]''
** [[Julianna Margulies]] - ''[[The Good Wife]]''
** [[Maggie Smith]] - ''[[Downton Abbey]]''
** [[Robin Wright]] - ''[[House of Cards (Amerikaanse televisieserie)|House of Cards]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een ensemble in een komedieserie|Ensemble in een komedieserie]] ====
<small>Outstanding Performance by an Ensemble in a Comedy Series</small>
* '''''[[Orange Is the New Black]]'''''
** ''[[The Big Bang Theory (televisieserie)|The Big Bang Theory]]''
** ''[[Key & Peele]]''
** ''[[Modern Family]]''
** ''[[Transparent]]''
** ''[[Veep]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een mannelijke acteur in een komedieserie|Mannelijke acteur in een komedieserie]] ====
<small>Outstanding Performance by a Male Actor in a Comedy Series</small>
* '''[[Jeffrey Tambor]] - ''[[Transparent]]'''''
** [[Ty Burrell]] - ''[[Modern Family]]''
** [[Louis C.K.]] - ''[[Louie (televisieserie)|Louie]]''
** [[William H. Macy]] - ''[[Shameless (Amerikaanse televisieserie)|Shameless]]''
** [[Jim Parsons]] - ''[[The Big Bang Theory (televisieserie)|The Big Bang Theory]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een vrouwelijke acteur in een komedieserie|Vrouwelijke acteur in een komedieserie]] ====
<small>Outstanding Performance by a Female Actor in a Comedy Series</small>
* '''[[Uzo Aduba]] - ''[[Orange Is the New Black]]'''''
** [[Edie Falco]] - ''[[Nurse Jackie]]''
** [[Ellie Kemper]] - ''[[Unbreakable Kimmy Schmidt]]''
** [[Julia Louis-Dreyfus]] - ''[[Veep]]''
** [[Amy Poehler]] - ''[[Parks and Recreation]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een mannelijke acteur in een miniserie of televisiefilm|Mannelijke acteur in een miniserie of televisiefilm]] ====
<small>Outstanding Performance by a Male Actor in a Television Movie or Miniseries</small>
* '''[[Idris Elba]] - ''[[Luther (televisieserie)|Luther]]'''''
** [[Ben Kingsley]] - ''[[Tut (miniserie)|Tut]]''
** [[Ray Liotta]] - ''[[Texas Rising]]''
** [[Bill Murray]] - ''[[A Very Murray Christmas]]''
** [[Mark Rylance]] - ''[[Wolf Hall (televisieserie)|Wolf Hall]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een vrouwelijke acteur in een miniserie of televisiefilm|Vrouwelijke acteur in een miniserie of televisiefilm]] ====
<small>Outstanding Performance by a Female Actor in a Television Movie or Miniseries</small>
* '''[[Queen Latifah]] - ''[[Bessie (film)|Bessie]]'''''
** [[Nicole Kidman]] - ''[[Grace of Monaco]]''
** [[Christina Ricci]] - ''[[The Lizzie Borden Chronicles]]''
** [[Susan Sarandon]] - ''[[The Secret Life of Marilyn Monroe]]''
** [[Kristen Wiig]] - ''[[The Spoils Before Dying]]''
==== [[Screen Actors Guild Award voor een uitstekende prestatie door een stuntteam in een televisieserie|Stuntteam in een televisieserie]] ====
<small>Outstanding Action Performance by a Stunt Ensemble in a Comedy or Drama Series</small>
* '''''[[Game of Thrones]]'''''
** ''[[The Blacklist]]''
** ''[[Homeland (televisieserie)|Homeland]]''
** ''[[Daredevil (televisieserie)|Marvel's Daredevil]]''
** ''[[The Walking Dead (televisieserie)|The Walking Dead]]''
== Externe links ==
* [https://www.sagawards.org/ Screen Actors Guild Awards]
* [https://www.imdb.com/event/ev0000598/2016/ Screen Actors Guild Awards 2016] in de [[Internet Movie Database]]
{{Appendix}}
{{Navigatie Screen Actors Guild Awards}}
[[Categorie:Screen Actors Guild Award]]
[[Categorie:Evenement in 2016|Screen Actors Guild Award]]
| 66,993,211
|
[{"title": "22e Screen Actors Guild Awards", "data": {"Datum": "30 januari 2016", "Locatie": "Shrine Auditorium, Los Angeles", "Organisator": "SAG-AFTRA", "Netwerk": "TNT en TBS", "Vorige": "21e Screen Actors Guild Awards", "Volgende": "23e Screen Actors Guild Awards"}}]
| false
|
# 22e eeuw
De 22e eeuw (van de christelijke jaartelling) is de 22e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren 2101 tot en met 2200. De 22e eeuw behoort tot het 3e millennium.
## Astronomische voorspellingen voor de 22e eeuw
- Op 20 september 2129 komt planetoïde 1981 Midas binnen een afstand van 0,0485 astronomische eenheden van de Aarde
- Er zullen 239 maansverduisteringen plaatsvinden.
- Een totale zonsverduistering langer dan 7 minuten totale verduistering zal plaatsvinden op 25 juni 2150. Dat is dan de eerste keer in 177 jaar. Maar eclipsfans hoeven niet nog een keer zo lang te wachten - 5 juli 2168 zal er een eclips plaatsvinden met een duur van 7 minuten en 26 seconden, en op 16 juli 2186 een verduistering van 7 minuten en 29 seconden - bijna het theoretische maximum. Voorspeld is dat dit de langste eclips in 8000 jaar is.
- Omstreeks 2138 is de Komeet van Halley te zien.
- 11 december 2117 vindt er een Venusovergang plaats. Deze start om 23:58 en eindigt om 05:38 UTC. Op 8 december 2125 vindt er nog een Venusovergang plaats. Ditmaal van 13:15 tot 18:48 (UTC)
- De dwergplaneet Pluto bereikt de aphelion in 2120.
- Op 9 juni 2123 vindt de langste maansverduistering van deze eeuw plaats.
## Sciencefiction die zich afspeelt in de 22e eeuw
- Rendezvous with Rama, een boek van Arthur C. Clarke
- When Gravity Fails, een boek van George Alec Effinger
- Het tweede deel van Ape and Essence, een boek van Aldous Huxley (jaar 2108)
- The House of Scorpion, en het vervolg 'The Lord of Opium', twee boeken van Nancy Farmer. The Lord of Opium is in 2137 gevestigd.
- The Cat Who Walks Through Walls, een boek van Robert A. Heinlein (jaar 2188)
- The Outward Urge, een boek van John Wyndham (jaar 2144)
- Ender's Game, een boek van Orson Scott Card (jaar 2135)
- Invitation to the Game, een boek van Monica Hughes (jaar 2154)
- Methuselah's Children, een boek door Robert A. Heinlein (jaar 2131 tot 2135)
- The Ear, the Eye, and the Arm, een boek van Nancy Farmer (jaar 2194)
- The Mirrored Heavens, een boek van David J. Williams (jaar 2110)
- 2150 AD, een boek van Thea Alexander gaat onder meer over tijdreizen tussen 1976 en 2150
- Fictionland, een boek van Carl Schulz (jaar 2168)
- Solstice Butterfly, een boek van Jerald Beltran (jaar 2136)
- Dirty Pair, een boek van Haruka Takachiho (jaar 2138 tot 2143)
- Moving Mars, een boek van Greg Bear (jaar 2171 tot 2184)
- Sherlock Holmes in the 22nd Century, een tekenfilm met Sherlock Holmes in een sciencefictionomgeving
- Star Trek: Enterprise (jaar 2151 tot 2161)
- The Matrix (exacte jaren onbekend)
- Alien (jaar 2122)
- Aliens (jaar 2179)
- Alien³ (jaar 2179)
- Avatar (jaar 2154)
- Elysium (jaar 2154)
- Mass Effect Trilogy, een computerspelserie van BioWare (jaar 2183 tot 2186)
<< · 21e · 22e · 23e · ...
|
nlwiki/16151
|
nlwiki
| 16,151
|
22e eeuw
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/22e_eeuw
|
2024-08-21T14:17:15Z
|
nl
|
Q11177
| 52,045
|
{{Zijbalk jaren in eeuw|20|21|22}}
De '''22e eeuw''' (van de [[christelijke jaartelling]]) is de 22e periode van 100 jaar, dus bestaande uit de jaren [[2101]] tot en met [[2200]]. De 22e eeuw behoort tot het [[3e millennium]].
== Astronomische voorspellingen voor de 22e eeuw ==
* Op [[20 september]] 2129 komt [[planetoïde]] [[1981 Midas]] binnen een afstand van 0,0485 [[astronomische eenheid|astronomische eenheden]] van de [[Aarde (planeet)|Aarde]]
* Er zullen 239 [[maansverduistering]]en plaatsvinden.
* Een totale [[zonsverduistering]] langer dan 7 minuten totale verduistering zal plaatsvinden op [[25 juni]] 2150. Dat is dan de eerste keer in 177 jaar. Maar eclipsfans hoeven niet nog een keer zo lang te wachten - [[5 juli]] [[2168]] zal er een [[Eclips (sterrenkunde)|eclips]] plaatsvinden met een duur van 7 minuten en 26 seconden, en op [[16 juli]] 2186 een verduistering van 7 minuten en 29 seconden - bijna het theoretische maximum. Voorspeld is dat dit de langste [[Eclips (sterrenkunde)|eclips]] in 8000 jaar is.
* Omstreeks 2138 is de [[Komeet Halley|Komeet van Halley]] te zien.
* 11 december 2117 vindt er een [[Venusovergang]] plaats. Deze start om 23:58 en eindigt om 05:38 [[UTC]]. Op 8 december 2125 vindt er nog een Venusovergang plaats. Ditmaal van 13:15 tot 18:48 (UTC)
* De [[dwergplaneet]] [[Pluto (dwergplaneet)|Pluto]] bereikt de [[aphelion]] in 2120.
* Op 9 juni 2123 vindt de langste maansverduistering van deze eeuw plaats.
== Sciencefiction die zich afspeelt in de 22e eeuw ==
* ''[[Rendezvous with Rama]]'', een boek van [[Arthur C. Clarke]]
* ''When Gravity Fails'', een boek van [[George Alec Effinger]]
* Het tweede deel van ''Ape and Essence'', een boek van [[Aldous Huxley]] (jaar [[2108]])
* ''The House of Scorpion'', en het vervolg 'The Lord of Opium', twee boeken van [[Nancy Farmer]]. ''The Lord of Opium'' is in [[2137]] gevestigd.
* ''The Cat Who Walks Through Walls'', een boek van [[Robert A. Heinlein]] (jaar [[2188]])
* ''The Outward Urge'', een boek van [[John Wyndham]] (jaar [[2144]])
* ''Ender's Game'', een boek van [[Orson Scott Card]] (jaar [[2135]])
* ''Invitation to the Game'', een boek van [[Monica Hughes]] (jaar [[2154]])
* ''Methuselah's Children'', een boek door [[Robert A. Heinlein]] (jaar [[2131]] tot [[2135]])
* ''The Ear, the Eye, and the Arm'', een boek van [[Nancy Farmer]] (jaar [[2194]])
* ''The Mirrored Heavens'', een boek van [[David J. Williams]] (jaar [[2110]])
* ''2150 AD'', een boek van [[Thea Alexander]] gaat onder meer over tijdreizen tussen [[1976]] en [[2150]]
* ''Fictionland'', een boek van [[Carl Schulz]] (jaar [[2168]])
* ''Solstice Butterfly'', een boek van [[Jerald Beltran]] (jaar [[2136]])
* ''Dirty Pair'', een boek van [[Haruka Takachiho]] (jaar [[2138]] tot [[2143]])
* ''Moving Mars'', een boek van [[Greg Bear]] (jaar [[2171]] tot [[2184]])
* ''Sherlock Holmes in the 22nd Century'', een tekenfilm met [[Sherlock Holmes]] in een sciencefictionomgeving
* ''[[Star Trek: Enterprise]]'' (jaar [[2151]] tot [[2161]])
* ''[[The Matrix]]'' (exacte jaren onbekend)
* ''[[Alien (film)|Alien]]'' (jaar [[2122]])
* ''[[Aliens (film)|Aliens]]'' (jaar [[2179]])
* ''[[Alien³]]'' (jaar 2179)
* ''[[Avatar (film)|Avatar]]'' (jaar [[2154]])
* ''[[Elysium (film)|Elysium]]'' (jaar [[2154]])
* ''[[Mass Effect (computerspelserie)|Mass Effect Trilogy]]'', een computerspelserie van BioWare (jaar [[2183]] tot [[2186]])
{{Navigatie decennia|22}}
{{Navigatie eeuwen|3}}
[[Categorie:22e eeuw| ]]
| 67,998,263
|
[{"title": "Overzicht van de jaren in en rond de 22e eeuw", "data": {"Jaren 90": ["2090 \u00b7 2091 \u00b7 2092 \u00b7 2093 \u00b7 2094 \u00b7 2095 \u00b7 2096 \u00b7 2097 \u00b7 2098 \u00b7 2099", "2190 \u00b7 2191 \u00b7 2192 \u00b7 2193 \u00b7 2194 \u00b7 2195 \u00b7 2196 \u00b7 2197 \u00b7 2198 \u00b7 2199"], "Jaren 00": ["2100 \u00b7 2101 \u00b7 2102 \u00b7 2103 \u00b7 2104 \u00b7 2105 \u00b7 2106 \u00b7 2107 \u00b7 2108 \u00b7 2109", "2200 \u00b7 2201 \u00b7 2202 \u00b7 2203 \u00b7 2204 \u00b7 2205 \u00b7 2206 \u00b7 2207 \u00b7 2208 \u00b7 2209"], "Jaren 10": "2110 \u00b7 2111 \u00b7 2112 \u00b7 2113 \u00b7 2114 \u00b7 2115 \u00b7 2116 \u00b7 2117 \u00b7 2118 \u00b7 2119", "Jaren 20": "2120 \u00b7 2121 \u00b7 2122 \u00b7 2123 \u00b7 2124 \u00b7 2125 \u00b7 2126 \u00b7 2127 \u00b7 2128 \u00b7 2129", "Jaren 30": "2130 \u00b7 2131 \u00b7 2132 \u00b7 2133 \u00b7 2134 \u00b7 2135 \u00b7 2136 \u00b7 2137 \u00b7 2138 \u00b7 2139", "Jaren 40": "2140 \u00b7 2141 \u00b7 2142 \u00b7 2143 \u00b7 2144 \u00b7 2145 \u00b7 2146 \u00b7 2147 \u00b7 2148 \u00b7 2149", "Jaren 50": "2150 \u00b7 2151 \u00b7 2152 \u00b7 2153 \u00b7 2154 \u00b7 2155 \u00b7 2156 \u00b7 2157 \u00b7 2158 \u00b7 2159", "Jaren 60": "2160 \u00b7 2161 \u00b7 2162 \u00b7 2163 \u00b7 2164 \u00b7 2165 \u00b7 2166 \u00b7 2167 \u00b7 2168 \u00b7 2169", "Jaren 70": "2170 \u00b7 2171 \u00b7 2172 \u00b7 2173 \u00b7 2174 \u00b7 2175 \u00b7 2176 \u00b7 2177 \u00b7 2178 \u00b7 2179", "Jaren 80": "2180 \u00b7 2181 \u00b7 2182 \u00b7 2183 \u00b7 2184 \u00b7 2185 \u00b7 2186 \u00b7 2187 \u00b7 2188 \u00b7 2189"}}]
| false
|
# Muna (band)
Muna (gestileerd als MUNA ) is een Amerikaanse indie-popband. De band bestaat uit Katie Gavin, Josette Maskin en Naomi McPherson. De drie leerden elkaar kennen op de universiteit en zijn de band gestart in 2013. De band heeft drie studioalbums: About U (2017), Saves the World (2019) en Muna (2022).
Sinds 2021 heeft de band een eigen podcast, Gayotic.
In 2024 bracht Gavin een soloalbum uit, What a Relief, met daarop muziek die niet geschikt was voor de band.
- International Standard Name Identifier: 0000 0004 7028 9954
- MusicBrainz: 19991eaf-c64b-4db7-bc06-12cade54bfe5
|
nlwiki/5941024
|
nlwiki
| 5,941,024
|
Muna (band)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Muna_(band)
|
2025-03-19T19:04:16Z
|
nl
|
Q28452770
| 23,051
|
{{Infobox band
| band_naam = Muna
| logo =
| afbeelding = Muna - First Avenue - 8-8-2022 - 006.jpg
| onderschrift = Muna tijdens een liveoptreden in [[Minneapolis]] in 2022
| jaren_actief = 2013–⁠heden
| oorsprong = [[Los Angeles]], {{US}}
| muziekgenre = [[Indiepop]]<br>[[synthpop]]<br>[[electropop]]<br>dark pop<br>[[powerpop]]
| record_label = [[RCA Records|RCA]]<br>[[Saddest Factory Records|Saddest Records]]<br>[[Dead Oceans]]
| andere_acts =
| functie1 = Zang
| lid1 = Katie Gavin
| functie2 =
| lid2 = Josette Maskin
| functie3 =
| lid3 = Naomi McPherson
| functie4 =
| lid4 =
| functie5 =
| lid5 =
| functie6 =
| lid6 =
| website = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| allmusic = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| lastfm = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
| imdb = <!-- Afkomstig van Wikidata -->
}}
'''Muna''' (gestileerd als '''MUNA'''<ref>{{Citeer web |url=https://www.youtube.com/watch?v=xModLBUY9uQ |titel=4 Things About Muna You Should Know! |datum=August 13, 2019 |bezochtdatum=March 22, 2021 |uitgever=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |via=[[YouTube]]}}</ref> ) is een Amerikaanse indie-popband. De band bestaat uit [[Katie Gavin]], [[Josette Maskin]] en [[Naomi McPherson]]. De drie leerden elkaar kennen op de universiteit en zijn de band gestart in 2013.<ref>{{Citeer boek |titel="Hot Enough To Go For It" (w/ MUNA) |url=https://open.spotify.com/episode/5mQ4U2UVfhRtvUPGOAxWlH?si=e671a1e46eef47db&nd=1&dlsi=8b509afc9a214716 |datum=2022-07-20}}</ref> De band heeft drie studioalbums: About U (2017), Saves the World (2019) en Muna (2022).
Sinds 2021 heeft de band een eigen podcast, ''Gayotic''.<ref>{{Citeer web |url=https://headgum.com/gayotic-with-muna |titel=Headgum // Gayotic with MUNA |bezochtdatum=2025-03-18 |werk=headgum.com}}</ref>
In 2024 bracht Gavin een soloalbum uit, ''What a Relief'', met daarop muziek die niet geschikt was voor de band.<ref>"Accusation: Katie Went Solo", ''Gayotic'' (31 Juli 2024).[https://open.spotify.com/episode/40CGukmPAZJWqSvfw9zVE1?si=fc3e388f7c2e4386]</ref>
{{Appendix|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel= Muna|oldid= 1277504578|datum=20250318}}
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Amerikaanse band]]
| 69,057,383
|
[{"title": "Achtergrondinformatie", "data": {"Jaren actief": "2013\u2013\u2060heden", "Oorsprong": "Los Angeles, Verenigde Staten", "Genre(s)": "Indiepop \u00b7 synthpop \u00b7 electropop \u00b7 dark pop \u00b7 powerpop", "Label(s)": "RCA \u00b7 Saddest Records \u00b7 Dead Oceans"}}, {"title": "Leden", "data": {"Zang": "Katie Gavin"}}]
| false
|
# 291 v.Chr.
Het jaar 291 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Griekenland
- Demetrius Poliorcetes en zijn zoon Antigonus II Gonatas belegeren Thebe, na de inzet van katapulten wordt de stad ingenomen.
### Europa
- Een naamloze zoon van Gorbonianus volgt zijn oom Elidurus op als heerser van Brittannië.
### Italië
- Rome verovert Venosa en stationeert in Zuid-Italië een Romeins leger van 20.000 man.
### Japan
- Keizer Korei (291 - 215 v.Chr.) bestijgt de troon.
## Overleden
- Dinarchus (~361 v.Chr. - ~291 v.Chr.), de laatste van de tien Attische redenaars (70)
- Koan (~427 v.Chr. - ~291 v.Chr.), keizer van Japan
- Menander (~342 v.Chr. - ~291 v.Chr.), Atheens toneelschrijver (51)
|
nlwiki/590317
|
nlwiki
| 590,317
|
291 v.Chr.
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/291_v.Chr.
|
2024-07-12T05:53:32Z
|
nl
|
Q80161
| 10,439
|
{{Zijbalk jaar}}
Het jaar '''291 v.Chr.''' is een jaartal volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
=== Griekenland ===
* [[Demetrius Poliorcetes]] en zijn zoon [[Antigonus II Gonatas]] belegeren [[Thebe (Griekenland)|Thebe]], na de inzet van [[katapult]]en wordt de stad ingenomen.
=== Europa ===
* Een naamloze zoon van [[Gorbonianus]] volgt zijn oom [[Elidurus]] op als heerser van [[Brittannië]].
=== Italië ===
* [[Romeinse Rijk|Rome]] verovert [[Venosa]] en stationeert in Zuid-[[Italië]] een Romeins leger van 20.000 man.
=== Japan ===
* Keizer [[Korei]] (291 - 215 v.Chr.) bestijgt de troon.
== Overleden ==
<!-- FAMILIENAAM OP ALFABETISCHE VOLGORDE, INDIEN OP DEZELFDE DAG OVERLEDEN -->
* [[Dinarchus]] (~[[361 v.Chr.]] - ~291 v.Chr.), de laatste van de tien Attische [[redenaar]]s (70)
* [[Koan (keizer)|Koan]] (~[[427 v.Chr.]] - ~291 v.Chr.), keizer van [[Japan]]
* [[Menander (toneelschrijver)|Menander]] (~[[342 v.Chr.]] - ~291 v.Chr.), Atheens toneelschrijver (51)
[[Categorie:Jaar in de 3e eeuw v.Chr.]]
| 67,807,557
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "4e eeuw \u00b7 3e eeuw \u00b7 2e eeuw", "Decennia": "309-300 \u00b7 299-290 \u00b7 289-280", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 292 \u00b7 291 \u00b7 290 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "463 CDLXIII", "Chinese jaartelling": "2406 \u2013 2407 \u00b7 \u4e19\u5df3 \u2013 \u4e01\u5348", "Hebreeuwse jaartelling": "3470 \u2013 3471", "- Kali yuga": "2811 \u2013 2812", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "3709 \u2013 3710"}}]
| false
|
# 320 Dutch Squadron RAF
Het 320 Dutch Squadron RAF was een maritiem squadron dat op 1 juni 1940 in Pembroke Dock werd opgericht als onderdeel van het Coastal Command van de Britse Royal Air Force. Van juni tot en met oktober 1940 stond het onder commando van Lt.Cdr. J. M. van Olm, daarna tot maart onder Lt.Cdr. Willem van Lier (1899-1976). Hun motto was "We Are Guided By The Mind Of Liberty".
Tijdens de meidagen van 1940 vlogen acht tweemotorige Fokker T.VIIIw-vliegtuigen naar Frankrijk. Vandaar vlogen ze eind mei naar Engeland. Deze vliegtuigen vormden de basis van het 320 Squadron. Vanaf 20 juni was hun taak onderzeeërs op te sporen in de Ierse Zee en die onschadelijk te maken. Vanaf augustus werden zij binnen de 15 Group geassisteerd door de Ansons van het 321 Dutch Squadron RAF. Twee Fokkers gingen verloren en na enige tijd werden de andere Fokkers onbruikbaar, veelal door gebrek aan reserveonderdelen. Eind september werd besloten de operaties met de Fokkers stop te zetten. Half oktober werd nog eenmaal een Fokker T.VIIIw van 320 Squadron ingezet; voor Operation Windmill (13-15 oktober 1940), waarbij geheimagent Lodo van Hamel door piloot Heije Schaper van het Tjeukemeer moest worden opgepikt.
In oktober 1940 werden de Ansons van het 321 Squadron vervangen door Lockheed Hudsons. Op 18 januari 1941 ging het 321 Dutch Squadron RAF op in het 320 Squadron, dat werd ingedeeld bij de 18 Group op vliegbasis Leuchars, aan de Schotse oostkust. 320 Squadron was onder meer betrokken bij aanvallen op Duitse doelen in Noorwegen en op Duitse schepen voor de Nederlandse kust. De verouderde Hudsons werden in het voorjaar van 1943 vervangen door 24 stuks B-25 Mitchell die aanvankelijk voor ML-KNIL in Nederlands-Indië waren besteld. 320 Squadron ging nu deel uitmaken van Bomber Command.
In het kader van Operation Crossbow viel het squadron lanceerschansen voor de V1 aan.
Na de bevrijding van België werd het squadron op 18 oktober 1944 overgeplaatst naar Vliegbasis Melsbroek en op 30 april 1945 naar Achmer, Duitsland.
Op 2 augustus 1945 kwam het squadron onder de Marine Luchtvaartdienst. Het squadron is lange tijd gevestigd geweest op Marine Vliegkamp Valkenburg, alwaar het gebruikt werd voor Opsporing en redding (OSRD) en onderzeebootopsporing en -bestrijdingsmissies. Bekende vliegtuigen uit die tijd waren onder andere Grumman S-2 Tracker, Lockheed P-2 Neptune, Breguet Atlantic, Lockheed P-3 Orion.
In 2005 werd het squadron opgeheven.
## Weetjes
- De Amerikaanse actrice Virginia Cherrill wilde begin 1941 het squadron 'adopteren'. Ze stelde voor dat ze de officieren in haar huis in Richmond zou ontvangen. Tot een daadwerkelijke uitvoering van dit idee kwam het waarschijnlijk niet.[18]
- Een B-25 die vloog bij 320 Squadron RAF, NO-L, is te zien in de collectie van Oorlogsmuseum Overloon.
|
nlwiki/2006603
|
nlwiki
| 2,006,603
|
320 Dutch Squadron RAF
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/320_Dutch_Squadron_RAF
|
2025-03-15T13:18:06Z
|
nl
|
Q2226740
| 174,206
|
[[Bestand:IWM-CH-1157-FOKKER-T-VIIIW.jpg|thumb|[[Fokker T.VIIIw]].]]
[[Bestand:Belgian RAF Mitchell crew WWii IWM CL 3734.jpg|thumb|Een Belgische bemanning van een Mitchell van het 320 (Dutch) Squadron RAF]]
Het '''320 Dutch Squadron RAF''' was een maritiem [[squadron]] dat op 1 juni 1940 in [[Pembroke Dock]] werd opgericht als onderdeel van het [[Coastal Command]] van de Britse [[Royal Air Force]].<ref name="VH 2016">Evert Brouwer, [https://magazines.defensie.nl/vliegendehollander/2016/09/320-squadron Geluksvogels van 320 Squadron nog eenmaal bijeen], ''[[De Vliegende Hollander (tijdschrift)|De Vliegende Hollander]]'', nr. 09. 2016. [https://web.archive.org/web/20230530174212/https://magazines.defensie.nl/vliegendehollander/2016/09/320-squadron Gearchiveerd] op 30 mei 2023.</ref><ref>{{Citeer boek|titel=Take-off: De opbouw van de Nederlandse luchtstrijdkrachten 1945-1973|achternaam=Vegt|voornaam=Quirijn van der|uitgever=Boom/NIMH|plaats=Amsterdam|datum=2013|pagina's=p.21|isbn=97894461059260}}</ref> Van juni tot en met oktober 1940 stond het onder commando van Lt.Cdr. J. M. van Olm, daarna tot maart onder Lt.Cdr. [[Willem van Lier]] (1899-1976).<ref>Wilco Vermeer, [https://www.tracesofwar.nl/articles/232/Nederlandse-Squadrons-in-het-buitenland.htm Nederlandse Squadrons in het buitenland]{{Dode link}}, ''tracesofwar.nl,'' 2004-2013</ref> Hun motto was "We Are Guided By The Mind Of Liberty".
Tijdens de [[meidagen van 1940]] vlogen acht tweemotorige [[Fokker T.VIIIw]]-vliegtuigen naar Frankrijk. Vandaar vlogen ze eind mei naar Engeland.<ref>P. E. van Loo, ''[https://pure.uva.nl/ws/files/1905198/129470_thesis.pdf 'Eenige wakkere jongens' ; Nederlandse oorlogsvliegers in de Britse luchtstrijdkrachten 1940- 1945]'', Amsterdam Institute for Humanities Research (AIHR), 2013. p. 10. [https://web.archive.org/web/20211114175052/https://pure.uva.nl/ws/files/1905198/129470_thesis.pdf Gearchiveerd] op 14 november 2021.</ref> Deze vliegtuigen vormden de basis van het 320 Squadron. Vanaf 20 juni was hun taak [[onderzeeër]]s op te sporen in de [[Ierse Zee]] en die onschadelijk te maken. Vanaf augustus werden zij binnen de ''15 Group'' geassisteerd door de [[Avro Anson|Ansons]] van het [[321 Dutch Squadron RAF]]. Twee Fokkers gingen verloren en na enige tijd werden de andere Fokkers onbruikbaar, veelal door gebrek aan reserveonderdelen. Eind september werd besloten de operaties met de Fokkers stop te zetten. Half oktober werd nog eenmaal een Fokker T.VIIIw van 320 Squadron ingezet; voor ''Operation Windmill'' (13-15 oktober 1940), waarbij geheimagent [[Lodo van Hamel]] door piloot [[Heije Schaper]] van het [[Tjeukemeer]] moest worden opgepikt.<ref>'Eenige wakkere jongens', p.124</ref>
In oktober 1940 werden de Ansons van het 321 Squadron vervangen door [[Lockheed Hudson|Lockheed Hudsons]]. Op 18 januari 1941 ging het 321 Dutch Squadron RAF op in het 320 Squadron, dat werd ingedeeld bij de ''18 Group'' op vliegbasis [[Leuchars]], aan de Schotse oostkust.<ref>'Eenige wakkere jongens', pp.121-125</ref> 320 Squadron was onder meer betrokken bij aanvallen op Duitse doelen in Noorwegen<ref>'Eenige wakkere jongens', p.126</ref> en op Duitse schepen voor de Nederlandse kust.<ref>'Eenige wakkere jongens', pp.127-129</ref> De verouderde Hudsons werden in het voorjaar van 1943 vervangen door 24 stuks [[North American B-25 Mitchell|B-25 Mitchell]] die aanvankelijk voor [[Militaire Luchtvaart van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger|ML-KNIL]] in Nederlands-Indië waren besteld. 320 Squadron ging nu deel uitmaken van [[Bomber Command]].<ref>'Eenige wakkere jongens', pp.131-132</ref>
In het kader van [[Operation Crossbow]] viel het squadron lanceerschansen voor de [[V1 (wapen)|V1]] aan.<ref>'Eenige wakkere jongens', p.156</ref><br>
Na de bevrijding van België werd het squadron op 18 oktober 1944 overgeplaatst naar [[Vliegbasis Melsbroek]]<ref>'Eenige wakkere jongens', p.158 (aldaar vermeld als ''Zaventem'')</ref><ref>{{Citeer boek|titel=100 jaar Luchtmacht: De ontwikkeling van het luchtwapen bij de Koninklijke Luchtmacht van 1913 tot 2013|achternaam=Helffrich|voornaam=Willem|uitgever=KNVOL/W.F. Helfferich|plaats=Hilversum|datum=2013|pagina's=p.52|isbn=9789080950603|NUR=NUR 689 Geschiedenis/Oorlog en Vrede}}</ref> en op 30 april 1945 naar [[Achmer]], [[Duitsland]].<ref>[http://320-vereniging.nl/History.php Geschiedenis op 320 vereniging] (geraadpleegd op 3 oktober 2019). [https://web.archive.org/web/20221206204728/http://320-vereniging.nl/History.php Gearchiveerd] op 6 december 2022.</ref>
Op 2 augustus 1945 kwam het squadron onder de [[Marine Luchtvaartdienst]].<ref>'Eenige wakkere jongens', p.174</ref><ref>{{Citeer boek|titel=Take-off: De opbouw van de Nederlandse luchtstrijdkrachten 1945-1973|achternaam=Vegt|voornaam=Quirijn van der|uitgever=Boom/NIMH|plaats=Amsterdam|datum=2013|pagina's=p.24|isbn=97894461059260}}</ref> Het squadron is lange tijd gevestigd geweest op [[Vliegkamp Valkenburg|Marine Vliegkamp Valkenburg]], alwaar het gebruikt werd voor [[Opsporing en redding]] (OSRD)<ref>In het Engels: Search and rescue (SAR).</ref> en onderzeebootopsporing en -bestrijdingsmissies. Bekende vliegtuigen uit die tijd waren onder andere [[Grumman S-2 Tracker]], [[Lockheed P-2 Neptune]], [[Breguet Atlantic]], [[Lockheed P-3 Orion]].<ref name=valkenburg>[https://vliegveldvalkenburg.nl/historie/ Historie vliegveld Valkenburg] (geraadpleegd op 4 oktober 2019). [https://web.archive.org/web/20220927020733/https://vliegveldvalkenburg.nl/historie/ Gearchiveerd] op 27 september 2022.</ref>
In 2005 werd het squadron opgeheven.<ref name=valkenburg/>
== Weetjes ==
* De Amerikaanse actrice [[Virginia Cherrill]] wilde begin 1941 het squadron 'adopteren'. Ze stelde voor dat ze de officieren in haar huis in [[Richmond upon Thames|Richmond]] zou ontvangen. Tot een daadwerkelijke uitvoering van dit idee kwam het waarschijnlijk niet.<ref>'Eenige wakkere jongens', p.80</ref>
* Een B-25 die vloog bij 320 Squadron RAF, NO-L, is te zien in de collectie van [[Oorlogsmuseum Overloon]].
==Externe link==
* [http://320-vereniging.nl/ Website 320 Dutch Squadron RAF vereniging]
{{Commonscat|No. 320 (Netherlands) Squadron RAF}}
{{Appendix}}
{{Navigatie RAF Squadrons}}
[[Categorie:Nederlandse luchtmacht]]
[[Categorie:Nederlandse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:RAF Squadron]]
| 69,035,911
|
[]
| false
|
# 32. Marineflakregiment
Het 32. Marineflakregiment was een Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog. De eenheid werd in oktober 1944 opgericht. Tijdens haar gehele bestaan was het gestationeerd in Trondheim, waar het voornamelijk belast werd met de bescherming van de haven tegen luchtaanvallen. In mei 1945 werd de eenheid opgeheven.
Het 32. Marineflakregiment was onderdeel van het Seekommandant Drontheim, dat weer onder de Admiral der norwegischen Nordküste viel.
## Commandanten
- Fregattenkapitän M.A. der Reserve Kurt Trennert (oktober 1944 - mei 1945)
## Samenstelling
- Marineflakabteilung 701
- Marineflakabteilung 702
- Marineflakabteilung 715
- 1. Marinenebelabteilung
|
nlwiki/2524095
|
nlwiki
| 2,524,095
|
32. Marineflakregiment
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/32._Marineflakregiment
|
2020-04-09T18:43:59Z
|
nl
|
Q2610321
| 5,837
|
{{Infobox militaire eenheid
| naam= 31. Marineflakregiment
| afbeelding=
| onderschrift=
| begindatum = [[oktober]] [[1944]]
| einddatum = [[mei]] [[1945]]
| land= [[nazi-Duitsland]]
| krijgsmachtonderdeel=[[Kriegsmarine]]
| organisatie=
| specialisatie=
| commandostructuur=
| aantal=
| onderdeel van =
| garnizoen=
| bijnaam =
| motto=
| kleur=
| mascotte=
| uitrusting =
| veldslagen =
| onderscheidingen =
| commandanten= Kurt Trennert
}}
Het '''32. Marineflakregiment''' was een [[Nazi-Duitsland|Duitse]] militaire eenheid in de [[Tweede Wereldoorlog]]. De eenheid werd in oktober 1944 opgericht. Tijdens haar gehele bestaan was het gestationeerd in [[Trondheim]], waar het voornamelijk belast werd met de bescherming van de haven tegen luchtaanvallen. In mei 1945 werd de eenheid opgeheven.
Het 32. Marineflakregiment was onderdeel van het ''[[Seekommandant Drontheim]]'', dat weer onder de ''[[Admiral der norwegischen Nordküste]]'' viel.
== Commandanten ==
* Fregattenkapitän M.A. der Reserve [[Kurt Trennert]] (oktober 1944 - mei 1945)
== Samenstelling ==
* Marineflakabteilung 701
* Marineflakabteilung 702
* Marineflakabteilung 715
* 1. Marinenebelabteilung
{{DEFAULTSORT:Marineflakregiment 32}}
[[Categorie:Kriegsmarine]]
[[Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]
| 56,035,971
|
[{"title": "31. Marineflakregiment", "data": {"Oprichting": "oktober 1944", "Ontbinding": "mei 1945", "Land": "nazi-Duitsland", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Kriegsmarine", "Commandanten": "Kurt Trennert"}}]
| false
|
# Unbranded (album)
Unbranded; Music from the e.e.c. surplus is een studioalbum van de Britse muziekgroep Parallel or 90 Degrees (Po90).
Het is het vierde officiële album van de band. Het is echter de muzikale opvolger van het album The Time Capsule. De band is van samenstelling gewijzigd. Het album is weer opgenomen in Leeds, thuisbasis van de band. In het album een dankwoord aan The Flower Kings voor inspiratie in een wereld die tegen progressieve rock leek te zijn, TFK zou later de doodsteek voor Po90 zijn.
## Musici
- Sam Baine – synthesizers, piano
- Ken Senior – basgitaar
- Andy Tillison – zang, synthesizers en orgel
- Gareth Harwood – gitaar
- Alex King – slagwerk
met gast
- Martin Orford van IQ – dwarsfluit on Shoulder
## Composities
1. Gods Of Convenience (9:10)
2. Migraine (8:19)
3. Unbranded (8:36)
4. Shoulder To Shoulder (11:26)
5. Space Junk (10:38)
6. An Autopsy In Artificial Light (25:04) (afterlifecycle deel 2)
1. Simmer
2. Artificial light
3. sitting duck on a carpark floor
4. Gears, dandelions, total darkness
5. afterlife wot? (part 3)
6. the five o’clock rush
De laatste track zou origineel niet op het album verschijnen, baas van Cyclops Records Malcolm Parker drong erop aan dat dat wel gebeurde.Het album is inmiddels niet meer officieel verkrijgbaar; alleen nog tweedehands.
## Dvd
Gedurende de concerten ter promotie van dit album, kon een video gekocht worden; een Dvd was ook kort in de handel. Ook deze beide artikelen zijn alleen nog tweedehands verkrijgbaar.
|
nlwiki/1642335
|
nlwiki
| 1,642,335
|
Unbranded (album)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Unbranded_(album)
|
2025-03-20T15:26:43Z
|
nl
| 11,327
|
{{Infobox muziekalbum
| titel = Unbranded<br />Music from the e.e.c. surplus
| hoes =
| soort = Album
| artiest = [[Parallel or 90 Degrees]]
| hoesafbeelding =
| opname =
| datum = [[30 oktober]]
| jaar = [[2000]]
| genre = [[progressieve rock]]
| duur = 73 minuten
| label = [[Cyclops Records]]
| producer = Po90
| vorige album = [[1999]]<br /> [[No More Travelling Chess]]
| volgende album =[[2001]] <br /> [[More Exotic Ways to Die]]
}}
'''Unbranded; Music from the e.e.c. surplus''' is een [[studioalbum]] van de [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] [[muziekgroep]] [[Parallel or 90 Degrees]] (Po90).
Het is het vierde officiële album van de band. Het is echter de muzikale opvolger van het album ''[[The Time Capsule]]''. De band is van samenstelling gewijzigd. Het album is weer opgenomen in [[Leeds]], thuisbasis van de band. In het album een dankwoord aan [[The Flower Kings]] voor inspiratie in een wereld die tegen [[progressieve rock]] leek te zijn, TFK zou later de doodsteek voor Po90 zijn.
==Musici==
*[[Sam Baine]] – [[synthesizer]]s, [[piano (instrument)|piano]]
*[[Ken Senior]] – [[basgitaar]]
*[[Andy Tillison]] – zang, [[synthesizer]]s en [[orgel]]
*[[Gareth Harwood]] – [[gitaar]]
*[[Alex King (drummer)|Alex King]] – [[Slaginstrument|slagwerk]]
met gast
*[[Martin Orford]] van [[IQ (band)|IQ]] – [[dwarsfluit]] on Shoulder
==Composities==
# Gods Of Convenience (9:10)
# Migraine (8:19)
# Unbranded (8:36)
# Shoulder To Shoulder (11:26)
# Space Junk (10:38)
# An Autopsy In Artificial Light (25:04) (afterlifecycle deel 2)
##Simmer
##Artificial light
##sitting duck on a carpark floor
##Gears, dandelions, total darkness
##afterlife wot? (part 3)
##the five o’clock rush
De laatste track zou origineel niet op het album verschijnen, baas van Cyclops Records Malcolm Parker drong erop aan dat dat wel gebeurde.Het album is inmiddels niet meer officieel verkrijgbaar; alleen nog tweedehands.
==Dvd==
Gedurende de concerten ter promotie van dit album, kon een [[video]] gekocht worden; een [[Dvd]] was ook kort in de handel. Ook deze beide artikelen zijn alleen nog tweedehands verkrijgbaar.
[[Categorie:Muziekalbum uit 2000]]
[[Categorie:Muziekalbum van Po90]]
| 69,061,288
|
[{"title": "Unbranded \u00b7 Music from the e.e.c. surplus", "data": {"Uitgebracht": "30 oktober 2000", "Genre": "progressieve rock", "Duur": "73 minuten", "Label(s)": "Cyclops Records", "Producent(en)": "Po90"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"1999 \u00b7 No More Travelling Chess": "2000 \u00b7 Unbranded \u00b7 Music from the e.e.c. surplus \u00b7 2001 \u00b7 More Exotic Ways to Die", "Chronologie": "(en) MusicBrainz-pagina \u00b7", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
|
# 4-aminodifenylamine
4-aminodifenylamine (afgekort 4-ADPA, van het Engelse 4-aminodiphenylamine) is een aromatisch amine. De structuur is afgeleid van difenylamine en bezit één aminogroep in de para-positie ten opzichte van het centrale stikstofatoom. 4-aminodifenylamine is een belangrijk tussenproduct in de synthese van rubberchemicaliën, zoals p−fenyleendiamine (stabilisator tegen ozon) en N-(1,3-dimethylbutyl)-N'-fenyl-1,4-benzeendiamine (antioxidant). Het is ook een tussenproduct voor verfstoffen, farmaceutische stoffen en fotografische chemicaliën.
## Synthese
Het oorspronkelijke productieproces van 4-aminodifenylamine ging uit van de chlorering van benzeen. Door nitrering van chloorbenzeen ontstaat 1-chloor-4-nitrobenzeen. De nucleofiele aromatische substitutie van chloor met een anilinederivaat (formanilide) geeft 4−nitrodifenylamine (4−NDPA). De reductie van de nitrogroep van 4−NDPA geeft ten slotte 4-aminodifenylamine.
Nadeel van dit proces is het gebruik van chloor, dat niet nodig is voor het eindproduct maar terechtkomt in een nevenproduct (ammoniumchloride) en afval, dat daardoor corrosief wordt.
Om het gebruik van chloor te vermijden en de hoeveelheid afval per gewichtseenheid product te verkleinen, werd gezocht naar een ander productieproces. Flexsys (een joint venture van Monsanto en Akzo Nobel) heeft een alternatief proces ontwikkeld zonder chloor. Het proces gebruikt een nucleofiele aromatische substitutie van waterstof. In dit proces reageren aniline en nitrobenzeen, in aanwezigheid van een base (tetramethylammoniumhydroxide) en een kleine hoeveelheid van een protisch oplosmiddel (water en/of methanol) rechtstreeks tot 4−NDPA, dat zoals in het originele proces gereduceerd wordt tot 4-aminodifenylamine. De gevormde nevenproducten zijn onder andere fenazine en azobenzeen.
Het proces bestaat uit minder stappen, produceert minder afval en is inherent veiliger omdat het geen giftig chloor gebruikt. Dit nieuwe proces kreeg in 1998 de Presidential Green Chemistry Challenge Award, een prijs voor groene chemie, in de Verenigde Staten.
|
nlwiki/2054464
|
nlwiki
| 2,054,464
|
4-aminodifenylamine
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/4-aminodifenylamine
|
2023-07-06T17:04:28Z
|
nl
|
Q4533362
| 23,789
|
{{Infobox chemische stof
| Naam = 4-aminodifenylamine
| afbeelding1 = 4-aminodifenylamine structuur.png
| afbeeldingbreedte1 = 240
| onderschrift1 = [[Structuurformule]] van 4-aminodifenylamine
| Formule = C<sub>12</sub>H<sub>12</sub>N<sub>2</sub>
| Molgewicht = 184,24
| SMILES =
| InChI =
| IUPAC = ''N''-fenyl-1,4-fenyleendiamine
| AndereNamen = ''N''-(4-aminofenyl)aniline
| CAS = 101-54-2
| EINECS = 202-951-9
| PubChem =
| Beschrijving = Grijsbruine vaste stof
| Vergelijkbaar =
| AfbWaarsch = {{Pictogram GHS|X|N}}
| TekstWaarsch = Waarschuwing
| Carcinogeen =
| Hygroscopisch =
| Rzinnen = {{H302}} - {{H317}} - {{H319}} - {{H400}}
| EUHzinnen = ''geen''
| Szinnen = {{P273}} - {{P280}} - {{P305+P351+P338}}
| Omgang =
| Opslag =
| EG =
| VN =
| ADR =
| MAC =
| LethaalRat =
| LethaalKonijn =
| LethaalMuis =
| MSDS =
| Aggregatie = vast
| Kleur = grijsbruin
| Dichtheid = 1,09
| Smeltpunt = 73-75
| Kookpunt = 354
| Vlampunt =
| Zelfontbranding =
| Dampdruk =
| Oplosbaarheid =
| GoedOplIn =
| MatigOplIn =
| SlechtOplIn = water
| OnoplIn =
| LogPow =
| Viscositeit =
| Brekingsindex =
| Kristalstructuur =
| Dipoolmoment =
| fG0g =
| fG0l =
| fG0s =
| fH0g =
| fH0l =
| fH0s =
| S0g =
| S0l =
| S0s =
| Cpm0 =
| Evenwicht =
| KlassiekeAnalyse =
| Spectra =
| NutrientType =
| Essentieel =
| Voorkomen =
| ADI =
| AdditiefType =
| E-nummer =
}}
'''4-aminodifenylamine''' (afgekort '''4-ADPA''', van het [[Engels]]e '''''4'''-'''a'''mino'''d'''i'''p'''henyl'''a'''mine'') is een [[aromatische verbinding|aromatisch]] [[amine]]. De structuur is afgeleid van [[difenylamine]] en bezit één [[aminogroep]] in de [[Para- (scheikunde)|para-positie]] ten opzichte van het centrale [[stikstof (element)|stikstofatoom]]. 4-aminodifenylamine is een belangrijk tussenproduct in de synthese van [[rubber]]chemicaliën, zoals [[p-fenyleendiamine|''p''−fenyleendiamine]] (stabilisator tegen [[ozon (stof)|ozon]]) en N-(1,3-dimethylbutyl)-N'-fenyl-1,4-benzeendiamine ([[antioxidant]]). Het is ook een tussenproduct voor verfstoffen, farmaceutische stoffen en fotografische chemicaliën.
== Synthese ==
Het oorspronkelijke productieproces van 4-aminodifenylamine ging uit van de chlorering van [[benzeen]]. Door [[Aromatische nitrering|nitrering]] van [[chloorbenzeen]] ontstaat [[1-chloor-4-nitrobenzeen]]. De [[nucleofiele aromatische substitutie]] van [[chloor (element)|chloor]] met een anilinederivaat ([[formanilide]]) geeft [[4-nitrodifenylamine|4−nitrodifenylamine]] (4−NDPA). De [[reductie (scheikunde)|reductie]] van de [[nitrogroep]] van 4−NDPA geeft ten slotte 4-aminodifenylamine.
Nadeel van dit proces is het gebruik van chloor, dat niet nodig is voor het eindproduct maar terechtkomt in een nevenproduct ([[ammoniumchloride]]) en afval, dat daardoor [[corrosief]] wordt.
Om het gebruik van chloor te vermijden en de hoeveelheid afval per gewichtseenheid product te verkleinen, werd gezocht naar een ander productieproces. Flexsys (een [[joint venture]] van [[Monsanto (multinational)|Monsanto]] en [[Akzo Nobel]]) heeft een alternatief proces ontwikkeld zonder chloor. Het proces gebruikt een nucleofiele aromatische substitutie van [[Waterstof (element)|waterstof]]. In dit proces reageren aniline en [[nitrobenzeen]], in aanwezigheid van een base ([[tetramethylammoniumhydroxide]]) en een kleine hoeveelheid van een [[protisch oplosmiddel]] (water en/of [[methanol]]) rechtstreeks tot 4−NDPA, dat zoals in het originele proces gereduceerd wordt tot 4-aminodifenylamine.<ref>[https://patents.google.com/patent/US5453541 Zie bv. U.S. Patent 5453541, "Method of preparing 4-aminodiphenylamine" van 26 september 1995 aan Monsanto Company]. [https://web.archive.org/web/20230706170417/https://patents.google.com/patent/US5453541 Gearchiveerd] op 6 juli 2023.</ref> De gevormde nevenproducten zijn onder andere [[fenazine]] en [[azobenzeen]].
Het proces bestaat uit minder stappen, produceert minder afval en is inherent veiliger omdat het geen giftig chloor gebruikt. Dit nieuwe proces kreeg in [[1998]] de [[Presidential Green Chemistry Challenge Award]], een prijs voor [[groene chemie]], in de Verenigde Staten.<ref>[https://web.archive.org/web/20160305045242/http://www.greenchemex.org/?module=resources.edit&id=40&fs=1 Green Chemistry resource exchange]</ref>
== Externe links ==
* {{Link GESTIS|ZVG=21710}}
* [http://www.chemicalland21.com/specialtychem/finechem/4-AMINODIPHENYLAMINE.htm Chemicalland21.com]
* [https://web.archive.org/web/20190702120428/https://www.eastman.com/Markets/Transportation/Pages/Overview.aspx Flexsys]
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Aminodifenylamine, 4-}}
[[Categorie:Fenylamine]]
[[Categorie:Milieugevaarlijke stof]]
| 64,642,543
|
[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": "Structuurformule van 4-aminodifenylamine"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "C12H12N2", "IUPAC-naam": "N-fenyl-1,4-fenyleendiamine", "Andere namen": "N-(4-aminofenyl)aniline", "Molmassa": "184,24 g/mol", "CAS-nummer": "101-54-2", "EG-nummer": "202-951-9", "Wikidata": "Q4533362", "Beschrijving": "Grijsbruine vaste stof"}}, {"title": "Waarschuwingen en veiligheids\u00admaatregelen", "data": {"Schadelijk": "Milieugevaarlijk", "H-zinnen": "H302 - H317 - H319 - H400", "EUH-zinnen": "geen", "P-zinnen": "P273 - P280 - P305+P351+P338"}}, {"title": "Fysische eigenschappen", "data": {"Aggregatie\u00adtoestand": "vast", "Kleur": "grijsbruin", "Dichtheid": "1,09 g/cm\u00b3", "Smeltpunt": "73-75 \u00b0C", "Kookpunt": "354 \u00b0C", "Slecht oplosbaar in": "water"}}, {"title": "Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 \u00b0C, 1 bar).", "data": {"Portaal": "Scheikunde"}}]
| false
|
# 4-chlooraniline
4-chlooraniline is een toxisch chloorderivaat van aniline. Een andere naam is para-chlooraniline.(PCA) Het is een witte tot lichtgele vaste stof, die kan reageren met zuren tot een aniliniumverbinding. De stof ontleedt bij verbranding met vorming van giftige en corrosieve dampen, onder andere zoutzuur en stikstofoxiden. Ze reageert ook hevig met oxiderende stoffen.
Voordat de gevaren van deze stof onderkend werden was het een van de stoffen die standaard als introductie in de organische synthese bereid werd. De gebruikte reactie, een elektrofiele aromatische substitutie, gepaard gaande met aspecten van bescherming en regioselectiviteit, biedt een groot aantal mogelijkheden voor didactische theoretische beschouwingen.
De stof is een verontreiniging in het geneesmiddel paracetamol, indien deze stof via de benzeen-route wordt vervaardigd en niet via de fenol-route.
|
nlwiki/1584291
|
nlwiki
| 1,584,291
|
4-chlooraniline
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/4-chlooraniline
|
2024-07-17T13:28:18Z
|
nl
|
Q413515
| 22,130
|
{{Infobox chemische stof
| Naam = 4-chlooraniline
| afbeelding1 = 4-Chloranilin.svg
| afbeeldingbreedte1 = 80
| onderschrift1 = [[Structuurformule]] van 4-chlooraniline
| afbeelding2 =
| onderschrift2 =
| afbeelding3 =
| onderschrift3 =
| afbeelding4 =
| onderschrift4 =
| Formule = C<sub>6</sub>H<sub>6</sub>ClN
| Molgewicht = 127,57154
| SMILES = C1=CC(=CC=C1N)Cl
| InChI =
| IUPAC = 4-chlooraniline
| AndereNamen =
| CAS = 106-47-8
| EINECS =
| PubChem = 7812
| Beschrijving = Witte tot lichtgele vaste stof met een kenmerkende geur
| Vergelijkbaar =
| AfbWaarsch = {{Pictogram GHS|T|G|N}}
| TekstWaarsch = Gevaar
| Carcinogeen = ja
| Hygroscopisch =
| Rzinnen = {{H301}} - {{H311}} - {{H317}} - {{H331}} - {{H350}} - {{H410}}
| EUHzinnen = ''geen''
| Szinnen = {{P201}} - {{P273}} - {{P280}} - {{P308+P313}} - {{P501}}
| Omgang =
| Opslag =
| EG =
| VN =
| ADR =
| MAC =
| LethaalRat =
| LethaalKonijn =
| LethaalMuis =
| MSDS =
| Aggregatie = vast
| Kleur = wit tot lichtgeel
| Dichtheid = 1,43
| Smeltpunt = 72,5
| Kookpunt = 232
| Vlampunt = 113
| Zelfontbranding =
| Dampdruk =
| Oplosbaarheid = 3,9
| GoedOplIn =
| MatigOplIn =
| SlechtOplIn = water
| OnoplIn =
| LogPow =
| Viscositeit =
| Brekingsindex =
| Kristalstructuur =
| Dipoolmoment =
| fG0g =
| fG0l =
| fG0s =
| fH0g =
| fH0l =
| fH0s =
| S0g =
| S0l =
| S0s =
| Cpm0 =
| Evenwicht =
| KlassiekeAnalyse =
| Spectra =
| NutrientType =
| Essentieel =
| Voorkomen =
| ADI =
| AdditiefType =
| E-nummer =
}}
'''4-chlooraniline''' is een [[Giftigheid|toxisch]] [[Derivaat (scheikunde)|chloorderivaat]] van [[aniline]]. Een andere naam is para-chlooraniline.(PCA) Het is een witte tot lichtgele vaste stof, die kan reageren met [[Zuur (scheikunde)|zuren]] tot een [[anilinium]]verbinding. De stof ontleedt bij verbranding met vorming van giftige en [[Corrosief|corrosieve]] dampen, onder andere [[zoutzuur]] en [[stikstofoxiden]]. Ze reageert ook hevig met [[Oxidator|oxiderende stoffen]].
Voordat de gevaren van deze stof onderkend werden was het een van de stoffen die standaard als introductie in de [[organische synthese]] bereid werd. De gebruikte reactie, een [[elektrofiele aromatische substitutie]], gepaard gaande met aspecten van [[Beschermende groep|bescherming]] en [[regioselectiviteit]], biedt een groot aantal mogelijkheden voor [[didactiek|didactische]] [[theorie|theoretische]] beschouwingen.
De stof is een verontreiniging in het geneesmiddel [[paracetamol]], indien deze stof via de [[benzeen]]-route wordt vervaardigd en niet via de [[fenol]]-route.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/14/apotheker-gaat-paracetamol-testen-a4005986 Apotheker gaat paracetamol testen]. [https://web.archive.org/web/20230205201434/https://www.nrc.nl/nieuws/2020/07/14/apotheker-gaat-paracetamol-testen-a4005986 Gearchiveerd] op 5 februari 2023.</ref>
== Externe links==
* {{Link International Chemical Safety Card|id=0026}}
* {{Link GESTIS|ZVG=11830}}
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Chlooraniline,4-}}
[[Categorie:Chloorbenzeenderivaat]]
[[Categorie:Fenylamine]]
[[Categorie:Toxische stof]]
[[Categorie:Milieugevaarlijke stof]]
| 67,836,455
|
[{"title": "Structuurformule en molecuulmodel", "data": {"Structuurformule en molecuulmodel": "Structuurformule van 4-chlooraniline"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Molecuul\u00adformule": "C6H6ClN", "IUPAC-naam": "4-chlooraniline", "Molmassa": "127,57154 g/mol", "SMILES": "C1=CC(=CC=C1N)Cl", "CAS-nummer": "106-47-8", "PubChem": "7812", "Wikidata": "Q413515", "Beschrijving": "Witte tot lichtgele vaste stof met een kenmerkende geur"}}, {"title": "Waarschuwingen en veiligheids\u00admaatregelen", "data": {"Toxisch": "Schadelijk voor de gezondheid \u00b7 Milieugevaarlijk", "H-zinnen": "H301 - H311 - H317 - H331 - H350 - H410", "EUH-zinnen": "geen", "P-zinnen": "P201 - P273 - P280 - P308+P313 - P501", "Carcinogeen": "ja"}}, {"title": "Fysische eigenschappen", "data": {"Aggregatie\u00adtoestand": "vast", "Kleur": "wit tot lichtgeel", "Dichtheid": "1,43 g/cm\u00b3", "Smeltpunt": "72,5 \u00b0C", "Kookpunt": "232 \u00b0C", "Vlampunt": "113 \u00b0C", "Oplosbaarheid in water": "3,9 g/L", "Slecht oplosbaar in": "water"}}, {"title": "Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 \u00b0C, 1 bar).", "data": {"Portaal": "Scheikunde"}}]
| false
|
# Friedrich Radszuweit
Friedrich Radszuweit (nabij Tsjernjachovsk, 15 april 1876 - april 1932) was een uitgever, schrijver en homoactivist. Hij was een belangrijke figuur in de homo-emancipatiebeweging die ontstond in Weimar Duitsland en een van de grootste uitgevers van lhbt-tijdschriften. Ook leidde hij de Bund für Menschenrecht (BfM) die op haar toppunt claimde 100.000 leden in haar gelederen te hebben. Er is echter latere kritiek gekomen op zijn houding ten tijde van de opkomst van de nazi-partij, die hij niet actief bestreed en zelfs naar de mond praatte.
## Vroege leven
Radszuweit werd geboren in een dorp nabij Tsjernjachovsk, nu onderdeel van Rusland, ten tijde van zijn geboorte nog onderdeel van het Duitse Keizerrijk. Hij kwam uit een familie van boeren en zou enige tijd het leger in gaan. Na zijn periode in het leger was hij een tijdlang een verkoper in Koningsbergen, waarna hij in 1901 vertrok om hetzelfde beroep in Berlijn uit te voeren. Hier raakte hij al snel betrokken bij de zogeheten 'vriendschapsverenigingen', een dekmantel voor sociale verenigingen waar homoseksuelen samen kwamen. Deze verenigingen zouden zich al in 1919 in de Deutscher Freundschaftsverband (DFV) verenigen, dat werkte als een overkoepelende organisatie waarbinnen de kleinere verenigen ook bleven bestaan.
## Na 1922
Radszuweit behoorde tot een Berlijnse vriendschapsvereniging, de Berliner Freundschaftsbund. Tussen de Berlijnse bond en de DFV was al langere tijd wrijving, die in 1922 door een actie van Radszuweit tijdens een ledenvergadering tot ontploffing kwam. Radszuweit pleitte er namelijk voor de naam van de Berlijnse bond te veranderen naar de Bünd für Menschenrecht (BfM) en onttrok daarmee de facto de bond aan de DFV. Het zou een grote concurrentiestrijd tussen de DFV, die ook in 1923 nog andere bonden aan de BfM verloor, en de BfM starten.
### Respectabiliteitspolitiek
Die concurrentiestrijd uitte zich ook in de tijdschriften die Radszuweit zou publiceren na de splitsing. Een verkoper in hart en nieren, begreep Radszuweit al snel dat hij binnen de DFV en de BfM een grote ontgonnen markt voor publicaties had gevonden; de onbediende homoseksuelen. Radszuweit meende dat de emancipatie van de 'eerzame' homoseksueel niet ver weg was. Hij richtte zich echter op wat tegenwoordig wel aangeduid wordt al respectabiliteitspolitiek. Hij omschreef de vrouwelijke homoseksuelen, mannelijke sekswerkers en transpersonen als 'het slijk der aarde'. Zij moesten in zijn visie achtergelaten worden om de 'goede, respectabele' homo's de kans te krijgen hun plekje in de Weimarrepubliek te verwerven. Als zij daarbij verder gemarginaliseerd zouden worden, dan was dat in Radszuweits mening een offer dat gebracht moest worden.
Toen de nazi's langzaam aan steeds meer macht veroverden, was dit ook de houding die Radszuweit had tegenover zijn Joodse medeburgers; hij gebruikte antisemitische retoriek. Deze retoriek kan een poging zijn geweest om de aandacht van homoseksuelen af te houden, maar het is ook niet ondenkbaar dat het hier zijn daadwerkelijke mening betrof. Zijn partner, Martin Radszuweit (1900-1933), die hij als zijn zoon adopteerde om hem tot zijn wettige erfgenaam te maken, behoorde tot de Hitlerjugend. Ze ontmoetten elkaar terwijl Martin op straat vocht met communisten.
### Tijdschriften
Radszuweit mocht dan misschien geen respect hebben voor transgenders en andere 'niet respectabele' lhbti'ers in zijn kring, hij vond het geen enkel punt geld aan hen te verdienen. Dit uitte zich bijvoorbeeld in Die Freundin (1924-1933), een lesbisch tijdschrift dat hij zou publiceren en waar ook veel aandacht was voor zogeheten 'transvestiten'. Vanaf 1930 zou hij ook Das 3. Geschlecht, specifiek gericht op deze transvestiten, publiceren. Andere tijdschriften die hij zou publiceren waren het Zeitschrift für Menschenrecht (1923-1933), één van zijn eerste bladen en een clubblad voor de BfM, in directe concurrentie met Das Freundschaftsblatt van de DFV, hun clubblad en Die Insel: Magazin der Einsamen (1926–1931), gericht op homoseksuelen.
## Overlijden
Radszuweit en de zijnen draaiden zichzelf een rad voor ogen en dachten dat ze de 'minder respectabele' en Joodse mensen uit hun gemeenschap konden offeren om de nazi's en Hitler te overtuigen goed om te gaan met de 'respectabele' homoseksuelen. Zij zagen in de hoge positie die Ernst Röhm, die ook homoseksueel was, vervulde een belofte en mogelijkheid. Röhm zou vermoord worden tijdens de Nacht van de Lange Messen, maar dat zou Radszuweit niet meer meemaken. Hij stierf in 1932 aan de gevolgen van tuberculose. Zijn geadopteerde zoon en partner Marin Radszuweit, zou zijn hele tijdschriftenimperium erven. De Sturmabteilung zou in februari een jaar later de uitgeverij verwoesten. In datzelfde jaar stierf ook Martin.
|
nlwiki/5941146
|
nlwiki
| 5,941,146
|
Friedrich Radszuweit
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Radszuweit
|
2025-03-20T15:06:22Z
|
nl
|
Q833897
| 29,029
|
{{Infobox persoon
| geboorteplaats = Nabij [[Tsjernjachovsk]]
| geboortedatum = 15 april 1876
| sterfdatum = april 1932
| doodsoorzaak = Tuberculose
| nationaliteit = Duitse
| beroep = Uitgever
| bekendvan = Uitgever van enkele van de eerste lhbt-tijdschriften
}}
'''Friedrich Radszuweit''' (nabij [[Tsjernjachovsk]], [[15 april]] [[1876]] - april [[1932]]) was een [[Uitgeverij|uitgever]], [[schrijver]] en [[homoactivist]]. Hij was een belangrijke figuur in de [[Seksualiteit en gender in de Weimarrepubliek|homo-emancipatiebeweging die ontstond in Weimar Duitsland]] en een van de grootste uitgevers van [[Lgbt|lhbt]]-tijdschriften. Ook leidde hij de [[Bund für Menschenrecht]] (BfM) die op haar toppunt claimde 100.000 leden in haar gelederen te hebben. Er is echter latere kritiek gekomen op zijn houding ten tijde van de opkomst van de [[Nazi|nazi-partij]], die hij niet actief bestreed en zelfs naar de mond praatte.<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://outhistory.org/blog/in-the-archives-friedrich-radszuweit-and-the-false-security-of-collaboration/ |titel=In the Archives {{!}} Friedrich Radszuweit and the False Security of Collaboration |achternaam=Miller |voornaam=Ben |datum=2017-03-27 |werk=Outhistory.org |archiefurl=https://web.archive.org/web/20181021215214/https://outhistory.org/blog/in-the-archives-friedrich-radszuweit-and-the-false-security-of-collaboration/ |archiefdatum=2018-10-21}}</ref><ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.pinktrianglelegacies.org/radszuweit |titel=Friedrich Radszuweit |achternaam=Suarez |voornaam=Nic |datum=februari 2025 |werk=The Pink Triangle Legacies Project}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.maennerschwarm.de/autor/friedrich-radszuweit/ |titel=Friedrich Radszuweit |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Männerschwarm}}</ref>
== Vroege leven ==
Radszuweit werd geboren in een dorp nabij [[Tsjernjachovsk]], nu onderdeel van [[Rusland]], ten tijde van zijn geboorte nog onderdeel van het [[Duitse Keizerrijk]]. Hij kwam uit een familie van boeren en zou enige tijd het leger in gaan. Na zijn periode in het leger was hij een tijdlang een verkoper in [[Koningsbergen]], waarna hij in 1901 vertrok om hetzelfde beroep in [[Berlijn]] uit te voeren. Hier raakte hij al snel betrokken bij de zogeheten 'vriendschapsverenigingen', een dekmantel voor sociale verenigingen waar [[Homoseksualiteit|homoseksuelen]] samen kwamen. Deze verenigingen zouden zich al in 1919 in de [[Deutscher Freundschaftsverband]] (DFV) verenigen, dat werkte als een overkoepelende organisatie waarbinnen de kleinere verenigen ook bleven bestaan.<ref name=":2" /><ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.lesbengeschichte.org/Pdfs/pdfs_politik_subk_deutsch/bfm_dobler_d_2003.pdf |titel=Der Bund für Menschenrecht |achternaam=Dobler |voornaam=Jens |datum=2003 |werk=Von anderen Ufern – Geschichte der Berliner Lesben und Schwulen in Kreuzberg und Friedrichshain}}</ref>
== Na 1922 ==
Radszuweit behoorde tot een Berlijnse vriendschapsvereniging, de Berliner Freundschaftsbund. Tussen de Berlijnse bond en de DFV was al langere tijd wrijving, die in 1922 door een actie van Radszuweit tijdens een ledenvergadering tot ontploffing kwam. Radszuweit pleitte er namelijk voor de naam van de Berlijnse bond te veranderen naar de Bünd für Menschenrecht (BfM) en onttrok daarmee de facto de bond aan de DFV. Het zou een grote concurrentiestrijd tussen de DFV, die ook in 1923 nog andere bonden aan de BfM verloor, en de BfM starten.<ref name=":2" /><ref name=":0" />
=== Respectabiliteitspolitiek ===
Die concurrentiestrijd uitte zich ook in de tijdschriften die Radszuweit zou publiceren na de splitsing. Een verkoper in hart en nieren, begreep Radszuweit al snel dat hij binnen de DFV en de BfM een grote ontgonnen markt voor publicaties had gevonden; de onbediende homoseksuelen. Radszuweit meende dat de emancipatie van de 'eerzame' homoseksueel niet ver weg was. Hij richtte zich echter op wat tegenwoordig wel aangeduid wordt al [[respectabiliteitspolitiek]]. Hij omschreef de vrouwelijke homoseksuelen, mannelijke sekswerkers en [[Transgender|transpersonen]] als 'het slijk der aarde'. Zij moesten in zijn visie achtergelaten worden om de 'goede, respectabele' homo's de kans te krijgen hun plekje in de [[Weimarrepubliek]] te verwerven. Als zij daarbij verder [[Marginalisatie|gemarginaliseerd]] zouden worden, dan was dat in Radszuweits mening een offer dat gebracht moest worden.<ref name=":2" />
Toen de nazi's langzaam aan steeds meer macht veroverden, was dit ook de houding die Radszuweit had tegenover zijn [[Joden|Joodse]] medeburgers; hij gebruikte antisemitische retoriek. Deze retoriek kan een poging zijn geweest om de aandacht van homoseksuelen af te houden, maar het is ook niet ondenkbaar dat het hier zijn daadwerkelijke mening betrof. Zijn partner, Martin Radszuweit (1900-1933), die hij als zijn zoon adopteerde om hem tot zijn wettige erfgenaam te maken, behoorde tot de [[Hitlerjugend]]. Ze ontmoetten elkaar terwijl Martin op straat vocht met communisten.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
=== Tijdschriften ===
[[Bestand:Lesbiche - 1928 - D- Die freundin 1928.jpg|miniatuur|Voorpagina van [[Die Freundin]] (1928), één van de eerste tijdschriften die Radszuweit publiceerde]]
Radszuweit mocht dan misschien geen respect hebben voor transgenders en andere 'niet respectabele' lhbti'ers in zijn kring, hij vond het geen enkel punt geld aan hen te verdienen. Dit uitte zich bijvoorbeeld in [[Die Freundin]] (1924-1933), een lesbisch tijdschrift dat hij zou publiceren en waar ook veel aandacht was voor zogeheten 'transvestiten'<ref group="kleine-letter">Deze term verwees in deze tijd in eerste instantie naar mensen die we nu als [[Crossdressing|crossdressers]] zouden omschrijven, maar ging gaandeweg ook [[transgender]] mensen omvatten.</ref>. Vanaf 1930 zou hij ook ''[[Das 3. Geschlecht]]'', specifiek gericht op deze transvestiten, publiceren. Andere tijdschriften die hij zou publiceren waren het ''Zeitschrift für Menschenrecht'' (1923-1933), één van zijn eerste bladen en een clubblad voor de BfM, in directe concurrentie met ''Das Freundschaftsblatt'' van de DFV, hun clubblad en ''[[Die Insel: Magazin der Einsamen]]'' (1926–1931), gericht op homoseksuelen.<ref name=":2" /><ref>{{Citeer web |url=https://www.makingqueerhistory.com/articles/2018/7/9/almost-forgotten-voices-the-transvestite-magazine-of-weimar-berlin |titel=Almost Forgotten Voices: The Transvestite Magazine of Weimar Berlin |bezochtdatum=2025-03-19 |werk=Making Queer History}}</ref>
== Overlijden ==
Radszuweit en de zijnen draaiden zichzelf een rad voor ogen en dachten dat ze de 'minder respectabele' en Joodse mensen uit hun gemeenschap konden offeren om de nazi's en Hitler te overtuigen goed om te gaan met de 'respectabele' homoseksuelen. Zij zagen in de hoge positie die [[Ernst Röhm]], die ook homoseksueel was, vervulde een belofte en mogelijkheid. Röhm zou vermoord worden tijdens de [[Nacht van de Lange Messen]], maar dat zou Radszuweit niet meer meemaken. Hij stierf in 1932 aan de gevolgen van [[tuberculose]]. Zijn geadopteerde zoon en partner Marin Radszuweit, zou zijn hele tijdschriftenimperium erven. De [[Sturmabteilung]] zou in februari een jaar later de uitgeverij verwoesten. In datzelfde jaar stierf ook Martin.<ref name=":2" />
{{Appendix|2=== Noten ==
{{References|group=kleine-letter}}
== Referenties ==
{{References}}}}
<references />
[[Categorie:Homorechtenactivist]]
[[Categorie:Weimarrepubliek]]
[[Categorie:Duitse uitgeverij]]
| 69,061,151
|
[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Geboren": "15 april 1876 \u00b7 Nabij Tsjernjachovsk", "Overleden": "april 1932", "Doodsoorzaak": "Tuberculose", "Nationaliteit(en)": "Duitse", "Beroep(en)": "Uitgever", "Bekend van": "Uitgever van enkele van de eerste lhbt-tijdschriften"}}]
| false
|
# Grupo Famsa
Grupo Famsa is een Mexicaans retailbedrijf dat eigenaar is van warenhuizen Famsa. Het bedrijf was een van de belangrijkste winkels in Mexico. In 2023 heeft het bedrijf vestigingen in Texas met 21 winkels en 21 kantoren voor persoonlijke leningen.
Tot 2022 had het bedrijf 379 winkels in 78 Mexicaanse steden en 22 winkels in Texas en Illinois, waar 23% van de Spaanstalige bevolking van de Verenigde Staten woont. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in Monterrey, Mexico.
Het bedrijf produceert ook meubels en biedt bank- en kredietdiensten aan, waaronder persoonlijke autofinancieringen via de Banco Ahorro Famsa. Tot 2020, toen de dienst werd opgeheven, had de bank 359 bankfilialen in haar warenhuisfilialen in Mexico. Bij de Famsa-vestigingen in de Verenigde Staten kunnen klanten bestellingen plaatsen voor levering van goederen aan locaties in de Verenigde Staten en Mexico.
Daarnaast is Famsa actief in de schoenencatalogusbranche. Het bedrijf bedient groothandels- en detailhandelsklanten via detailhandelsfilialen en groothandelsmagazijnen. Het bedrijf werd in 1970 in Monterrey opgericht.
In 2023 sloot Grupo Famsa 69 winkels, de 3 resterende Famsa-winkels bleven open, waarbij de laatste in de Colón-avenue op 31 maart 2023 sloot.
In 2023 is de keten alleen nog in Texas aanwezig met 21 Famsa Furniture-winkels en 21 filialen van Famsa Loans en Famsa Financial voor kredietverlening.
## Geschiedenis
Don Humberto Garza opende de Fabricantes Muebleros, zijn eerste winkel. De winkel werd Famsa genoemd en breidde zich vanaf 1975 uit naar heel Mexico. Eind 2000 opende Famsa haar eerste vestiging in de Verenigde Staten, in Los Angeles. Famsa wilde zich richten op de groeiende Spaans-Amerikaanse bevolking. In 2005 realiseerde het bedrijf een omzet van $ 1 miljard. De omzet in de Verenigde Staten bedroeg 11,9 procent van die omzet. In 2006 had Famsa 25 winkels in de Verenigde Staten. In datzelfde jaar wilde het bedrijf nog eens 25 extra vestigingen in de Verenigde Staten openen tot 2010. Begin 2006 opende Famsa haar activiteiten in Guatemala en was van plan om te beginnen met leveringen aan El Salvador.
Op 26 juni 2020 meldde Grupo Famsa in een verklaring aan de Mexicaanse effectenbeurs dat het uitstel van betaling had aangevraagd.
Op 6 augustus 2020 keurde de aandeelhoudersvergadering een verzoek goed om het faillissement aan te vragen in de Verenigde Staten en in Mexico.
In 2023 sloot Famsa haar winkels in Mexico en waren er nog maar 3 winkels open.
Uiteindelijk sloot Famsa op 31 maart 2023 haar laatste en eerste vestiging in Monterrey, waarmee een einde kwam aan de 53 jaar oude keten. Eind 2023 had Famsa nog 21 meubelwinkels in de Amerikaanse staat Texas.
|
nlwiki/5941525
|
nlwiki
| 5,941,525
|
Grupo Famsa
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Grupo_Famsa
|
2025-03-20T20:58:43Z
|
nl
|
Q5612214
| 12,845
|
{{Infobox bedrijf
| naam = Grupo Famsa S.A.B. de C.V.
| logo = Famsa_logo.svg
| afbeelding = Famsa38Bellaire.JPG
| onderschrift = Famsa-locatie Bellaire, in het Gulfton-gebied in Houston
| slogan =
| rechtsvorm =
| oprichting = 1970
| voorganger =
| opheffing = 31 maart 2023 (Mexico)
| oorzaak einde = Faillissement
| oprichter = Humberto Garza
| eigenaar =
| sleutelfiguren =
| land = {{MX}}
| locatie = Monterrey
| werknemers =
| producten =
| sector = [[Detailhandel]]
| industrie = Warenhuis
| omzet =
| winst =
| website =
| overig =
}}
'''Grupo Famsa''' is een Mexicaans retailbedrijf dat eigenaar is van warenhuizen Famsa. Het bedrijf was een van de belangrijkste winkels in Mexico. In 2023 heeft het bedrijf vestigingen in [[Texas (staat)|Texas]] met 21 winkels en 21 kantoren voor persoonlijke leningen.
Tot 2022 had het bedrijf 379 winkels in 78 Mexicaanse steden en 22 winkels in [[Texas (staat)|Texas]] en [[Illinois (staat)|Illinois]], waar 23% van de Spaanstalige bevolking van de Verenigde Staten woont. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in [[Monterrey]], Mexico.
Het bedrijf produceert ook meubels en biedt bank- en kredietdiensten aan, waaronder persoonlijke autofinancieringen via de Banco Ahorro Famsa. Tot 2020, toen de dienst werd opgeheven, had de bank 359 bankfilialen in haar warenhuisfilialen in Mexico. Bij de Famsa-vestigingen in de Verenigde Staten kunnen klanten bestellingen plaatsen voor levering van goederen aan locaties in de Verenigde Staten en Mexico.
Daarnaast is Famsa actief in de schoenencatalogusbranche. Het bedrijf bedient groothandels- en detailhandelsklanten via detailhandelsfilialen en groothandelsmagazijnen. Het bedrijf werd in 1970 in [[Monterrey]] opgericht.
In 2023 sloot Grupo Famsa 69 winkels, de 3 resterende Famsa-winkels bleven open, waarbij de laatste in de Colón-avenue op 31 maart 2023 sloot.
In 2023 is de keten alleen nog in Texas aanwezig met 21 Famsa Furniture-winkels en 21 filialen van Famsa Loans en Famsa Financial voor kredietverlening.
== Geschiedenis ==
Don Humberto Garza opende de Fabricantes Muebleros, zijn eerste winkel. De winkel werd Famsa genoemd en breidde zich vanaf 1975 uit naar heel Mexico. Eind 2000 opende Famsa haar eerste vestiging in de Verenigde Staten, in [[Los Angeles]]. Famsa wilde zich richten op de groeiende Spaans-Amerikaanse bevolking. In 2005 realiseerde het bedrijf een omzet van $ 1 miljard. De omzet in de Verenigde Staten bedroeg 11,9 procent van die omzet. In 2006 had Famsa 25 winkels in de Verenigde Staten. In datzelfde jaar wilde het bedrijf nog eens 25 extra vestigingen in de Verenigde Staten openen tot 2010. Begin 2006 opende Famsa haar activiteiten in Guatemala en was van plan om te beginnen met leveringen aan El Salvador.
Op 26 juni 2020 meldde Grupo Famsa in een verklaring aan de [[Bolsa Mexicana de Valores|Mexicaanse effectenbeurs]] dat het uitstel van betaling had aangevraagd.
Op 6 augustus 2020 keurde de aandeelhoudersvergadering een verzoek goed om het faillissement aan te vragen in de Verenigde Staten en in Mexico.
In 2023 sloot Famsa haar winkels in Mexico en waren er nog maar 3 winkels open.
Uiteindelijk sloot Famsa op 31 maart 2023 haar laatste en eerste vestiging in Monterrey, waarmee een einde kwam aan de 53 jaar oude keten. Eind 2023 had Famsa nog 21 meubelwinkels in de Amerikaanse staat Texas.
{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Grupo Famsa}}
{{References}}
}}
[[Categorie:Mexicaans warenhuis]]
| 69,063,081
|
[{"title": "Grupo Famsa S.A.B. de C.V.", "data": {"Oprichting": "1970", "Opheffing": "31 maart 2023 (Mexico)", "Oorzaak einde": "Faillissement", "Oprichter(s)": "Humberto Garza", "Land": "Mexico", "Hoofdkantoor": "Monterrey", "Producten": "financi\u00eble dienstverlening", "Sector": "Detailhandel", "Industrie": "Warenhuis", "Website": "Offici\u00eble website", "Portaal": "Economie"}}]
| false
|
# Signalerend object
Het Signalerend object is een vorm van kunst in de openbare ruimte in Amsterdam-Noord.
## Beeld
Het beeld draagt allerlei signaturen van kunstenaar Cyril Lixenberg. Het is abstract, bestaat uit metaalplaten, heeft geometrische vormen en is opgetrokken in een primaire kleur. Het beeld stamt uit 1990 en is de opvolger van de Blauwe boog in Amsterdam Nieuw-West. Lixenberg bewerkte de staalplaten, laste, knipte en vervormde ze tot het uiteindelijk resultaat. Het driedimensionale object is samengesteld uit tweedimensionale delen, die door hun vervorming een ruimte in beslag nemen. Kees Keijer van Het Parool omschreef het in 2018 als een enorme origami. Vanaf de straat gezien lijkt het beeld zwaar en log, vanaf de zijkant gezien blijkt dat het voornamelijk lucht is.
Wat het object moest/moet signaleren is onbekend gebleven. Het staat aan een vijver bij de in- en uitgang van verzorgingstehuis Eduard Douwes Dekker (ontwerp uit de jaren zeventig van J.P. Kloos) aan de Schoenerstraat.
|
nlwiki/5941480
|
nlwiki
| 5,941,480
|
Signalerend object
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Signalerend_object
|
2025-03-20T15:20:45Z
|
nl
| 12,044
|
{{Infobox beeld
| titel = Signalerend object
| afbeelding = 2024 Signalerend object, Asd (A).jpg
| onderschrift = Signalerend object vanaf de straat (augustus 2024)
| kunstenaar = [[Cyril Lixenberg]]
| jaar = 1990
| materiaal = staal
| opgedragen =
| hoogte =
| breedte =
| diameter =
| plaats = [[Amsterdam-Noord]]
| locatie = Schoenerstraat
}}
Het '''''Signalerend object''''' is een [[kunstwerk (artistiek)|vorm van kunst in de openbare ruimte]] in [[Amsterdam-Noord]].
== Beeld ==
[[Bestand:Perk Eduard.jpg|thumb|links|Signalerend object vanaf zijkant (augustus 2011)]]
Het beeld draagt allerlei signaturen van kunstenaar [[Cyril Lixenberg]]. Het is abstract, bestaat uit metaalplaten, heeft geometrische vormen en is opgetrokken in een [[primaire kleur]]. Het beeld stamt uit 1990 en is de opvolger van de ''[[Blauwe boog]]'' in Amsterdam Nieuw-West. Lixenberg bewerkte de staalplaten, laste, knipte en vervormde ze tot het uiteindelijk resultaat. Het driedimensionale object is samengesteld uit tweedimensionale delen, die door hun vervorming een ruimte in beslag nemen. Kees Keijer van ''[[Het Parool]]'' omschreef het in 2018 als een enorme [[origami]]. Vanaf de straat gezien lijkt het beeld zwaar en log, vanaf de zijkant gezien blijkt dat het voornamelijk lucht is.
Wat het object moest/moet signaleren is onbekend gebleven. Het staat aan een vijver bij de in- en uitgang van verzorgingstehuis Eduard Douwes Dekker (ontwerp uit de jaren zeventig van [[J.P. Kloos]]) aan de Schoenerstraat.
{{Appendix|2=
* [https://www.buitenbeeldinbeeld.nl/Amsterdam_N/Signalerend%20object.htm Buitenbeeld in beeld (Geraadpleegd 20 maart 2025)]
* {{Citeer web |url= https://www.parool.nl/nieuws/signalerend-object-oogt-als-een-enorm-origamikunstwerk~b30c9fa9/ |titel= Blikvangers: Signalerend object |auteur=Kees Keijer (kunstredactie |datum=2018-08-06 |bezochtdatum=2025-03-20 |werk=[[Het Parool]]/parool.nl |toegang=beperkt=}}.
}}
{{Coor title dms|52|24|17.5|N|4|54|28.79|E|scale:781}}
[[Categorie:Beeld in Amsterdam-Noord]]
| 69,061,237
|
[{"title": "Signalerend object", "data": {"Kunstenaar": "Cyril Lixenberg", "Jaar": "1990", "Materiaal": "staal", "Locatie": "Schoenerstraat, Amsterdam-Noord", "Portaal": "Kunst & Cultuur"}}]
| false
|
|
# Funj (historisch volk)
De Funj (ook geschreven als Fung of Funji) waren een etnische groep in het gebied van het huidige Soedan. De Funj richtten met Abdallah Jamma het sultanaat van Sennar op en heersten eeuwenlang over het gebied.
De Funj ontstonden in het zuiden van Nubië en veroverden de overblijfselen van het oude christelijke koninkrijk Alodia. In 1504 stichtte een Funj-leider genaamd Amara Dunqas het sultanaat van Sennar. Het sultanaat werd al snel de hoeksteen van het Funj-rijk.
De oorsprong van de Funj is niet helemaal duidelijk. Er is slechts beperkt bewijs voor een pre-Arabische Funj-taal. Er zijn meerdere hypothesen over hun oorsprong.
De Funj beweerden dat ze afstammelingen waren van de Banu Umayya, nadat zij aan de slachting van hun familie door de Abbasiden waren ontkomen en naar Abessinië en vervolgens naar het Nubische gebied waren gevlucht. Omdat de Ja'alin beweerden af te stammen van de Abbasiden en de Abdallab van de Juhayna, konden de Funj beweren af te stammen van de Omajjaden om hun superioriteit ten opzichte van de door hen onderworpen volkeren tot uitdrukking te brengen.
James Bruce opperde in zijn boek Travels to Discover the Source of the Nile de theorie dat de Funj afstamden van de Shilluk. Bruce schreef zijn boek na 22 jaar reizen door Noord-Afrika en Ethiopië in de 18e eeuw.
De derde hypothese is dat ze afstammelingen waren van de overblijfselen van Nubiërs uit het koninkrijk Alodia, die verder naar het zuiden vluchtten om hun voorraden en hulpbronnen aan te vullen en vervolgens terugkeerden om hun staat te stichten.
De meest aangehaalde theorie is dat het Nubiërs waren die zich met Arabieren vermengden.
|
nlwiki/5937811
|
nlwiki
| 5,937,811
|
Funj (historisch volk)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Funj_(historisch_volk)
|
2025-03-21T06:45:04Z
|
nl
| 8,178
|
De '''Funj''' (ook geschreven als ''Fung'' of ''Funji'') waren een [[etnische groep]] in het gebied van het huidige [[Soedan]]. De Funj richtten met Abdallah Jamma het [[sultanaat van Sennar]] op en heersten eeuwenlang over het gebied.
De Funj ontstonden in het zuiden van [[Nubië]] en veroverden de overblijfselen van het oude christelijke koninkrijk [[Alodia]]. In 1504 stichtte een Funj-leider genaamd [[Amara Dunqas]] het sultanaat van [[Sennar (stad)|Sennar]]. Het sultanaat werd al snel de hoeksteen van het Funj-rijk.
De oorsprong van de Funj is niet helemaal duidelijk. Er is slechts beperkt bewijs voor een pre-Arabische Funj-taal. Er zijn meerdere hypothesen over hun oorsprong.
De Funj beweerden dat ze afstammelingen waren van de [[Omajjaden|Banu Umayya]], nadat zij aan de slachting van hun familie door de [[Kalifaat van de Abbasiden|Abbasiden]] waren ontkomen en naar [[Keizerrijk Ethiopië|Abessinië]] en vervolgens naar het [[Nubiërs (volk)|Nubische]] gebied waren gevlucht. Omdat de [[Ja'alin]] beweerden af te stammen van de Abbasiden en de [[Abdallab]] van de [[Juhayna]], konden de Funj beweren af te stammen van de Omajjaden om hun superioriteit ten opzichte van de door hen onderworpen volkeren tot uitdrukking te brengen.
[[James Bruce (ontdekkingsreiziger)|James Bruce]] opperde in zijn boek ''Travels to Discover the Source of the Nile'' de theorie dat de Funj afstamden van de [[Shilluk]]. Bruce schreef zijn boek na 22 jaar reizen door [[Noord-Afrika]] en [[Ethiopië]] in de 18e eeuw.
De derde hypothese is dat ze afstammelingen waren van de overblijfselen van Nubiërs uit het koninkrijk [[Alodia]], die verder naar het zuiden vluchtten om hun voorraden en hulpbronnen aan te vullen en vervolgens terugkeerden om hun staat te stichten.
De meest aangehaalde theorie is dat het Nubiërs waren die zich met [[Arabieren]] vermengden.
==Zie ook==
* [[Berta (volk)]]
{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Funj people|oldid=1276595154}}
{{References}}}}
{{Bibliografische informatie}}
[[Categorie:Soedan]]
| 69,063,923
|
[]
| false
|
|
# 50 beste NBA-spelers aller tijden
50 beste NBA-spelers aller tijden ook wel NBA's 50th Anniversary All-Time Team is een select gezelschap van 50 basketballers uit de NBA die gekozen werden als de 50 grootste spelers in de geschiedenis van de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie in 1996.
Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de NBA in 1996 werd de leden van een panel bestaande uit: media, oud-spelers en -coaches en huidige en voormalig algemeen managers en teamprominenten, gevraagd hun 50 grootste spelers uit de NBA-historie te kiezen. Op basis hiervan kwam een lijst tot stand. De lijst werd geopenbaard tijdens een lunch in New York op 29 oktober 1996 door NBA-commissaris David Stern. Samen zijn de 50 spelers goed voor 107 kampioenschappen, 49 MVP-awards (de prijs voor beste speler van een seizoen), 17 Rookie of the Year awards (de prijs voor beste nieuwkomer), 447 All-Star selecties, 36 topscoordertitels, bijna 1 miljoen gescoorde punten en meer dan 400 duizend rebounds.
## Lijst
Op de lijst prijken de namen:
- Kareem Abdul-Jabbar
- Nate Archibald
- Paul Arizin
- Charles Barkley
- Rick Barry
- Elgin Baylor
- Dave Bing
- Larry Bird
- Wilt Chamberlain
- Bob Cousy
- Dave Cowens
- Billy Cunningham
- Dave DeBusschere
- Clyde Drexler
- Julius Erving
- Patrick Ewing
- Walt Frazier
- George Gervin
- Hal Greer
- John Havlicek
- Elvin Hayes
- Magic Johnson
- Sam Jones
- Michael Jordan
- Jerry Lucas
- Karl Malone
- Moses Malone
- Pete Maravich
- Kevin McHale
- George Mikan
- Earl Monroe
- Hakeem Olajuwon
- Shaquille O'Neal
- Robert Parish
- Bob Pettit
- Scottie Pippen
- Willis Reed
- Oscar Robertson
- David Robinson
- Bill Russell
- Dolph Schayes
- Bill Sharman
- John Stockton
- Isiah Thomas
- Nate Thurmond
- Wes Unseld
- Bill Walton
- Jerry West
- Lenny Wilkens
- James Worthy
- Kobe Bryant
Behalve deze lijst van 50 beste spelers bestaat er een top-10 van de grootste teams in de NBA-historie: de Top 10 Teams in NBA History, en een top-10 van de grootste coaches in de NBA-historie: de Top 10 Coaches in NBA History.
|
nlwiki/741410
|
nlwiki
| 741,410
|
50 beste NBA-spelers aller tijden
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/50_beste_NBA-spelers_aller_tijden
|
2025-01-27T23:33:21Z
|
nl
|
Q137003
| 10,989
|
'''50 beste NBA-spelers aller tijden''' ook wel '''NBA's 50th Anniversary All-Time Team''' is een select gezelschap van 50 basketballers uit de [[National Basketball Association|NBA]] die gekozen werden als de 50 grootste spelers in de geschiedenis van de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie in 1996.
Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van de NBA in 1996 werd de leden van een panel bestaande uit: media, oud-spelers en -coaches en huidige en voormalig algemeen managers en teamprominenten, gevraagd hun 50 grootste spelers uit de NBA-historie te kiezen. Op basis hiervan kwam een lijst tot stand. De lijst werd geopenbaard tijdens een lunch in [[New York (stad)|New York]] op [[29 oktober]] [[1996]] door NBA-commissaris [[David Stern (NBA)|David Stern]]. Samen zijn de 50 spelers goed voor 107 kampioenschappen, 49 MVP-awards (de prijs voor beste speler van een seizoen), 17 Rookie of the Year awards (de prijs voor beste nieuwkomer), 447 All-Star selecties, 36 topscoordertitels, bijna 1 miljoen gescoorde punten en meer dan 400 duizend [[rebound (sport)|rebounds]].
==Lijst==
Op de lijst prijken de namen:
* [[Kareem Abdul-Jabbar]]
* [[Nate Archibald (basketballer)|Nate Archibald]]
* [[Paul Arizin]]
* [[Charles Barkley]]
* [[Rick Barry]]
* [[Elgin Baylor]]
* [[Dave Bing]]
* [[Larry Bird]]
* [[Wilt Chamberlain]]
* [[Bob Cousy]]
* [[Dave Cowens]]
* [[Billy Cunningham]]
* [[Dave DeBusschere]]
* [[Clyde Drexler]]
* [[Julius Erving]]
* [[Patrick Ewing]]
* [[Walt Frazier]]
* [[George Gervin]]
* [[Hal Greer]]
* [[John Havlicek]]
* [[Elvin Hayes]]
* [[Magic Johnson]]
* [[Sam Jones (basketballer, 1933)|Sam Jones]]
* [[Michael Jordan]]
* [[Jerry Lucas]]
* [[Karl Malone]]
* [[Moses Malone]]
* [[Pete Maravich]]
* [[Kevin McHale (basketballer)|Kevin McHale]]
* [[George Mikan]]
* [[Earl Monroe]]
* [[Hakeem Olajuwon]]
* [[Shaquille O'Neal]]
* [[Robert Parish]]
* [[Bob Pettit]]
* [[Scottie Pippen]]
* [[Willis Reed]]
* [[Oscar Robertson]]
* [[David Robinson (basketballer)|David Robinson]]
* [[Bill Russell]]
* [[Dolph Schayes]]
* [[Bill Sharman]]
* [[John Stockton]]
* [[Isiah Thomas]]
* [[Nate Thurmond]]
* [[Wes Unseld]]
* [[Bill Walton]]
* [[Jerry West]]
* [[Lenny Wilkens]]
* [[James Ager Worthy|James Worthy]]
*[[Kobe Bryant]]
Behalve deze lijst van 50 beste spelers bestaat er een top-10 van de grootste teams in de NBA-historie: de [[Top 10 Teams in NBA History]], en een top-10 van de grootste coaches in de NBA-historie: de [[Top 10 Coaches in NBA History]].
[[Categorie:Basketballijsten]]
[[Categorie:National Basketball Association]]
| 68,809,005
|
[]
| false
|
# 'Abdu'l-Bahá
'Abdu'l-Bahá 'Abbás Effendí (Teheran, 23 mei 1844 – Haifa, 28 november 1921) beter bekend als 'Abdu'l-Bahá, was de zoon van Bahá'u'lláh, profeet en de stichter van het bahai-geloof. 'Abdu'l-Bahá werd benoemd door zijn vader, om het centrum van het Verbond, enige uitlegger van de bahai-geschriften en het voorbeeld van bahai-leven te zijn.
Zijn reizen naar het Westen, en zijn "Tafelen van het Goddelijke Plan" verspreidden de bahai-boodschap voorbij zijn Perzische wortels en zijn "Wil en Testament" legden de fundamenten voor het huidige bahai-bestuursstelsel.
'Abdu'l-Bahá's eigen naam was 'Abbás Effendí, maar hij gaf de voorkeur aan de titel 'Abdu'l-Bahá (dienaar van de glorie van God). Hij wordt in bahai-teksten vaak aangeduid als de "Meester".
## Achtergrond
### Vroege leven
'Abdu'l-Bahá werd geboren in Teheran, Perzië op 23 mei 1844 (5 Jamadiyu'l-Avval, 1260 AH), als oudste zoon van Bahá'u'lláh en Navváb. Hij werd geboren op precies dezelfde avond waarop de Báb zijn missie verklaarde. Een gebeurtenis die 'Abdu'l-Bahá sterk trof, was de gevangenneming van zijn vader toen 'Abdu'l-Bahá negen jaar oud was. De opsluiting was de oorzaak dat zijn familie werd teruggebracht tot armoede en dat hijzelf, door andere kinderen aangevallen werd op straat.
### Jaren in ballingschap met zijn vader
Bahá'u'lláh werd verbannen na zijn vrijlating uit de gevangenis. 'Abdu'l-Bahá vergezelde zijn vader op de reis naar Bagdad in de winter van 1853. Tijdens de reis kreeg 'Abdu'l-Bahá bevriezingsverschijnselen. Toen Bahá'u'lláh zich in 1854 terugtrok in de bergen van Suleimaniya, was 'Abdu'l-Bahá niet meer dan tien jaar en bedroefd over de scheiding met zijn vader. Tijdens zijn jaren in Bagdad bracht 'Abdu'l-Bahá veel tijd door met het lezen van de geschriften van de Báb, hij schreef commentaren op verzen uit de Koran en sprak met geleerden in de stad. In 1856, toen hij het nieuws hoorde dat zijn vader in de bergen van Koerdistan vertoefde, vertrok 'Abdu'l-Bahá samen met enkele familieleden en vrienden om Bahá'u'lláh te vragen terug te keren naar Bagdad.
In 1863 werd Bahá'u'lláh verbannen naar Constantinopel (Istanboel). Zijn hele familie en ook de negentien jarige 'Abdu'l-Bahá, vergezelde hem op deze 110-dagen durende reis. 'Abdu'l-Baha volgde zijn vader tijdens de verdere verbanning naar Adrianopel (Edirne) en ten slotte Akká, Palestina (nu Akko, Israël). in deze periode nam hij geleidelijk aan een meer leidende rol.
Door de onhygiënische omstandigheden in de citadel, werden veel bahai-gelovigen bij aankomst ziek en 'Abdu'l-Bahá verzorgde de zieken. Bovendien werd verteld aan de inwoners van Akko, dat de nieuwe gevangenen vijanden waren van de staat, van God en zijn religie. Samenwerken met hen werd ten strengste verboden. De bahai-gelovigen werden dus geconfronteerd met vijandige ambtenaren en inwoners. 'Abdu'l-Bahá schermde zijn vader voor een groot deel af van deze aanvallen. Na verloop van tijd, nam hij geleidelijk aan de verantwoordelijkheid op voor de relaties tussen de kleine bahai-gemeenschap in ballingschap en de buitenwereld. Het was door zijn interactie met de bevolking van Akko dat, volgens de bahai-gelovigen, hun onschuld werd erkend. Hierdoor werden de gevangenismaatregelen versoepeld. Uiteindelijk mocht Bahá'u'lláh de stad verlaten en nabijgelegen plaatsen bezoeken.
### Familieleven
'Abdu'l-Bahá trouwde met Munirih Khánum (1848–1939) in maart 1873, ze hadden negen kinderen. Vijf overleden als kind. Munirih was de dochter van Mírzá Muhammad `Alí Nahrí' van Isfahán, die enkele jaren voor het huwelijk van zijn dochter stierf. Enkele jaren na het overlijden van haar vader hadden Bahá'u'lláh en Asiyih Khanum belangstelling getoond om haar te laten trouwen met 'Abdu'l-Baha. Na een lange reis vanuit Iran via Mekka, kwam Munirih Khanum eindelijk aan in Akko. Zij trouwden in het huis van 'Abbud. Zij was vijfentwintig, hij was achtentwintig jaar oud.
De oudste dochter Díyá'íyyih Khánum werd de moeder van 'Abdu'l-Bahá's erfgenaam, zijn oudste kleinzoon Shoghi Effendi. De andere drie dochters waren Tuba Khanum, Ruha Khanum en Munavvar Khanum.
## Reizen naar het Westen
De staatsgreep van de Jong-Turken in 1908 zorgde ervoor dat alle politieke gevangenen in het Ottomaanse Rijk, inclusief 'Abdu'l-Bahá, bevrijd werden. Het eerste dat hij deed na zijn bevrijding was het bezoeken van de graftombe van Bahá'u'lláh in Bahjí. Hoewel 'Abdu'l-Bahá direct na de revolutie in Akko woonde, verhuisde hij al snel naar Haifa in de buurt van de graftombe van de Báb. In 1910 begon hij aan een drie jaar durende reis naar Egypte, Europa en Noord-Amerika met het doel zijn vaders leringen te verspreiden en de bahai-gemeenschappen in het westen te ondersteunen.
Van augustus tot december 1911 bezocht 'Abdu'l-Bahá steden in Europa, waaronder Londen, Bristol en Parijs.
In het jaar daarop maakt hij een veel uitgebreidere reis naar de Verenigde Staten en Canada. Hij arriveerde in de stad New York op 11 april 1912, nadat hij een aanbod om met de RMS Titanic te reizen had afgeslagen. Hij vroeg de bahai-gelovigen in plaats daarvan, te "doneren aan liefdadigheid." Hij reisde in een langzamer schip, de SS Cédric, en gaf als reden, zijn voorkeur voor een langere reis over zee. Bij aankomst in New York, regelde hij een privé-ontmoeting met de overlevenden van de gezonken Titanic. Die vroegen hem of hij wist dat de Titanic zou zinken. Hierop antwoordde 'Abdu'l-Baha: "God geeft de mens gevoelens van intuïtie". Hoewel hij de meeste tijd in New York spendeerde, bezocht hij Chicago, Cleveland, Pittsburgh, Washington D.C., Boston, Philadelphia, New Hampshire, de Green Acre school in Maine, en Montreal (zijn enige bezoek aan Canada). Vervolgens reisde hij westwaarts naar Minneapolis, San Francisco, Stanford en Los Angeles voor hij begon met de terugreis naar het oosten eind oktober. Op 5 december 1912 vaarde hij terug naar Europa.
Aangekomen in Europa bezocht hij Londen, Parijs (waar hij twee maanden verbleef), Stuttgart, Boedapest en Wenen. Ten slotte keerde hij op 12 juni 1913 terug naar Egypte, waar hij voor een periode van zes maanden verbleef voor hij terugkeerde naar Haifa.
## Laatste jaren
Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleef 'Abdu'l-Bahá in Palestina, onder de voortdurende dreiging van geallieerde bombardementen en bedreigingen van de Turkse commandant. Toen de oorlog eindigde, bracht het Britse mandaat over Palestina, relatieve veiligheid voor 'Abdu'l-Bahá. Tijdens zijn laatste jaar kwamen een groeiend aantal bezoekers en pelgrims naar Haifa om hem te zien.
Op 27 april 1920 werd hij benoemd tot Ridder Commandeur in de Orde van het Britse Rijk namens het Britse Mandaat van Palestina voor zijn inspanningen op humanitair gebied tijdens de oorlog.
'Abdu'l-Bahá overleed op 28 november 1921. Hij is begraven in de voorkamer van de graftombe van de Báb op de berg Karmel. Er zijn plannen om een aparte graftombe voor 'Abdu'l-Bahá te bouwen. In zijn testament benoemde hij zijn kleinzoon Shoghi Effendi Rabbani als de behoeder van het bahai-geloof.
## Werken
De totale schatting van het aantal brieven die 'Abdu'l-Bahá schreef is meer dan 27.000, waarvan slechts een fractie is vertaald naar het Engels dan wel Nederlands.
Het volgende is een lijst van enkele van de vele boeken, brieven en toespraken:
- Beantwoorde Vragen (2023 vertaling)
- Het Vraagstuk van Universele Vrede – De Tafelen aan Den Haag
- Een keuze uit de toespraken van ‘Abdu’l-Bahá
- Tafel aan professor Forel
- Testament van ‘Abdu’l-Bahá
- Tafelen van het Goddelijk Plan
- Toespraken in Parijs (gearchiveerd)
- Selections from the Writings of ‘Abdu’l-Bahá
- Light of the World: Selected Tablets of ‘Abdu’l-Bahá
- The Secret of Divine Civilization
- The Promulgation of Universal Peace
- ‘Abdu’l-Bahá in London
- A Traveller's Narrative: Written to illustrate the episode of the Bab
- Memorials of the Faithful
|
nlwiki/137781
|
nlwiki
| 137,781
|
'Abdu'l-Bahá
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/%27Abdu%27l-Bah%C3%A1
|
2024-03-20T19:01:46Z
|
nl
|
Q216954
| 41,160
|
[[Bestand:Picture of Abdul-Baha.jpg|thumb|'Abdu'l-Bahá]]
''' 'Abdu'l-Bahá 'Abbás Effendí''' ([[Teheran]], [[23 mei]] [[1844]] – [[Haifa]], [[28 november]] [[1921]]) beter bekend als ''' 'Abdu'l-Bahá''', was de zoon van [[Bahá'u'lláh]], [[profeet]] en de stichter van het [[Bahai|bahai-geloof]]. 'Abdu'l-Bahá werd benoemd door zijn vader, om het centrum van het [[Verbond van Bahá’u’lláh|Verbond]], enige uitlegger van de [[bahai-geschriften]] en het voorbeeld van bahai-leven te zijn.
Zijn reizen naar het Westen, en zijn "''Tafelen van het Goddelijke Plan''" verspreidden de bahai-boodschap voorbij zijn Perzische wortels en zijn "''Wil en Testament''" legden de fundamenten voor het huidige [[bahai-bestuur]]sstelsel.
'Abdu'l-Bahá's eigen naam was 'Abbás Effendí, maar hij gaf de voorkeur aan de titel 'Abdu'l-Bahá (dienaar van de glorie van God). Hij wordt in bahai-teksten vaak aangeduid als de "Meester".
== Achtergrond ==
{{Zijbalk bahai}}
=== Vroege leven ===
'Abdu'l-Bahá werd geboren in [[Teheran]], [[Iran|Perzië]] op 23 mei 1844 (5 Jamadiyu'l-Avval, 1260 AH), als oudste zoon van Bahá'u'lláh en [[Navváb]]. Hij werd geboren op precies dezelfde avond waarop de [[Báb]] zijn missie verklaarde. Een gebeurtenis die 'Abdu'l-Bahá sterk trof, was de gevangenneming van zijn vader toen 'Abdu'l-Bahá negen jaar oud was. De opsluiting was de oorzaak dat zijn familie werd teruggebracht tot armoede en dat hijzelf, door andere kinderen aangevallen werd op straat.
=== Jaren in ballingschap met zijn vader ===
Bahá'u'lláh werd verbannen na zijn vrijlating uit de gevangenis. 'Abdu'l-Bahá vergezelde zijn vader op de reis naar [[Bagdad]] in de winter van 1853. Tijdens de reis kreeg 'Abdu'l-Bahá bevriezingsverschijnselen. Toen Bahá'u'lláh zich in 1854 terugtrok in de bergen van [[Suleimaniya]], was 'Abdu'l-Bahá niet meer dan tien jaar en bedroefd over de scheiding met zijn vader. Tijdens zijn jaren in Bagdad bracht 'Abdu'l-Bahá veel tijd door met het lezen van de geschriften van de Báb, hij schreef commentaren op verzen uit de [[Koran]] en sprak met geleerden in de stad. In 1856, toen hij het nieuws hoorde dat zijn vader in de bergen van Koerdistan vertoefde, vertrok 'Abdu'l-Bahá samen met enkele familieleden en vrienden om Bahá'u'lláh te vragen terug te keren naar Bagdad.
In 1863 werd Bahá'u'lláh verbannen naar Constantinopel ([[Istanboel]]). Zijn hele familie en ook de negentien jarige 'Abdu'l-Bahá, vergezelde hem op deze 110-dagen durende reis. 'Abdu'l-Baha volgde zijn vader tijdens de verdere verbanning naar Adrianopel ([[Edirne (stad)|Edirne]]) en ten slotte Akká, [[Palestina (regio)|Palestina]] (nu [[Akko (stad)|Akko]], [[Israël]]). in deze periode nam hij geleidelijk aan een meer leidende rol.
Door de onhygiënische omstandigheden in de citadel, werden veel bahai-gelovigen bij aankomst ziek en 'Abdu'l-Bahá verzorgde de zieken. Bovendien werd verteld aan de inwoners van Akko, dat de nieuwe gevangenen vijanden waren van de staat, van God en zijn religie. Samenwerken met hen werd ten strengste verboden. De bahai-gelovigen werden dus geconfronteerd met vijandige ambtenaren en inwoners. 'Abdu'l-Bahá schermde zijn vader voor een groot deel af van deze aanvallen. Na verloop van tijd, nam hij geleidelijk aan de verantwoordelijkheid op voor de relaties tussen de kleine bahai-gemeenschap in ballingschap en de buitenwereld. Het was door zijn interactie met de bevolking van Akko dat, volgens de bahai-gelovigen, hun onschuld werd erkend. Hierdoor werden de gevangenismaatregelen versoepeld. Uiteindelijk mocht Bahá'u'lláh de stad verlaten en nabijgelegen plaatsen bezoeken.
=== Familieleven ===
'Abdu'l-Bahá trouwde met [[Munirih Khánum]] (1848–1939) in maart 1873, ze hadden negen kinderen. Vijf overleden als kind. Munirih was de dochter van Mírzá Muhammad `Alí Nahrí' van Isfahán, die enkele jaren voor het huwelijk van zijn dochter stierf. Enkele jaren na het overlijden van haar vader hadden Bahá'u'lláh en Asiyih Khanum belangstelling getoond om haar te laten trouwen met 'Abdu'l-Baha. Na een lange reis vanuit Iran via Mekka, kwam Munirih Khanum eindelijk aan in Akko. Zij trouwden in het huis van 'Abbud. Zij was vijfentwintig, hij was achtentwintig jaar oud.
De oudste dochter Díyá'íyyih Khánum werd de moeder van 'Abdu'l-Bahá's erfgenaam, zijn oudste kleinzoon [[Shoghi Effendi]]. De andere drie dochters waren Tuba Khanum, Ruha Khanum en Munavvar Khanum.
== Reizen naar het Westen ==
[[Bestand:Abdulbaha2.jpg|thumb|'Abdu'l-Bahá, tijdens zijn reis naar de Verenigde Staten]]
De staatsgreep van de [[Jonge Turken|Jong-Turken]] in 1908 zorgde ervoor dat alle politieke gevangenen in het Ottomaanse Rijk, inclusief 'Abdu'l-Bahá, bevrijd werden. Het eerste dat hij deed na zijn bevrijding was het bezoeken van de [[graftombe van Bahá'u'lláh]] in [[Bahjí]]. Hoewel 'Abdu'l-Bahá direct na de revolutie in Akko woonde, verhuisde hij al snel naar [[Haifa]] in de buurt van de [[graftombe van de Báb]]. In 1910 begon hij aan een drie jaar durende reis naar [[Egypte (land)|Egypte]], [[Europa (werelddeel)|Europa]] en [[Noord-Amerika]] met het doel [[bahai-leringen|zijn vaders leringen]] te verspreiden en de bahai-gemeenschappen in het westen te ondersteunen.
Van augustus tot december 1911 bezocht 'Abdu'l-Bahá steden in Europa, waaronder [[Londen]], [[Bristol (Verenigd Koninkrijk)|Bristol]] en [[Parijs]].
In het jaar daarop maakt hij een veel uitgebreidere reis naar de [[Verenigde Staten]] en [[Canada]]. Hij arriveerde in de stad [[New York (stad)|New York]] op 11 april 1912, nadat hij een aanbod om met de [[Titanic (schip, 1912)|RMS ''Titanic'']] te reizen had afgeslagen. Hij vroeg de bahai-gelovigen in plaats daarvan, te "doneren aan liefdadigheid." Hij reisde in een langzamer schip, de SS ''Cédric'', en gaf als reden, zijn voorkeur voor een langere reis over zee. Bij aankomst in New York, regelde hij een privé-ontmoeting met de overlevenden van de gezonken ''Titanic''. Die vroegen hem of hij wist dat de ''Titanic'' zou zinken. Hierop antwoordde 'Abdu'l-Baha: "God geeft de mens gevoelens van [[intuïtie]]". Hoewel hij de meeste tijd in New York spendeerde, bezocht hij [[Chicago]], [[Cleveland (Ohio)|Cleveland]], [[Pittsburgh]], [[Washington D.C.]], [[Boston]], [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]], [[New Hampshire]], de Green Acre school in [[Maine]], en [[Montreal (Canada)|Montreal]] (zijn enige bezoek aan Canada). Vervolgens reisde hij westwaarts naar [[Minneapolis]], [[San Francisco]], [[Stanford (Californië)|Stanford]] en [[Los Angeles]] voor hij begon met de terugreis naar het oosten eind oktober. Op 5 december 1912 vaarde hij terug naar Europa.
Aangekomen in Europa bezocht hij Londen, Parijs (waar hij twee maanden verbleef), [[Stuttgart]], [[Boedapest]] en [[Wenen]]. Ten slotte keerde hij op 12 juni 1913 terug naar [[Egypte (land)|Egypte]], waar hij voor een periode van zes maanden verbleef voor hij terugkeerde naar Haifa.
== Laatste jaren ==
[[Bestand:Abdulbaha knighting.jpg|thumb|'Abdu'l-Bahá werd geridderd in april 1920]]
Tijdens de [[Eerste Wereldoorlog]] verbleef 'Abdu'l-Bahá in Palestina, onder de voortdurende dreiging van geallieerde bombardementen en bedreigingen van de Turkse commandant. Toen de oorlog eindigde, bracht het Britse mandaat over Palestina, relatieve veiligheid voor 'Abdu'l-Bahá. Tijdens zijn laatste jaar kwamen een groeiend aantal bezoekers en pelgrims naar Haifa om hem te zien.
Op 27 april 1920 werd hij benoemd tot Ridder [[Commandeur (ridderorde)|Commandeur]] in de [[Orde van het Britse Rijk]] namens het [[Mandaatgebied Palestina|Britse Mandaat van Palestina]] voor zijn inspanningen op humanitair gebied tijdens de oorlog.
[[Bestand:Abdul Baha Abbas Funeral.jpg|thumb|Begrafenis van 'Abdu'l-Bahá op de Berg Karmel in 1921]]
'Abdu'l-Bahá overleed op 28 november 1921. Hij is begraven in de voorkamer van de [[graftombe van de Báb]] op de berg [[Karmelgebergte|Karmel]]. Er zijn plannen om een aparte graftombe voor 'Abdu'l-Bahá te bouwen. In zijn [[Wil en Testament van 'Abdu'l-Bahá|testament]] benoemde hij zijn kleinzoon [[Shoghi Effendi|Shoghi Effendi Rabbani]] als de behoeder van het bahai-geloof.
== Werken ==
De totale schatting van het aantal brieven die 'Abdu'l-Bahá schreef is meer dan 27.000, waarvan slechts een fractie is vertaald naar het Engels dan wel Nederlands.
Het volgende is een lijst van enkele van de vele boeken, brieven en toespraken:
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul‑baha/#toggle-id-1 Beantwoorde Vragen] (2023 vertaling)
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul‑baha/#toggle-id-2 Het Vraagstuk van Universele Vrede – De Tafelen aan Den Haag]
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul%E2%80%91baha/#toggle-id-3 Een keuze uit de toespraken van ‘Abdu’l-Bahá]
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul‑baha/#toggle-id-5 Tafel aan professor Forel]
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul%E2%80%91baha/#toggle-id-4 Testament van ‘Abdu’l-Bahá]
* [https://bahai-referentiebibliotheek.nl/abdul%E2%80%91baha/#toggle-id-6 Tafelen van het Goddelijk Plan]
* [https://web.archive.org/web/20151222174202/http://www.bahai.be/cnl/index.php/literatuur/boeken Toespraken in Parijs] (gearchiveerd)
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/selections-writings-abdul-baha Selections from the Writings of ‘Abdu’l-Bahá]
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/light-of-the-world Light of the World: Selected Tablets of ‘Abdu’l-Bahá]
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/secret-divine-civilization The Secret of Divine Civilization]
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/promulgation-universal-peace The Promulgation of Universal Peace]
* [https://reference.bahai.org/en/t/ab/ABL ‘Abdu’l-Bahá in London]
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/travelers-narrative A Traveller's Narrative: Written to illustrate the episode of the Bab]
* [https://www.bahai.org/library/authoritative-texts/abdul-baha/memorials-faithful Memorials of the Faithful]
== Externe links ==
* [https://www.bahai.org/exemplar Bahai org: Exemplar], documentaire (2021)
* [https://theutteranceproject.com/the-extraordinary-life-of-abdul-baha The Extraordinary Life of 'Abdu'l-Bahá], Utterance Project
{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=`Abdu'l-Bahá|oldid=10311663|datum=20050216}}
* {{Citeer boek|achternaam =Smith|voornaam = P.|datum = 1999|titel = A Concise Encyclopedia of the Bahá'í Faith|uitgever = Oneworld Publications|plaats = Oxford, UK|ISBN = 1-85168-184-1|URL = https://books.google.nl/books?id=pYfrAQAAQBAJ|archiefurl=https://web.archive.org/web/20181105160524/https://books.google.nl/books?id=pYfrAQAAQBAJ|archiefdatum=2018-11-05|dodeurl=nee}}
}}
{{Navigatie Bahá'í}}
{{Commonscat|'Abdu'l-Bahá}}
{{DEFAULTSORT:Abdul-Baha}}
[[Categorie:Perzisch persoon]]
[[Categorie:Religie in Haifa]]
[[Categorie:Bahai]]
| 67,233,021
|
[]
| false
|
# 8-Eyed Spy
8 Eyed Spy was een Amerikaanse no waveband uit New York, bestaande uit Lydia Lunch (ex-Teenage Jesus and the Jerks en Beirut Slump) en Jim Sclavunos (ook ex-Teenage Jesus en Beirut Slump), Michael Paumgardhen, Pat Irwin en George Scott III.
## Bezetting
- Lydia Lunch[3]
- Jim Sclavunos[4]
- Michael Paumgardhen[5]
- Pat Irwin[6]
- George Scott III[7]
## Geschiedenis
8 Eyed Spy speelde hun eerste show in New York in oktober 1979 in de Mudd Club. Vervolgens kwalificeerde AllMusic 8 Eyed Spy als een veel meer openlijke muzikale band dan Teenage Jesus and the Jerks. Ze coverden Diddy Wah Diddy van Bo Diddley, de swamprockklassieker Run Through the Jungle van Creedence Clearwater Revival en White Rabbit van Jefferson Airplane. De band nam slechts kort op en bracht slechts het livealbum Live en een studioalbum met een eigen titel uit. De band ontbond in 1980 na de dood van George Scott.
## Discografie
Studioalbums
- 1981: 8 Eyed Spy (Fetish Records)
Livealbums
- 1981: Live (cassette, ROIR)
Compilatiealbums
- 1986: Lydia Lunch - Hysterie (Widowspeak)
- 1997: 8 Eyed Spy (Atavistic Records)
Singles
- 1980: Diddy Wah Diddy[8]/Dead You Me Beside
|
nlwiki/5336465
|
nlwiki
| 5,336,465
|
8-Eyed Spy
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/8-Eyed_Spy
|
2023-07-06T19:52:42Z
|
nl
|
Q3599894
| 29,536
|
{{Infobox band
| band_naam = 8-Eyed Spy
| afbeelding =
| onderschrift =
| aka =
| jaren_actief = 1979-1980
| oorsprong = {{US}}
| huidige_leden =
| oud_leden =
| muziek genre = no wave
| record label = Fetish Records (GB)
| manager =
| andere acts = Teenage Jesus and the Jerks, Beirut Slump
| website =
| allmusic =
| myspace =
| imdb =
| lastfm =
| bezetting =
| functie1 =
| lid1 =
| functie2 =
| lid2 =
| functie3 =
| lid3 =
| oudfunctie1 =
| oudlid1 =
}}
'''8 Eyed Spy'''<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/172027-8-Eyed-Spy|titel=8 Eyed Spy|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190254/https://www.discogs.com/artist/172027-8-Eyed-Spy|archiefdatum=2021-10-18}}</ref><ref>{{Citeer web|url=http://www.pukekos.org/2010/03/8-eyed-spy.html|titel=8 Eyed Spy|bezochtdatum=18-10-2021|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190255/http://www.pukekos.org/2010/03/8-eyed-spy.html|archiefdatum=2021-10-18}}</ref> was een [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[no wave]]band uit [[New York (stad)|New York]], bestaande uit [[Lydia Lunch]] (ex-[[Teenage Jesus and the Jerks]] en [[Beirut Slump]]) en [[Jim Sclavunos]] (ook ex-Teenage Jesus en Beirut Slump), Michael Paumgardhen, Pat Irwin en George Scott III.
== Bezetting ==
* Lydia Lunch<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/10290-Lydia-Lunch|titel=Lydia Lunch|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190255/https://www.discogs.com/artist/10290-Lydia-Lunch|archiefdatum=2021-10-18}}</ref>
* Jim Sclavunos<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/259148-Jim-Sclavunos|titel=Jim Sclavunos|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190254/https://www.discogs.com/artist/259148-Jim-Sclavunos|archiefdatum=2021-10-18}}</ref>
* Michael Paumgardhen<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/273197-Michael-Paumgardhen|titel=Michael Paumgardhen|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190255/https://www.discogs.com/artist/273197-Michael-Paumgardhen|archiefdatum=2021-10-18}}</ref>
* Pat Irwin<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/273196-Pat-Irwin|titel=Pat Irwin|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018183943/https://www.discogs.com/artist/273196-Pat-Irwin|archiefdatum=2021-10-18}}</ref>
* George Scott III<ref>{{Citeer web|url=https://www.discogs.com/artist/278286-George-Scott-2|titel=George Scott (2)|bezochtdatum=18-10-2021|werk=Discogs|taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211018190256/https://www.discogs.com/artist/278286-George-Scott-2|archiefdatum=2021-10-18}}</ref>
== Geschiedenis ==
8 Eyed Spy speelde hun eerste show in New York in oktober 1979 in de Mudd Club. Vervolgens kwalificeerde [[AllMusic]] 8 Eyed Spy als een veel meer openlijke muzikale band dan Teenage Jesus and the Jerks. Ze coverden ''Diddy Wah Diddy'' van [[Bo Diddley]], de [[swamprock]]klassieker ''Run Through the Jungle'' van [[Creedence Clearwater Revival]] en ''White Rabbit'' van [[Jefferson Airplane]]. De band nam slechts kort op en bracht slechts het livealbum ''Live'' en een studioalbum met een eigen titel uit. De band ontbond in 1980 na de dood van George Scott.
== Discografie ==
; Studioalbums
* 1981: ''8 Eyed Spy'' ([[Fetish Records]])
; Livealbums
* 1981: ''Live'' (cassette, [[ROIR]])
; Compilatiealbums
* 1986: Lydia Lunch - ''[[Hysterie]]'' (Widowspeak)
* 1997: ''8 Eyed Spy'' (Atavistic Records)
; Singles
* 1980: ''Diddy Wah Diddy''<ref>{{Citeer boek|titel=8 Eyed Spy - Diddy Wah Diddy|taal=nl-NL|url=https://www.youtube.com/watch?v=Et6PuHWCSJI|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220516040259/https://www.youtube.com/watch?v=Et6PuHWCSJI|archiefdatum=2022-05-16}}</ref>/''Dead You Me Beside''
{{Appendix|2=
{{References}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=8-Eyed Spy|oldid=938233456|datum=20200310}}
}}
[[Categorie:Amerikaanse band]]
| 64,644,069
|
[{"title": "Achtergrondinformatie", "data": {"Jaren actief": "1979-1980", "Oorsprong": "Verenigde Staten", "Genre(s)": "no wave", "Label(s)": "Fetish Records (GB)", "Verwante acts": "Teenage Jesus and the Jerks, Beirut Slump"}}]
| false
|
# 50 øre
De 50 øre is de munt met de kleinste coupure van de Deense kroon. Sinds de verwijdering van de munt van 25 øre in 2008 is dit de enige Deense munt met een nominale waarde van minder dan één kroon.
## Ontwerp
Het ontwerp is vrijwel identiek aan de munt van 25 øre die in 1991 werd uitgegeven, met als enige verschil de nominale waarde van de munt en de grootte.
## Geschiedenis
De eerste munt met de waarde van een halve kroon was een munt van een halve kroon, uitgegeven in 1924, met een diameter van 20 mm en een dikte van 2 mm. Op de voorzijde stond het monogram van koning Christiaan X van Denemarken, en de kroon op de achterkant. Het was gemaakt van aluminiumbrons en deelde zijn ontwerp met de kroonmunt uit die tijd. De laatste keer dat het werd geslagen was in 1940 en het werd gedemonetiseerd op 31 december 1942.
De huidige munt van 50 øre werd op 3 juli 1989 in omloop gebracht na de demonetisering van de 5 øre en 10 øre. Op de voorzijde staat de kroon van koning Christiaan V van Denemarken. De munt is samengesteld uit een brons van 97% koper, 2,5% zink en 0,5% tin. Vanaf augustus 2024 was 50 øre 7,4 dollarcent waard.
|
nlwiki/5916718
|
nlwiki
| 5,916,718
|
50 øre
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/50_%C3%B8re
|
2025-01-01T10:23:30Z
|
nl
|
Q4575335
| 9,041
|
De '''50 øre''' is de munt met de kleinste coupure van de [[Deense kroon]]. Sinds de verwijdering van de munt van 25 øre in 2008 is dit de enige Deense munt met een nominale waarde van minder dan één kroon.
== Ontwerp ==
Het ontwerp is vrijwel identiek aan de munt van 25 øre die in 1991 werd uitgegeven, met als enige verschil de nominale waarde van de munt en de grootte.<ref>{{Citeer web | author=Nationalbanken | url=http://nationalbanken.dk/DNUK/NotesAndCoins.nsf/side/50-oere_coin_!OpenDocument | title=50-øre coin | accessdate=2008-05-21 | authorlink=Danmarks Nationalbank | archive-date=2013-05-31 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130531054852/http://www.nationalbanken.dk/DNUK/NotesAndCoins.nsf/side/50-oere_coin_!OpenDocument | url-status=dead}}</ref>
== Geschiedenis ==
De eerste munt met de waarde van een halve kroon was een munt van een halve kroon, uitgegeven in 1924, met een [[diameter]] van 20 mm en een dikte van 2 mm. Op de voorzijde stond het monogram van koning [[Christiaan X van Denemarken]], en de kroon op de achterkant. Het was gemaakt van [[aluminiumbrons]] en deelde zijn ontwerp met de kroonmunt uit die tijd. De laatste keer dat het werd geslagen was in 1940 en het werd gedemonetiseerd op 31 december 1942.<ref>{{Citeer web|url=http://en.numista.com/catalogue/pieces14514.html|title=½ Krone - Christian X, Denmark|publisher=|accessdate=7 April 2017}}</ref>
De huidige munt van 50 øre werd op 3 juli 1989 in omloop gebracht na de demonetisering van de 5 øre en 10 øre. Op de voorzijde staat de kroon van koning [[Christiaan V van Denemarken]]. De munt is samengesteld uit een brons van 97% koper, 2,5% zink en 0,5% tin. Vanaf augustus 2024 was 50 øre 7,4 dollarcent waard.
{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Fifty øre (Danish coin)|oldid=1243139499|datum=20240830}}
----
{{References}}
}}
[[Categorie:Economie van Denemarken]]
[[Categorie:Numismatiek]]
[[Categorie:Muntstuk]]
| 68,670,316
|
[]
| false
|
# 50e Primetime Emmy Awards
De 50e Primetime Emmy Awards, waarbij prijzen werden uitgereikt in verschillende categorieën voor de beste Amerikaanse televisieprogramma's die in primetime werden uitgezonden tijdens het televisieseizoen 1997-1998, vond plaats op 13 september 1998 in het Shrine Auditorium in Los Angeles, Californië.
## Winnaars en nominaties - televisieprogramma's
(De winnaars staan bovenaan in vet lettertype.)
#### Dramaserie
(Outstanding Drama Series)
- The Practice
- ER
- Law & Order
- NYPD Blue
- The X-Files
#### Komische serie
(Outstanding Comedy Series)
- Frasier
- 3rd Rock from the Sun
- Ally McBeal
- The Larry Sanders Show
- Seinfeld
#### Miniserie
(Outstanding Mini Series)
- From the Earth to the Moon
- George Wallace
- Tales of the City
- Merlin
- Moby Dick
#### Televisiefilm
(Outstanding Made for Television Movie)
- Don King: Only in America
- 12 Angry Men
- A Bright Shining Lie
- Gia
- What the Deaf Man Heard
#### Varieté-, Muziek- of komische show
(Outstanding Variety, Music or Comedy Series)
- Late show with David Letterman
- Dennis Miller Live
- Politically Incorrect
- The Tonight Show with Jay Leno
- Tracey Takes On...
## Winnaars en nominaties - acteurs
### Hoofdrollen
#### Mannelijke hoofdrol in een dramaserie
(Outstanding Lead Actor in a Drama Series)
- Andre Braugher als Frank Pembleton in Homicide: Life on the Street
- David Duchovny als Fox Mulder in The X-Files
- Anthony Edwards als Mark Greene in ER
- Dennis Franz als Andy Sipowicz in NYPD Blue
- Jimmy Smits als Bobby Simone in NYPD Blue
#### Mannelijke hoofdrol in een komische serie
(Outstanding Lead Actor in a Comedy Series)
- Kelsey Grammer als Frasier Crane in Frasier
- Michael J. Fox als Mike Flaherty in Spin City
- John Lithgow als Dick Solomon in 3rd Rock from the Sun
- Paul Reiser als Paul Buchman in Mad About You
- Garry Shandling als Larry Sanders in The Larry Sanders Show
#### Mannelijke hoofdrol in een miniserie of televisiefilm
(Outstanding Lead Actor in a Miniseries or Movie)
- Gary Sinise als George C. Wallace in George Wallace
- Jack Lemmon als Juror #8 in 12 Angry Men
- Sam Neill als Merlin in Merlin
- Ving Rhames als Don King in Don King: Only in America
- Patrick Stewart als Captain Ahab in Moby Dick
#### Vrouwelijke hoofdrol in een dramaserie
(Outstanding Lead Actress in a Drama Series)
- Christine Lahti als Dr. Kathryn Austin in Chicago Hope
- Gillian Anderson als Dana Scully in The X-Files
- Roma Downey als Monica in Touched by an Angel
- Julianna Margulies als Carol Hathaway in ER
- Jane Seymour als Dr. Michaela Quinn in Dr. Quinn, Medicine Woman
#### Vrouwelijke hoofdrol in een komische serie
(Outstanding Lead Actress in a Comedy Series)
- Helen Hunt als Jamie Buchman in Mad About You
- Kirstie Alley als Veronica Chase in Veronica's Closet
- Ellen DeGeneres als Ellen Morgan in Ellen
- Jenna Elfman als Dharma Montgomery in Dharma & Greg
- Calista Flockhart als Ally McBeal in Ally McBeal
- Patricia Richardson als Jill Taylor in Home Improvement
#### Vrouwelijke hoofdrol in een miniserie of televisiefilm
(Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie)
- Ellen Barkin als Glory Marie Jackson in Before Women Had Wings
- Jamie Lee Curtis als Maggie Green in Nicholas' Gift
- Judy Davis als Gladwyn Ritchie in The Echo of Thunder
- Olympia Dukakis als Mrs. Anna Madrigal in Tales of the City
- Angelina Jolie als Gia Carangi in Gia
- Sigourney Weaver als Lady Claudia Hoffman in Snow White: A Tale of Terror
### Bijrollen
#### Mannelijke bijrol in een dramaserie
(Outstanding Supporting Actor in a Drama Series)
- Gordon Clapp als Greg Medavoy in NYPD Blue
- Héctor Elizondo als Phillip Watters in Chicago Hope
- Steven Hill als Adam Schiff in Law & Order
- Eriq La Salle als Peter Benton in ER
- Noah Wyle als John Carter in ER
#### Mannelijke bijrol in een komische serie
(Outstanding Supporting Actor in a Comedy Series)
- David Hyde Pierce als Niles Crane in Frasier
- Jason Alexander als George Costanza in Seinfeld
- Phil Hartman als Bill McNeal in NewsRadio
- Jeffrey Tambor als Hank Kingsley in The Larry Sanders Show
- Rip Torn als Arthur in The Larry Sanders Show
#### Mannelijke bijrol in een miniserie of televisiefilm
(Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or Movie)
- George C. Scott als Juror #3 in 12 Angry Men
- Hume Cronyn als Juror #9 in 12 Angry Men
- Gregory Peck als Father Mapple in Moby Dick
- Martin Short als Frik in Merlin
- J.T. Walsh als Ray Percy in Hope
#### Vrouwelijke bijrol in een dramaserie
(Outstanding Supporting Actress in a Drama Series)
- Camryn Manheim als Ellenor Frutt in The Practice
- Kim Delaney als Diane Russell in NYPD Blue
- Laura Innes als Kerry Weaver in ER
- Della Reese als Tess in Touched by an Angel
- Gloria Reuben als Jeanie Boulet in ER
#### Vrouwelijke bijrol in een komische serie
(Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series)
- Lisa Kudrow als Phoebe Buffay in Friends
- Christine Baranski als Maryann Thorpe in Cybill
- Julia Louis-Dreyfus als Elaine Benes in Seinfeld
- Kristen Johnston als Sally Solomon in 3rd Rock from the Sun
- Jane Leeves als Daphne Moon in Frasier
#### Vrouwelijke bijrol in een miniserie of televisiefilm
(Outstanding Supporting Actress in a Miniseries or Movie)
- Mare Winningham als Lurleen Wallace in George Wallace
- Helena Bonham Carter als Morgan Le Fey in Merlin
- Julie Harris als Leonora Nelson in Ellen Foster
- Judith Ivey als Lucille in What the Deaf Man Heard
- Angelina Jolie als Cornelia Wallace in George Wallace
### Gastrollen
#### Mannelijke gastrol in een dramaserie
(Outstanding Guest Actor in a Drama Series)
- John Larroquette als Joey Heric in The Practice
- Bruce Davison als Jake in Touched by an Angel
- Vincent D'Onofrio als John Lange in Homicide: Life on the Street
- Charles Durning als Thomas Finnegan in Homicide: Life on the Street
- Charles Nelson Reilly als Jose Chung in Millennium
#### Mannelijke gastrol in een komische serie
(Outstanding Guest Actor in a Comedy Series)
- Mel Brooks als Uncle Phil in Mad About You
- Hank Azaria als Nat in Mad About You
- Lloyd Bridges als Izzy Mandelbaum in Seinfeld
- John Cleese als Dr. Neesam in 3rd Rock from the Sun
- Nathan Lane als Professor Twilley in Mad About You
#### Vrouwelijke gastrol in een dramaserie
(Outstanding Guest Actress in a Drama Series)
- Cloris Leachman als Aunt Mooster in Promised Land
- Veronica Cartwright als Cassandra Spender in The X-Files
- Swoosie Kurtz als Tina-Marie Chambliss in ER
- Lili Taylor als Marty Glenn in The X-Files
- Alfre Woodard als Roxanne Turner in Homicide: Life on the Street
#### Vrouwelijke gastrol in een komische serie
(Outstanding Guest Actress in a Comedy Series)
- Emma Thompson als Emma Thompson in Ellen
- Carol Burnett als Theresa Stemple in Mad About You
- Jan Hooks als Vicki Dubcek in 3rd Rock from the Sun
- Patti LuPone als Zora in Frasier
- Bette Midler als Caprice Feldman in Murphy Brown
|
nlwiki/2111346
|
nlwiki
| 2,111,346
|
50e Primetime Emmy Awards
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/50e_Primetime_Emmy_Awards
|
2025-02-13T20:09:48Z
|
nl
|
Q1338849
| 59,123
|
De '''50e [[Primetime]] [[Emmy Award]]s''', waarbij prijzen werden uitgereikt in verschillende categorieën voor de beste [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] televisieprogramma's die in primetime werden uitgezonden tijdens het [[Seizoen (omroep)|televisieseizoen]] 1997-1998, vond plaats op [[13 september]] [[1998]] in het Shrine Auditorium in [[Los Angeles]], [[Californië]].
== Winnaars en nominaties - televisieprogramma's ==
''(De winnaars staan bovenaan in vet lettertype.)''
==== Dramaserie ====
''(Outstanding Drama Series)''
* '''''[[The Practice]]'''''
** ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** ''[[Law & Order]]''
** ''[[NYPD Blue]]''
** ''[[The X-Files]]''
==== Komische serie ====
''(Outstanding Comedy Series)''
* '''''[[Frasier]]'''''
** ''[[3rd Rock from the Sun]]''
** ''[[Ally McBeal]]''
** ''[[The Larry Sanders Show]]''
** ''[[Seinfeld]]''
==== Miniserie ====
''(Outstanding Mini Series)''
* '''''[[From the Earth to the Moon (televisieserie)|From the Earth to the Moon]]
** ''[[George Wallace (film)|George Wallace]]''
** ''[[Tales of the City]]''
** ''[[Merlin (film)|Merlin]]''
** ''[[Moby Dick (1998)|Moby Dick]]''
==== Televisiefilm ====
''(Outstanding Made for Television Movie)''
* '''''[[Don King: Only in America]]'''''
** ''[[12 Angry Men (1997)|12 Angry Men]]''
** ''[[A Bright Shining Lie]]''
** ''[[Gia]]''
** ''[[What the Deaf Man Heard]]''
==== Varieté-, Muziek- of komische show ====
''(Outstanding Variety, Music or Comedy Series)''
* '''''[[Late show with David Letterman]]'''''
** ''[[Dennis Miller Live]]''
** ''[[Bill Maher|Politically Incorrect]]''
** ''[[The Tonight Show|The Tonight Show with Jay Leno]]''
** ''[[Tracey Ullman|Tracey Takes On...]]''
== Winnaars en nominaties - acteurs ==
=== Hoofdrollen ===
==== Mannelijke hoofdrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Lead Actor in a Drama Series)''
* '''[[Andre Braugher]]''' als Frank Pembleton in ''[[Homicide: Life on the Street]]''
** [[David Duchovny]] als Fox Mulder in ''[[The X-Files]]
** [[Anthony Edwards (acteur)|Anthony Edwards]] als Mark Greene in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** [[Dennis Franz]] als Andy Sipowicz in ''[[NYPD Blue]]''
** [[Jimmy Smits]] als Bobby Simone in ''[[NYPD Blue]]''
[[Bestand:Kelsey Grammer fleet week.jpg|right|thumb|150px|[[Kelsey Grammer]] (''[[Frasier]]''), winnaar mannelijke hoofdrol in een komische serie]]
==== Mannelijke hoofdrol in een komische serie ====
''(Outstanding Lead Actor in a Comedy Series)''
* '''[[Kelsey Grammer]]''' als Frasier Crane in ''[[Frasier]]
** [[Michael J. Fox]] als Mike Flaherty in ''[[Spin City]]''
** [[John Lithgow]] als Dick Solomon in ''[[3rd Rock from the Sun]]''
** [[Paul Reiser]] als Paul Buchman in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
** [[Garry Shandling]] als Larry Sanders in ''[[The Larry Sanders Show]]''
==== Mannelijke hoofdrol in een miniserie of televisiefilm ====
''(Outstanding Lead Actor in a Miniseries or Movie)''
* '''[[Gary Sinise]]''' als George C. Wallace in ''[[George Wallace (film)|George Wallace]]''
** [[Jack Lemmon]] als Juror #8 in ''[[12 Angry Men (1997)|12 Angry Men]]''
** [[Sam Neill]] als Merlin in ''[[Merlin (film)|Merlin]]''
** [[Ving Rhames]] als Don King in ''[[Don King: Only in America]]''
** [[Patrick Stewart (acteur)|Patrick Stewart]] als Captain Ahab in ''[[Moby Dick (1998)|Moby Dick]]''
[[Bestand:Christine Lahti by David Shankbone.jpg|right|thumb|150px|[[Christine Lahti]] (''[[Chicago Hope]]''), winnaar vrouwelijke hoofdrol in een dramaserie]]
==== Vrouwelijke hoofdrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Lead Actress in a Drama Series)''
* '''[[Christine Lahti]]''' als Dr. Kathryn Austin in ''[[Chicago Hope]]''
** [[Gillian Anderson]] als Dana Scully in ''[[The X-Files]]''
** [[Roma Downey]] als Monica in ''[[Touched by an Angel]]''
** [[Julianna Margulies]] als Carol Hathaway in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** [[Jane Seymour (actrice)|Jane Seymour]] als Dr. Michaela Quinn in ''[[Dr. Quinn, Medicine Woman]]''
[[Bestand:Helen Hunt 2.jpg|right|thumb|150px|[[Helen Hunt]] (''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''), winnaar vrouwelijke hoofdrol in een komische serie]]
==== Vrouwelijke hoofdrol in een komische serie ====
''(Outstanding Lead Actress in a Comedy Series)''
* '''[[Helen Hunt]]''' als Jamie Buchman in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
** [[Kirstie Alley]] als Veronica Chase in ''[[Veronica's Closet]]''
** [[Ellen DeGeneres]] als Ellen Morgan in ''[[Ellen (televisieserie)|Ellen]]''
** [[Jenna Elfman]] als Dharma Montgomery in ''[[Dharma & Greg]]''
** [[Calista Flockhart]] als [[Ally McBeal (personage)|Ally McBeal]] in ''[[Ally McBeal]]''
** [[Patricia Richardson]] als Jill Taylor in ''[[Home Improvement]]''
==== Vrouwelijke hoofdrol in een miniserie of televisiefilm ====
''(Outstanding Lead Actress in a Miniseries or a Movie)''
* '''[[Ellen Barkin]]''' als Glory Marie Jackson in ''[[Before Women Had Wings]]''
** [[Jamie Lee Curtis]] als Maggie Green in ''[[Nicholas' Gift]]''
** [[Judy Davis]] als Gladwyn Ritchie in ''[[The Echo of Thunder]]''
** [[Olympia Dukakis]] als Mrs. Anna Madrigal in ''[[Tales of the City]]''
** [[Angelina Jolie]] als [[Gia Carangi]] in ''[[Gia]]''
** [[Sigourney Weaver]] als Lady Claudia Hoffman in ''[[Snow White: A Tale of Terror]]''
=== Bijrollen ===
==== Mannelijke bijrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Supporting Actor in a Drama Series)''
* '''[[Gordon Clapp]]''' als Greg Medavoy in ''[[NYPD Blue]]''
** [[Héctor Elizondo]] als Phillip Watters in ''[[Chicago Hope]]''
** [[Steven Hill]] als Adam Schiff in ''[[Law & Order]]''
** [[Eriq La Salle]] als Peter Benton in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** [[Noah Wyle]] als John Carter in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
==== Mannelijke bijrol in een komische serie ====
''(Outstanding Supporting Actor in a Comedy Series)''
* '''[[David Hyde Pierce]]''' als Niles Crane in ''[[Frasier]]''
** [[Jason Alexander]] als George Costanza in ''[[Seinfeld]]''
** [[Phil Hartman]] als Bill McNeal in ''[[NewsRadio]]''
** [[Jeffrey Tambor]] als Hank Kingsley in ''[[The Larry Sanders Show]]''
** [[Rip Torn]] als Arthur in ''[[The Larry Sanders Show]]''
==== Mannelijke bijrol in een miniserie of televisiefilm ====
''(Outstanding Supporting Actor in a Miniseries or Movie)''
* '''[[George C. Scott]]''' als Juror #3 in ''[[12 Angry Men (1997)|12 Angry Men]]''
** [[Hume Cronyn]] als Juror #9 in ''[[12 Angry Men (1997)|12 Angry Men]]''
** [[Gregory Peck]] als Father Mapple in ''[[Moby Dick (1998)|Moby Dick]]''
** [[Martin Short]] als Frik in ''[[Merlin (film)|Merlin]]''
** [[J.T. Walsh]] als Ray Percy in ''[[Hope (1997)|Hope]]''
==== Vrouwelijke bijrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Supporting Actress in a Drama Series)''
* '''[[Camryn Manheim]]''' als Ellenor Frutt in ''[[The Practice]]''
** [[Kim Delaney]] als Diane Russell in ''[[NYPD Blue]]''
** [[Laura Innes]] als Kerry Weaver in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** [[Della Reese]] als Tess in ''[[Touched by an Angel]]''
** [[Gloria Reuben]] als Jeanie Boulet in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
==== Vrouwelijke bijrol in een komische serie ====
''(Outstanding Supporting Actress in a Comedy Series)''
* '''[[Lisa Kudrow]]''' als Phoebe Buffay in ''[[Friends (sitcom)|Friends]]''
** [[Christine Baranski]] als Maryann Thorpe in ''[[Cybill]]''
** [[Julia Louis-Dreyfus]] als Elaine Benes in ''[[Seinfeld]]''
** [[Kristen Johnston]] als Sally Solomon in ''[[3rd Rock from the Sun]]''
** [[Jane Leeves]] als Daphne Moon in ''[[Frasier]]''
==== Vrouwelijke bijrol in een miniserie of televisiefilm ====
''(Outstanding Supporting Actress in a Miniseries or Movie)''
* '''[[Mare Winningham]]''' als Lurleen Wallace in ''[[George Wallace (film)|George Wallace]]''
** [[Helena Bonham Carter]] als Morgan Le Fey in ''[[Merlin (film)|Merlin]]''
** [[Julie Harris]] als Leonora Nelson in ''[[Ellen Foster]]''
** [[Judith Ivey]] als Lucille in ''[[What the Deaf Man Heard]]''
** [[Angelina Jolie]] als Cornelia Wallace in ''[[George Wallace (film)|George Wallace]]''
=== Gastrollen ===
==== Mannelijke gastrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Guest Actor in a Drama Series)''
* '''[[John Larroquette]]''' als Joey Heric in ''[[The Practice]]''
** [[Bruce Davison]] als Jake in ''[[Touched by an Angel]]''
** [[Vincent D'Onofrio]] als John Lange in ''[[Homicide: Life on the Street]]''
** [[Charles Durning]] als Thomas Finnegan in ''[[Homicide: Life on the Street]]''
** [[Charles Nelson Reilly]] als Jose Chung in ''[[Millennium (televisieserie)|Millennium]]''
==== Mannelijke gastrol in een komische serie ====
''(Outstanding Guest Actor in a Comedy Series)''
* '''[[Mel Brooks]]''' als Uncle Phil in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
** [[Hank Azaria]] als Nat in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
** [[Lloyd Bridges]] als Izzy Mandelbaum in ''[[Seinfeld]]''
** [[John Cleese]] als Dr. Neesam in ''[[3rd Rock from the Sun]]''
** [[Nathan Lane]] als Professor Twilley in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
==== Vrouwelijke gastrol in een dramaserie ====
''(Outstanding Guest Actress in a Drama Series)''
* '''[[Cloris Leachman]]''' als Aunt Mooster in ''[[Promised Land (televisieserie)|Promised Land]]''
** [[Veronica Cartwright]] als Cassandra Spender in ''[[The X-Files]]''
** [[Swoosie Kurtz]] als Tina-Marie Chambliss in ''[[ER (televisieserie)|ER]]''
** [[Lili Taylor]] als Marty Glenn in ''[[The X-Files]]''
** [[Alfre Woodard]] als Roxanne Turner in ''[[Homicide: Life on the Street]]''
==== Vrouwelijke gastrol in een komische serie ====
''(Outstanding Guest Actress in a Comedy Series)''
* '''[[Emma Thompson]]''' als Emma Thompson in ''[[Ellen (televisieserie)|Ellen]]''
** [[Carol Burnett]] als Theresa Stemple in ''[[Mad About You (televisieserie)|Mad About You]]''
** [[Jan Hooks]] als Vicki Dubcek in ''[[3rd Rock from the Sun]]''
** [[Patti LuPone]] als Zora in ''[[Frasier]]''
** [[Bette Midler]] als Caprice Feldman in ''[[Murphy Brown]]''
== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20140104112255/http://www.emmys.tv/ Officiële website]
{{Navigatie Primetime Emmy Awards}}
[[Categorie:Emmy Award]]
| 68,894,724
|
[]
| false
|
# 12 fantasieën voor fluit solo
Georg Philipp Telemanns 12 fantasieën voor fluit solo werden uitgegeven in Hamburg in 1732-33. Een bestaand exemplaar van de publicatie, bewaard in Brussel, heeft een onechte titelpagina met Fantasie per il Violino senza Basso (Fantasieën voor viool solo).Het is een van Telemanns verzamelingen van muziek voor onbegeleide solo-instrumenten, samen met de 36 fantasieën voor klavecimbel (uitgegeven in Hamburg in 1732-33), de 12 fantasieën voor viool solo (uitgegeven in 1735) en een serie van 12 fantasieën voor viola da gamba solo (ook uitgegeven in 1735), die tot 2015 verloren werden gewaand.
De serie bevat de volgende fantasieën:
1. Fantasie nr. 1 in A-majeur (Vivace—Allegro)
2. Fantasie nr. 2 in a-mineur (Grave—Vivace—Adagio—Allegro)
3. Fantasie nr. 3 in b-mineur (Largo—Vivace—Largo—Vivace—Allegro)
4. Fantasie nr. 4 in Bes majeur (Andante—Allegro—Presto)
5. Fantasie nr. 5 in C-majeur (Presto—Largo—Presto—Dolce—Allegro—Allegro)
6. Fantasie nr. 6 in d-mineur (Dolce—Allegro—Spirituoso)
7. Fantasie nr. 7 in D-majeur (Alla francese—Presto)
8. Fantasie nr. 8 in e-mineur (Largo—Spirituoso—Allegro)
9. Fantasie nr. 9 in E-majeur (Affettuoso—Allegro—Grave—Vivace)
10. Fantasie nr. 10 in fis-mineur (A Tempo giusto—Presto—Moderato)
11. Fantasie nr. 11 in G-majeur (Allegro—Adagio—Vivace—Allegro)
12. Fantasie nr. 12 in g-mineur (Grave—Allegro—Allegro—Dolce—Allegro—Presto)
De verzameling is gerangschikt op toonsoort, min of meer stapsgewijs van A-majeur naar g-mineur. Telemann vermeed toonsoorten die onpraktisch waren op de eenkleppige traverso, zoals bv. B-majeur, c-mineur, f-mineur en Fis-majeur. Er zijn twee manieren om de structuur van de hele serie te bekijken. Een eerste opvatting verdeelt de fantasieën in twee groepen van zes. Fantasia nr. 7 begint immers met een Franse ouverture, wat het begin van een nieuw gedeelte kan betekenen. Ook Johann Sebastian Bach verdeelde zijn Goldbergvariaties zo in twee groepen, door variatie 16 als een Franse ouverture te schrijven. Een andere structuur werd voorgesteld door de wetenschapper Wolfgang Hirschmann: er zijn vier modale groepen van drie fantasieën: majeur-mineur-mineur, majeur-majeur-mineur, majeur-mineur-majeur en mineur-majeur-mineur.
Telemanns fantasieën voor fluit solo zijn de enige werken in het barokrepertoire die delen bevatten die onmogelijk lijken op slechts een fluit: fuga's (fantasieën 2, 6 en 11), een Franse ouverture (fantasie nr. 7) en een passacaglia (fantasie nr. 5). Het is dan ook mogelijk dat ze tevens bedoeld waren voor de viool. Het enige bekende manuscript, in het Koninklijk Conservatorium van Brussel, vermeldt op de titelbladzijde "Fantasie per il Violino senza Basso". Anderzijds zijn deze fantasieën wel in de (iets beperktere) tessituur van de traverso geschreven. In 2012 verscheen bij uitgeverij Euprint een bewerking van deze fantasieën voor altviool solo, waarin onder meer de fuga's door middel van dubbelgrepen daadwerkelijk meerstemmig klinken.
## Moderne fantasieën
In 1993 nam de Nederlandse fluitiste Eleonore Pameijer een cd op met de 12 fantasieën van Telemann, afgewisseld met nieuw werk voor fluit solo van tien Nederlandse componisten die ze gevraagd had om een compositie geïnspireerd door de fantasieën van Telemann. Deze werken waren:
1. Otto Ketting - Song without words nr. 2
2. Rob Zuidam - B'rokqueue
3. Guus Janssen - Bah Rock
4. Misha Mengelberg - Telemann nee, Fantasie ja (fragmenten van Weter's Klok Waardengang)
5. Jeff Hamburg - Facsimile
6. Theo Verbey - Hommage
7. Ron Ford - Between
8. Charles Trenet/Louis Andriessen - Fermier Isidore
9. Theo Loevendie - Trait d'union
10. Robert Heppener - Telemann Blow-up
|
nlwiki/2012095
|
nlwiki
| 2,012,095
|
12 fantasieën voor fluit solo
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/12_fantasie%C3%ABn_voor_fluit_solo
|
2024-03-15T17:58:37Z
|
nl
|
Q2802490
| 18,690
|
[[Bestand:12 Fantasias for Flute without Bass, Telemann.png|miniatuur|Titelpagina van 12 fantasieën voor fluit solo]]
[[Georg Philipp Telemann]]s '''''12 fantasieën voor fluit solo''''' werden uitgegeven in [[Hamburg]] in 1732-33. Een bestaand exemplaar van de publicatie, bewaard in Brussel, heeft een onechte titelpagina met Fantasie per il Violino senza Basso (Fantasieën voor viool solo).<ref>{{Citeer web|url=https://imslp.org/wiki/12_Fantasias_for_Flute_without_Bass,_TWV_40:2-13_(Telemann,_Georg_Philipp)|titel=12 Fantasias for Flute without Bass, TWV 40:2-13 (Telemann, Georg Philipp) - IMSLP|bezochtdatum=2021-08-03|werk=imslp.org|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210719054348/https://imslp.org/wiki/12_Fantasias_for_Flute_without_Bass,_TWV_40:2-13_(Telemann,_Georg_Philipp)|archiefdatum=2021-07-19|dodeurl=nee}}</ref>Het is een van Telemanns verzamelingen van muziek voor onbegeleide solo-instrumenten, samen met de 36 fantasieën voor [[klavecimbel]] (uitgegeven in Hamburg in 1732-33), de 12 fantasieën voor viool solo (uitgegeven in 1735) en een serie van 12 fantasieën voor [[viola da gamba]] solo (ook uitgegeven in 1735), die tot 2015 verloren werden gewaand.<ref>{{de}} [https://www.telemann.org/telemann-zentrum/news/109.html Sensationelle Wiederentdeckung], www.telemann.org, 8 oktober 2015. [https://web.archive.org/web/20230310124424/https://www.telemann.org/telemann-zentrum/news/109.html Gearchiveerd] op 10 maart 2023.</ref>
De serie bevat de volgende fantasieën:
# Fantasie nr. 1 in A-majeur (Vivace—Allegro)
# Fantasie nr. 2 in a-mineur (Grave—Vivace—Adagio—Allegro)
# Fantasie nr. 3 in b-mineur (Largo—Vivace—Largo—Vivace—Allegro)
# Fantasie nr. 4 in Bes majeur (Andante—Allegro—Presto)
# Fantasie nr. 5 in C-majeur (Presto—Largo—Presto—Dolce—Allegro—Allegro)
# Fantasie nr. 6 in d-mineur (Dolce—Allegro—Spirituoso)
# Fantasie nr. 7 in D-majeur (Alla francese—Presto)
# Fantasie nr. 8 in e-mineur (Largo—Spirituoso—Allegro)
# Fantasie nr. 9 in E-majeur (Affettuoso—Allegro—Grave—Vivace)
# Fantasie nr. 10 in fis-mineur (A Tempo giusto—Presto—Moderato)
# Fantasie nr. 11 in G-majeur (Allegro—Adagio—Vivace—Allegro)
# Fantasie nr. 12 in g-mineur (Grave—Allegro—Allegro—Dolce—Allegro—Presto)
De verzameling is gerangschikt op [[toonsoort]], min of meer stapsgewijs van A-majeur naar g-mineur. Telemann vermeed toonsoorten die onpraktisch waren op de eenkleppige traverso, zoals bv. B-majeur, c-mineur, f-mineur en Fis-majeur. Er zijn twee manieren om de structuur van de hele serie te bekijken. Een eerste opvatting verdeelt de fantasieën in twee groepen van zes. Fantasia nr. 7 begint immers met een [[Franse ouverture]], wat het begin van een nieuw gedeelte kan betekenen. Ook [[Johann Sebastian Bach]] verdeelde zijn ''[[Goldbergvariaties]]'' zo in twee groepen, door variatie 16 als een Franse ouverture te schrijven. Een andere structuur werd voorgesteld door de wetenschapper [[Wolfgang Hirschmann]]: er zijn vier modale groepen van drie fantasieën: majeur-mineur-mineur, majeur-majeur-mineur, majeur-mineur-majeur en mineur-majeur-mineur.<ref>Zohn 2008, p. 428.</ref>
Telemanns fantasieën voor fluit solo zijn de enige werken in het [[barok (muziek)|barok]]repertoire die delen bevatten die onmogelijk lijken op slechts een fluit: [[fuga]]'s (fantasieën 2, 6 en 11), een [[Franse ouverture]] (fantasie nr. 7) en een [[passacaglia]] (fantasie nr. 5).<ref>Zohn 2008, p. 429.</ref> Het is dan ook mogelijk dat ze tevens bedoeld waren voor de viool. Het enige bekende manuscript, in het [[Koninklijk Conservatorium van Brussel]], vermeldt op de titelbladzijde "Fantasie per il Violino senza Basso". Anderzijds zijn deze fantasieën wel in de (iets beperktere) tessituur van de traverso geschreven. In 2012 verscheen bij uitgeverij Euprint een bewerking van deze fantasieën voor [[altviool]] solo, waarin onder meer de fuga's door middel van dubbelgrepen daadwerkelijk meerstemmig klinken.
==Moderne fantasieën==
In 1993 nam de Nederlandse fluitiste [[Eleonore Pameijer]] een cd op met de 12 fantasieën van Telemann, afgewisseld met nieuw werk voor fluit solo van tien Nederlandse componisten die ze gevraagd had om een compositie geïnspireerd door de fantasieën van Telemann. Deze werken waren<ref>Cd-boekje bij cd ''12 Fantasias for flute solo by G. Ph. Telemann'', Eleonore Pameijer, fluit.</ref>:
# [[Otto Ketting]] - ''Song without words nr. 2''
# [[Rob Zuidam]] - ''B'rokqueue''
# [[Guus Janssen (componist)|Guus Janssen]] - ''Bah Rock''
# [[Misha Mengelberg]] - ''Telemann nee, Fantasie ja'' (fragmenten van ''Weter's Klok Waardengang'')
# [[Jeff Hamburg]] - ''Facsimile''
# [[Theo Verbey]] - ''Hommage''
# [[Ron Ford]] - ''Between''
# [[Charles Trenet]]/[[Louis Andriessen]] - ''Fermier Isidore''
# [[Theo Loevendie]] - ''Trait d'union''
# [[Robert Heppener]] - ''Telemann Blow-up''
{{Appendix|2=
* [https://web.archive.org/web/20110718111441/http://imslp.info/files/imglnks/usimg/d/d9/IMSLP32138-PMLP54405-Teleman_12_Fantasias_for_Traversiere.pdf Facsimile van de 12 fantasieën voor fluit solo]
* {{Link IMSLP2|id=12_Fantasias_for_Flute_without_Bass,_TWV_40:2-13_(Telemann,_Georg_Philipp)|cname=12 fantasieën voor fluit solo}}
* Zohn, Steven (2008). ''Music for a Mixed Taste: Style, Genre, and Meaning in Telemann's Instrumental Works''. Oxford University Press US. {{ISBN|978-0-19-516977-5}}
{{References}}
}}
[[Categorie:Compositie van Georg Philipp Telemann|F]]
[[Categorie:Compositie voor fluit solo]]
| 67,206,254
|
[]
| false
|
# 1141
Het jaar 1141 is het 41e jaar in de 12e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
- 9 september: Slag bij Qatwan: De Kara-Kitan (Westelijke Liao) onder Yelü Dashi verslaan de Seltsjoeken onder Ahmad Sanjar. De Seltsjoeken moeten zich terugtrekken naar Khorasam, en hun rol als groot rijk is in Centraal-Azië en Oost-Iran uitgespeeld.
- De Kara-Kitan breiden hun rijk uit over Sogdië, Bactrië, Khwarizm en Samarkand.
- Hoogtepunt van de Anarchie, een burgeroorlog tussen koning Stefanus en Mathilde, de dochter van Hendrik I, om het koningschap over Engeland.
- 2 februari - Slag bij Lincoln: Robert van Gloucester, de belangrijkste bondgenoot van Mathilde, verslaat Stephanus, die gevangen wordt genomen.
- Mathilde noemt zich heerseres over Engeland en Normandië, en bereid een kroning voor
- 14 september - Terwijl Mathilde en Robert het kasteel van Winchester belegeren, waar Mathilde zich wil laten kronen, laat Mathilde van Boulogne, de echtgenote van Stephanus, de stad omsingelen. Het leger van Mathilde slaat op de vlucht, en Robert wordt gevangengenomen.
- De gevangen Stephanus en Robert worden uitgeruild
- november - Stephanus weet terug de macht te grijpen
- Mathildes echtgenoot Godfried V van Anjou begint de verovering van Normandië.
- Verdrag van Shaoxing: Vredesverdrag tussen de Jin-dynastie en de Zuidelijke Song-dynastie. Geheel Noord-China komt in handen van de Jin, de grens wordt vastgesteld langs de Huai He en de Song dienen jaarlijks schatting te betalen aan de Jin.
- Koenraad II van Moravië verjaagt Vladislav II van Bohemen en claimt het hertogschap over Bohemen.
- Ludolf van Bierum, de broer van bisschop Hartbert van Bierum van Utrecht, wordt erfelijk burggraaf van Coevorden.
- In Rome wordt de Friezenkerk gebouwd.
- Hugh Bigod wordt gecreëerd graaf van Norfolk.
- Voor het eerst genoemd: Meppel, Pesse, Prostějov
## Opvolging
- Beieren en Oostenrijk - Leopold IV opgevolgd door zijn broer Hendrik Jasomirgott
- patriarch van Byblos (Maronieten) - Gregorius II van Halate opgevolgd door Jakob I van Ramate
- Hongarije - Béla II opgevolgd door zijn zoon Géza II onder regentschap van diens oom van moederskant Beloš van Rascia
- Saint-Pol - Hugo III opgevolgd door zijn zoon Ingelram
- bisdom Straatsburg - Gebhard van Urach opgevolgd door Burchard I
## Afbeeldingen
- Verdeling van China in 1141/1142
- De Friezenkerk
- St. Martinskapelle, Ufenau
## Geboren
- 27 mei - Eisai, Japans boeddhistisch leraar
- Malcolm IV, koning van Schotland (1153-1165)
- Nezami, Perzisch dichter en schrijver
## Overleden
- 11 februari - Hugo van Sint-Victor (~43), Duits/Belgisch/Frans filosoof en theoloog
- 13 februari - Béla II (~31), koning van Hongarije (1131-1141)
- 25 mei - Margaretha de l'Aigle (~36), echtgenote van Garcia IV van Navarra
- 10 juni - Richenza van Northeim (~53), echtgenote van Lotharius III
- 13 juli - Gerberga van Oostenrijk, echtgenote van Bořivoj II van Bohemen
- 18 oktober - Leopold IV (~33), hertog van Beieren en markgraaf van Oostenrijk
- Juda Halevi (~66), joods-Andalusisch dichter en filosoof
- Ruben, Armeens prins
|
nlwiki/72100
|
nlwiki
| 72,100
|
1141
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1141
|
2024-07-12T06:42:03Z
|
nl
|
Q19613
| 29,249
|
[[Bestand:BattleOf Lincoln.jpg|thumb|[[slag bij Lincoln (1141)|Slag bij Lincoln]].]]
{{Zijbalk jaar}}
Het jaar '''1141''' is het 41e jaar in de [[12e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
* [[9 september]]: [[Slag bij Qatwan]]: De [[Kara-Kitan]] ([[Westelijke Liao]]) onder [[Yelü Dashi]] verslaan de [[Seltsjoeken]] onder [[Ahmad Sanjar]]. De Seltsjoeken moeten zich terugtrekken naar [[Khorasam]], en hun rol als groot rijk is in Centraal-Azië en Oost-Iran uitgespeeld.
** De Kara-Kitan breiden hun rijk uit over [[Sogdië]], [[Bactrië]], [[Khwarizm]] en [[Samarkand (plaats)|Samarkand]].
* Hoogtepunt van de [[Anarchie (Engeland)|Anarchie]], een burgeroorlog tussen koning [[Stefanus van Engeland|Stefanus]] en [[Mathilde van Engeland|Mathilde]], de dochter van [[Hendrik I van Engeland|Hendrik I]], om het koningschap over [[koninkrijk Engeland|Engeland]].
** [[2 februari]] - [[slag bij Lincoln (1141)|Slag bij Lincoln]]: [[Robert van Gloucester (graaf)|Robert van Gloucester]], de belangrijkste bondgenoot van Mathilde, verslaat Stephanus, die gevangen wordt genomen.
** Mathilde noemt zich heerseres over Engeland en Normandië, en bereid een kroning voor
** [[14 september]] - Terwijl Mathilde en Robert het [[kasteel van Winchester|kasteel]] van [[Winchester]] belegeren, waar Mathilde zich wil laten kronen, laat [[Mathilde van Boulogne (1151)|Mathilde van Boulogne]], de echtgenote van Stephanus, de stad omsingelen. Het leger van Mathilde slaat op de vlucht, en Robert wordt gevangengenomen.
** De gevangen Stephanus en Robert worden uitgeruild
** november - Stephanus weet terug de macht te grijpen
** Mathildes echtgenoot [[Godfried V van Anjou]] begint de verovering van [[hertogdom Normandië|Normandië]].
* [[Verdrag van Shaoxing]]: Vredesverdrag tussen de [[Jin-dynastie (1115-1234)|Jin-dynastie]] en de [[Zuidelijke Song-dynastie]]. Geheel Noord-China komt in handen van de Jin, de grens wordt vastgesteld langs de [[Huai He]] en de Song dienen jaarlijks [[belasting (fiscaal)|schatting]] te betalen aan de Jin.
* [[Koenraad II van Moravië]] verjaagt [[Vladislav II van Bohemen]] en claimt het [[hertog]]schap over [[Bohemen]].
* [[Ludolf van Bierum]], de broer van bisschop [[Hartbert van Bierum]] van [[Sticht Utrecht|Utrecht]], wordt erfelijk [[burggraaf]] van [[Coevorden (stad)|Coevorden]].
* In [[Rome (stad)|Rome]] wordt de [[Friezenkerk]] gebouwd.
* [[Hugh Bigod]] wordt gecreëerd [[graaf van Norfolk]].
* Voor het eerst genoemd: [[Meppel]], [[Pesse]], [[Prostějov]]
== Opvolging ==
* [[hertogdom Beieren (-1255)|Beieren]] en [[markgraafschap Oostenrijk|Oostenrijk]] - [[Leopold IV van Oostenrijk|Leopold IV]] opgevolgd door zijn broer [[Hendrik Jasomirgott]]
* [[patriarch van Byblos]] ([[Maronieten]]) - [[Gregorius II van Halate]] opgevolgd door [[Jakob I van Ramate]]
* [[Hongarije]] - [[Béla II]] opgevolgd door zijn zoon [[Géza II]] onder regentschap van diens oom van moederskant [[Beloš van Rascia]]
* [[graafschap Saint-Pol|Saint-Pol]] - [[Hugo III van Saint-Pol|Hugo III]] opgevolgd door zijn zoon [[Ingelram van Saint-Pol|Ingelram]]
* [[bisdom Straatsburg]] - [[Gebhard van Urach]] opgevolgd door [[Burchard I van Straatsburg|Burchard I]]
== Afbeeldingen ==
<gallery>
Bestand:Map of China 1142.jpg|Verdeling van China in 1141/1142
Bestand:Borgo - SS. Michele e Magno.JPG|De Friezenkerk
Bestand:Ufenau - St. Martinskapelle IMG 0892.jpg|''St. Martinskapelle'', Ufenau
</gallery>
== Geboren ==
* [[27 mei]] - [[Eisai]], Japans boeddhistisch leraar
* [[Malcolm IV]], koning van Schotland (1153-1165)
* [[Nezami]], Perzisch dichter en schrijver
== Overleden ==
* [[11 februari]] - [[Hugo van Sint-Victor]] (~43), Duits/Belgisch/Frans filosoof en theoloog
* [[13 februari]] - [[Béla II]] (~31), koning van Hongarije (1131-1141)
* [[25 mei]] - [[Margaretha de l'Aigle]] (~36), echtgenote van Garcia IV van Navarra
* [[10 juni]] - [[Richenza van Northeim]] (~53), echtgenote van Lotharius III
* [[13 juli]] - [[Gerberga van Oostenrijk]], echtgenote van Bořivoj II van Bohemen
* [[18 oktober]] - [[Leopold IV van Oostenrijk|Leopold IV]] (~33), hertog van Beieren en markgraaf van Oostenrijk
* [[Juda Halevi]] (~66), joods-Andalusisch dichter en filosoof
* [[Ruben van Armenië|Ruben]], Armeens prins
{{Commonscat|1141}}
[[Categorie:Jaar]]
[[Categorie:1140-1149| 1141]]
| 67,807,801
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "11e eeuw \u00b7 12e eeuw \u00b7 13e eeuw", "Decennia": "1130-1139 \u00b7 1140-1149 \u00b7 1150-1159", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1140 \u00b7 1141 \u00b7 1142 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1894 MDCCCXCIV", "Armeense jaartelling": "589 \u2013 590 \u00b7 \u0539\u054e \u0547\u0541\u0539 \u2013 \u0547\u0542", "Chinese jaartelling": "3837 \u2013 3838 \u00b7 \u4e01\u7533 \u2013 \u620a\u9149", "Christelijke jaartelling": "1141 MCXLI", "Ethiopische jaartelling": "1133 \u2013 1134", "Hebreeuwse jaartelling": "4901 \u2013 4902", "- Vikram Samvat": "1196 \u2013 1197", "- Shaka Samvat": "1063 \u2013 1064", "- Kali yuga": "4242 \u2013 4243", "Iraanse jaartelling": "519 \u2013 520 \u00b7 \u06f5\u06f1\u06f9 \u2013 \u06f5\u06f2\u06f0", "Islamitische jaartelling": "535 \u2013 536 \u00b7 \u0665\u0663\u0666 \u2013 \u0665\u0663\u0665", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5140 \u2013 5141"}}]
| false
|
# 1200-1209
De jaren 1200-1209 (van de christelijke jaartelling) zijn een decennium in de 13e eeuw.
## Meerjarige gebeurtenissen
### Vierde kruistocht
- 1200 : Theobald III van Champagne, leider van de Vierde Kruistocht sterft, zijn rol wordt overgenomen door Bonifatius I van Monferrato.
- 1201 : Alexios IV Angelos kan ontsnappen uit de gevangenis, vlucht naar het westen en belooft steun voor het heroveren van de Byzantijnse troon.
- 1202 : De republiek Venetië die bereid is om het kruisvaardersleger over te zetten, verneemt dat er niet voldoende geld is om de overtocht te betalen. Venetië doet een voorstel, de kruisvaarders veroveren eerst Zara, een belangrijke havenstad in Dalmatië voor Venetië, daarna veroveren ze Constantinopel voor Alexios IV Angelos en dan Jeruzalem.
- 1203 : Alexios IV en zijn vader Isaäk II Angelos heroveren de Byzantijnse troon.
- 1204 : Alexios IV en zijn vader worden gedood, Alexios V volgt hen op.
- 1204 : Beleg en val van Constantinopel. Alexios V kan de beloftes van zijn voorganger niet inwilligen en de kruisvaarders veroveren de stad. Ze stichten het Latijnse Keizerrijk, met Boudewijn IX van Vlaanderen als keizer.
- 1205 : Slag bij Adrianopel. Boudewijn I van Constantinopel wordt verslagen door tsaar Kalojan van Bulgarije en wordt nooit meer teruggezien. Hij wordt opgevolgd door zijn broer Hendrik van Vlaanderen.
- 1205 : Het voormalige grondgebied van het Byzantijnse Rijk valt uiteen in verschillende deelrijken. Er worden zowel door de Byzantijnen (keizerrijk Trebizonde, keizerrijk Nicaea, despotaat Epirus) als door de kruisvaarders (koninkrijk Thessaloniki, vorstendom Achaje, hertogdom Athene), nieuwe staten gesticht.
- 1206 : De stadstaat Venetië breidt haar invloed in de Middellandse Zee uit met de stichting van het hertogdom Naxos. Ook Kreta komt in Venetiaanse handen.
### Christendom
- 1202 : De Orde van de Zwaardbroeders wordt gesticht met de bedoeling de Baltische staten te kerstenen.
- 1209 : Albigenzische Kruistocht. Als de pauselijk legaat Pierre de Castelnau wordt vermoord, roept paus Innocentius III een kruistocht uit tegen de katharen, die worden beschermd door Raymond VI van Toulouse.
- 1209 : Bloedbad van Béziers. De kruisvaarders veroveren Béziers, en richten een bloedbad aan (Bloedbad van Béziers) onder zowel de kathaarse als de katholieke inwoners. Ook Carcassonne wordt veroverd.
- 1209 : Franciscus van Assisi trekt met zijn eerste elf broeders naar Rome om bij de paus goedkeuring te vragen om de Franciscaner orde te stichten.
### Europa
- De Vierde Kruistocht brengt grote schade toe aan het Byzantijnse Rijk. Hierdoor kunnen Venetië en Genua hun handelsnetwerk verder uitbreiden.
- 1201 : De Engelse koning Jan zonder Land weigert om aan het Franse hof leenhulde te komen brengen, als graaf van Poitou.
- 1202 : De Franse koning Filips II Augustus valt het hertogdom Normandië binnen en krijgt daarbij steun van Arthur I van Bretagne, neef van de Engelse koning.
- 1203 : Arthur van Bretagne wordt gevangengenomen en vermoord.
- 1204 : Beleg van Gaillard. Engeland verliest Normandië.
- 1205 : Anjou, Maine en Touraine gaan ook verloren, slechts de zuidelijke Poitou en Guyenne blijven in Engelse handen.
- Er woedt een burgeroorlog in het Heilige Roomse Rijk: Otto IV en Filips van Zwaben, de broer van Hendrik VI, bestrijden elkaar tussen 1198 en 1208 om de keizerskroon. Uiteindelijk wordt Otto IV de nieuwe Roomskeizer.
### Lage Landen
- 1203 : Loonse Oorlog. Na de dood van Dirk VII van Holland wordt hij opgevolgd door zijn dochter Ada. Dirks broer Willem erkent haar niet, en claimt zelf het graafschap. Tussen 1203 en 1206 strijden Willem en Ada's echtgenoot Lodewijk II van Loon om het graafschap, die eindigt met het Verdrag van Brugge en de overwinning van Willem.
- 1204 : Maria van Champagne, vrouw van graaf Boudewijn IX van Vlaanderen, die op kruistocht is vertrokken, sterft. De broer van Boudewijn, Filips I van Namen wordt ruwaard.
- 1205 : Boudewijn verdwijnt onder geheimzinnige omstandigheden als hij als keizer van Constantinopel een veldtocht tegen de Bulgaren onderneemt (zie hierboven).
- 1208 : Zijn oudste dochter Johanna wordt door koning Filips II August van Frankrijk naar Parijs overgebracht. Het is voor de ambitieuze vorst immers van groot belang dat deze erfdochter onder zijn controle wordt grootgebracht.
### Centraal Azië
- 1206 : Muhammad Ghowri, sultan van de Ghowriden, wordt vermoord, het rijk valt uiteen. Het westen komt in handen van de Chorasmiden, het oosten in het sultanaat Delhi onder Qutbuddin Aibak.
- 1206 : Temüjin, beter bekend onder de naam Dzjengis groot-khan, verenigt een groot aantal Mongoolse stammen onder zijn leiding.
- 1209 : Dzjengis Khan verslaat hij de Westelijke Xia in Noord-China.
### Cultuur
- Wolfram von Eschenbach schrijft Parzival.
## Cultuur
- Het episch verhaal Parzival wordt geschreven door Wolfram von Eschenbach tussen ca. 1200 en 1210, ten dele naar Chrétien de Troyes' onvoltooide Perceval ou le Conte du Graal.
## Kunst en cultuur
- De opsmuk van de Basiliek van San Marco (Venetië), na de plundering van Constantinopel.
## Wetenschap
- 1202 - De Italiaanse wiskundige Leonardo van Pisa publiceert over algebra en de Arabische cijfers inclusief het getal nul. Dit is voor het eerst dat het getal nul in Europa wordt gebruikt.
<< · 1200 · 1201 · 1202 · 1203 · 1204 · 1205 · 1206 · 1207 · 1208 · 1209 · >>
<< · 1200-1209 · 1210-1219 · 1220-1229 · 1230-1239 · 1240-1249 · 1250-1259 · 1260-1269 · 1270-1279 · 1280-1289 · 1290-1299 · >>
|
nlwiki/875476
|
nlwiki
| 875,476
|
1200-1209
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1200-1209
|
2024-08-26T08:01:26Z
|
nl
|
Q83350
| 33,261
|
De jaren '''1200-1209''' (van de [[christelijke jaartelling]]) zijn een [[decennium]] in de [[13e eeuw]].
== Meerjarige gebeurtenissen ==
=== Vierde kruistocht ===
[[Bestand:Tintoretto.2tomaconstantinopla.jpg|thumb|De kruisvaarders nemen Constantinopel in]]
* [[1200]] : [[Theobald III van Champagne]], leider van de [[Vierde Kruistocht]] sterft, zijn rol wordt overgenomen door [[Bonifatius I van Monferrato]].
* [[1201]] : [[Alexios IV Angelos]] kan ontsnappen uit de gevangenis, vlucht naar het westen en belooft steun voor het heroveren van de Byzantijnse troon.
* [[1202]] : De [[republiek Venetië]] die bereid is om het kruisvaardersleger over te zetten, verneemt dat er niet voldoende geld is om de overtocht te betalen. Venetië doet een voorstel, de kruisvaarders veroveren eerst [[Zadar (plaats)|Zara]], een belangrijke havenstad in [[Dalmatië (regio)|Dalmatië]] voor Venetië, daarna veroveren ze [[Constantinopel]] voor Alexios IV Angelos en dan Jeruzalem.
* [[1203]] : Alexios IV en zijn vader [[Isaäk II Angelos]] heroveren de Byzantijnse troon.
* [[1204]] : Alexios IV en zijn vader worden gedood, [[Alexios V]] volgt hen op.
* [[1204]] : [[Beleg en val van Constantinopel (1204)|Beleg en val van Constantinopel]]. Alexios V kan de beloftes van zijn voorganger niet inwilligen en de kruisvaarders veroveren de stad. Ze stichten het [[Latijnse Keizerrijk]], met [[Boudewijn IX van Vlaanderen]] als keizer.
* [[1205]] : [[Slag bij Adrianopel (1205)|Slag bij Adrianopel]]. Boudewijn I van Constantinopel wordt verslagen door [[Lijst van monarchen van Bulgarije|tsaar]] [[Kalojan]] van [[Tweede Bulgaarse Rijk|Bulgarije]] en wordt nooit meer teruggezien. Hij wordt opgevolgd door zijn broer [[Hendrik van Vlaanderen]].
* 1205 : Het voormalige grondgebied van het [[Byzantijnse Rijk]] valt uiteen in verschillende deelrijken. Er worden zowel door de Byzantijnen ([[keizerrijk Trebizonde]], [[keizerrijk Nicaea]], [[despotaat Epirus]]) als door de kruisvaarders ([[koninkrijk Thessaloniki]], [[vorstendom Achaje]], [[hertogdom Athene]]), nieuwe staten gesticht.
* [[1206]] : De stadstaat Venetië breidt haar invloed in de Middellandse Zee uit met de stichting van het [[hertogdom Naxos]]. Ook [[Kreta]] komt in Venetiaanse handen.
=== Christendom ===
[[Bestand:Cathars expelled.JPG|thumb|Tijdens de [[Albigenzische Kruistocht]] worden de [[Katharen]] de stad [[Carcassonne (Frankrijk)|Carcassone]] uitgezet]]
* [[1202]] : De [[Orde van de Zwaardbroeders]] wordt gesticht met de bedoeling de [[Baltische staten]] te kerstenen.
* [[1209]] : [[Albigenzische Kruistocht]]. Als de [[pauselijk legaat]] [[Pierre de Castelnau]] wordt vermoord, roept [[paus Innocentius III]] een kruistocht uit tegen de [[katharen]], die worden beschermd door [[Raymond VI van Toulouse]].
* 1209 : [[Bloedbad van Béziers]]. De kruisvaarders veroveren [[Béziers]], en richten een bloedbad aan ([[Bloedbad van Béziers]]) onder zowel de kathaarse als de katholieke inwoners. Ook [[Carcassonne (stad)|Carcassonne]] wordt veroverd.
* 1209 : [[Franciscus van Assisi]] trekt met zijn eerste elf broeders naar Rome om bij de paus goedkeuring te vragen om de [[Franciscaner]] orde te stichten.
=== Europa ===
* De Vierde Kruistocht brengt grote schade toe aan het Byzantijnse Rijk. Hierdoor kunnen [[Republiek Venetië|Venetië]] en [[Republiek Genua|Genua]] hun handelsnetwerk verder uitbreiden.
* [[1201]] : De Engelse koning [[Jan zonder Land]] weigert om aan het Franse hof [[leenhulde]] te komen brengen, als graaf van [[Poitou]].
* [[1202]] : De Franse koning [[Filips II Augustus]] valt het [[hertogdom Normandië]] binnen en krijgt daarbij steun van [[Arthur I van Bretagne]], neef van de Engelse koning.
* [[1203]] : Arthur van Bretagne wordt gevangengenomen en vermoord.
* [[1204]] : [[Beleg van Gaillard]]. Engeland verliest Normandië.
* [[1205]] : [[Anjou (hertogdom)|Anjou]], [[Maine (provincie)|Maine]] en [[Touraine]] gaan ook verloren, slechts de zuidelijke Poitou en [[Guyenne]] blijven in Engelse handen.
* Er woedt een burgeroorlog in het [[Heilige Roomse Rijk]]: [[Keizer Otto IV|Otto IV]] en [[Filips van Zwaben]], de broer van Hendrik VI, bestrijden elkaar tussen 1198 en 1208 om de keizerskroon. Uiteindelijk wordt Otto IV de nieuwe Roomskeizer.
[[Bestand:Ermordung Philipps von Schwaben.jpg|thumb|Moord op Filips van Zwaben]]
===Lage Landen ===
* [[1203]] : [[Loonse Oorlog]]. Na de dood van [[Dirk VII]] van [[graafschap Holland|Holland]] wordt hij opgevolgd door zijn dochter [[Ada van Holland (gravin)|Ada]]. Dirks broer [[Willem I van Holland|Willem]] erkent haar niet, en claimt zelf het graafschap. Tussen 1203 en 1206 strijden Willem en Ada's echtgenoot [[Lodewijk II van Loon]] om het graafschap, die eindigt met het [[Verdrag van Brugge (1206)|Verdrag van Brugge]] en de overwinning van Willem.
* [[1204]] : [[Maria van Champagne]], vrouw van graaf [[Boudewijn IX van Vlaanderen]], die op kruistocht is vertrokken, sterft. De broer van Boudewijn, [[Filips I van Namen]] wordt [[Ruwaard (titel)|ruwaard]].
* [[1205]] : Boudewijn verdwijnt onder geheimzinnige omstandigheden als hij als keizer van Constantinopel een veldtocht tegen de Bulgaren onderneemt (zie hierboven).
* [[1208]] : Zijn oudste dochter [[Johanna van Constantinopel|Johanna]] wordt door koning Filips II August van Frankrijk naar Parijs overgebracht. Het is voor de ambitieuze vorst immers van groot belang dat deze erfdochter onder zijn controle wordt grootgebracht.
=== Centraal Azië ===
* [[1206]] : [[Muhammad Ghowri]], sultan van de [[Ghowriden]], wordt vermoord, het rijk valt uiteen. Het westen komt in handen van de [[Chorasmiden]], het oosten in het [[sultanaat Delhi]] onder [[Qutbuddin Aibak]].
* 1206 : [[Temüjin]], beter bekend onder de naam Dzjengis [[Khan (titel)|groot-khan]], verenigt een groot aantal [[Mongoolse volkeren|Mongoolse]] stammen onder zijn leiding.
* 1209 : Dzjengis Khan verslaat hij de [[Westelijke Xia]] in Noord-China.
=== Cultuur ===
* [[Wolfram von Eschenbach]] schrijft [[Parzival]].
== Cultuur ==
* Het episch verhaal [[Parzival]] wordt geschreven door [[Wolfram von Eschenbach]] tussen ca. 1200 en 1210, ten dele naar Chrétien de Troyes' onvoltooide [[Perceval ou le Conte du Graal]].
== Kunst en cultuur ==
* De opsmuk van de [[Basiliek van San Marco (Venetië)]], na de plundering van Constantinopel.
== Wetenschap ==
* [[1202]] - De [[Italië|Italiaanse]] wiskundige [[Leonardo Fibonacci|Leonardo van Pisa]] publiceert over [[algebra]] en de [[Arabisch-Indische cijfers|Arabische cijfers]] inclusief het getal [[0 (getal)|nul]]. Dit is voor het eerst dat het getal nul in Europa wordt gebruikt.
{{Commonscat|1200s}}
{{Navigatie jaren|119|120|121}}
{{Navigatie decennia|13}}
[[Categorie:1200-1209| *]]
| 68,019,431
|
[]
| false
|
# Telma Ívarsdóttir
Telma Ívarsdóttir (Neskaupstaður, 30 maart 1999) is een voetbalspeelster uit IJsland. Ze speelt als doelverdediger voor Rangers WFC in de Schotse Premier League.
## Clubcarrière
Ívarsdóttir begon met voetballen bij Fjarðabyggð/Leiknir aan de oostkust van IJsland. In 2016 maakte ze de overstap naar Breiðablik Kopavogur. Deze club verhuurd haar meermaals aan andere clubs. Haar eerst verhuurbeurt was aan UMF Grindavik, gevolgd door verhuurbeurten aan Haukar en Augnablik. In 2020 werd ze verhuurd aan H Hafnarfjörður. Na terugkeer van deze verhuurbeurt groeide ze uit tot eerste keepster van Breiðablik als opvolger van de gestopte Sonný Lára Þráinsdóttir. Met Breiðablik nam Ívarsdóttir deel aan de kwalificatiereeks voor de Champions League 2021/22 en wisten ze zich te plaatsen voor de groepsfase. In een wedstrijd tegen Zhytlobud-1 Kharkiv wisten Ívarsdóttir en haar ploegen het enige punt te pakken, de overige wedstrijden ging allemaal verloren. In het volgende Champions League seizoen was Rosenborg BK in de kwalificatieronde te sterk. Ívarsdóttir kon door een blessure opgelopen tijdens een training voorafgaande aan het EK 2022 niet deelnemen en werd in het doel vervangen door de Zweedse Eva Persson.
In 2025 maakte Ívarsdóttir de overstap naar het Schotse Rangers WFC. Ze tekende een tweejarig contract in Glasgow.
## Statistieken
| Seizoen | Club | Land | Competitie | Wedstrijden | Doelpunten |
| ------- | ---------------- | --------- | -------------- | ----------- | ---------- |
| 2016 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 0 | 0 |
| 2017 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 0 | 0 |
| 2017 | UMF Grindavik | IJsland | Úrvalsdeild | 2 | 0 |
| 2017 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 0 | 0 |
| 2020 | FH Hafnarfjörður | IJsland | Úrvalsdeild | 13 | 0 |
| 2021 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 17 | 0 |
| 2022 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 10 | 0 |
| 2023 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 23 | 0 |
| 2024 | Breiðablik | IJsland | Úrvalsdeild | 20 | 0 |
| 2024/25 | Rangers WFC | Schotland | Premier League | 0 | 0 |
| Totaal | Totaal | Totaal | Totaal | 85 | 0 |
Laatste update: 20 maart 2025
## Interlandcarrière
In april 2021 werd Ívarsdóttir voor het eerst geselecteerd voor het IJslandse nationale team. Tot een debuut kwam het nog niet. Op 20 februari 2022 mocht Ívarsdóttir alsnog haar debuut maken tijdens de SheBelieves Cup door in de basis te starten in een wedstrijd tegen Tsjechië. Door een 2-1 overwinning eindigde IJsland op de tweede plaats. Op 11 juni 2022 werd Ívarsdóttir opgenomen in de IJslandse selectie voor het EK 2022. Als speelsters met minste interlands maakte ze onderdeel uit van de IJslandse selectie, totdat ze tijdens een training op 14 juli 2022 een blessure opliep en het eindtoernooi moest missen. Ívarsdóttir werd vervangen in de selectie door Íris Dögg Gunnarsdóttir.
|
nlwiki/5941505
|
nlwiki
| 5,941,505
|
Telma Ívarsdóttir
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Telma_%C3%8Dvarsd%C3%B3ttir
|
2025-03-20T19:01:39Z
|
nl
|
Q97732438
| 41,086
|
{{Infobox voetballer
| spelernaam = Telma Ívarsdóttir
| volledigenaam = Telma Ívarsdóttir
| bijnaam =
| afbeelding =
| onderschrift =
| geboortedatum = [[30 maart]] [[1999]]
| geboortestad = [[Neskaupstaður]]
| geboorteland = {{IS}}
| overlijddatum =
| stadvanoverlijden =
| landvanoverlijden =
| nationaliteit = {{IS}}
| lengte =
| been =
| positie = [[Doelverdediger (voetbal)|doelverdediger]]
| gestopt =
| huidigeclub = {{XS-VLAG}} [[Rangers WFC]]
| rugnummer = 12
| huidigeclubfunctie =
| functie =
| contracttot =
| verhuurdtot =
| jeugdjaren =
| jeugdteams =
| seizoen = 2016-2025 <br> 2017 <br> 2018–2019 <br> 2019–2020 <br> 2020–2021 <br> 2025–
| club = {{IS-VLAG}} [[Breiðablik (vrouwenvoetbal)|Breiðablik]] <br> → {{IS-VLAG}} [[UMF Grindavík]] <br> → {{IS-VLAG}} [[Haukar (vrouwenvoetbal)|Haukar]] <br> → {{IS-VLAG}} [[Augnablik Kópavogur|Augnablik]] <br> → {{IS-VLAG}} [[FH Hafnarfjörður]] <br> {{XS-VLAG}} [[Rangers WFC]]
| wedstr(goals) = 70{{0|00}}(0) <br> 2{{0|00}}(0) <br> 18{{0|00}}(0) <br> 3{{0|00}}(0) <br> 13{{0|00}}(0) <br>0{{0|00}}(0)
| interlandjaren =
| interlandteam =
| interlandwedstrijden(goals) =
| trainersjaren =
| getraindeclubs =
| erelijstjaren =
| erelijst =
| medailles =
| clubupdate = 20 maart 2025
| landupdate = 20 maart 2025
}}
'''Telma Ívarsdóttir''' ([[Neskaupstaður]], [[30 maart]] [[1999]]) is een voetbalspeelster uit [[IJsland]]. Ze speelt als [[Doelverdediger (voetbal)|doelverdediger]] voor [[Rangers WFC]] in de [[Scottish Women's Premier League|Schotse Premier League]].
==Clubcarrière ==
Ívarsdóttir begon met voetballen bij Fjarðabyggð/Leiknir aan de oostkust van IJsland. In 2016 maakte ze de overstap naar [[Breiðablik (vrouwenvoetbal)|Breiðablik Kopavogur]]. Deze club verhuurd haar meermaals aan andere clubs. Haar eerst verhuurbeurt was aan [[UMF Grindavik]],<ref>{{Citeer web|url=https://umfg.is/ithrottafrettir/markmannsvandraedi-hja-grindavik-telma-ivarsdottir-hleypur-i-skardid/|titel=Markmannsvandræði hjá Grindavík – Telma Ívarsdóttir hleypur í skarðið|werk=UMF Grindavik|datum=2017-06-28|bezochtdatum=2025-03-120}}</ref> gevolgd door verhuurbeurten aan [[Haukar (vrouwenvoetbal)|Haukar]] en [[Augnablik Kópavogur|Augnablik]]. In 2020 werd ze verhuurd aan [[H Hafnarfjörður]]. Na terugkeer van deze verhuurbeurt groeide ze uit tot eerste keepster van Breiðablik als opvolger van de gestopte [[Sonný Lára Þráinsdóttir]]. Met Breiðablik nam Ívarsdóttir deel aan de [[UEFA Women's Champions League 2021/22|kwalificatiereeks voor de Champions League 2021/22]] en wisten ze zich te plaatsen voor de groepsfase. In een wedstrijd tegen [[Zhytlobud-1 Kharkiv]] wisten Ívarsdóttir en haar ploegen het enige punt te pakken, de overige wedstrijden ging allemaal verloren. In het volgende Champions League seizoen was [[Rosenborg BK (vrouwenvoetbal)|Rosenborg BK]] in de kwalificatieronde te sterk. Ívarsdóttir kon door een blessure opgelopen tijdens een training voorafgaande aan het [[Europees kampioenschap voetbal vrouwen 2022|EK 2022]] niet deelnemen en werd in het doel vervangen door de [[Zweden|Zweedse]] [[Eva Persson]].
In 2025 maakte Ívarsdóttir de overstap naar het [[Schotland|Schotse]] [[Rangers WFC]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr53d53v3d4o|titel=Iceland goalkeeper Ivarsdottir joins Rangers|werk=[[British Broadcasting Corporation|BBC]]|datum=2025-01-21|bezochtdatum=2025-03-20}}</ref> Ze tekende een tweejarig contract in [[Glasgow]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.rangers.co.uk/article/rangers-announce-signing-of-telma-ivarsdottir/2OnPxGoRIQGkYa3DBOPxjC|titel=Rangers Announce Signing Of Telma Ivarsdottir|werk=Rangers WFC|datum=2025-01-21|bezochtdatum=2025-03-20}}</ref>
==Statistieken==
{| class="wikitable"
! Seizoen
! Club
! Land
! Competitie
! Wedstrijden
! Doelpunten
|-
| 2016 || rowspan=2 | [[Breiðablik (vrouwenvoetbal)|Breiðablik]] || rowspan=9 | {{IS-VLAG}} IJsland|| rowspan=9 | [[Úrvalsdeild]] || align="center" |0 || align="center" |0
|-
| 2017 || align="center" |0 || align="center" |0
|-
| 2017 || [[UMF Grindavik]] || align="center" |2 || align="center" |0
|-
| 2017 || Breiðablik || align="center" |0 || align="center" |0
|-
| 2020 || [[FH Hafnarfjörður]]|| align="center" |13 || align="center" |0
|-
| 2021 || rowspan=4 | Breiðablik || align="center" |17 || align="center" |0
|-
| 2022 || align="center" |10 || align="center" |0
|-
| 2023 || align="center" |23 || align="center" |0
|-
| 2024 || align="center" |20 || align="center" |0
|-
| 2024/25 || [[Rangers WFC]]|| {{XS-VLAG}} Schotland|| [[Scottish Women's Premier League|Premier League]]|| align="center" |0 || align="center" |0
|-
| colspan=4 | '''Totaal''' || align="center" |'''85''' || align="center" |'''0'''
|}
<small>Laatste update: 20 maart 2025</small><small><ref name="Soccerway">{{Citeer web|url=https://nl.soccerway.com/players/telma-ivarsdottir/426906/|titel=IJsland - T. Ívarsdottir - profiel, statistieken en nieuws - Soccerway|werk=nl.soccerway.com|bezochtdatum=2025-03-20}}</ref></small>
==Interlandcarrière==
In april 2021 werd Ívarsdóttir voor het eerst geselecteerd voor het [[IJslands voetbalelftal (vrouwen)|IJslandse nationale team]]. Tot een debuut kwam het nog niet. Op 20 februari 2022 mocht Ívarsdóttir alsnog haar debuut maken tijdens de [[SheBelieves Cup]] door in de basis te starten in een wedstrijd tegen [[Tsjechisch voetbalelftal (vrouwen)|Tsjechië]]. Door een 2-1 overwinning eindigde IJsland op de tweede plaats. Op 11 juni 2022 werd Ívarsdóttir opgenomen in de IJslandse selectie voor het [[Europees kampioenschap voetbal vrouwen 2022|EK 2022]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/06/11/Hopur-A-kvenna-fyrir-EM-2022/|werk=ksi.is|titel=A kvenna - Hópur A kvenna fyrir EM 2022|bezochtdatum=2025-03-20}}</ref> Als speelsters met minste interlands maakte ze onderdeel uit van de IJslandse selectie, totdat ze tijdens een training op 14 juli 2022 een blessure opliep en het eindtoernooi moest missen. Ívarsdóttir werd vervangen in de selectie door [[Íris Dögg Gunnarsdóttir]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2022/07/14/Iris-Dogg-Gunnarsdottir-i-EM-hopinn/|wer=ksi.is|titel=Íris Dögg Gunnarsdóttir í EM-hópinn|datum=2022-07-20|bezochtdatum=2025-03-20}}</ref>
{{Appendix|2={{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Telma Ívarsdottir|oldid=230522990|datum=20250320}}
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{DEFAULTSORT:Ívarsdottir, Telma}}
[[Categorie:IJslands voetballer]]
| 69,062,408
|
[{"title": "Persoonlijke informatie", "data": {"Volledige naam": "Telma \u00cdvarsd\u00f3ttir", "Geboortedatum": "30 maart 1999", "Geboorteplaats": "Neskaupsta\u00f0ur, IJsland", "Nationaliteit": "IJsland", "Positie": "doelverdediger"}}, {"title": "Clubinformatie", "data": {"Huidige club": "Rangers WFC", "Rugnummer": "12"}}, {"title": "Senioren *", "data": {"Seizoen": "Club \u00b7 W 0(G)", "2016-2025 \u00b7 2017 \u00b7 2018\u20132019 \u00b7 2019\u20132020 \u00b7 2020\u20132021 \u00b7 2025\u2013": "Brei\u00f0ablik \u00b7 \u2192 UMF Grindav\u00edk \u00b7 \u2192 Haukar \u00b7 \u2192 Augnablik \u00b7 \u2192 FH Hafnarfj\u00f6r\u00f0ur \u00b7 Rangers WFC \u00b7 7000(0) \u00b7 200(0) \u00b7 1800(0) \u00b7 300(0) \u00b7 1300(0) \u00b7 000(0)", "Senioren *": ["* Bijgewerkt op 20 maart 2025", "** Bijgewerkt op 20 maart 2025"], "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# 2. Hrvatska Nogometna Liga
De 2. Hrvatska Nogometna Liga is de derde hoogste voetbalcompetitie in Kroatië. Voorheen was de competitie bekend als 3. Hrvatska Nogometna Liga of 3. HNL. De competitie bestaat vanaf het seizoen 2022/23 uit 16 clubs. Tot en met het seizoen 2021/22 waren dit nog om en nabij de tachtig clubs. De competitie bestond uit vijf verschillende divisies, waar de beste clubs in promotiewedstrijden bepaalden wie mochten promoveren naar het tweede niveau. Voorafgaand aan het seizoen van 2022 vond er een herstructurering plaats waardoor er nu de eerdergenoemde 16 clubs actief zijn in deze competitie.
Recordkampioen is NK Vinogradar, met vijf kampioenschappen.
|
nlwiki/3778775
|
nlwiki
| 3,778,775
|
2. Hrvatska Nogometna Liga
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/2._Hrvatska_Nogometna_Liga
|
2023-07-27T06:44:19Z
|
nl
|
Q3511878
| 15,491
|
{{Infobox voetbalcompetitie
| Naam = 2. Hrvatska Nogometna Liga
| Afbeelding =
| Bijschrift =
| Land = {{HR-VLAG}} [[Kroatië]]
| Regio =
| Confederatie = [[Kroatische voetbalbond|HNS]]
| Opgericht = 1991
| Opgeheven =
| Systeem = Competitie
| Promotie = [[1. Hrvatska Nogometna Liga|1. HNL]]
| Degradatie = [[3. Hrvatska Nogometna Liga|3. HNL]]
| Internationaal =
| Aantal_teams = 16 <small>(2023/24)</small>
| Kampioen = [[NK Sesvete]]
| Laatste_kampioen =
| Koploper =
| Recordkampioen = [[NK Vinogradar]] (5)
| Topscorer =
| Website =
| Huidig = 2023/24
| Updated =
}}
De '''2. Hrvatska Nogometna Liga''' is de derde hoogste voetbalcompetitie in [[Kroatië]]. Voorheen was de competitie bekend als '''3. Hrvatska Nogometna Liga''' of '''3. HNL'''. De competitie bestaat vanaf het seizoen 2022/23 uit 16 clubs. Tot en met het seizoen 2021/22 waren dit nog om en nabij de tachtig clubs. De competitie bestond uit vijf verschillende divisies, waar de beste clubs in promotiewedstrijden bepaalden wie mochten promoveren naar het [[1. Hrvatska Nogometna Liga|tweede niveau]]. Voorafgaand aan het seizoen van 2022 vond er een herstructurering plaats waardoor er nu de eerdergenoemde 16 clubs actief zijn in deze competitie.
Recordkampioen is [[NK Vinogradar]], met vijf kampioenschappen.
== Externe links ==
* [https://hns-cff.hr/natjecanja/supersport-druga-nl/ Officiële website] van de [[Kroatische voetbalbond]]
{{Navigatie derde niveau voetbal}}
[[Categorie:Kroatische voetbalcompetitie]]
| 64,802,833
|
[{"title": "2. Hrvatska Nogometna Liga", "data": {"Land": "Kroati\u00eb", "Bond": "HNS", "Opgericht": "1991", "Systeem": "Competitie", "Promotie naar": "1. HNL", "Degradatie naar": "3. HNL", "Aantal teams": "16 (2023/24)", "Huidige kampioen": "NK Sesvete", "Recordkampioen": "NK Vinogradar (5)", "Huidig seizoen": "2023/24", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# 85ste Oscaruitreiking
De 85ste Oscaruitreiking, waarbij prijzen werden uitgereikt aan de beste prestaties in films uit 2012, vond op 24 februari 2013 plaats in het Dolby Theatre in Hollywood. De ceremonie werd gepresenteerd door Seth MacFarlane. De genomineerden werden op 10 januari bekendgemaakt tijdens een korte persconferentie door de gastheer Seth MacFarlane en actrice Emma Stone in het Samuel Goldwyn Theater te Beverly Hills.
## Winnaars en genomineerden
De winnaars staan bovenaan in vet lettertype.
#### Beste film
- Argo
- Amour
- Beasts of the Southern Wild
- Django Unchained
- Les Misérables
- Life of Pi
- Lincoln
- Silver Linings Playbook
- Zero Dark Thirty
#### Beste regisseur
- Ang Lee - Life of Pi
- Michael Haneke - Amour
- David O. Russell - Silver Linings Playbook
- Steven Spielberg - Lincoln
- Benh Zeitlin - Beasts of the Southern Wild
#### Beste mannelijke hoofdrol
- Daniel Day-Lewis - Lincoln
- Bradley Cooper - Silver Linings Playbook
- Hugh Jackman - Les Misérables
- Joaquin Phoenix - The Master
- Denzel Washington - Flight
#### Beste vrouwelijke hoofdrol
- Jennifer Lawrence - Silver Linings Playbook
- Jessica Chastain - Zero Dark Thirty
- Emmanuelle Riva - Amour
- Quvenzhané Wallis - Beasts of the Southern Wild
- Naomi Watts - The Impossible
#### Beste mannelijke bijrol
- Christoph Waltz - Django Unchained
- Alan Arkin - Argo
- Robert De Niro - Silver Linings Playbook
- Philip Seymour Hoffman - The Master
- Tommy Lee Jones - Lincoln
#### Beste vrouwelijke bijrol
- Anne Hathaway - Les Misérables
- Amy Adams - The Master
- Sally Field - Lincoln
- Helen Hunt - The Sessions
- Jacki Weaver - Silver Linings Playbook
#### Beste originele scenario
- Django Unchained - Quentin Tarantino
- Amour - Michael Haneke
- Flight - John Gatins
- Moonrise Kingdom - Wes Anderson en Roman Coppola
- Zero Dark Thirty - Mark Boal
#### Beste bewerkte scenario
- Argo - Chris Terrio
- Beasts of the Southern Wild - Lucy Alibar en Benh Zeitlin
- Life of Pi - David Magee
- Lincoln - Tony Kushner
- Silver Linings Playbook - David O. Russell
#### Beste niet-Engelstalige film
- Amour - Oostenrijk
- Kon-Tiki - Noorwegen
- No - Chili
- A Royal Affair - Denemarken
- War Witch - Canada
#### Beste animatiefilm
- Brave - Mark Andrews en Brenda Chapman
- Frankenweenie - Tim Burton
- ParaNorman - Sam Fell en Chris Butler
- The Pirates! Band of Misfits - Peter Lord
- Wreck-It Ralph - Rich Moore
#### Beste documentaire
- Searching for Sugar Man - Malik Bendjelloul en Simon Chinn
- 5 Broken Cameras - Emad Burnat en Guy Davidi
- The Gatekeepers - Dror Moreh, Philippa Kowarsky en Estelle Fialon
- How to Survive a Plague - David France en Howard Gertler
- The Invisible War - Kirby Dick en Amy Ziering
#### Beste camerawerk
- Life of Pi - Claudio Miranda
- Anna Karenina - Seamus McGarvey
- Django Unchained - Robert Richardson
- Lincoln - Janusz Kamiński
- Skyfall - Roger Deakins
#### Beste montage
- Argo - William Goldenberg
- Life of Pi - Tim Squyres
- Lincoln - Michael Kahn
- Silver Linings Playbook - Jay Cassidy en Crispin Struthers
- Zero Dark Thirty - Dylan Tichenor en William Goldenberg
#### Beste productieontwerp
- Lincoln - Rick Carter en Jim Erickson
- Anna Karenina - Sarah Greenwood en Katie Spencer
- The Hobbit: An Unexpected Journey - Dan Hennah, Ra Vincent en Simon Bright
- Les Misérables - Eve Stewart en Anna Lynch-Robinson
- Life of Pi - David Gropman en Anna Pinnock
#### Beste originele muziek
- Life of Pi - Mychael Danna
- Anna Karenina - Dario Marianelli
- Argo - Alexandre Desplat
- Lincoln - John Williams
- Skyfall - Thomas Newman
#### Beste originele nummer
- "Skyfall" uit Skyfall - Muziek en tekst: Adele Adkins en Paul Epworth
- "Before My Time" uit Chasing Ice - Muziek en tekst: J. Ralph
- "Everybody Needs a Best Friend" uit Ted - Muziek: Walter Murphy, tekst: Seth MacFarlane
- "Pi's Lullaby" uit Life of Pi - Muziek: Mychael Danna, tekst: Bombay Jayashri
- "Suddenly" uit Les Misérables - Muziek: Claude-Michel Schönberg, tekst: Herbert Kretzmer en Alain Boublil
#### Beste geluidsmixing
- Les Misérables - Andy Nelson, Mark Paterson en Simon Hayes
- Argo - John Reitz, Gregg Rudloff en José Antonio Garcia
- Life of Pi - Ron Bartlett, D.M. Hemphill en Drew Kunin
- Lincoln - Andy Nelson, Gary Rydstrom en Ronald Judkins
- Skyfall - Scott Millan, Greg P. Russell en Stuart Wilson
#### Beste geluidsbewerking
- Skyfall - Per Hallberg en Karen Baker Landers
- Zero Dark Thirty - Paul N.J. Ottosson
- Argo - Erik Aadahl en Ethan Van der Ryn
- Django Unchained - Wylie Stateman
- Life of Pi - Eugene Gearty en Philip Stockton
#### Beste visuele effecten
- Life of Pi - Bill Westenhofer, Guillaume Rocheron, Erik-Jan de Boer en Donald R. Elliott
- The Hobbit: An Unexpected Journey - Joe Letteri, Eric Saindon, David Clayton en R. Christopher White
- Marvel's The Avengers - Janek Sirrs, Jeff White, Guy Williams en Dan Sudick
- Prometheus - Richard Stammers, Trevor Wood, Charley Henley en Martin Hill
- Snow White and the Huntsman - Cedric Nicolas-Troyan, Philip Brennan, Neil Corbould en Michael Dawson
#### Beste kostuumontwerp
- Anna Karenina - Jacqueline Durran
- Les Misérables - Paco Delgado
- Lincoln - Joanna Johnston
- Mirror Mirror - Eiko Ishioka
- Snow White and the Huntsman - Colleen Atwood
#### Beste grime en haarstijl
- Les Misérables - Lisa Westcott en Julie Dartnell
- Hitchcock - Howard Berger, Peter Montagna en Martin Samuel
- The Hobbit: An Unexpected Journey - Peter Swords King, Rick Findlater en Tami Lane
#### Beste korte film
- Curfew - Shawn Christensen
- Asad - Bryan Buckley en Mino Jarjoura
- Buzkashi Boys - Sam French en Ariel Nasr
- Death of a Shadow (Dood van een Schaduw) - Tom Van Avermaet en Ellen De Waele
- Henry - Yan England
#### Beste korte animatiefilm
- Paperman - John Kahrs
- Adam and Dog - Minkyu Lee
- Fresh Guacamole - PES
- Head Over Heels - Timothy Reckart en Fodhla Cronin O'Reilly
- Maggie Simpson in "The Longest Daycare" - David Silverman
#### Beste korte documentaire
- Inocente - Sean Fine en Andrea Nix Fine
- Kings Point - Sari Gilman en Jedd Wider
- Mondays at Racine - Cynthia Wade en Robin Honan
- Open Heart - Kief Davidson en Cori Shepherd Stern
- Redemption - Jon Alpert en Matthew O'Neill
## Films met meerdere nominaties
De volgende films ontvingen meerdere nominaties:
| Nominaties | Film | Awards |
| ---------- | --------------------------------- | ------ |
| 12 | Lincoln | 2 |
| 11 | Life of Pi | 4 |
| 8 | Les Misérables | 3 |
| 8 | Silver Linings Playbook | 1 |
| 7 | Argo | 3 |
| 5 | Amour | 1 |
| 5 | Django Unchained | 2 |
| 5 | Skyfall | 2 |
| 5 | Zero Dark Thirty | 1 |
| 4 | Anna Karenina | 1 |
| 4 | Beasts of the Southern Wild | |
| 3 | The Hobbit: An Unexpected Journey | |
| 3 | The Master | |
| 2 | Flight | |
| 2 | Snow White and the Huntsman | |
|
nlwiki/3028515
|
nlwiki
| 3,028,515
|
85ste Oscaruitreiking
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/85ste_Oscaruitreiking
|
2023-07-06T19:58:13Z
|
nl
|
Q248688
| 101,499
|
{{Infobox Academy Awards
| afbeelding = First Lady Michelle Obama announces the Best Picture Oscar to Argo.jpg
| onderschrift = [[Michelle Obama]] onthult de beste film.
| datum = [[24 februari]] [[2013]]
| locatie = [[Dolby Theatre]], [[Hollywood]]
| presentator = [[Seth MacFarlane]]
| netwerk = [[American Broadcasting Company|ABC]]
| bestefilm = ''[[Argo (2012)|Argo]]''
| meesteprijzen = ''[[Life of Pi]]'' (4)
| meestenominaties = ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' (12)
| vorige_editie = [[84ste Oscaruitreiking]]
| volgende_editie = [[86ste Oscaruitreiking]]
}}
De '''85ste [[Oscar (filmprijs)|Oscaruitreiking]]''', waarbij prijzen werden uitgereikt aan de beste prestaties in [[film (cinematografie)|films]] uit [[film in 2012|2012]], vond op 24 februari 2013 plaats in het [[Dolby Theatre]] in [[Hollywood]]. De ceremonie werd gepresenteerd door [[Seth MacFarlane]]. De genomineerden werden op 10 januari bekendgemaakt tijdens een korte persconferentie door de gastheer Seth MacFarlane en actrice [[Emma Stone]] in het Samuel Goldwyn Theater te [[Beverly Hills]].
== Winnaars en genomineerden ==
De winnaars staan bovenaan in '''vet''' lettertype.<ref>{{en}}[https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2013 Academy of Motion Picture Arts and Sciences - The 85th Academy Awards | 2013]. [https://web.archive.org/web/20230530134649/https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2013 Gearchiveerd] op 30 mei 2023.</ref>
==== [[Oscar voor beste film|Beste film]] ====
* '''''[[Argo (2012)|Argo]]'''''
** ''[[Amour]]''
** ''[[Beasts of the Southern Wild]]''
** ''[[Django Unchained]]''
** ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]''
** ''[[Life of Pi]]''
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]''
** ''[[Silver Linings Playbook]]''
** ''[[Zero Dark Thirty]]''
==== [[Oscar voor beste regisseur|Beste regisseur]] ====
* '''[[Ang Lee]] - ''[[Life of Pi]]'''''
** [[Michael Haneke]] - ''[[Amour]]''
** [[David O. Russell]] - ''[[Silver Linings Playbook]]''
** [[Steven Spielberg]] - ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]''
** [[Benh Zeitlin]] - ''[[Beasts of the Southern Wild]]''
==== [[Oscar voor beste mannelijke hoofdrol|Beste mannelijke hoofdrol]] ====
* '''[[Daniel Day-Lewis]] - ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'''''
** [[Bradley Cooper]] - ''[[Silver Linings Playbook]]''
** [[Hugh Jackman]] - ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]''
** [[Joaquin Phoenix]] - ''[[The Master (2012)|The Master]]''
** [[Denzel Washington]] - ''[[Flight (2012)|Flight]]''
==== [[Oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol|Beste vrouwelijke hoofdrol]] ====
* '''[[Jennifer Lawrence]] - ''[[Silver Linings Playbook]]'''''
** [[Jessica Chastain]] - ''[[Zero Dark Thirty]]''
** [[Emmanuelle Riva]] - ''[[Amour]]''
** [[Quvenzhané Wallis]] - ''[[Beasts of the Southern Wild]]''
** [[Naomi Watts]] - ''[[The Impossible]]''
==== [[Oscar voor beste mannelijke bijrol|Beste mannelijke bijrol]] ====
* '''[[Christoph Waltz]] - ''[[Django Unchained]]'''''
** [[Alan Arkin]] - ''[[Argo (2012)|Argo]]''
** [[Robert De Niro]] - ''[[Silver Linings Playbook]]''
** [[Philip Seymour Hoffman]] - ''[[The Master (2012)|The Master]]''
** [[Tommy Lee Jones]] - ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]''
==== [[Oscar voor beste vrouwelijke bijrol|Beste vrouwelijke bijrol]] ====
* '''[[Anne Hathaway (actrice)|Anne Hathaway]] - ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'''''
** [[Amy Adams]] - ''[[The Master (2012)|The Master]]''
** [[Sally Field]] - ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]''
** [[Helen Hunt]] - ''[[The Sessions]]''
** [[Jacki Weaver]] - ''[[Silver Linings Playbook]]''
==== [[Oscar voor beste originele scenario|Beste originele scenario]] ====
* '''''[[Django Unchained]]'' - [[Quentin Tarantino]]'''
** ''[[Amour]]'' - [[Michael Haneke]]
** ''[[Flight (2012)|Flight]]'' - [[John Gatins]]
** ''[[Moonrise Kingdom]]'' - [[Wes Anderson]] en [[Roman Coppola]]
** ''[[Zero Dark Thirty]]'' - [[Mark Boal]]
==== [[Oscar voor beste bewerkte scenario|Beste bewerkte scenario]] ====
* '''''[[Argo (2012)|Argo]]'' - [[Chris Terrio]]'''
** ''[[Beasts of the Southern Wild]]'' - [[Lucy Alibar]] en [[Benh Zeitlin]]
** ''[[Life of Pi]]'' - [[David Magee]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Tony Kushner]]
** ''[[Silver Linings Playbook]]'' - [[David O. Russell]]
==== [[Oscar voor beste internationale film|Beste niet-Engelstalige film]] ====
* '''''[[Amour]]'' - [[Oostenrijk]]'''
** ''[[Kon-Tiki (2012)|Kon-Tiki]]'' - [[Noorwegen]]
** ''[[No (film)|No]]'' - [[Chili]]
** ''[[En kongelig affære|A Royal Affair]]'' - [[Denemarken]]
** ''[[Rebelle (film)|War Witch]]'' - [[Canada]]
==== [[Oscar voor beste animatiefilm|Beste animatiefilm]] ====
* '''''[[Brave (2012)|Brave]]'' - [[Mark Andrews]] en [[Brenda Chapman]]'''
** ''[[Frankenweenie (2012)|Frankenweenie]]'' - [[Tim Burton]]
** ''[[ParaNorman]]'' - [[Sam Fell]] en [[Chris Butler (regisseur)|Chris Butler]]
** ''[[The Pirates! Band of Misfits]]'' - [[Peter Lord]]
** ''[[Wreck-It Ralph]]'' - [[Rich Moore]]
==== [[Oscar voor beste documentaire|Beste documentaire]] ====
* '''''[[Searching for Sugar Man]]'' - [[Malik Bendjelloul]] en [[Simon Chinn]]'''
** ''[[5 Broken Cameras]]'' - [[Emad Burnat]] en [[Guy Davidi]]
** ''[[The Gatekeepers]]'' - [[Dror Moreh]], [[Philippa Kowarsky]] en [[Estelle Fialon]]
** ''[[How to Survive a Plague]]'' - [[David France]] en [[Howard Gertler]]
** ''[[The Invisible War]]'' - [[Kirby Dick]] en [[Amy Ziering]]
==== [[Oscar voor beste camerawerk|Beste camerawerk]] ====
* '''''[[Life of Pi]]'' - [[Claudio Miranda]]'''
** ''[[Anna Karenina (2012)|Anna Karenina]]'' - [[Seamus McGarvey]]
** ''[[Django Unchained]]'' - [[Robert Bridge Richardson|Robert Richardson]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Janusz Kamiński]]
** ''[[Skyfall]]'' - [[Roger Deakins]]
==== [[Oscar voor beste montage|Beste montage]] ====
* '''''[[Argo (2012)|Argo]]'' - [[William Goldenberg]]'''
** ''[[Life of Pi]]'' - [[Tim Squyres]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Michael Kahn]]
** ''[[Silver Linings Playbook]]'' - [[Jay Cassidy]] en [[Crispin Struthers]]
** ''[[Zero Dark Thirty]]'' - [[Dylan Tichenor]] en [[William Goldenberg]]
==== [[Oscar voor beste productieontwerp|Beste productieontwerp]] ====
* '''''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Rick Carter]] en [[Jim Erickson]]'''
** ''[[Anna Karenina (2012)|Anna Karenina]]'' - [[Sarah Greenwood]] en [[Katie Spencer]]
** ''[[The Hobbit: An Unexpected Journey]]'' - [[Dan Hennah]], [[Ra Vincent]] en [[Simon Bright]]
** ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'' - [[Eve Stewart]] en [[Anna Lynch-Robinson]]
** ''[[Life of Pi]]'' - [[David Gropman]] en [[Anna Pinnock]]
==== [[Oscar voor beste originele muziek|Beste originele muziek]] ====
* '''''[[Life of Pi]]'' - [[Mychael Danna]]'''
** ''[[Anna Karenina (2012)|Anna Karenina]]'' - [[Dario Marianelli]]
** ''[[Argo (2012)|Argo]]'' - [[Alexandre Desplat]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[John Williams (componist)|John Williams]]
** ''[[Skyfall]]'' - [[Thomas Newman]]
==== [[Oscar voor beste originele nummer|Beste originele nummer]] ====
* '''"[[Skyfall (single)|Skyfall]]" uit ''[[Skyfall]]'' - Muziek en tekst: [[Adele|Adele Adkins]] en [[Paul Epworth]]'''
** "[[Before My Time]]" uit ''[[Chasing Ice]]'' - Muziek en tekst: [[J. Ralph]]
** "[[Everybody Needs a Best Friend]]" uit ''[[Ted (film)|Ted]]'' - Muziek: [[Walter Murphy]], tekst: [[Seth MacFarlane]]
** "[[Pi's Lullaby]]" uit ''[[Life of Pi]]'' - Muziek: [[Mychael Danna]], tekst: [[Bombay Jayashri]]
** "[[Suddenly (Les Misérables)|Suddenly]]" uit ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'' - Muziek: [[Claude-Michel Schönberg]], tekst: [[Herbert Kretzmer]] en [[Alain Boublil]]
==== [[Oscar voor beste geluid|Beste geluidsmixing]] ====
* '''''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'' - [[Andy Nelson]], [[Mark Paterson]] en [[Simon Hayes]]'''
** ''[[Argo (2012)|Argo]]'' - [[John Reitz]], [[Gregg Rudloff]] en [[José Antonio Garcia]]
** ''[[Life of Pi]]'' - [[Ron Bartlett]], [[Doug Hemphill|D.M. Hemphill]] en [[Drew Kunin]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Andy Nelson]], [[Gary Rydstrom]] en [[Ron Judkins|Ronald Judkins]]
** ''[[Skyfall]]'' - [[Scott Millan]], [[Greg P. Russell]] en [[Stuart Wilson]]
==== [[Oscar voor beste geluid|Beste geluidsbewerking]] ====
* '''''[[Skyfall]]'' - [[Per Hallberg]] en [[Karen Baker Landers]]'''
* '''''[[Zero Dark Thirty]]'' - [[Paul N.J. Ottosson]]'''
** ''[[Argo (2012)|Argo]]'' - [[Erik Aadahl]] en [[Ethan Van der Ryn]]
** ''[[Django Unchained]]'' - [[Wylie Stateman]]
** ''[[Life of Pi]]'' - [[Eugene Gearty]] en [[Philip Stockton]]
==== [[Oscar voor beste visuele effecten|Beste visuele effecten]] ====
* '''''[[Life of Pi]]'' - [[Bill Westenhofer]], [[Guillaume Rocheron]], [[Erik-Jan de Boer]] en [[Donald R. Elliott]]'''
** ''[[The Hobbit: An Unexpected Journey]]'' - [[Joe Letteri]], [[Eric Saindon]], [[David Clayton]] en [[R. Christopher White]]
** ''[[The Avengers (2012)|Marvel's The Avengers]]'' - [[Janek Sirrs]], [[Jeff White]], [[Guy Williams (effectenspecialist)|Guy Williams]] en [[Dan Sudick]]
** ''[[Prometheus (film)|Prometheus]]'' - [[Richard Stammers]], [[Trevor Wood]], [[Charley Henley]] en [[Martin Hill]]
** ''[[Snow White and the Huntsman]]'' - [[Cedric Nicolas-Troyan]], [[Philip Brennan]], [[Neil Corbould]] en [[Michael Dawson (effectenspecialist)|Michael Dawson]]
==== [[Oscar voor beste kostuumontwerp|Beste kostuumontwerp]] ====
* '''''[[Anna Karenina (2012)|Anna Karenina]]'' - [[Jacqueline Durran]]'''
** ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'' - [[Paco Delgado]]
** ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]'' - [[Joanna Johnston]]
** ''[[Mirror Mirror (2012)|Mirror Mirror]]'' - [[Eiko Ishioka]]
** ''[[Snow White and the Huntsman]]'' - [[Colleen Atwood]]
==== [[Oscar voor beste grime en haarstijl|Beste grime en haarstijl]] ====
* '''''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]'' - [[Lisa Westcott]] en [[Julie Dartnell]]'''
** ''[[Hitchcock (film)|Hitchcock]]'' - [[Howard Berger]], [[Peter Montagna]] en [[Martin Samuel]]
** ''[[The Hobbit: An Unexpected Journey]]'' - [[Peter Swords King]], [[Rick Findlater]] en [[Tami Lane]]
==== [[Oscar voor beste korte film|Beste korte film]] ====
* '''''[[Curfew]]'' - [[Shawn Christensen]]'''
** ''[[Asad]]'' - [[Bryan Buckley]] en [[Mino Jarjoura]]
** ''[[Buzkashi Boys]]'' - [[Sam French]] en [[Ariel Nasr]]
** ''[[Dood van een schaduw|Death of a Shadow (Dood van een Schaduw)]]'' - [[Tom Van Avermaet]] en [[Ellen De Waele]]
** ''[[Henry (2012)|Henry]]'' - [[Yan England]]
==== [[Oscar voor beste korte animatiefilm|Beste korte animatiefilm]] ====
* '''''[[Paperman]]'' - [[John Kahrs]]'''
** ''[[Adam and Dog]]'' - [[Minkyu Lee]]
** ''[[Fresh Guacamole]]'' - [[PES (regisseur)|PES]]
** ''[[Head Over Heels (2012)|Head Over Heels]]'' - [[Timothy Reckart]] en [[Fodhla Cronin O'Reilly]]
** ''[[The Longest Daycare|Maggie Simpson in "The Longest Daycare"]]'' - [[David Silverman]]
==== [[Oscar voor beste korte documentaire|Beste korte documentaire]] ====
* '''''[[Inocente]]'' - [[Sean Fine]] en [[Andrea Nix Fine]]'''
** ''[[Kings Point (film)|Kings Point]]'' - [[Sari Gilman]] en [[Jedd Wider]]
** ''[[Mondays at Racine]]'' - [[Cynthia Wade]] en [[Robin Honan]]
** ''[[Open Heart]]'' - [[Kief Davidson]] en [[Cori Shepherd Stern]]
** ''[[Redemption (2012)|Redemption]]'' - [[Jon Alpert]] en [[Matthew O'Neill]]
== Films met meerdere nominaties ==
De volgende films ontvingen meerdere nominaties:
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
! Nominaties
! Film
! Awards
|-
| 12
| ''[[Lincoln (2012)|Lincoln]]''
| 2
|-
| 11
| ''[[Life of Pi]]''
| 4
|-
| rowspan=2 | 8
| ''[[Les Misérables (2012)|Les Misérables]]''
| 3
|-
| ''[[Silver Linings Playbook]]''
| 1
|-
| 7
| ''[[Argo (2012)|Argo]]''
| 3
|-
| rowspan=4 | 5
| ''[[Amour]]''
| 1
|-
| ''[[Django Unchained]]''
| 2
|-
| ''[[Skyfall]]''
| 2
|-
| ''[[Zero Dark Thirty]]''
| 1
|-
| rowspan=2 | 4
| ''[[Anna Karenina (2012)|Anna Karenina]]''
| 1
|-
| ''[[Beasts of the Southern Wild]]''
|
|-
| rowspan=2 | 3
| ''[[The Hobbit: An Unexpected Journey]]''
|
|-
| ''[[The Master (2012)|The Master]]''
|
|-
| rowspan=2 | 2
| ''[[Flight (2012)|Flight]]''
|
|-
| ''[[Snow White and the Huntsman]]''
|
|}
== Externe links ==
* [https://www.oscars.org/ Academy of Motion Picture Arts and Sciences]
* [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2013 Academy Awards 2013] in de [[Internet Movie Database]]
{{Appendix}}
{{Navigatie Academy Awards}}
{{Commonscat|2013 Academy Awards}}
[[Categorie:Academy Award]]
[[Categorie:Evenement in 2013|Oscar]]
| 64,644,143
|
[{"title": "85ste Oscaruitreiking", "data": {"Datum": "24 februari 2013", "Locatie": "Dolby Theatre, Hollywood", "Presentator": "Seth MacFarlane", "Netwerk": "ABC"}}, {"title": "Hoogtepunten", "data": {"Beste film": "Argo", "Meeste prijzen": "Life of Pi (4)", "Meeste nominaties": "Lincoln (12)"}}, {"title": "Edities", "data": {"Edities": "\u2190 Vorige Volgende \u2192 84ste Oscaruitreiking 86ste Oscaruitreiking", "Portaal": "Film"}}]
| false
|
# Onvoorstelbaar (De Kast)
Onvoorstelbaar is een nummer van de Nederlandse band De Kast uit 1999. Het is de vierde single van hun vierde studioalbum Onvoorstelbaar.
"Onvoorstelbaar" is een poprocknummer dat gaat over een man die geen grip heeft op zijn vrouw, omdat ze onvoorspelbaar is. Het nummer leverde De Kast een kleine hit op, met een 23e positie in de Nederlandse Top 40.
## Tracklijst
Cd-single
1. "Onvoorstelbaar" - 3:46
2. "Onvoorstelbaar" (Henk en Sander dansen!) - 3:46
|
nlwiki/5941527
|
nlwiki
| 5,941,527
|
Onvoorstelbaar (De Kast)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Onvoorstelbaar_(De_Kast)
|
2025-03-20T20:39:36Z
|
nl
|
Q133449595
| 9,619
|
{{Infobox single
| Titel = Onvoorstelbaar
| Artiest = [[De Kast]]
| van Album = Onvoorspelbaar
| B-kant = "Onvoorstelbaar (Henk en Sander dansen!)"
| Releasedatum = [[1999]]
| Drager = [[Single (muziek)|Cd-single]]
| Opname =
| Genre = [[Nederpop]], [[poprock]]
| Duur = 3:46
| Label = [[RCA Records]]
| Schrijver = [[Henk Temming (zanger)|Henk Temming]], Patricio
| Producer = Henk Temming, [[Sander van Herk]]
| Status =
| Hitlijsten =
*23 <small>([[Nederlandse Top 40]])<ref>[https://www.top40.nl/kane/kane-where-do-i-go-now-12798 Nederlandse Top 40]</ref></small>
| Vorige = ''[[In de wolken]]''<br />(1999)
| Huidige = '''Onvoorstelbaar'''<br />(1999)
| Volgende = ''[[Yn myn tinzen]]''<br />(1999)
}}
'''Onvoorstelbaar''' is een nummer van de Nederlandse band [[De Kast]] uit 1999. Het is de vierde single van hun vierde studioalbum ''Onvoorstelbaar''.
"Onvoorstelbaar" is een [[poprock]]nummer dat gaat over een man die geen grip heeft op zijn vrouw, omdat ze onvoorspelbaar is. Het nummer leverde De Kast een kleine hit op, met een 23e positie in de [[Nederlandse Top 40]].
==Tracklijst==
'''Cd-single'''
#"Onvoorstelbaar" - 3:46
#"Onvoorstelbaar" (Henk en Sander dansen!) - 3:46
{{appendix}}
[[Categorie:Nummer van De Kast]]
[[Categorie:Single uit 1999]]
| 69,062,990
|
[{"title": "Onvoorstelbaar", "data": {"B-kant(en)": "\"Onvoorstelbaar (Henk en Sander dansen!)\"", "Uitgebracht": "1999", "Soort drager": "Cd-single", "Genre": "Nederpop, poprock", "Duur": "3:46", "Label": "RCA Records", "Schrijver(s)": "Henk Temming, Patricio", "Producent(en)": "Henk Temming, Sander van Herk"}}, {"title": "Hoogste positie(s) in de hitlijsten", "data": {"Hoogste positie(s) in de hitlijsten": "- 23 (Nederlandse Top 40)"}}, {"title": "De Kast", "data": {"In de wolken \u00b7 (1999)": "Onvoorstelbaar \u00b7 (1999) \u00b7 Yn myn tinzen \u00b7 (1999)", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
# 2. Krasnikovo
2. Krasnikovo of Vtoroje Krasnikovo (Russisch: 2-е Красниково, Второе Красниково) is een dorp (derevnja) in de Russische oblast Koersk, district Koerski, selsovjet Besedinski.
## Geografie
2. Krasnikovo ligt op het Centraal-Russisch Plateau, in het stroomgebied van Rat (de rechter zijrivier van de Sejm), 13 km ten oosten van Koersk, 2 km van het selsovjetcentrum – Besedino.
### Klimaat
Het lokale klimaat is vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar (Dfb volgens de klimaatclassificatie van Köppen).
## Inwonersontwikkeling
| Jaar | Aantal inwoners |
| ---- | --------------- |
| 2002 | 41 |
| 2010 | 29 |
Opmerking: Volkstelling
## Economie en infrastructuur
Er zijn 21 huizen in de plaats.
### Verkeer
2. Krasnikovo ligt 1,5 km van de federale weg R-298 (Koersk – Voronezj – R-22 of Kaspi; onderdeel van de E38).
1. Anpilogovo · 1. Bezlesnoje · 1. Koerasovo · 1. Krasnikovo · 1. Mokva · 1. Pisklovo · 1. Sjemjakino · 1. Tsvetovo · 1. Vinnikovo · 2. Anpilogovo · 2. Bezlesnoje · 2. Boekrejevo · 2. Koerasovo · 2. Krasnikovo · 2. Mokva · 2. Nizjnjaja Medveditsa · 2. Pisklovo · 2. Sjemjakino · 2. Vinnikovo · Aleksandrovka · Aleksandrovka · Aljabjevo · Aljabjevo · Barysjnikovo · Belomestnoje · Berjozka · Besedino · Bezobrazovo · Boekrejevka · Boekrejevka · Boekrejevo · Boekrejevskije Vyselki · Bolsjoje Loekino · Bolsjoje Maltsevo · Bolsjoje Sjoemakovo · Brezjnevo · Chalino · Chardikovo · Chmelevaja · Choroezjevka · Chrenovets · Chvosjtsjin · Chvostovo · Demino · Denisovo · Doebovets · Doebovets · Doechovets · Doechovets · Doernevo · Dolgoje · Dronjajevo · Frolovka · Glebovo · Gnezdilovo · Goloebitskoje · Gorodisjtsje · Gremjatsjka · Iskra · Ivanovka · Ivanovka · Jakoenino · Jekaterinovka · Jelkovo · Jerjomino · Jeskovo · Joebilejny · Kalinin · Kamenevo · Kamenevo · Kamysji · Karasevka · Kasinovski · Kastornaja · Kirejevka · Kislino · Kizilovo · Kljoekva · Kljoekvinski · Koekoejevka · Koeritsa · Koerkino · Koetepova · Koevsjinnoje · Kolodnoje · Konevo · Korelovo · Krasny Pachar · Lazoerny · Lebjazje · Lipovets · Lisovo · Majkovo · Majskaja Zarja · Malachovo · Malaja Sjoemakovka · Malinovy · Maloje Loekino · Maloje Maltsevo · Marsjala Zjoekova · Melnikov · Michajlovo · Mlodat · Moeravlevo · Moeravlevo · Moerynovka · Mosjkino · Nartovo · Nikolajevka · Nikolajevka · Nizjneje Bartenevo · Nizjnekasinovo · Nizjnjaja Medveditsa · Nizjnjaja Zabolot · Novoposelenovka · Novoretsjenski · Novosjolovski · Nozdratsjevo · Oesjakovo · Otresjkovo · Ovsjannikovo · Pachomovo · Pasjino · Pasjkovo · Petrin · Petrovskoje · Pimenovo · Podlesny · Polevaja · Poljanskoje · Postojalyje Dvory · Potapovo · Pronskoje · Radino · Rassylnaja · Razinkovo · Reoetov · Rogovka · Rysjkovo · Sablin · Sacharovka · Samorjadovo · Sapogovo · Selichovy Dvory · Semidesny · Semjonovka · Semjonovka · Sjagarovo · Sjechovtsovo · Schoeklinka · Sjoemakov · Sjtsjetinka · Smorodnoje · Sotnikovo · Stepnoi · Tatarenkova · Tjoply · Tsjaplygina · Tsjerjomoesjki · Tsjoejkova · Tsjoerilovo · Toetovo · Tolmatsjovo · Tolmatsjovo · Toporok · Troitsa · Verchneje Bartenevo · Verchneje Goetorovo · Verchnekasinovo · Verchnjaja Medveditsa · Verchnjaja Zabolot · Verjovkino · Vinnikovo-Nikolajevka · Vinogrobl · Vodjanoje · Voloboejevka · Voloboejevo · Voloboejevo · Vorontsovo · Vorosjnevo · Voskresenovka · Vvedenskoje · Zapovedny · Zjerdevo · Zjerebtsovo · Zjiljajevo · Zjoeravlin · Zoebkov · Zorino · Zorino · Zvjagintsevo
|
nlwiki/5609851
|
nlwiki
| 5,609,851
|
2. Krasnikovo
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/2._Krasnikovo
|
2024-03-21T10:17:19Z
|
nl
|
Q18764362
| 55,761
|
{{Infobox plaats in Rusland
| naam = 2. Krasnikovo
| altnaam = 2-е Красниково
| wapen =
| afb stadsbeeld = | afb onderschrift =
| vlag =
| oblast = [[Oblast Koersk|Koersk]]
| republiek =
| rayon = [[District Koerski (oblast Koersk)|district Koerski]]
| inwoners = 29
| census = 2010
| km2 =
| okatonummer = 38 220 808 011<ref>{{cite web|url=https://classinform.ru/okato/search.php?str=38220808011|title=Справочник кодов общероссийских классификаторов|publisher=classinform.ru|lang=ru|accessdate=2022-01-27|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211120202827/https://classinform.ru/okato/search.php?str=38220808011|archiefdatum=2021-11-20}}</ref>
| netnummer = 4712<ref>{{cite web|url=https://соцпортал46.рф/town/kursk/|title=Курский район|publisher=соцпортал46.рф|lang=ru|accessdate=2022-01-27}}</ref>
| postcode = 305501<ref>{{cite web|url=https://gdeposylka.ru/courier/russian-post/305501|title=Удобный сервис отслеживания посылок!|publisher=ГдеПосылка.ру|lang=ru|accessdate=2022-01-27|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220122203025/https://gdeposylka.ru/courier/russian-post/305501|archiefdatum=2022-01-22}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ruspost.indexe.info/pochtovye-indeksy-kurskaya-oblast/pochtovye-indeksy-kurskij-rajon-kurskaya-oblast/|title=Postcodes voor district Koerski, oblast Koersk|publisher=ruspost.indexe.info|lang=ru|accessdate=2022-01-27}}</ref>
| tijdzone = 3
| website = [http://besedino.rkursk.ru/ besedino.rkursk.ru]
| lat_deg = 51 | lat_min = 43 | lat_sec = 53
| lon_deg = 36 | lon_min = 28 | lon_sec = 06
| locatiekaartspecifiek = oblast Koersk
}}
'''2. Krasnikovo''' of '''Vtoroje Krasnikovo''' ([[Russisch]]: 2-е Красниково, Второе Красниково) is een [[dorp]] (''[[derevnja]]'') in de Russische [[oblast Koersk]], [[District Koerski (oblast Koersk)|district Koerski]], [[selsovjet]] Besedinski.
== Geografie ==
2. Krasnikovo ligt op het [[Centraal-Russisch Plateau]], in het stroomgebied van [[Rat (zijrivier van Sejm)|Rat]] (de rechter zijrivier van de [[Sejm (rivier)|Sejm]]), 13 km ten oosten van [[Koersk (stad)|Koersk]], 2 km van het selsovjetcentrum – [[Besedino (Koersk)|Besedino]].<ref name="inf">{{cite web|url=https://publichnaya-kadastrovaya-karta.com/kurskaya/kurskij_2-e-krasnikovo?obj=86118|title=Отчет об объекте недвижимости: деревня 2-е Красниково|publisher=publichnaya-kadastrovaya-karta.com|lang=ru|accessdate=2022-01-27|archiefurl=https://web.archive.org/web/20220127071907/https://publichnaya-kadastrovaya-karta.com/kurskaya/kurskij_2-e-krasnikovo?obj=86118|archiefdatum=2022-01-27}}</ref>
=== Klimaat ===
Het lokale klimaat is vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar ([[Vochtig continentaal klimaat|Dfb]] volgens de klimaatclassificatie van Köppen).<ref>{{cite web|url=https://trasa.ru/region/kurskaya_clim.html|title=Климат Курской области|publisher=trasa.ru|lang=ru|accessdate=2022-01-27}}</ref>
== Inwonersontwikkeling ==
{| class="wikitable"
|- class="achergrondkleur6"
! Jaar
! Aantal<br />inwoners
|-
| 2002 || align="right" | 41
|-
| 2010 || align="right" | {{Verlies}}29
|}
''Opmerking'': Volkstelling
== Economie en infrastructuur ==
Er zijn 21 huizen in de plaats.<ref name="inf" />
=== Verkeer ===
2. Krasnikovo ligt 1,5 km van de federale weg R-298 (Koersk – [[Voronezj]] – [[R-22 (Rusland)|R-22 of Kaspi]]; onderdeel van de [[Europese weg 38|E38]]).
{{Navigatie district Koerski (oblast Koersk)}}
{{Appendix}}
{{Coor title dms|51|43|53|N|36|28|6|E|scale:50000_type:city_region:RU}}
[[Categorie:Plaats in de oblast Koersk]]
| 67,236,927
|
[{"title": "Kerngegevens", "data": {"Oblast": "Koersk", "Gemeente": "district Koerski", "Co\u00f6rdinaten": "51\u00b0 44\u2032 NB, 36\u00b0 28\u2032 OL"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Inwoners \u00b7 (2010)": "29"}}, {"title": "Overig", "data": {"Postcode(s)": "305501", "Netnummer(s)": "(+7) 4712", "OKATO-code": "38 220 808 011", "Tijdzone": "MSK (UTC+3)", "Overig": "Website: besedino.rkursk.ru"}}, {"title": "Locatie in oblast Koersk", "data": {"Locatie in oblast Koersk": "2. Krasnikovo (oblast Koersk) \u00b7 2. Krasnikovo", "Portaal": "Rusland"}}]
| false
|
# 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade
De Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade (Pools: 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa) was een Poolse luchtlandingseenheid in de Tweede Wereldoorlog.
## Ontstaan
De eenheid werd in 23 september 1941 in Engeland opgericht en bestond voornamelijk uit Poolse militairen die na de inval van nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie in 1939 naar Frankrijk, en na de val van Frankrijk in 1940, naar Engeland waren gevlucht.
De Poolse regering in ballingschap in Londen wilde de brigade met name inzetten ter ondersteuning van de geplande opstand tegen de Duitse bezetter in Polen voordat het Rode Leger Polen zou innemen. De brigade stond onder leiding van Generaal-Majoor Stanisław Sosabowski. Behalve het luchtlandingselement, bestaande uit drie parachutistenbataljons, was de brigade ook uitgerust met zwaardere middelen die bij de bevrijding van Polen zouden worden ingezet.
## Operatie Market Garden
Toen in augustus 1944 de Opstand van Warschau uitbrak was er de hoop (zowel bij de paratroepen in Engeland als bij de opstandelingen in Warschau) dat de brigade naar Warschau zou worden gevlogen. Terwijl de opstand al anderhalve maand gaande was, werd de brigade vanaf 17 september echter ingezet voor de bevrijding van Nederland tijdens Operatie Market Garden (die uitmondde in de Slag om Arnhem).
Met de zware wapens landde een deel van de brigade op 19 september in zweefvliegtuigen ten noorden van de Rijn bij Wolfheze. Aangezien de eerder gelande Britse 1e Airborne Divisie nog maar beperkte controle had over de landingsterreinen gebeurde deze landing onder zware Duitse beschietingen. Toen op 21 september 1944 daadwerkelijk de overige Poolse parachutisten konden worden ingevlogen, waren alle landingsterreinen in Duitse handen en waren de resterende Britse Airbornes samengedreven in de perimeter in Oosterbeek.
### Driel
Besloten werd de Polen te laten landen bij Driel op de zuidoever. Zij dienden de Rijn over te steken en op die manier de belegerde troepen in Oosterbeek te versterken. Oorspronkelijk diende dit middels het veer bij Westerbouwing te gebeuren maar dat bleek door de Duitsers tot zinken gebracht te zijn. Derhalve groeven de Polen zich in rondom Driel en aan de zuidoever van de Rijn. Nadat twee Britse verbindingsofficieren de Rijn overzwommen om Sosabowski te vragen versterkingen te sturen, besloot Sosabowski dezelfde avond nog om per rubberbootjes troepen over te brengen, ondanks dat hij wist dat de oversteekplaats onder Duits vuur zou komen te liggen.
De pogingen om de Rijn over te steken slaagden slechts gedeeltelijk door intensieve beschietingen door de Duitsers vanaf de tientallen meters hoge oeverwal bij Westerbouwing op de noordoever. De Polen gingen door met het overbrengen van soldaten totdat het laatste rubberbootje (waar vier personen in konden) kapotgeschoten was. In de avond van 24 september poogden de Dorsets van de 43e Divisie van het Britse 30e Legerkorps, het Britse landleger, nog een oversteek. Deze mislukte omdat de Duitsers vanuit Westerbouwing de oversteekplaats onder vuur konden nemen. Uiteindelijk werden in de nacht van 24 op 25 september de resterende Britse en Poolse troepen over de Rijn vanuit Oosterbeek teruggetrokken waarmee de Slag om Arnhem was afgelopen.
### Kritiek
Voor aanvang van de operatie Market Garden had generaal Stanisław Sosabowski zich kritisch uitgelaten over de plannen. Met name het feit dat de parachutisten ver van het doel afgeworpen zouden worden en geen overrompelingseffect zouden hebben en het feit dat de Britten geen acht sloegen op de Nederlandse inlichtingen over Duitse tanks in de nabijheid vond hij zeer onverstandig. Hij stelde zelfs voor om zijn brigade, toen John Frost de noordkant van de brug nog in handen had, desnoods door de mist te droppen op de zuidkant van de brug in Arnhem. De Poolse parachutisten waren kwetsbaar omdat dat zij bij Driel zonder hun zware wapens moesten springen. Hun antitankbatterij was al samen met de Engelsen op 19 september ten noorden van de spoorlijn bij Wolfheze geland.
Sosabowski was buitengewoon gekwetst toen de generaals van het Britse 30e Legerkorps tijdens de infame Conferentie van Valburg zijn argumenten tot het ontzetten van de parachutisten van de 1e Airborne Divisie in de perimeter bij Oosterbeek, en het voortzetten van de slag compleet negeerden. Al snel werd Sosabowski de zondebok voor het falen van het Britse landleger, het 30e Legerkorps. Door de hogere Britse militairen werden de Poolse parachutisten zelfs – en volkomen onterecht – ervan beschuldigd onvoldoende tot vechten bereid te zijn. De Britse parachutisten die daadwerkelijk met de Polen zij aan zij in Oosterbeek hadden gevochten waren een heel andere mening toegedaan.
## Eerherstel
Veel van de Poolse militairen die in de Tweede Wereldoorlog aan de zijde van de westerse geallieerden tegen nazi-Duitsland vochten liepen na de oorlog in Polen het risico vervolgd te worden door het communistische regime. Veel veteranen van de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade en de Poolse 1e Pantserdivisie en ook veel Poolse vliegers van de RAF, zijn na hun demobilisatie over de hele wereld verstrooid. Velen hebben een nieuw leven opgebouwd in Engeland, Nederland, België, de VS of Canada en konden pas na 15, 20 jaar voor het eerst weer terug naar Polen om hun verwanten te zien.
Na ruim 60 jaar komt er eerherstel voor deze militairen. In Polen dragen padvindersgroepen de naam Sosabowski. Ook draagt, sinds Polen weer een vrij land is, de 6e Poolse Parachutistenbrigade de naam van de generaal en heeft het de tradities van de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade geërfd. In 1988 werd Sosabowski postuum onderscheiden met het Commandeur Kruis van de Orde Polonia Restituta.
De Nederlandse regering heeft in 2005 besloten de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade, voor haar inzet in de Slag om Arnhem onder leiding van Generaal-Majoor Stanisław Sosabowski, de Militaire Willems-Orde toe te kennen.
Het onderzoek voor het toekennen van de onderscheiding wordt uitgevoerd door het Kapittel der Militaire Willems-Orde (KMWO). Op basis van de inzet van de Poolse militairen in Oosterbeek komt het Kapittel tot de conclusie dat er voldoende grond is tot het toekennen van een Militaire Willems-Orde. Gegeven dat het zoveel jaar na dato ondoenlijk is om nog betrouwbaar individuele militairen aan te wijzen wordt besloten dat deze inzet van de militairen in Oosterbeek op de hele brigade afstraalt. Het Kapittel besluit de orde toe te kennen aan het gehele legeronderdeel.
Generaal Sosabowski kreeg postuum de Bronzen Leeuw. Deze zeer hoge dapperheidsonderscheiding is direct na de Tweede Wereldoorlog ook toegekend aan Generaal-Majoor Robert Urquhart de commandant van de 1st British Airborne Division. De uitreiking van de onderscheidingen aan de brigade en -postuum- aan generaal Sosabowski vond op 31 mei 2006 plaats.
|
nlwiki/160623
|
nlwiki
| 160,623
|
1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1e_Onafhankelijke_Parachutistenbrigade
|
2024-12-03T15:58:53Z
|
nl
|
Q163398
| 26,215
|
{{Infobox militaire eenheid
| naam = 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade
| afbeelding = Sztandar 1 SBS.jpg
| onderschrift = Insigne van het Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade
| begindatum = 23 september 1941
| einddatum = 30 juni 1947
| land = [[Bestand:Flag_of_Poland.svg|24px]] [[Polen]]
| krijgsmachtonderdeel =
| organisatie =
| onderdeel van = Poolse strijdkrachten in het Westen
| type = [[Luchtlandingstroepen]]
| specialisatie =
| commandostructuur =
| aantal = [[Brigade]]
| garnizoen =
| bijnaam =
| mascotte =
| motto = "Najkrótszą drogą"
| mars =
| kleur =
| uitrusting =
| veldslagen = [[Tweede Wereldoorlog]]
*[[Operatie Market Garden]]
| onderscheidingen = [[Militaire Willems-Orde]]<ref name="Databank dapperheidsonderscheidingen, Militaire Willems-Orde, niveau MWO 4">{{nl}}[https://www.dws-xip.pl/reich/biografie/1943/1943B.html Databank dapperheidsonderscheidingen, Militaire Willems-Orde: Vaandel der 1e Zelfstandige Poolse Parachutisten Brigade, niveau MWO 4. Gezien op 10 mei 2016.]</ref>
| commandanten = [[Stanisław Sosabowski]]
}}
De '''Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade''' ([[Pools]]: ''1 Samodzielna Brygada Spadochronowa'') was een [[Polen|Poolse]] [[Luchtlandingstroepen|luchtlandingseenheid]] in de [[Tweede Wereldoorlog]].
==Ontstaan==
De eenheid werd in [[23 september]] [[1941]] in Engeland opgericht en bestond voornamelijk uit [[Polen|Poolse]] militairen die na de inval van [[nazi-Duitsland]] en de [[Sovjet-Unie]] in 1939 naar Frankrijk, en na de val van Frankrijk in 1940, naar Engeland waren gevlucht.
De [[Poolse regering in ballingschap]] in Londen wilde de brigade met name inzetten ter ondersteuning van de geplande opstand tegen de Duitse bezetter in [[Polen]] voordat het Rode Leger Polen zou innemen. De brigade stond onder leiding van Generaal-Majoor [[Stanisław Sosabowski]]. Behalve het luchtlandingselement, bestaande uit drie parachutistenbataljons, was de brigade ook uitgerust met zwaardere middelen die bij de bevrijding van Polen zouden worden ingezet.
==Operatie Market Garden==
Toen in augustus 1944 de [[Opstand van Warschau (1944)|Opstand van Warschau]] uitbrak was er de hoop (zowel bij de [[Luchtlandingstroepen|paratroepen]] in Engeland als bij de opstandelingen in Warschau) dat de brigade naar [[Warschau]] zou worden gevlogen. Terwijl de opstand al anderhalve maand gaande was, werd de brigade vanaf 17 september echter ingezet voor de bevrijding van [[Nederland]] tijdens [[Operatie Market Garden]] (die uitmondde in de [[Slag om Arnhem]]).
Met de zware wapens landde een deel van de brigade op 19 september in zweefvliegtuigen ten noorden van de [[Rijn]] bij [[Wolfheze]]. Aangezien de eerder gelande [[1e Luchtlandingsdivisie|Britse 1e Airborne Divisie]] nog maar beperkte controle had over de landingsterreinen gebeurde deze landing onder zware Duitse beschietingen. Toen op [[21 september]] [[1944]] daadwerkelijk de overige Poolse parachutisten konden worden ingevlogen, waren alle landingsterreinen in Duitse handen en waren de resterende Britse Airbornes samengedreven in de perimeter in [[Oosterbeek]].
===Driel===
[[Bestand:Driel (Overbetuwe) oorlogsmonument 1 op Polenplein (sculptuur) van rechts voor.JPG|thumb|Monument op het Polenplein in [[Driel]]]]
Besloten werd de Polen te laten landen bij [[Driel]] op de zuidoever. Zij dienden de Rijn over te steken en op die manier de belegerde troepen in Oosterbeek te versterken. Oorspronkelijk diende dit middels het veer bij Westerbouwing te gebeuren maar dat bleek door de Duitsers tot zinken gebracht te zijn. Derhalve groeven de Polen zich in rondom Driel en aan de zuidoever van de Rijn. Nadat twee Britse verbindingsofficieren de Rijn overzwommen om Sosabowski te vragen versterkingen te sturen, besloot Sosabowski dezelfde avond nog om per rubberbootjes troepen over te brengen, ondanks dat hij wist dat de oversteekplaats onder Duits vuur zou komen te liggen.
De pogingen om de Rijn over te steken slaagden slechts gedeeltelijk door intensieve beschietingen door de Duitsers vanaf de tientallen meters hoge oeverwal bij [[Westerbouwing]] op de noordoever. De Polen gingen door met het overbrengen van soldaten totdat het laatste rubberbootje (waar vier personen in konden) kapotgeschoten was. In de avond van 24 september poogden de Dorsets van de 43e Divisie van het [[30e Legerkorps (Verenigd Koninkrijk)|Britse 30e Legerkorps]], het Britse landleger, nog een oversteek. Deze mislukte omdat de Duitsers vanuit Westerbouwing de oversteekplaats onder vuur konden nemen. Uiteindelijk werden in de nacht van 24 op 25 september de resterende Britse en Poolse troepen over de Rijn vanuit Oosterbeek teruggetrokken waarmee de Slag om Arnhem was afgelopen.
===Kritiek===
Voor aanvang van de operatie Market Garden had generaal Stanisław Sosabowski zich kritisch uitgelaten over de plannen. Met name het feit dat de parachutisten ver van het doel afgeworpen zouden worden en geen overrompelingseffect zouden hebben en het feit dat de Britten geen acht sloegen op de Nederlandse inlichtingen over Duitse [[Tank (voertuig)|tanks]] in de nabijheid vond hij zeer onverstandig. Hij stelde zelfs voor om zijn brigade, toen [[John Frost]] de noordkant van de brug nog in handen had, desnoods door de mist te droppen op de zuidkant van de brug in Arnhem. De Poolse parachutisten waren kwetsbaar omdat dat zij bij Driel zonder hun zware wapens moesten springen. Hun antitankbatterij was al samen met de Engelsen op 19 september ten noorden van de spoorlijn bij Wolfheze geland.
Sosabowski was buitengewoon gekwetst toen de generaals van het [[30e Legerkorps (Verenigd Koninkrijk)|Britse 30e Legerkorps]] tijdens de infame [[Conferentie van Valburg]] zijn argumenten tot het ontzetten van de parachutisten van de 1e Airborne Divisie in de perimeter bij Oosterbeek, en het voortzetten van de slag compleet negeerden. Al snel werd Sosabowski de zondebok voor het falen van het Britse landleger, het 30e Legerkorps. Door de hogere Britse militairen werden de Poolse parachutisten zelfs – en volkomen onterecht – ervan beschuldigd onvoldoende tot vechten bereid te zijn. De Britse parachutisten die daadwerkelijk met de Polen zij aan zij in Oosterbeek hadden gevochten waren een heel andere mening toegedaan.
==Eerherstel==
[[Bestand:Willemsorde.JPG|thumb|Het vaandel van de Poolse 6 Brygada Desantowo-Szturmowa, de erven van de tradities van de 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade, getooid met de Militaire Willems-Orde.]]
Veel van de Poolse militairen die in de Tweede Wereldoorlog aan de zijde van de westerse geallieerden tegen nazi-Duitsland vochten liepen na de oorlog in Polen het risico vervolgd te worden door het communistische regime. Veel veteranen van de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade en de [[1e Pantserdivisie (Polen)|Poolse 1e Pantserdivisie]] en ook veel Poolse vliegers van de RAF, zijn na hun demobilisatie over de hele wereld verstrooid. Velen hebben een nieuw leven opgebouwd in Engeland, Nederland, België, de VS of Canada en konden pas na 15, 20 jaar voor het eerst weer terug naar Polen om hun verwanten te zien.
Na ruim 60 jaar komt er eerherstel voor deze militairen. In Polen dragen padvindersgroepen de naam Sosabowski. Ook draagt, sinds Polen weer een vrij land is, de 6e Poolse Parachutistenbrigade de naam van de generaal en heeft het de tradities van de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade geërfd. In 1988 werd Sosabowski postuum onderscheiden met het Commandeur Kruis van de [[Orde Polonia Restituta]].
De Nederlandse regering heeft in 2005 besloten de 1e Onafhankelijke Poolse Parachutistenbrigade, voor haar inzet in de Slag om Arnhem onder leiding van Generaal-Majoor [[Stanisław Sosabowski]], de [[Militaire Willems-Orde]] toe te kennen.
Het onderzoek voor het toekennen van de onderscheiding wordt uitgevoerd door het Kapittel der Militaire Willems-Orde (KMWO). Op basis van de inzet van de Poolse militairen in Oosterbeek komt het Kapittel tot de conclusie dat er voldoende grond is tot het toekennen van een Militaire Willems-Orde. Gegeven dat het zoveel jaar na dato ondoenlijk is om nog betrouwbaar individuele militairen aan te wijzen wordt besloten dat deze inzet van de militairen in Oosterbeek op de hele brigade afstraalt. Het Kapittel besluit de orde toe te kennen aan het gehele legeronderdeel.<ref>[https://www.poleninbeeld.nl/maatschappij/geschiedenis/de-militaire-willemsorde-voor-de-poolse-parachutisten/ Militaire Willemsorde voor de Poolse parachutisten]. [https://web.archive.org/web/20230201030730/https://www.poleninbeeld.nl/maatschappij/geschiedenis/de-militaire-willemsorde-voor-de-poolse-parachutisten/ Gearchiveerd] op 1 februari 2023.</ref>
Generaal Sosabowski kreeg postuum de [[Bronzen Leeuw]]. Deze zeer hoge dapperheidsonderscheiding is direct na de Tweede Wereldoorlog ook toegekend aan Generaal-Majoor [[Roy Urquhart|Robert Urquhart]] de commandant van de 1st British Airborne Division. De uitreiking van de onderscheidingen aan de brigade en -postuum- aan generaal Sosabowski vond op [[31 mei]] [[2006]] plaats.
==Externe links==
*[https://web.archive.org/web/20110628130732/http://netwerk.tv/node/3511 "De vergeten helden van de slag om Arnhem" Documentaire van Geertjan Lassche uit 2004]
*[https://web.archive.org/web/20070711191748/http://www.ww2.pl/ "Polish contribution to the Allied victory in World War 2"]
{{Appendix|1=alles|2=
*
----
{{References}}
}}
{{Commonscat|Polish 1st Independent Parachute Brigade}}
[[Categorie:Poolse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Operatie Market Garden]]
[[Categorie:Ridder in de Militaire Willems-Orde|*1]]
| 68,470,610
|
[{"title": "1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade", "data": {"Oprichting": "23 september 1941", "Ontbinding": "30 juni 1947", "Land": "Polen", "Onderdeel van": "Poolse strijdkrachten in het Westen", "Type": "Luchtlandingstroepen", "Aantal": "Brigade", "Motto": "\"Najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105\"", "Veldslagen": "Tweede Wereldoorlog - Operatie Market Garden", "Onderscheidingen": "Militaire Willems-Orde", "Commandanten": "Stanis\u0142aw Sosabowski"}}]
| false
|
# 85° westerlengte
85° westerlengte (ten opzichte van de nulmeridiaan) is een meridiaan of lengtegraad, onderdeel van een geografische positieaanduiding in bolcoördinaten. De lijn loopt vanaf de Noordpool naar de Noordelijke IJszee, Noord-Amerika, de Golf van Mexico, de Caraïbische Zee, Midden-Amerika, de Grote Oceaan, de Zuidelijke Oceaan en Antarctica en zo naar de Zuidpool.
De meridiaan op 85° westerlengte vormt een grootcirkel met de meridiaan op 95° oosterlengte. De meridiaanlijn beginnend bij de Noordpool en eindigend bij de Zuidpool gaat door de volgende landen, gebieden of zeeën.
| Land, gebied of zee | Nauwkeurigere gegevens |
| --------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
| Noordelijke IJszee | |
| Canada | Nunavut - Ellesmere Island, Axel Heibergeiland, Ellesmere Island, Devoneiland |
| Parrykanaal | |
| Canada | Nunavut - Baffineiland |
| Fury and Hecla Strait | |
| Canada | Nunavut Melville-schiereiland en Southamptoneiland |
| Hudsonbaai | |
| Canada | Ontario |
| Bovenmeer | |
| Verenigde Staten | Michigan |
| Michiganmeer | |
| Verenigde Staten | Michigan, Indiana, Kentucky, Tennessee, Georgia, Alabama, Georgia, Alabama, Georgia, Florida |
| Golf van Mexico | |
| Caraïbische Zee | |
| Honduras | Colón, Olancho |
| Nicaragua | Región Autónoma de la Costa Caribe Norte, Jinotega, Región Autónoma de la Costa Caribe Norte, Matagalpa, Región Autónoma de la Costa Caribe Sur, Boaco, Chontales, Río San Juan (dwarst daarin het Meer van Nicaragua) |
| Costa Rica | Alajuela, Guanacaste, Puntarenas (dwarst daar de Golf van Nicoya) |
| Grote Oceaan | |
| Zuidelijke Oceaan | |
| Antarctica | Antártica, onderdeel van de provincie Antártica Chilena geclaimd door Chili |
|
nlwiki/5076131
|
nlwiki
| 5,076,131
|
85° westerlengte
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/85%C2%B0_westerlengte
|
2024-01-02T16:30:54Z
|
nl
|
Q2704397
| 74,571
|
{{Positiekaart lijn|lon=-85}}
'''85° westerlengte''' (ten opzichte van de [[Meridiaan van Greenwich|nulmeridiaan]]) is een [[Meridiaan (geografie)|meridiaan]] of [[lengtegraad]], onderdeel van een [[Geografische coördinaten|geografische positieaanduiding]] in [[bolcoördinaten]]. De lijn loopt vanaf de [[Noordpool]] naar de [[Noordelijke IJszee]], [[Noord-Amerika]], de [[Golf van Mexico]], de [[Caraïbische Zee]], [[Midden-Amerika]], de [[Grote Oceaan]], de [[Zuidelijke Oceaan]] en [[Antarctica]] en zo naar de [[Zuidpool]].
De meridiaan op 85° westerlengte vormt een [[grootcirkel]] met de [[Meridiaan (geografie)|meridiaan]] op [[95° oosterlengte]]. De meridiaanlijn beginnend bij de [[Noordpool]] en eindigend bij de [[Zuidpool]] gaat door de volgende landen, gebieden of zeeën.
:{| class=" wikitable vatop"
! Land, gebied of zee
! Nauwkeurigere gegevens
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Noordelijke IJszee]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{CA}}
| [[Nunavut]] - [[Ellesmere-eiland|Ellesmere Island]], [[Axel Heibergeiland]], Ellesmere Island, [[Devoneiland]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Parrykanaal]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{CA}}
| [[Nunavut]] - [[Baffineiland]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Fury and Hecla Strait]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{CA}}
| [[Nunavut]] [[Melville-schiereiland]] en [[Southamptoneiland]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Hudsonbaai]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{CA}}
| [[Ontario]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Bovenmeer]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{US}}
| [[Michigan (hoofdbetekenis)|Michigan]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Michiganmeer]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{US}}
| [[Michigan (hoofdbetekenis)|Michigan]], [[Indiana]], [[Kentucky (hoofdbetekenis)|Kentucky]], [[Tennessee]], [[Georgia (staat)|Georgia]], [[Alabama]], [[Georgia (staat)|Georgia]], [[Alabama]], [[Georgia (staat)|Georgia]], [[Florida (staat)|Florida]]
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Golf van Mexico]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Caraïbische Zee]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| {{HN}}
| [[Colón (departement van Honduras)|Colón]], [[Olancho]]
|-
| {{NI}}
| [[Región Autónoma de la Costa Caribe Norte]], [[Jinotega (departement)|Jinotega]], [[Región Autónoma de la Costa Caribe Norte]], [[Matagalpa (departement)|Matagalpa]], [[Región Autónoma de la Costa Caribe Sur]], [[Boaco (departement)|Boaco]], [[Chontales]], [[Río San Juan (departement)|Río San Juan]] (dwarst daarin het [[Meer van Nicaragua]])
|-
| {{CR}}
| [[Alajuela (provincie)|Alajuela]], [[Guanacaste (provincie)|Guanacaste]], [[Puntarenas (provincie)|Puntarenas]] (dwarst daar de [[Golf van Nicoya]])
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Grote Oceaan]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| style="background-color:#f0faff;" | [[Zuidelijke Oceaan]]
| style="background-color:#f0faff;" |
|-
| [[Antarctica]]
| [[Antártica]], onderdeel van de provincie [[Antártica Chilena]] geclaimd door [[Chili]]
|}
{{Navigatie geografische coördinaten}}
{{DEFAULTSORT:085 graden westerlengte}}
[[Categorie:Lengtegraad]]
| 66,753,435
|
[]
| false
|
# AGM-28 Hound Dog
De North American GAM-77 (later AGM-28 Hound Dog) was de eerste offensieve kruisvluchtbewapening van de bommenwerpers van het Amerikaanse Strategic Air Command (SAC). Het was het eerste tijdens een vlucht te lanceren kruisvluchtwapen dat als USAF-hoofdbewapening diende en hij werd meegevoerd onder de vleugels van de B-52 Stratofortress-bommenwerpers. Het wapen kreeg zijn naam door het in die tijd zeer populaire lied van Elvis Presley "You Ain't Nothing But a Hound Dog".
De B-52-missie bestond uit het aanvallen en vernietigen van vijandelijke Sovjet luchtverdediging zoals vliegbases, communicatiecentra en raketafweereenheden, zodat andere bommenwerpers hun doelen gemakkelijker konden uitschakelen.
Het laatste kruisvluchtwapen van dit type werd na 13 jaar operationele dienst in 1975 uitgefaseerd; 3 jaar later waren ze, op enkele exemplaren na, vernietigd. Er waren 750 stuks bij de USAF operationeel.
| Technische specificaties | AGM-28 Hound Dog |
| ------------------------ | ------------------------------------ |
| Lengte | 13 m |
| Grootte van de vinnen | 3,66 m |
| Diameter | 0,75 m |
| Gewicht | 4500 kg |
| Motor | Pratt & Whitney J52-P-3-turbojet |
| Brandstof | vloeibaar |
| Totaal afgeleverd | 750 stuks |
| Maximumsnelheid | mach 2,1 |
| Bereik | 1100 km |
| Lading | W-28 thermonucleair, 1,1 megaton TNT |
## Geschiedenis
In 1956 besloot de USAF dat alle nieuwe B-52 Stratofortress-bommenwerpers moesten worden voorzien van de optie voor het gebruik van een nucleaire stand-off-langeafstandsraket. Hiermee zou het vliegen boven zwaar verdedigde gebieden zoveel mogelijk worden vermeden en werd het aanvalsrisico eveneens verminderd.
In 1957 stond dit project bekend als Wapensysteem 131B. Het ontwerp van de firma North American werd in 1957 verkozen onder de aanduiding GAM-77.
De eerste vrije vlucht van een XGAM-77 Hound Dog-prototype was in 1958 en de eerste volledig geleide vlucht in 1959.
De GAM-77 Hound Dog werd vanaf de productielijn in 1959 operationeel verklaard. Dat dit allemaal nogal snel verliep, was te danken aan het feit dat er voornamelijk van reeds bestaande componenten gebruik werd gemaakt. Het canard/delta-ontwerp was al bekend van de experimentele toestellen North American X-10 en XMS-64 Navaho. Slechts de Pratt & Whitney J52-motor en de in het wapen gemonteerde waterstofbom W-28 als springkop waren nieuwe ontwikkelingen.
De GAM-77 was een door een turbojet aangedreven in de vlucht te lanceren kruisvluchtwapen. Als inzetmiddel fungeerde de B-52G/H Stratofortress. Deze toestellen waren in staat om elk twee Hound Dogs onder de vleugels te vervoeren.
De Hound Dog had zijn eigen traagheidsnavigatiesysteem, dat voor de lancering continu van de nieuwste gegevens werd voorzien door de Kollsman KS-120 astrotrackers die in de lanceerpylons waren gemonteerd. Dit navigatiesysteem kon ook door de bemanning van de B-52 zelf worden gebruikt als hun eigen systeem om de een of andere reden was beschadigd of niet meer werkte.
De Pratt & Whitney J52-turbojetmotor verbruikte dezelfde vloeibare brandstof als de motoren van de B-52; daarom werd de Hound Dog altijd leeg onder een B-52 gehangen en pas na het opstijgen vanuit de tanks van de bommenwerper gevuld. De B-52 zelf werd tijdens een missie een of meerdere keren met bijtanken in de lucht van nieuwe brandstof voorzien.
Vanaf juni 1963 werden de GAM-77 en GAM-77A aangeduid als de AGM-28A en AGM-28B. Oorspronkelijk zou de Hound Dog medio jaren 60 van de 20e eeuw worden vervangen door de AGM-48 Skybolt ALBM (Air-Launched Ballistic Missile). Dit werd echter afgekeurd door het Amerikaans Congres en de AGM-28's bleven daardoor nog tien jaar extra in dienst, totdat zij ten slotte werden opgevolgd door de nieuwe Boeing AGM-69A SRAM.
|
nlwiki/1331365
|
nlwiki
| 1,331,365
|
AGM-28 Hound Dog
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AGM-28_Hound_Dog
|
2024-10-12T12:28:49Z
|
nl
|
Q292488
| 13,424
|
[[Bestand:Agm-28 1.jpg|miniatuur|North American AGM-28 Hound Dog]]
[[Bestand:AGM-28 Hound Dog under B-52 wing.jpg|miniatuur|AGM-28 gemonteerd voor inzet]]
De '''North American GAM-77''' (later '''AGM-28 Hound Dog''') was de eerste [[Offensief (militair)|offensieve]] [[Kruisvluchtwapen|kruisvluchtbewapening]] van de [[bommenwerper]]s van het Amerikaanse [[Strategic Air Command]] (SAC). Het was het eerste tijdens een vlucht te lanceren kruisvluchtwapen dat als [[United States Air Force|USAF]]-hoofdbewapening diende en hij werd meegevoerd onder de vleugels van de [[B-52 Stratofortress]]-bommenwerpers. Het wapen kreeg zijn naam door het in die tijd zeer populaire lied van [[Elvis Presley]] "You Ain't Nothing But a Hound Dog".
De B-52-missie bestond uit het aanvallen en vernietigen van vijandelijke [[Sovjet-Unie|Sovjet]] luchtverdediging zoals vliegbases, communicatiecentra en raketafweereenheden, zodat andere bommenwerpers hun doelen gemakkelijker konden uitschakelen.
Het laatste kruisvluchtwapen van dit type werd na 13 jaar operationele dienst in 1975 uitgefaseerd; 3 jaar later waren ze, op enkele exemplaren na, vernietigd. Er waren 750 stuks bij de USAF operationeel.
{| class="wikitable"
! Technische specificaties || AGM-28 Hound Dog
|-
| Lengte || 13 m
|-
| Grootte van de vinnen || 3,66 m
|-
| Diameter || 0,75 m
|-
| Gewicht || 4500 kg
|-
| Motor || [[Pratt & Whitney]] J52-P-3-[[turbojet]]
|-
| Brandstof || vloeibaar
|-
| Totaal afgeleverd || 750 stuks
|-
| Maximumsnelheid || [[Machgetal|mach]] 2,1
|-
| Bereik || 1100 km
|-
| Lading || W-28 thermonucleair, 1,1 [[megaton TNT]]
|}
== Geschiedenis ==
In 1956 besloot de [[United States Air Force|USAF]] dat alle nieuwe B-52 Stratofortress-bommenwerpers moesten worden voorzien van de optie voor het gebruik van een nucleaire stand-off-langeafstandsraket. Hiermee zou het vliegen boven zwaar verdedigde gebieden zoveel mogelijk worden vermeden en werd het aanvalsrisico eveneens verminderd.
In 1957 stond dit project bekend als Wapensysteem 131B. Het ontwerp van de firma [[North American]] werd in 1957 verkozen onder de aanduiding '''GAM-77'''.
De eerste vrije vlucht van een XGAM-77 Hound Dog-prototype was in 1958 en de eerste volledig geleide vlucht in 1959.
De '''GAM-77 Hound Dog''' werd vanaf de productielijn in 1959 operationeel verklaard. Dat dit allemaal nogal snel verliep, was te danken aan het feit dat er voornamelijk van reeds bestaande componenten gebruik werd gemaakt. Het [[Canard (luchtvaart)|canard]]/[[Deltavleugel|delta]]-ontwerp was al bekend van de experimentele toestellen ''North American X-10'' en ''XMS-64 Navaho''. Slechts de [[Pratt & Whitney]] J52-motor en de in het wapen gemonteerde waterstofbom [[W-28]] als springkop waren nieuwe ontwikkelingen.
De GAM-77 was een door een [[turbojet]] aangedreven in de vlucht te lanceren [[kruisvluchtwapen]]. Als inzetmiddel fungeerde de B-52G/H Stratofortress. Deze toestellen waren in staat om elk twee Hound Dogs onder de vleugels te vervoeren.
De Hound Dog had zijn eigen [[traagheidsnavigatie]]systeem, dat voor de lancering continu van de nieuwste gegevens werd voorzien door de ''Kollsman KS-120 astrotrackers'' die in de lanceerpylons waren gemonteerd. Dit navigatiesysteem kon ook door de bemanning van de B-52 zelf worden gebruikt als hun eigen systeem om de een of andere reden was beschadigd of niet meer werkte.
De [[Pratt & Whitney]] J52-[[turbojet]]motor verbruikte dezelfde vloeibare brandstof als de motoren van de B-52; daarom werd de Hound Dog altijd leeg onder een B-52 gehangen en pas na het opstijgen vanuit de tanks van de bommenwerper gevuld. De B-52 zelf werd tijdens een missie een of meerdere keren met [[bijtanken in de lucht]] van nieuwe brandstof voorzien.
Vanaf juni 1963 werden de GAM-77 en GAM-77A aangeduid als de '''AGM-28A''' en '''AGM-28B'''. Oorspronkelijk zou de Hound Dog medio jaren 60 van de 20e eeuw worden vervangen door de ''AGM-48 Skybolt ALBM'' (Air-Launched Ballistic Missile). Dit werd echter afgekeurd door het [[Amerikaans Congres]] en de AGM-28's bleven daardoor nog tien jaar extra in dienst, totdat zij ten slotte werden opgevolgd door de nieuwe [[Boeing AGM-69 SRAM|Boeing AGM-69A SRAM]].
== Externe link ==
* [https://web.archive.org/web/20080625211140/http://www.ammsalumni.org/html/agm-28_history_data.html Website voormalig AGM-28-personeel]
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* James N. Gibson: "Nuclear Weapons of the United States", Schiffer Publishing Ltd, 1996
* Bill Gunston: "The Illustrated Encyclopedia of Rockets and Missiles", Salamander Books Ltd, 1979
* Dennis R. Jenkins, Brian Rogers: "Boeing B-52G/H Stratofortress", Aerofax, 1990
* Nuclearweaponarchive.org
}}
{{Commonscat|AGM-28 Hound Dog}}
[[Categorie:Lucht-grondraket]]
| 68,238,970
|
[]
| false
|
# AJS Model 5-serie
De AJS Model 5-serie is een serie 350cc-motorfietsen die het Britse merk AJS produceerde van 1925 tot 1936.
## Voorgeschiedenis
AJS was haar productie in 1910 begonnen met de Modellen A en B. Het Model A was aanvankelijk het spaarmodel zonder versnellingsbak. Het Model B was het sportmodel met twee versnellingen dat ook in de dat ook in de Junior TT van 1911 werd ingezet. De productie van het Model A eindigde in 1912, maar het Model B bleef in verschillende uitvoeringen in productie en werd als "TT Model" zeer succesvol in de TT van Man van 1920, 1921 en 1922. In 1924 leverde AJS vier uitvoeringen van de machine: Het zijklep-toermodel B1, de kopklep-sportmodellen B3 en B4 en het zijklep-sportmodel B5. Al deze modellen hadden inmiddels drie versnellingen, maar het Model B5 had als enige nog een velgrem in het voorwiel, terwijl de andere modellen al trommelremmen hadden. Het was met een prijs van 53 pond ook het goedkoopste. De modellen B3 en B4 kostten 65 pond.
## Model 5-serie
In 1925 veranderde er niet zo zeer iets aan de motorfietsen, maar wel aan de type-aanduiding. AJS introduceerde een jaarlijkse wijziging waarbij letters werden gebruikt. In 1925 was dat de letter "E", gevolgd door het typenummer. Het AJS Model B5 werd zo E5. Het Model B werd AJS Model E3, het Model B1 werd AJS Model E4, het Model B3 werd AJS Model E7 en het Model B4 werd AJS Model E6. In de volgende jaren bleven de cijfers gelijk, maar de letters veranderden: in 1926 G, in 1927 H, in 1928 K, in 1929 M, in 1930 R, in 1931 S en in 1932 T.
### Model E5 1925
Het Model E5 uit 1925 was nog steeds de eenvoud zelve. Het had zijn ouderwetse zijklepmotor, waarvan de cilinderkop op zijn plaats werd gehouden door een klem met beugels die in het carter geschroefd zaten. Het had nog een velgrem in het voorwiel. De vering werd verzorgd door een parallellogramvork en het achterframe was ongeveerd. De Lucas-ontstekingsmagneet zat aan de voorkant van het motorblok en werd vanaf de uitlaatnokkenas aangedreven door een kettinkje. Het open brugframe had een dubbele bovenbuis met een flattank. Daarin zat ook het oliereservoir. De machine had een total loss-smeersysteem met het handpompje op de tank. Het schakelquadrant met hefboom zat rechts naast de tank, de koppeling was handbediend. Het stuur was sportief laag, net als het zadel, dat laag geplaatst werd omdat de bovenste framebuis naar beneden liep. Achter op de drieversnellingsbak zat de kickstarter. Zowel de primaire- als de secundaire aandrijving werden verzorgd door Renolds-kettingen. Beide wielen hadden een wielstandaard en het achterwiel kon snel in- en uitgebouwd worden. Verlichting werd niet geleverd, ook niet op het luxe-sportmodel E4, maar kon wel als accessoire besteld worden. Gas en voorontsteking werden geregeld door manettes op het stuur, de koppeling met een stuurhendel links, de voorrem met een stuurhendel rechts, de schakelhefboom zat rechts naast de tank en de achterrem werd met de linkervoet bediend. De machine had als sportmodel voetsteunen in plaats van treeplanken. De eenvoudige uitrusting maakte het model E5 ook tot een lichtgewicht. Het woog slechts 97 kg. Het Model E5 werd verkocht als "3½pk-model". Het vorige Model B5 was nog verkocht als 2¾pk-model.
### Model G5 1926
Het Model G5 onderging enkele kleine wijzigingen. Klanten konden tegen extra betaling een oliepompje bestellen. Dat werd door de uitlaatnokkenas aangedreven en was slechts een aanvulling op de total loss-handsmering. Die bleef behouden en de olie werd ook niet teruggevoerd naar de tank, zoals bij het latere dry-sumpsysteem.
### Modellen H5 en K5 1927-1928
Bij het Model H5 uit 1927 werd de bediening van de koppeling gewijzigd en de cilinderkop was nu bevestigd met kopbouten die rechtstreeks in het carter zaten. Ook kreeg de machine nu een Amal-carburateur. Dat was logisch, want de eerdere leveranciers Amac en Binks waren samen met Brown & Barlow samengesmolten tot AMALgamated carburettors. Verder waren er voor zover bekend geen wijzigingen. Het kostte nog maar 44 pond was ondanks de zijklepmotor het meest verkochte 350cc-sportmodel van AJS. Het Model K5 uit 1929 was bijna identiek, maar het had een veel sportiever "Semi-TT"-stuur en mogelijk was het oliepompje nu standaard geworden.
### Modellen M5 en R5 1929-1930
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen dividend uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de zadeltank die al in 1924 door Howard Davies was uitgevonden en die snel opgang deed. Het Model M5 kreeg zo'n tank, maar niet het bijpassende frame. De parallellogramvork werd gewijzigd en de motor kreeg nu eindelijk zijn dry-sump smeersysteem, met een olietank onder het zadel. Ze kreeg ook een Brooklands can-uitlaat en nam flink in gewicht toe: ze woog 115 kg. De prijs moest desondanks laag blijven en kwam op 45 pond. Voor een Smiths-snelheidsmeter en een stuurdemper moest extra worden betaald. In 1930 was de modellenlijn drastisch beperkt. Er waren nog maar vier 350cc-modellen: Het Model R4 als luxe zijklepper, het Model R6 als sportieve kopklepper, het Model R7 als wegracer en het Model R5 als standaard-zijklepper. De prijs was zelfs gedaald naar 44 pond.
### Modellen S5 en SA5 1931
In 1931 kreeg het Model S5 een twist grip in plaats van de gasmanette en een nieuwe stuurdemper. De voetsteunen ware verstelbaar en er was een uitgebreide set boordgereedschap. De klepstelen waren niet meer zichtbaar, ze waren afgeschermd door een metalen plaatje. De benzinetank bevatte 7 liter en de olietank 1,9 liter. De machine was in standaardversie lichter en goedkoper geworden: 97 kg en 40 pond. Voor een Lucas-magdyno en een volledige elektrische verlichtingsset moest 5 pond en tien shilling extra worden betaald en dan kwam het gewicht op 106 kg. Het Model SA5 was een "lightweight"-versie met alleen een achterwielstandaard en zonder bagagedrager.
## Overname door Matchless
Nadat de aandeelhouders hadden besloten om het faillissement aan te vragen, werd AJS eind 1931 overgenomen door Matchless in Woolwich). De AJS 350cc-modellen vormden een welkome aanvulling op het programma van Matchless, dat naast het zware Model X alleen de weinig succesvolle 400cc-Matchless Silver Arrow en 600cc-Matchless Silver Hawk leverde. De productie in Wolverhampton werd beëindigd. AJS-motorfietsen werden voortaan in Woolwich gebouwd.
### Model T5 1932
Het AJS Model T5 werd in 1932 dus onder verantwoordelijkheid van Matchless gebouwd, maar mogelijk naar een AJS-ontwerp waar eerder geen geld voor was. Hoe dan ook, er veranderde vrij veel. Allereerst was daar het nieuwe motorblok, met ongewijzigde boring/slagverhouding en ook nog steeds met zijkleppen, maar de cilinder helde nu 30º voorover. Dat zorgde voor ruimte achter de cilinder waar nu de ontstekingsmagneet geplaatst kon worden. De voorste framebuis liep nu ongeveer parallel met de cilinder. Het frame was ook nieuw, niet meer het open brugframe waarin het blok zelf dragend was. Nu werden er plaatstalen beugels onder het blok door getrokken, waardoor het een wiegframe werd. Het achterframe vormde (zoals eerder al) een driehoek, waarin eerst alleen de olietank zat. Nu was deze driehoek opgevolgd door een spits gereedschapskastje. Daardoor verdwenen de gereedschapstasjes die eerder aan de bagagedrager hadden gehangen. Die bagagedrager was er in de standaardversie ook niet meer. De machine kreeg alleen een achterwielstandaard en werd opnieuw goedkoper. Ze kostte 38 pond en 10 shilling. Voor de Lucas-magndyno met elektrisch licht moest 5 pond worden betaald.
## Nieuwe typenummering
Matchless begon in 1933 met een nieuwe typenummering. Het Model X werd bijvoorbeeld Matchless Model 33/X3. Dat gebeurde ook met de AJS-modellen. Het Model 5 kreeg geen letter meer om het jaar aan te duiden, maar het werkelijke bouwjaar.
### Model 33/5, 34/5, 35/5 en 36/5 1933-1936
Het AJS Model 33/5 uit 1933 was bijna identiek aan het Model T5, maar de voorvork kreeg een frictiedemper als schokdemper. Het kostte 40 pond. Het Model 34/5 kreeg geen wijzigingen, maar de Model 35/5 en 36/5 kregen vier versnellingen. Advertenties noemden het een versnellingsbak een "AJS design", maar het net verschenen Matchless Model 35/D3 had ook vier versnellingen.
## Einde productie
Met het verschijnen van het 350cc-Matchless Model 35/D3 met kopklepmotor sloeg Matchless nieuwe wegen in en was er niet lang plaats meer voor eencilinders met zijklepmotoren. Die begonnen aan populariteit in te boeten. In 1932 bestond nog maar 21% van de Britse motorfietsmarkt uit zijkleppers en dat waren dan nog meestal zwaardere modellen omdat veel zijspanrijders de voorkeur aan zijkleppers gaven. Matchless hield de zware AJS V-twins op papier nog in leven, maar in werkelijkheid waren het Matchless Model X-machines met een AJS-logo op de tank. Het Matchless Model 35/D3 stond aan de basis van de latere G3-modellen die tot het einde van het bestaan in 1966 in productie zouden blijven. AJS mocht daar in 1945 bij aansluiten met de Model 16-serie, ook weer Matchless G3-modellen met een AJS-logo.
## Afbeeldingen
- AJS Model G5 uit 1926
- Dit G5-blokje uit 1926 heeft het als extra leverbare oliepompje dat door de uitlaatnokkenas wordt aangedreven.
- Omdat dit Model G5 is uitgevoerd met elektrische verlichting is de ontstekingsmagneet uitgebreid met een Lucas-dynamo.
- Het AJS Model H5 uit 1927 figureerde in 1935 als "Shuttleworth Snap" in de film No Limit met George Formby als coureur George Shuttleworth.
- AJS Model K5 uit 1928
- Het "Semi-TT"-stuur gaf het Model K5 een veel sportiever uiterlijk.
- Het Model S5 uit 1931 was het laatste dat nog in Wolverhampton werd gebouwd.
## Technische gegevens
| AJS Model | E5 | G5 | H5 | K5 | M5 | R5 | S5 | SA5 | T5 | 33/5 | 34/5 | 35/5 | 36/5 |
| ---------------------- | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ | ------------------------ |
| Periode | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 | 1931 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 |
| Categorie | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor | Sportmotor |
| Motortype | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor |
| Bouwwijze | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder |
| Koeling | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht |
| Boring | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm | 74 mm |
| Slag | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm | 81 mm |
| Cilinderinhoud | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc | 348,4 cc |
| Carburateur(s) | Amac | Amac | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal |
| Smeersysteem | Total loss met handpomp | Total loss met handpomp | Total loss met handpomp | Total loss met handpomp | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump |
| Max. Vermogen | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk | 3½ pk |
| Primaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting |
| Koppeling | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat | Enkelvoudige droge plaat |
| Versnellingen | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 |
| Secundaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting |
| Rijwielgedeelte | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Enkel wiegframe | Enkel wiegframe | Enkel wiegframe | Enkel wiegframe | Enkel wiegframe |
| Voorvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork |
| Achtervork | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star |
| Voorrem | Velgrem | Velgrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem |
| Achterrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem | Trommelrem |
| Droog gewicht | 97 kg | 97 kg | 97 kg | 97 kg | 115 kg | 115 kg | 97 kg | 97 kg | 102 kg | 102 kg | 102 kg | 102 kg | 102 kg |
|
nlwiki/5276225
|
nlwiki
| 5,276,225
|
AJS Model 5-serie
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_5-serie
|
2022-01-20T12:38:52Z
|
nl
|
Q86877601
| 52,591
|
{{Infobox motorfietstype
|naam = AJS Model 5-serie
|afbeelding = 1926 AJS Model G5 350cc-side valve motorcycle right front.jpg
|onderschrift = AJS Model G5 uit 1926
|merk = [[AJS]]
|aka =
|categorie = [[Sportmotor]]
|jaren = 1925-1936
|voorganger = [[AJS Model B5]]
|opvolger = [[AJS Model 16-serie|AJS Model 16]]
|motortype= [[Zijklepmotor]]
|bouwwijze = Staande eencilinder
|koeling = [[Luchtkoeling|Lucht]]
|boring = 74 mm
|slag = 81 mm
|cilinderinhoud = 348,4 cc
|brandstofsysteem = [[Carburateur]]
|ontsteking = [[Lucas Industries|Lucas]]-magneet
|smering =
|compressieverhouding =
|vermogen =
|topsnelheid =
|primaire aandrijving = [[Kettingaandrijving|Ketting]]
|koppeling =
|versnellingen =
|secundaire aandrijving = Ketting
|frame =
|voorvork =
|achtervork =
|remmen =
|tankinhoud =
|droog gewicht =
}}
De '''AJS Model 5-serie''' is een serie 350cc-[[motorfiets]]en die het Britse merk [[AJS]] produceerde van 1925 tot 1936.
{{inhoud links|klein}}
==Voorgeschiedenis==
AJS was haar productie in 1910 begonnen met de [[AJS Modellen A en B|Modellen A en B]]. Het Model A was aanvankelijk het spaarmodel zonder [[versnellingsbak]]. Het Model B was het [[sportmotor|sportmodel]] met twee versnellingen dat ook in de dat ook in de [[Isle of Man TT 1911#Junior TT|Junior TT van 1911]] werd ingezet. De productie van het Model A eindigde in 1912, maar het Model B bleef in verschillende uitvoeringen in productie en werd als [[AJS TT Model|"TT Model"]] zeer succesvol in de TT van Man van 1920, 1921 en 1922. In 1924 leverde AJS vier uitvoeringen van de machine: Het [[zijklepmotor|zijklep]]-[[toermotorfiets|toermodel]] B1, de [[kopklepmotor|kopklep]]-sportmodellen B3 en B4 en het zijklep-sportmodel B5. Al deze modellen hadden inmiddels drie versnellingen, maar het Model B5 had als enige nog een [[velgrem]] in het voorwiel, terwijl de andere modellen al [[trommelrem]]men hadden. Het was met een prijs van 53 [[pond sterling|pond]] ook het goedkoopste. De modellen B3 en B4 kostten 65 pond.
==Model 5-serie==
In 1925 veranderde er niet zo zeer iets aan de motorfietsen, maar wel aan de type-aanduiding. AJS introduceerde een jaarlijkse wijziging waarbij letters werden gebruikt. In 1925 was dat de letter "E", gevolgd door het typenummer. Het AJS Model B5 werd zo E5. Het Model B werd [[AJS Model E3]], het Model B1 werd [[AJS Model E4]], het Model B3 werd [[AJS Model E7]] en het Model B4 werd [[AJS Model E6]]. In de volgende jaren bleven de cijfers gelijk, maar de letters veranderden: in 1926 G, in 1927 H, in 1928 K, in 1929 M, in 1930 R, in 1931 S en in 1932 T.
===Model E5 1925===
Het '''Model E5''' uit 1925 was nog steeds de eenvoud zelve. Het had zijn ouderwetse [[zijklepmotor]], waarvan de [[cilinderkop]] op zijn plaats werd gehouden door een klem met beugels die in het [[carter (motortechniek)|carter]] geschroefd zaten. Het had nog een [[velgrem]] in het voorwiel. De vering werd verzorgd door een [[parallellogramvork]] en het [[achterframe]] was ongeveerd. De [[Lucas Industries|Lucas]]-ontstekingsmagneet zat aan de voorkant van het motorblok en werd vanaf de uitlaat[[nokkenas]] aangedreven door een kettinkje. Het open [[brugframe]] had een dubbele bovenbuis met een [[flattank]]. Daarin zat ook het oliereservoir. De machine had een [[total loss smering|total loss-smeersysteem]] met het handpompje op de tank. Het schakelquadrant met hefboom zat rechts naast de tank, de [[koppeling (aandrijving)|koppeling]] was handbediend. Het stuur was sportief laag, net als het zadel, dat laag geplaatst werd omdat de bovenste framebuis naar beneden liep. Achter op de drie[[versnellingsbak]] zat de [[kickstarter (pedaal)|kickstarter]]. Zowel de [[primaire transmissie|primaire]]- als de [[secundaire aandrijving]] werden verzorgd door [[Renolds]]-kettingen. Beide wielen hadden een wielstandaard en het achterwiel kon snel in- en uitgebouwd worden. Verlichting werd niet geleverd, ook niet op het luxe-sportmodel [[AJS Model E4|E4]], maar kon wel als accessoire besteld worden. Gas en voorontsteking werden geregeld door [[manette]]s op het stuur, de koppeling met een stuurhendel links, de voorrem met een stuurhendel rechts, de schakelhefboom zat rechts naast de tank en de achterrem werd met de linkervoet bediend. De machine had als sportmodel voetsteunen in plaats van treeplanken. De eenvoudige uitrusting maakte het model E5 ook tot een lichtgewicht. Het woog slechts 97 kg. Het Model E5 werd verkocht als "3½pk-model"<ref name="vermogen">Het genoemde "vermogen" was het berekende [[fiscaal vermogen]] volgens de tabel van de [[Auto-Cycle Union]]. Het werkelijke [[vermogen (natuurkunde)|vermogen]] lag vaak veel hoger. Het 2¾pk-[[AJS TT Model|TT Model]] van 1920 leverde op de testbank 10 pk.</ref>. Het vorige Model B5 was nog verkocht als 2¾pk-model.
===Model G5 1926===
Het '''Model G5''' onderging enkele kleine wijzigingen. Klanten konden tegen extra betaling een oliepompje bestellen. Dat werd door de uitlaat[[nokkenas]] aangedreven en was slechts een aanvulling op de total loss-handsmering. Die bleef behouden en de olie werd ook niet teruggevoerd naar de tank, zoals bij het latere [[dry-sumpsysteem]].
===Modellen H5 en K5 1927-1928===
Bij het '''Model H5''' uit 1927 werd de bediening van de koppeling gewijzigd en de cilinderkop was nu bevestigd met kopbouten die rechtstreeks in het carter zaten. Ook kreeg de machine nu een [[Amal (carburateur)|Amal]]-[[carburateur]]. Dat was logisch, want de eerdere leveranciers [[Amac (carburateur)|Amac]] en [[Binks]] waren samen met [[Brown & Barlow]] samengesmolten tot [[Amac (carburateur)|AMALgamated carburettors]]. Verder waren er voor zover bekend geen wijzigingen. Het kostte nog maar 44 pond was ondanks de zijklepmotor het meest verkochte 350cc-sportmodel van AJS. Het '''Model K5''' uit 1929 was bijna identiek, maar het had een veel sportiever "Semi-TT"-stuur en mogelijk was het oliepompje nu standaard geworden.
===Modellen M5 en R5 1929-1930===
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen [[dividend]] uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de [[zadeltank]] die al in 1924 door [[Howard R. Davies|Howard Davies]] was uitgevonden en die snel opgang deed. Het '''Model M5''' kreeg zo'n tank, maar niet het bijpassende [[frame (fiets)|frame]]<ref>Concurrenten konden dankzij de [[zadeltank]] een enkele bovenste framebuis gebruiken, maar AJS monteerde de tank boven op de bovenste framebuis terwijl er nog een tweede framebuis onderdoor liep.</ref>. De [[parallellogramvork]] werd gewijzigd en de motor kreeg nu eindelijk zijn [[dry-sumpsysteem|dry-sump smeersysteem]], met een olietank onder het zadel. Ze kreeg ook een [[Brooklands can]]-uitlaat en nam flink in gewicht toe: ze woog 115 kg. De prijs moest desondanks laag blijven en kwam op 45 pond. Voor een Smiths-[[snelheidsmeter]] en een [[stuurdemper]] moest extra worden betaald. In 1930 was de modellenlijn drastisch beperkt. Er waren nog maar vier 350cc-modellen: Het [[AJS Model R4|Model R4]] als luxe zijklepper, het [[AJS Model R6|Model R6]] als sportieve kopklepper, het [[AJS Model R7|Model R7]] als [[wegrace]]r en het '''Model R5''' als standaard-zijklepper. De prijs was zelfs gedaald naar 44 pond.
===Modellen S5 en SA5 1931===
In 1931 kreeg het '''Model S5''' een [[twist grip]] in plaats van de gas[[manette]] en een nieuwe [[stuurdemper]]. De voetsteunen ware verstelbaar en er was een uitgebreide set [[boordgereedschap]]. De klepstelen waren niet meer zichtbaar, ze waren afgeschermd door een metalen plaatje. De benzinetank bevatte 7 liter en de olietank 1,9 liter. De machine was in standaardversie lichter en goedkoper geworden: 97 kg en 40 pond. Voor een [[Lucas Industries|Lucas]]-[[magdyno]] en een volledige elektrische verlichtingsset moest 5 pond en tien [[britse shilling|shilling]] extra worden betaald en dan kwam het gewicht op 106 kg. Het '''Model SA5''' was een "lightweight"-versie met alleen een achterwielstandaard en zonder bagagedrager.
==Overname door Matchless==
Nadat de aandeelhouders hadden besloten om het faillissement aan te vragen, werd AJS eind 1931 overgenomen door [[Matchless]] in [[Woolwich)]]. De AJS 350cc-modellen vormden een welkome aanvulling op het programma van Matchless, dat naast het zware [[Matchless Model X-serie|Model X]] alleen de weinig succesvolle 400cc-[[Matchless Silver Arrow]] en 600cc-[[Matchless Silver Hawk]] leverde. De productie in [[Wolverhampton]] werd beëindigd. AJS-motorfietsen werden voortaan in Woolwich gebouwd.
===Model T5 1932===
Het '''AJS Model T5''' werd in 1932 dus onder verantwoordelijkheid van Matchless gebouwd, maar mogelijk naar een AJS-ontwerp waar eerder geen geld voor was. Hoe dan ook, er veranderde vrij veel. Allereerst was daar het nieuwe motorblok, met ongewijzigde boring/slagverhouding en ook nog steeds met zijkleppen, maar de [[cilinder (motor)|cilinder]] helde nu 30º voorover. Dat zorgde voor ruimte achter de cilinder waar nu de ontstekingsmagneet geplaatst kon worden. De voorste framebuis liep nu ongeveer parallel met de cilinder. Het frame was ook nieuw, niet meer het open [[brugframe]] waarin het blok zelf dragend was. Nu werden er plaatstalen beugels onder het blok door getrokken, waardoor het een [[wiegframe]] werd. Het achterframe vormde (zoals eerder al) een driehoek, waarin eerst alleen de olietank zat. Nu was deze driehoek opgevolgd door een spits gereedschapskastje. Daardoor verdwenen de gereedschapstasjes die eerder aan de bagagedrager hadden gehangen. Die bagagedrager was er in de standaardversie ook niet meer. De machine kreeg alleen een achterwielstandaard en werd opnieuw goedkoper. Ze kostte 38 pond en 10 shilling. Voor de Lucas-magndyno met elektrisch licht moest 5 pond worden betaald.
==Nieuwe typenummering==
Matchless begon in 1933 met een nieuwe typenummering. Het Model X werd bijvoorbeeld [[Matchless Model 33/X3]]. Dat gebeurde ook met de AJS-modellen. Het Model 5 kreeg geen letter meer om het jaar aan te duiden, maar het werkelijke bouwjaar.
===Model 33/5, 34/5, 35/5 en 36/5 1933-1936===
Het '''AJS Model 33/5''' uit 1933 was bijna identiek aan het Model T5, maar de voorvork kreeg een [[frictiedemper]] als [[schokdemper]]. Het kostte 40 pond. Het '''Model 34/5''' kreeg geen wijzigingen, maar de '''Model 35/5 en 36/5''' kregen vier versnellingen. Advertenties noemden het een versnellingsbak een "AJS design", maar het net verschenen [[Matchless Model 35/D3]] had ook vier versnellingen.
==Einde productie==
Met het verschijnen van het 350cc-Matchless Model 35/D3 met [[kopklepmotor]] sloeg Matchless nieuwe wegen in en was er niet lang plaats meer voor eencilinders met zijklepmotoren. Die begonnen aan populariteit in te boeten. In 1932 bestond nog maar 21% van de Britse motorfietsmarkt uit zijkleppers en dat waren dan nog meestal zwaardere modellen omdat veel [[zijspan]]rijders de voorkeur aan zijkleppers gaven. Matchless hield de zware [[AJS V-twins]] op papier nog in leven, maar in werkelijkheid waren het [[Matchless Model X]]-machines met een AJS-[[beeldmerk|logo]] op de tank. Het Matchless Model 35/D3 stond aan de basis van de latere [[Matchless Model G3-serie|G3-modellen]] die tot het einde van het bestaan in 1966 in productie zouden blijven. AJS mocht daar in 1945 bij aansluiten met de [[AJS Model 16-serie|Model 16-serie]], ook weer Matchless G3-modellen met een AJS-logo.
==Afbeeldingen==
<gallery widths="200" heights="200">
Afbeelding: 1926 AJS Model G5 350cc single cylinder side valve motorcycle right side.jpg|AJS Model G5 uit 1926
Afbeelding: 1926 AJS Model G5 350cc-side valve engine right side.jpg|Dit G5-blokje uit 1926 heeft het als extra leverbare oliepompje dat door de uitlaat[[nokkenas]] wordt aangedreven.
Afbeelding: 1926 AJS Model G5 350cc-side valve engine left side.jpg|Omdat dit Model G5 is uitgevoerd met elektrische verlichting is de ontstekingsmagneet uitgebreid met een [[Lucas Industries|Lucas]]-[[Dynamo (hoofdbetekenis)|dynamo]].
Afbeelding: AJS H5 Shuttleworth Snap Replica.jpg|Het AJS Model H5 uit 1927 figureerde in 1935 als "Shuttleworth Snap" in de film [[No Limit (1935)|No Limit]] met [[George Formby]] als coureur George Shuttleworth.
Afbeelding: 1928 AJS Model K5 350cc-side valve motorcycle right side.jpg|AJS Model K5 uit 1928
Afbeelding: 1928 AJS Model K5 350cc-side valve motorcycle right front.jpg|Het "Semi-TT"-stuur gaf het Model K5 een veel sportiever uiterlijk.
Afbeelding: 1931 AJS Model S5 350cc-side valve motorcycle right side.jpg|Het Model S5 uit 1931 was het laatste dat nog in [[Wolverhampton]] werd gebouwd.
</gallery>
==Technische gegevens==
{|class="wikitable"
!AJS Model!!E5!!G5!!H5!!K5!!M5!!R5!!S5!!SA5!!T5!!33/5!!34/5!!35/5!!36/5
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1925
|align="center"|1926
|align="center"|1927
|align="center"|1928
|align="center"|1929
|align="center"|1930
|colspan=2 align="center"|1931
|align="center"|1932
|align="center"|1933
|align="center"|1934
|align="center"|1935
|align="center"|1936
|-
|'''Categorie'''
|colspan=13 align="center"|[[Sportmotor]]
|-
|'''Motortype'''
|colspan=13 align="center"|[[Zijklepmotor]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan=13 align="center"|Staande eencilinder
|-
|'''Koeling'''
|colspan=13 align="center"|[[Luchtkoeling|Lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan=13 align="center"|74 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan=13 align="center"|81 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan=13 align="center"|348,4 cc
|-
|'''[[Carburateur]](s)'''
|colspan=2 align="center"|[[Amac (carburateur)|Amac]]
|colspan=11 align="center"|[[Amal (carburateur)|Amal]]<ref>Vanaf 1931 met [[twist grip]]-control.</ref>
|-
|'''[[Smeersysteem]]'''
|colspan=4 align="center"|[[Total loss smering|Total loss]] met handpomp
|colspan=9 align="center"|[[Dry-sumpsysteem|Dry-sump]]
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|Vermogen]]'''
|colspan=13 align="center"|3½ pk<ref name="vermogen"/>
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan=13 align="center"|[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan=13 align="center"|Enkelvoudige droge plaat
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|colspan=11 align="center"|3
|colspan=2 align="center"|4
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan=13 align="center"|Ketting
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan=8 align="center"|Open [[brugframe]]
|colspan=5 align="center"|[[Enkel wiegframe]]
|-
|'''[[Voorvork]]'''
|colspan=13 align="center"|[[Parallellogramvork]]
|-
|'''[[Achtervork]]'''
|colspan=13 align="center"|Star
|-
|'''Voor[[rem (hoofdbetekenis)|rem]]'''
|colspan=2 align="center"|[[Velgrem]]
|colspan=11 align="center"|[[Trommelrem]]
|-
|'''Achterrem'''
|colspan=13 align="center"|Trommelrem
|-
| '''Droog gewicht'''
|colspan=4 align="center"| 97 kg
|colspan=2 align="center"|115 kg
|colspan=2 align="center"|97 kg<ref>Met [[Lucas Industries|Lucas]]-[[magdyno]] en elektrische verlichting 106 kg.</ref>
|colspan=5 align="center"|102 kg<ref>Met [[Lucas Industries|Lucas]]-[[magdyno]] en elektrische verlichting.</ref>
|}
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* http://www.historywebsite.co.uk/Museum/Transport/Motorcycles/ajs4b.htm
* http://www.historywebsite.co.uk/Museum/Transport/Motorcycles/ajs4f.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1925/AJS-1925-Model-E5.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-Model-M5.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1931/AJS-1931-Model-S5.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1932/AJS-1932-Model-T5.htm
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1926-g5-350cc-1-cyl-sv/
;Voetnoten
{{References}}
}}
[[Categorie:Motorfietsserie van AJS|5 Model 5-serie]]
| 60,901,555
|
[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Categorie": "Sportmotor", "Productiejaren": "1925-1936", "Voorganger": "AJS Model B5", "Opvolger": "AJS Model 16"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Zijklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Boring": "74 mm", "Slag": "81 mm", "Cilinderinhoud": "348,4 cc", "Brandstofsysteem": "Carburateur", "Ontstekingssysteem": "Lucas-magneet"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}]
| false
|
# AJS Model 8-serie 1926-1940
De AJS Model 8-serie 1926-1940 was een serie 500cc-motorfietsen die het Britse merk AJS produceerde van 1926 tot 1940.
## Voorgeschiedenis
AJS was haar productie in 1910 begonnen met de modellen A en B, 300cc-eencilinders met zijklepmotoren. Al snel concentreerde het zich op 350cc-eencilinders voor allerlei doeleinden en zware V-twins als zijspantrekker. In 1925 begon men met het gebruik van letters voor elk bouwjaar. In dat jaar was dat de letter "E". De Modellen E1 en E2 waren zware V-twins, het Model E3 een 350cc-zijklep-toermotor, het Model E4 een luxe 350cc-zijklep-sportmotor, het Model E5 een standaard 350cc-zijklep-sportmotor, het Model E6 een 350cc-kopklep-sportmotor en het Model E7 een echte 350cc-kopklep-racemotor.
## Jaren twintig
Begin jaren twintig had AJS nog geen 500cc-modellen. De 350cc-machines waren wel erg sterk in races en Howard R. Davies won de 500cc-Senior TT van 1922 met een 350cc-AJS TT Model. Uiteindelijk konden de 350cc-AJS-racers in de Senior TT niet meer meekomen een ook de klanten vroegen om 500cc-modellen. In 1926 presenteerde het merk twee van die modellen, die meteen een kopklepmotor kregen: het Model G8 als sportmotor en het Model G10 als racemotor. Pas in 1927 volgde een 500cc-zijklepper, het Model H9. De type-aanduiding bleef gebeuren met een letter voor elk jaar: G voor 1926, H voor 1927, K voor 1928 en M voor 1929.
### Modellen G8 en H8 1926-1927
Het AJS Model G8 uit 1926 had een luchtgekoelde eencilinderkopklepmotor met stoterstangen. De boring bedroeg 84 mm, de slag 90 mm, waardoor de cilinderinhoud op 498,8 cc kwam. De hele motor was voorzien van onderdelen die alleen voor bij echte sport- en racemodellen gebruikt werden, zoals een aluminium zuiger en kogellagers op de krukas. De cilinderkop was afneembaar en werd vastgehouden door een beugel die in het carter geschroefd was. De tuimelaarassen werden door schetsplaten op hun plaats gehouden. Rechts op het carter zat een kettingkastje voor de aandrijfketting van de Lucas-ontstekingsmagneet. Die werd door de uitlaatnokkenas aangedreven en hier zat ook het extra oliepompje dat op de andere modellen een accessoire was. De machine had echter nog geen dry-sump smeersysteem het was een total loss systeem met een handpomp op de tank en de mechanische pomp diende slechts ter ondersteuning. Ze had een Binks-carburateur met twist grip control en een Brooklands can-uitlaat. De drieversnellingsbak was handgeschakeld en het schakelquadrant zat rechts voor naast de tank. Op de versnellingsbak zat de kickstarter. Het frame was het bij AJS gebruikelijke open brugframe waarin het blok een dragende functie vervulde. De voorvering werd verzorgd door een parallellogramvork zonder demping. Het achterframe was ongeveerd. Beide wielen hadden trommelremmen. Aan de bagagedrager hingen leren tasjes voor het boordgereedschap. Beide wielen hadden een eigen wielstandaard. De primaire- en de secundaire aandrijving werden verzorgd door kettingen in lichte, open kettingschermen en de machine had een meervoudige droge plaatkoppeling waarvan de platen met kurk bekleed waren. Aan het Semi-TT sportstuur zaten manettes voor de aansturing van o.a. de voorontsteking, maar de snelheid werd geregeld door een twist grip. Een hendel links bediende de koppeling, het rechter hendel de voorrem. De achterrem werd met de linkervoet bediend, rechts zat geen pedaal. Als sportmodel had de machine geen treeplanken, maar voetsteunen. Het Model G8 kostte 62 pond en 10 shilling en kon worden uitgebreid met een Lucas-magdyno en elektrische verlichting. In 1927 veranderde de typenaam in AJS Model H8. Het schakelquadrant werd verplaatst en de machine kreeg een stuurdemper.
- Model G8 uit 1926
- Rechts zat de aandrijving voor de ontstekingsmagneet en het oliepompje, de bediening van de koppeling en de kickstarter.
- Links is de beugel van de cilinderkop goed te zien, evnals de Lucas-ontstekingsmagneet.
- Weinig wijzigingen op het Model H8 in 1927, maar het schakelquadrant zit nu bijna recht boven de versnellingsbak en de machine heeft een stuurdemper.
### Modellen K8 en KR8 1928
Het Model K8 uit 1928 kreeg een gewijzigd motorblok, waarbij de beugel over de cilinderkop was vervangen door kopbouten. Hierdoor veranderde ook de ophanging van de tuimelaarassen. Met ontwikkelde het Model KR8 aan het einde van het seizoen, net als het 350cc-Model KR6. Dit gebeurde omdat het Model 10 en het Model 7 slecht presteerden in wedstrijden, ondanks het feit dat ze allebei al een bovenliggende nokkenas hadden. De Modellen KR6 en KR8 met stoterstangmotoren moesten de kastanjes uit het vuur halen en privérijders betere kansen in wedstrijden geven. De K-modellen kregen allemaal een Amal-carburateur. Dat was logisch omdat Binks, Amac en Brown & Barlow waren opgegaan in AMALgamated Carburetters.
### Modellen M8 en MR 8 1929
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen dividend uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de zadeltank die al in 1924 door Howard Davies was uitgevonden en die snel opgang deed. Het Model M8 werd op veel punten gewijzigd en kreeg ook zo'n tank, maar niet het bijpassende frame. De parallellogramvork werd gewijzigd, het was nu een girder-type waarbij de centrale veer voor het balhoofd zat. De motor kreeg nu eindelijk zijn dry-sump smeersysteem, met een olietank onder het zadel. De stoterstangen werden ingekapseld, maar de kleppen en tuimelaars nog niet. Er kwamen zelfs twee versies met verschillende uitlaatsystemen: het oude "big port"-systeem en een "twin port"-systeem met twee uitlaatpoorten en twee uitlaten. De machine had nog steeds een normale "wide ratio"-versnellingsbak, maar rijders die veel op het circuit reden konden ook een close ratio-bak bestellen. De Smiths-snelheidsmeter zat op de tank en het zadel was lager geplaatst. De single-port versie kostte 59 pond, de twin-port versie 62 pond. Het Model MR8 was de logische voortzetting van het uit nood geboren Model KR8. Het was in grote lijnen gelijk aan het Model M8, maar veel meer op racen toegespitst, een clubmanracer. Het was lichter door het ontbreken van een bagagedrager en de voorwielstandaard. Het gereedschapstasje zat op de tank. De achterwielnaaf en de trommelrem waren lichter. De koper kreeg twee zuigers: een voor een hoge compressie in races, een voor een lagere compressie op de weg. De machine werd uitsluitend met close ratio-bak geleverd en had speciale banden, met groeven in het voorwiel en noppen op het achterwiel. Ze kostte 72 pond.
### Technische gegevens jaren twintig
| AJS Model | G8 | H8 | K8 | KR8 | M8 | MR8 |
| ---------------------- | ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | ---------------------------------------- | -------------------------- | -------------------------- |
| Periode | 1926 | 1927 | 1928 | 1928 | 1929 | 1929 |
| Categorie | Sport | Sport | Sport | Clubman | Sport | Clubman |
| Motortype | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor |
| Bouwwijze | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder |
| Koeling | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht |
| Boring | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm |
| Slag | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm |
| Cilinderinhoud | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc |
| Carburateur(s) | Binks | Binks | Amal | Amal | Amal | Amal |
| Smeersysteem | Total loss met hand- en mechanische pomp | Total loss met hand- en mechanische pomp | Total loss met hand- en mechanische pomp | Total loss met hand- en mechanische pomp | Dry-sump | Dry-sump |
| Max. Vermogen | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk |
| Primaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting |
| Koppeling | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat |
| Versnellingen | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| Secundaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting |
| Rijwielgedeelte | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe |
| Voorvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork |
| Achtervork | Star | Star | Star | Star | Star | Star |
| Remmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen |
| Tankinhoud | 6,8 liter | 6,8 liter | 6,8 liter | 6,8 liter | Onbekend | Onbekend |
| Droog gewicht | 124 kilo | 124 kilo | 124 kilo | Onbekend | 124 kilo | Onbekend |
## Jaren dertig
In de jaren dertig eindigde het bestaan van AJS als zelfstandig bedrijf. In 1931 werd het op aandringen van de aandeelhouders failliet verklaard. Na een afgewezen bod van BSA kocht Matchless de motorfietstak en de goodwill van AJS eind 1931 voor 20.000 pond. De productie van AJS ging wel door, maar ze werd verplaatst van Wolverhampton naar Woolwich. In 1933 paste Matchless haar type-aanduiding aan en dat gebeurde ook met de AJS-modellen. De letters als jaaraanduiding werden vervangen door het daadwerkelijke jaartal. Zo veranderde het Model T8 in Model 33/8, 34/8 enz.
### Model R8 1930
Hoewel het slecht ging met het bedrijf, nam AJS de vlucht naar voren door een aantal modellen te moderniseren. De gekleurde flanken op de tank verdwenen omdat ze niet aansloegen bij de klanten. Het Model R8 werd weer gewoon zwart met gouden biezen en was nu veel meer een toermotor. De cilinder helde 30º naar voren. Enerzijds was gedaan om te voldoen aan de mode: slopers begonnen steeds meer aanhang te krijgen, maar met slechts 30º was het Model R8 geen echte sloper. Wel volgde de cilinder nu ongeveer de lijn van de voorste framebuis en konden ontstekingsmagneet en magdyno achter de cilinder worden gebouwd. Dat gaf de machine een veel compacter uiterlijk. Het frame was ook nieuw: door schetsplaten onder motorblok en versnellingsbak te plaatsen werd het feitelijk een wiegframe. Het kreeg nu ook een accu en de gereedschapstasjes verhuisden naar de punt van het achterframe. Het werd voor 59 pond en 10 shilling aangeboden als "De Luxe Two Port"-model.
### Modellen S8 en SB8 1931
Het Model S8 uit 1931 werd nu definitief geadverteerd als luxe toermotorfiets én als zijspantrekker. Voor 59 pond en 10 shilling werd de machine geleverd zonder magdyno en verlichting. Die kostte voor de solomotor 4 pond en 10 shilling extra en voor een zijspancombinatie 6 pond. Het instrumentenpaneel op de tank kostte 4 pond. De machine had een middenbok, maar de voorwielstandaard werd gehandhaafd. De voorvork kreeg een frictiedemper. Het Model SB8 was een spaarversie met een enkele (Big Port)-uitlaatpoort en zonder middenbok en bagagedrager. Het kon daardoor nog als sportmotor door het leven gaan. Het kostte 49 pond en 17 shilling.
### Modellen T8, TB8, 33/8, 33/B8, 34/8, 34/B8, en 35/B8 1932-1935
Het Model T8 was het eerste dat onder verantwoordelijkheid van Matchless werd gebouwd. Er werd niet veel gewijzigd. De tank werd kleiner en het kreeg vier versnellingen. De primaire ketting liep in een oliebad. Het had de Twin Port-motor en kostte 55 pond. Het Model TB8 was weer de lichtere spaarversie met slechts drie versnellingen en het Big Port-blok. Het kostte 47 pond. In 1933 veranderden de modelnamen in 33/8 en 33/B8. De motoren bleven gelijk: Twin Port voor de 33/8 en Big Port voor de 33/B8, maar dit model kreeg nu ook vier versnellingen. Het Model 33/8 kostte 55 pond, het Model 33/B8 kostte 49 pond en 10 shilling. Het Model 34/8 werd zonder voorwielstandaard geleverd. De spaarversie (34/B8) bleef voor zover bekend ongewijzigd. Bij Model 35/B veranderde er bijna niets. De goedkopere "B"-versie verdween. Dat was logisch, want Matchless bracht in 1935 haar eigen 500cc-kopkleppers uit, het Matchless Model 35/D80 en het Matchless Model 35/D90. Deze modellen zouden de basis vormen voor de Matchless Model G80-serie die tot het einde van het bedrijf in 1966 in productie zouden blijven.
### Model 36/8 1936
Het Model 36/8 kreeg weer een nieuwe motor. De cilinder stond weer rechtop, maar de ontstekingsmagneet bleef achter de cilinder zitten. Hier had Matchless door badge-engineering veel goedkoper kunnen werken door simpelweg het motorblok van het Matchless Model 36/G80 te monteren. Dat was bij de zware modellen al veel eerder gebeurd: het AJS Model T2 uit 1932 kreeg het 982cc-motorblok van het Matchless Model X/3. De AJS-ingenieurs hadden echter nog steeds iets in de melk te brokkelen en gebruikten een eigen blok met de boring/slagverhouding van 84 x 90 mm. De Matchless had een boring/slagverhouding van 82,5 x 93 mm. Het AJS Model 36/8 kreeg wel de primaire kettingkast met een klemband die Matchless ook gebruikte en ronde uitlaatdempers. Wie daar prijs op stelde kon ook omhooggebogen ("swept back") uitlaten bestellen.
### Modellen 37/8, 38/8, 39/8 en 40/8 1937-1940
Bij het Model 37/8 in 1937 paste men wel badge-engineering toe. Niet alleen waar het het blok betrof, maar de hele motorfiets was bijna identiek aan het Matchless Model 37/G80C. Dat betekende dat het meer op terreinsport gericht was en ook was voorzien van swept back-uitlaten. Een opmerkelijk verschil was de positie van de ontstekingsmagneet en de dynamo. Bij Matchless bleven ze achter de cilinder zitten, maar bij de AJS-modellen verhuisden ze terug naar voren. Boring en slag bedroegen nu 82,5 x 93 mm. Het was ook lichter door de toepassing van smallere spatborden en het weglaten van de frictie-schokdempers. De stuuruitslag was groter en er waren terreinbanden gemonteerd. De machine kreeg een stalen gereedschapskastje rechts aan het achterframe. Ze had ook een beschermplaat voor het carter en de rem- en koppelingshendels waren verstelbaar. De versnellingsbak had een kortere gearing en de motor was getuned met gepolijste cilinderkop en in- en uitlaatpoorten. De frictiedempers op de voorvork ontbraken. Bij Matchless stopte de type-aanduiding met jaartallen na 1937. Het Matchless Model 37/G80C werd simpelweg Matchless G80C, maar AJS kreeg nog het Model 38/8, Model 39/8 en zelfs het Model 40/8. Dat betekent dat de productie van AJS nog langer doorliep dan die van Matchless. Dat concentreerde zich vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog op de militaire 350cc-Matchless G3/L. Vanaf 1941 was de productie van militaire motorfietsen niet meer mogelijk.
## Opvolging
Na de oorlog werd het AJS Model 8 opgevolgd door het Model 18, dat weer identiek was aan de Matchless G80. Het bleef tot 1966 in productie. In 1960 kwam er een nieuw Model 8, een 350cc-machine die niet gebaseerd was op de Matchless G3/LS, maar die een grotere versie was van het 250cc-AJS Model 14.
### Technische gegevens jaren dertig
| Periode | 1930 | 1931 | 1931 | 1932 | 1932 | 1933 | 1933 | 1934 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | | | | | |
| Categorie | Toer | Toer-zijspantrekker | Sport | Sport | Sport | Sport | Sport | Sport | Sport | Sport | Sport | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein | Terrein |
| Motortype | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | Stoterstangen kopklepmotor | | | | | |
| Bouwwijze | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | | | | | |
| Koeling | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | | | | | |
| Boring | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 84,0 mm | 82,5 mm | 82,5 mm | 82,5 mm | 82,5 mm | | | | | |
| Slag | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 93,0 mm | 93,0 mm | 93,0 mm | 93,0 mm | | | | | |
| Cilinderinhoud | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 497,1 cc | 497,1 cc | 497,1 cc | 497,1 cc | | | | | |
| Carburateur(s) | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | | | | | |
| Smeersysteem | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | | | | | |
| Max. Vermogen | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | | | | | |
| Primaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | | | | | |
| Koppeling | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | | | | | |
| Versnellingen | 3 | 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | | | | | |
| Secundaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | | | | | |
| Rijwielgedeelte | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | | | | | |
| Voorvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | | | | | |
| Achtervork | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | | | | | |
| Remmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | | | | | |
| Tankinhoud | 11,4 liter | 11,4 liter | 11,4 liter | 7,5 liter | 7,5 liter | Onbekend | Onbekend | 11,4 liter | 11,4 liter | 11,4 liter | 13,6 liter | 13,6 liter | 13,6 liter | 13,6 liter | 13,6 liter | | | | | |
| Droog gewicht | 146,5 kg | 146,5 kg | Onbekend | 146,5 kg | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | | | | | |
|
nlwiki/5283185
|
nlwiki
| 5,283,185
|
AJS Model 8-serie 1926-1940
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_8-serie_1926-1940
|
2022-01-20T12:39:52Z
|
nl
|
Q76447234
| 77,395
|
{{Zie artikel|Dit artikel behandelt de 500cc-modellen die van 1926 tot 1940 werden geproduceerd. Voor het 350cc-model van 1960 tot 1963 zie [[AJS Model 8 1960-1963]]''.}}
{{Infobox motorfietstype
|naam = AJS Model 8-serie 1926-1940
|afbeelding = 1929 AJS Model M8 500cc-OHV motorcycle front right side.jpg
|onderschrift = Model M8 uit 1929
|merk = [[AJS]]
|aka =
|categorie = [[Sportmotor]]
|jaren = 1926-1940
|voorganger = Geen
|opvolger = [[AJS Model 18-serie]]
|motortype= [[Kopklepmotor]]
|bouwwijze = Staande eencilinder
|koeling = [[Luchtkoeling|Lucht]]
|boring = 84 mm
|slag = 90 mm
|cilinderinhoud = 498,8 cc
|brandstofsysteem = [[Carburateur]]
|ontsteking = Magneet
|smering =
|compressieverhouding =
|vermogen = 5 pk<ref name="vermogen">Het genoemde "vermogen" was het berekende [[fiscaal vermogen]] volgens de tabel van de [[Auto-Cycle Union]]. Het werkelijke [[vermogen (natuurkunde)|vermogen]] lag vaak veel hoger.</ref>
|topsnelheid =
|primaire aandrijving =[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|koppeling = Meervoudige droge plaat
|versnellingen =
|secundaire aandrijving = Ketting
|frame =
|voorvork = [[Parallellogramvork]]
|achtervork = Star
|remmen = [[Trommelrem]]men
|tankinhoud =
|droog gewicht =
}}
De '''AJS Model 8-serie 1926-1940''' was een serie 500cc-[[motorfiets]]en die het Britse merk [[AJS]] produceerde van 1926 tot 1940.
{{inhoud links|klein}}
==Voorgeschiedenis==
AJS was haar productie in 1910 begonnen met de [[AJS Modellen A en B|modellen A en B]], 300cc-eencilinders met [[zijklepmotor]]en. Al snel concentreerde het zich op 350cc-eencilinders voor allerlei doeleinden en zware [[V-twin]]s als [[zijspantrekker]]. In 1925 begon men met het gebruik van letters voor elk bouwjaar. In dat jaar was dat de letter "E". De [[AJS V-twins|Modellen E1 en E2]] waren zware V-twins, het [[AJS Model E3|Model E3]] een 350cc-zijklep-[[toermotorfiets|toermotor]], het [[AJS Model E4|Model E4]] een luxe 350cc-zijklep-[[sportmotor]], het [[AJS Model E5|Model E5]] een standaard 350cc-zijklep-sportmotor, het [[AJS Model E6|Model E6]] een 350cc-[[kopklepmotor|kopklep]]-sportmotor en het [[AJS Model E7|Model E7]] een echte 350cc-kopklep-racemotor.
==Jaren twintig==
Begin [[1920-1929|jaren twintig]] had AJS nog geen 500cc-modellen. De 350cc-machines waren wel erg sterk in races en [[Howard R. Davies]] won de 500cc-[[Isle of Man TT 1921#Senior TT|Senior TT van 1922]] met een 350cc-[[AJS Modellen A en B#TT Model 1920-1923|AJS TT Model]]. Uiteindelijk konden de 350cc-AJS-racers in de [[Senior TT]] niet meer meekomen een ook de klanten vroegen om 500cc-modellen. In 1926 presenteerde het merk twee van die modellen, die meteen een [[kopklepmotor]] kregen: het Model G8 als [[sportmotor]] en het [[AJS Model G10|Model G10]] als racemotor. Pas in 1927 volgde een 500cc-zijklepper, het [[AJS Model H9|Model H9]]. De type-aanduiding bleef gebeuren met een letter voor elk jaar: G voor 1926, H voor 1927, K voor 1928 en M voor 1929.
===Modellen G8 en H8 1926-1927===
Het '''AJS Model G8''' uit 1926 had een [[luchtkoeling|luchtgekoelde]] eencilinder[[kopklepmotor]] met [[stoterstang]]en. De [[boring (werktuigbouw)|boring]] bedroeg 84 mm, de [[slag (zuiger)|slag]] 90 mm, waardoor de [[cilinderinhoud]] op 498,8 cc kwam. De hele motor was voorzien van onderdelen die alleen voor bij echte sport- en racemodellen gebruikt werden, zoals een [[aluminium]] [[zuiger]] en [[kogellager]]s op de [[krukas]]. De [[cilinderkop]] was afneembaar en werd vastgehouden door een beugel die in het [[carter (motortechniek)|carter]] geschroefd was. De [[tuimelaar (motortechniek)|tuimelaarassen]] werden door schetsplaten op hun plaats gehouden. Rechts op het carter zat een kettingkastje voor de [[kettingaandrijving|aandrijfketting]] van de [[Lucas Industries|Lucas]]-[[ontstekingssysteem|ontstekingsmagneet]]. Die werd door de uitlaat[[nokkenas]] aangedreven en hier zat ook het extra oliepompje dat op de andere modellen een accessoire was. De machine had echter nog geen [[dry-sumpsysteem|dry-sump smeersysteem]] het was een [[total loss smering|total loss systeem]] met een handpomp op de tank en de mechanische pomp diende slechts ter ondersteuning. Ze had een [[Binks]]-[[carburateur]] met [[twist grip]] control en een [[Brooklands can]]-[[uitlaat (verbrandingsmotor)|uitlaat]]. De drie[[versnellingsbak]] was handgeschakeld en het schakelquadrant zat rechts voor naast de tank. Op de versnellingsbak zat de [[kickstarter (pedaal)|kickstarter]]. Het [[frame (fiets)|frame]] was het bij AJS gebruikelijke open [[brugframe]] waarin het blok een dragende functie vervulde. De voorvering werd verzorgd door een [[parallellogramvork]] zonder demping. Het [[achterframe]] was ongeveerd. Beide wielen hadden [[trommelrem]]men. Aan de bagagedrager hingen [[leer (stof)|leren]] tasjes voor het [[boordgereedschap]]. Beide wielen hadden een eigen wielstandaard. De [[primaire aandrijving|primaire-]] en de [[secundaire aandrijving]] werden verzorgd door kettingen in lichte, open kettingschermen en de machine had een meervoudige droge plaat[[koppeling (aandrijving)|koppeling]] waarvan de platen met [[Kurk (materiaal)|kurk]] bekleed waren. Aan het Semi-TT sportstuur zaten [[manette]]s voor de aansturing van o.a. de voorontsteking, maar de snelheid werd geregeld door een [[twist grip]]. Een hendel links bediende de koppeling, het rechter hendel de voorrem. De achterrem werd met de linkervoet bediend, rechts zat geen pedaal. Als sportmodel had de machine geen treeplanken, maar voetsteunen. Het Model G8 kostte 62 [[pond sterling|pond]] en 10 [[britse shilling|shilling]] en kon worden uitgebreid met een Lucas-[[magdyno]] en elektrische verlichting. In 1927 veranderde de typenaam in '''AJS Model H8'''. Het schakelquadrant werd verplaatst en de machine kreeg een [[stuurdemper]].
<gallery widths="200" heights="200">
Afbeelding: 1926 AJS Model G8 500cc-OHV motorcycle right side.jpg|Model G8 uit 1926
Afbeelding: 1926 AJS Model G8 500cc-OHV engine right side.jpg|Rechts zat de aandrijving voor de ontstekingsmagneet en het oliepompje, de bediening van de koppeling en de kickstarter.
Afbeelding: 1926 AJS Model G8 500cc-OHV engine left side.jpg|Links is de beugel van de cilinderkop goed te zien, evnals de [[Lucas Industries|Lucas]]-ontstekingsmagneet.
Afbeelding: 1927 AJS Model H8 500cc-OHV motorcycle.jpg|Weinig wijzigingen op het Model H8 in 1927, maar het schakelquadrant zit nu bijna recht boven de versnellingsbak en de machine heeft een [[stuurdemper]].
</gallery>
===Modellen K8 en KR8 1928===
Het '''Model K8''' uit 1928 kreeg een gewijzigd motorblok, waarbij de beugel over de cilinderkop was vervangen door kopbouten. Hierdoor veranderde ook de ophanging van de tuimelaarassen. Met ontwikkelde het '''Model KR8''' aan het einde van het seizoen, net als het 350cc-[[AJS Model KR6|Model KR6]]. Dit gebeurde omdat het [[AJS Model 10-serie|Model 10]] en het [[AJS Model 7-serie|Model 7]] slecht presteerden in wedstrijden, ondanks het feit dat ze allebei al een [[bovenliggende nokkenas]] hadden. De Modellen KR6 en KR8 met [[stoterstang]]motoren moesten de kastanjes uit het vuur halen en [[privérijder]]s betere kansen in wedstrijden geven. De K-modellen kregen allemaal een [[Amal (carburateur)|Amal]]-[[carburateur]]. Dat was logisch omdat [[Binks]], [[Amac (carburateur)|Amac]] en [[Brown & Barlow]] waren opgegaan in [[Amal (carburateur)|AMALgamated Carburetters]].
{|{{Galerij rechts groot}}
|{{Galerijbestand groot|AJS Model K8 500 cc ohv 1928.jpg|Bij het Model K8 was de beugel om de cilinderkop vervangen door kopbouten.}}
|-
|{{Galerijbestand groot|1929 AJS Model M8 500cc-OHV motorcycle right side.jpg|Het Model M8 uit 1929 kreeg een [[zadeltank]], een nieuwe voorvork en [[dry-sumpsysteem|dry-sump]]-[[smeersysteem|smering]]. Alleen in dit jaar kreeg de tank ook een kleurtje, maar dat viel niet in de smaak van de klanten.}}
|-
|{{Galerijbestand groot|1929 AJS Model M8 500cc-OHV engine right side.jpg|Het dry-sumpsysteem vereiste een olietank en een andere oliepomp.}}
|-
|{{Galerijbestand groot|1930 AJS Model R8 500cc-OHV motorcycle.jpg|Het Model R8 kreeg een voorover hellende [[cilinder (motor)|cilinder]].}}
|-
|{{Galerijbestand groot|1930 AJS Model R8 500cc-OHV engine right side.jpg|Het Model R8 kreeg ook een [[loodaccu|accu]].}}
|}
===Modellen M8 en MR 8 1929===
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen [[dividend]] uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de [[zadeltank]] die al in 1924 door [[Howard R. Davies|Howard Davies]] was uitgevonden en die snel opgang deed. Het '''Model M8''' werd op veel punten gewijzigd en kreeg ook zo'n tank, maar niet het bijpassende [[frame (fiets)|frame]]<ref>Concurrenten konden dankzij de [[zadeltank]] een enkele bovenste framebuis gebruiken, maar AJS monteerde de tank boven op de bovenste framebuis terwijl er nog een tweede framebuis onderdoor liep.</ref>. De [[parallellogramvork]] werd gewijzigd, het was nu een [[girder]]-type waarbij de centrale veer voor het [[balhoofd (voertuigtechniek)|balhoofd]] zat. De motor kreeg nu eindelijk zijn [[dry-sumpsysteem|dry-sump smeersysteem]], met een olietank onder het zadel. De [[stoterstang]]en werden ingekapseld, maar de [[kleppen]] en tuimelaars nog niet. Er kwamen zelfs twee versies met verschillende uitlaatsystemen: het oude "big port"-systeem en een "twin port"-systeem met twee uitlaatpoorten en twee [[uitlaat (verbrandingsmotor)|uitlaten]]. De machine had nog steeds een normale "wide ratio"-[[versnellingsbak]], maar rijders die veel op het circuit reden konden ook een [[close ratio]]-bak bestellen. De Smiths-[[snelheidsmeter]] zat op de tank en het zadel was lager geplaatst. De single-port versie kostte 59 pond, de twin-port versie 62 pond. Het '''Model MR8''' was de logische voortzetting van het uit nood geboren Model KR8. Het was in grote lijnen gelijk aan het Model M8, maar veel meer op racen toegespitst, een [[clubman]]racer. Het was lichter door het ontbreken van een bagagedrager en de voorwielstandaard. Het gereedschapstasje zat op de tank. De [[naaf|achterwielnaaf]] en de [[trommelrem]] waren lichter. De koper kreeg twee [[zuiger]]s: een voor een hoge compressie in races, een voor een lagere compressie op de weg. De machine werd uitsluitend met close ratio-bak geleverd en had speciale banden, met groeven in het voorwiel en noppen op het achterwiel. Ze kostte 72 pond.
===Technische gegevens jaren twintig===
{|class="wikitable"
!AJS Model!!G8!!H8!!K8!!KR8!!M8!!MR8
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1926
|align="center"|1927
|colspan=2 align="center"|1928
|colspan=2 align="center"|1929
|-
|'''Categorie'''
|colspan=3 align="center"|[[Sportmotor|Sport]]
|align="center"|[[Clubman]]
|align="center"|Sport
|align="center"|Clubman
|-
|'''Motortype'''
|colspan=6 align="center"|[[Stoterstang]]en [[kopklepmotor]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan=6 align="center"|Staande eencilinder
|-
|'''Koeling'''
|colspan=6 align="center"|[[Luchtkoeling|Lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan=6 align="center"|84 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan=6 align="center"|90 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan=6 align="center"|498,8 cc
|-
|'''[[Carburateur]](s)'''
|colspan=2 align="center"|[[Binks]]
|colspan=4 align="center"|[[Amal (carburateur)|Amal]]
|-
|'''[[Smeersysteem]]'''
|colspan=4 align="center"|[[Total loss smering|Total loss]] met hand- en mechanische pomp
|colspan=2 align="center"|[[Dry-sumpsysteem|Dry-sump]]
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|Vermogen]]'''
|colspan=6 align="center"|5 pk<ref name="vermogen"/>
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan=6 align="center"|[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan=6 align="center"|Meervoudige droge plaat
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|colspan=6 align="center"|3
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan=6 align="center"|Ketting
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan=6 align="center"|Open [[brugframe]]
|-
|'''[[Voorvork]]'''
|colspan=6 align="center"|[[Parallellogramvork]]
|-
|'''[[Achtervork]]'''
|colspan=6 align="center"|Star
|-
|'''[[Rem (hoofdbetekenis)|Rem]]men'''
|colspan=6 align="center"|[[Trommelrem]]men
|-
|'''Tankinhoud'''
|colspan=4 align="center"|6,8 liter
|colspan=2 align="center"|Onbekend
|-
|'''[[Droog gewicht]]'''
|colspan=3 align="center"|124 kilo
|align="center"|Onbekend
|align="center"|124 kilo
|align="center"|Onbekend
|}
==Jaren dertig==
In de [[1930-1939|jaren dertig]] eindigde het bestaan van AJS als zelfstandig bedrijf. In 1931 werd het op aandringen van de aandeelhouders failliet verklaard. Na een afgewezen bod van [[BSA (bedrijf)|BSA]] kocht [[Matchless]] de motorfietstak en de goodwill van AJS eind 1931 voor 20.000 [[pond sterling|pond]]. De productie van AJS ging wel door, maar ze werd verplaatst van [[Wolverhampton]] naar [[Woolwich]]. In 1933 paste Matchless haar type-aanduiding aan en dat gebeurde ook met de AJS-modellen. De letters als jaaraanduiding werden vervangen door het daadwerkelijke jaartal. Zo veranderde het Model T8 in Model 33/8, 34/8 enz.
===Model R8 1930===
Hoewel het slecht ging met het bedrijf, nam AJS de vlucht naar voren door een aantal modellen te moderniseren. De gekleurde flanken op de tank verdwenen omdat ze niet aansloegen bij de klanten. Het '''Model R8''' werd weer gewoon zwart met gouden biezen en was nu veel meer een [[toermotorfiets|toermotor]]. De [[cilinder (motor)|cilinder]] helde 30º naar voren. Enerzijds was gedaan om te voldoen aan de mode: [[sloper (motor)|sloper]]s begonnen steeds meer aanhang te krijgen, maar met slechts 30º was het Model R8 geen echte sloper. Wel volgde de cilinder nu ongeveer de lijn van de voorste framebuis en konden ontstekingsmagneet en [[magdyno]] achter de cilinder worden gebouwd. Dat gaf de machine een veel compacter uiterlijk. Het frame was ook nieuw: door schetsplaten onder motorblok en versnellingsbak te plaatsen werd het feitelijk een [[wiegframe]]. Het kreeg nu ook een [[loodaccu|accu]] en de gereedschapstasjes verhuisden naar de punt van het [[achterframe]]. Het werd voor 59 pond en 10 shilling aangeboden als "De Luxe Two Port"-model.
===Modellen S8 en SB8 1931===
Het '''Model S8''' uit 1931 werd nu definitief geadverteerd als luxe toermotorfiets én als [[zijspantrekker]]. Voor 59 pond en 10 shilling werd de machine geleverd zonder magdyno en verlichting. Die kostte voor de solomotor 4 pond en 10 shilling extra en voor een [[zijspancombinatie]] 6 pond. Het instrumentenpaneel op de tank kostte 4 pond. De machine had een [[middenbok]], maar de voorwielstandaard werd gehandhaafd. De voorvork kreeg een [[frictiedemper]]. Het '''Model SB8''' was een spaarversie met een enkele (Big Port)-uitlaatpoort en zonder middenbok en bagagedrager. Het kon daardoor nog als sportmotor door het leven gaan. Het kostte 49 pond en 17 shilling.
===Modellen T8, TB8, 33/8, 33/B8, 34/8, 34/B8, en 35/B8 1932-1935===
Het '''Model T8''' was het eerste dat onder verantwoordelijkheid van [[Matchless]] werd gebouwd. Er werd niet veel gewijzigd. De tank werd kleiner en het kreeg vier versnellingen. De [[primaire transmissie|primaire ketting]] liep in een oliebad. Het had de Twin Port-motor en kostte 55 pond. Het '''Model TB8''' was weer de lichtere spaarversie met slechts drie versnellingen en het Big Port-blok. Het kostte 47 pond. In 1933 veranderden de modelnamen in '''33/8''' en '''33/B8'''. De motoren bleven gelijk: Twin Port voor de 33/8 en Big Port voor de 33/B8, maar dit model kreeg nu ook vier versnellingen. Het Model 33/8 kostte 55 pond, het Model 33/B8 kostte 49 pond en 10 shilling. Het '''Model 34/8''' werd zonder voorwielstandaard geleverd. De spaarversie ('''34/B8''') bleef voor zover bekend ongewijzigd. Bij '''Model 35/B''' veranderde er bijna niets. De goedkopere "B"-versie verdween. Dat was logisch, want Matchless bracht in 1935 haar eigen 500cc-kopkleppers uit, het [[Matchless Model 35/D80]] en het [[Matchless Model 35/D90]]. Deze modellen zouden de basis vormen voor de [[Matchless Model G80-serie]] die tot het einde van het bedrijf in 1966 in productie zouden blijven.
===Model 36/8 1936===
Het '''Model 36/8''' kreeg weer een nieuwe motor. De [[cilinder (motor)|cilinder]] stond weer rechtop, maar de ontstekingsmagneet bleef achter de cilinder zitten. Hier had [[Matchless]] door [[badge-engineering]] veel goedkoper kunnen werken door simpelweg het motorblok van het [[Matchless Model 36/G80]] te monteren. Dat was bij de zware modellen al veel eerder gebeurd: het [[AJS Model T2]] uit 1932 kreeg het 982cc-motorblok van het [[Matchless Model X/3]]. De AJS-ingenieurs hadden echter nog steeds iets in de melk te brokkelen en gebruikten een eigen blok met de boring/slagverhouding van 84 x 90 mm. De Matchless had een boring/slagverhouding van 82,5 x 93 mm. Het AJS Model 36/8 kreeg wel de primaire kettingkast met een klemband die Matchless ook gebruikte en ronde uitlaatdempers. Wie daar prijs op stelde kon ook omhooggebogen ([[swept back pipes|"swept back"]]) uitlaten bestellen.
===Modellen 37/8, 38/8, 39/8 en 40/8 1937-1940===
Bij het '''Model 37/8''' in 1937 paste men wel badge-engineering toe. Niet alleen waar het het blok betrof, maar de hele motorfiets was bijna identiek aan het [[Matchless Model 37/G80C]]. Dat betekende dat het meer op terreinsport gericht was en ook was voorzien van swept back-uitlaten. Een opmerkelijk verschil was de positie van de ontstekingsmagneet en de [[dynamo (hoofdbetekenis)|dynamo]]. Bij Matchless bleven ze achter de cilinder zitten, maar bij de AJS-modellen verhuisden ze terug naar voren. [[Boring (werktuigbouw)|Boring]] en [[slag (zuiger)|slag]] bedroegen nu 82,5 x 93 mm. Het was ook lichter door de toepassing van smallere spatborden en het weglaten van de frictie-schokdempers. De stuuruitslag was groter en er waren terreinbanden gemonteerd. De machine kreeg een stalen gereedschapskastje rechts aan het achterframe. Ze had ook een beschermplaat voor het [[carter (motortechniek)|carter]] en de rem- en koppelingshendels waren verstelbaar. De versnellingsbak had een kortere [[overbrengingsverhouding|gearing]] en de motor was [[tuning (motorfiets)|getuned]] met gepolijste cilinderkop en in- en uitlaatpoorten. De frictiedempers op de voorvork ontbraken. Bij Matchless stopte de type-aanduiding met jaartallen na 1937. Het Matchless Model 37/G80C werd simpelweg [[Matchless G80C]], maar AJS kreeg nog het '''Model 38/8''', '''Model 39/8''' en zelfs het '''Model 40/8'''. Dat betekent dat de productie van AJS nog langer doorliep dan die van Matchless. Dat concentreerde zich vanaf het begin van de [[Tweede Wereldoorlog]] op de militaire 350cc-[[Matchless G3/L]]. Vanaf 1941 was de productie van militaire motorfietsen niet meer mogelijk.
==Opvolging==
Na de oorlog werd het AJS Model 8 opgevolgd door het [[AJS Model 18-serie|Model 18]], dat weer identiek was aan de [[Matchless G80]]. Het bleef tot 1966 in productie. In 1960 kwam er een nieuw [[AJS Model 8 1960-1963|Model 8]], een 350cc-machine die niet gebaseerd was op de [[Matchless G3/LS]], maar die een grotere versie was van het 250cc-[[AJS Model 14-serie 1958-1966|AJS Model 14]].
===Technische gegevens jaren dertig===
{|class="wikitable"
!AJS Model!!R8!!S8!!SB8!!T8!!TB8!!33/8!!33/B8!!34/8!!34/B8!!35/8!!36/8!!37/8!!38/8!!39/8!!40/8
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1930
|colspan=2 align="center"|1931
|colspan=2 align="center"|1932
|colspan=2 align="center"|1933
|colspan=2 align="center"|1934
|align="center"|1935
|align="center"|1936
|align="center"|1937
|align="center"|1938
|align="center"|1939
|align="center"|1940
|-
|'''Categorie'''
|align="center"|[[Toermotorfiets|Toer]]
|align="center"|Toer-[[zijspantrekker]]
|colspan=9 align="center"|[[Sportmotor|Sport]]
|colspan=9 align="center"|[[Terreinmotor|Terrein]]
|-
|'''Motortype'''
|colspan=15 align="center"|[[Stoterstang]]en [[kopklepmotor]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan=15 align="center"|Staande eencilinder
|-
|'''Koeling'''
|colspan=15 align="center"|[[Luchtkoeling|Lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan=11 align="center"|84,0 mm
|colspan=4 align="center"|82,5 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan=11 align="center"|90 mm
|colspan=4 align="center"|93,0 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan=11 align="center"|498,8 cc
|colspan=4 align="center"|497,1 cc
|-
|'''[[Carburateur]](s)'''
|colspan=15 align="center"|[[Amal (carburateur)|Amal]]
|-
|'''[[Smeersysteem]]'''
|colspan=15 align="center"|[[Dry-sumpsysteem|Dry-sump]]
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|Vermogen]]'''
|colspan=15 align="center"|5 pk<ref name="vermogen"/>
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan=15 align="center"|[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan=15 align="center"|Meervoudige droge plaat
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|colspan=3 align="center"|3
|align="center"|4
|align="center"|3
|colspan=10 align="center"|4
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan=15 align="center"|Ketting
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan=15 align="center"|[[Wiegframe]]
|-
|'''[[Voorvork]]'''
|colspan=15 align="center"|[[Parallellogramvork]]
|-
|'''[[Achtervork]]'''
|colspan=15 align="center"|Star
|-
|'''[[Rem (hoofdbetekenis)|Rem]]men'''
|colspan=15 align="center"|[[Trommelrem]]men
|-
|'''Tankinhoud'''
|colspan=3 align="center"|11,4 liter
|colspan=2 align="center"|7,5 liter
|colspan=2 align="center"|Onbekend
|colspan=3 align="center"|11,4 liter
|colspan=5 align="center"|13,6 liter
|-
|'''[[Droog gewicht]]'''
|colspan=2 align="center"|146,5 kg
|align="center"|Onbekend
|align="center"|146,5 kg
|colspan=11 align="center"|Onbekend
|}
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* http://archives.jampot.dk/promotional/Sales_Brochures/A_Pre-war/1931_sales_poster.pdf
* http://archives.jampot.dk/promotional/Sales_Brochures/A_Pre-war/1936_AJS_Sales_Brochure.pdf
* http://archives.jampot.dk/promotional/Sales_Brochures/A_Pre-war/1938_AJS_Colour_Sales_Catalogue.pdf
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1926/AJS-1926-Model-G8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1927/AJS-1927-H8-Pitmans-15.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-Model-M8-498cc.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-Model-M8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1930/AJS-1930-R8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1931/AJS-1931-Model-S8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1932/AJS-1932-Model-T8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1932/AJS-1932-Model-TB8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1933/AJS-1933-Model-33-8.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1933/AJS-1933-Models.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1934/AJS-1934-Model-8-2.htm
* https://www.bonhams.com/auctions/21898/lot/273/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1926-g8-500cc-1-cyl-ohv/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1926-g8-500-cc-ohv/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1927-h8-500-cc-1-cyl-ohv/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1929-m8-498cc-1-cyl-ohv-2902/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1930-r8-combination-500cc-1-cyl-ohv/
;Voetnoten
{{References}}
}}
[[Categorie:Motorfietsserie van AJS|8 Model 8-serie]]
| 60,901,571
|
[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Categorie": "Sportmotor", "Productiejaren": "1926-1940", "Voorganger": "Geen", "Opvolger": "AJS Model 18-serie"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Kopklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Boring": "84 mm", "Slag": "90 mm", "Cilinderinhoud": "498,8 cc", "Brandstofsysteem": "Carburateur", "Ontstekingssysteem": "Magneet"}}, {"title": "Prestaties", "data": {"Vermogen": "5 pk"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting", "Koppeling": "Meervoudige droge plaat", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}, {"title": "Rijwielgedeelte", "data": {"Voorvork": "Parallellogramvork", "Achtervork": "Star", "Remmen": "Trommelremmen"}}]
| false
|
# 18e Bergkorps
Het 18e Bergkorps (Duits: Generalkommando XVIII. Gebirgs-Armeekorps) was een Duits legerkorps van de Wehrmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog. In het begin vocht het korps op de Balkan. Vervolgens werd het korps naar Finland getransporteerd, waar het 2 jaar bleef. Daarna volgde nog een inzet vanaf begin 1945 aan de Weichsel-monding.
## Krijgsgeschiedenis
### Oprichting
Het 18e Bergkorps werd gevormd op 1 november 1940 in Wehrkreis VII uit grote delen van het 18e Legerkorps.
### Balkan
Het korps was aangemerkt om deel te nemen aan de Balkanveldtocht. Al in februari 1941 werd het korps daartoe naar Roemenië verplaatst en vanaf midden maart naar Bulgarije. Het korps nam deel aan Operatie Marita. Op 6 april 1941 werd met succes de Metaxaslinie doorbroken. Vervolgens werd opgerukt naar Thessaloniki en verder naar de Olympus. Daarna stootte het korps door naar Thermopylae, richting Athene en veroverde de Peloponnesos. Na het beëindigen van de strijd bleef het korps in Griekenland als verdedigingsmacht. De korpscommandant was van 16 september tot 2 december 1941 ook de 'Militärbefehlshabers von Serbien'. Op 7 december werd het korps uit Servië gehaald en naar Duitsland verplaatst, direct onder bevel van het OKH. Daar bleef het korps tot 18 mei 1942.
### Finland
Vervolgens werd het korps naar Lapland verplaatst en daar ten zuiden van het 36e Bergkorps in de frontlinie geschoven. Het korps was hier meer dan 2 jaar verwikkeld in een stellingoorlog, zonder grootse gevechtshandelingen. Nadat Finland een wapenstilstand met de Sovjet-Unie had gesloten, begon de terugtocht in oktober 1944. Via Kuusamo, Rovaniemi en Muonio trok het korps zich terug naar Noord-Noorwegen. Aan het eind van 1944 vocht het korps bij het drielandenpunt.
### Oostfront
Eind januari 1945 werd het korps naar het Oostfront getransporteerd, specifiek naar Heeresgruppe Weichsel. Het korps kwam in februari 1945 onder bevel van het 2e Leger en werd ingezet in de Weichsel-delta en bij Stutthof aan het Frischen Haff. Het korps werd door de Sovjet-aanvallen samengedreven. Daar vond het korps zijn einde.
Op 8 mei 1945 capituleerde het 18e Bergkorps bij Stutthof aan de Sovjets.
## Bovenliggende bevelslagen
| Leger | Legergroep | Plaats/regio | Begin | Eind |
| ----------------- | --------------------- | ---------------------------- | ----------------- | ----------------- |
| 2. Armee | Heeresgruppe C | Duitsland | 1 november 1940 | 11 februari 1941 |
| 12. Armee | OKH | Roemenië | 11 februari 1941 | 11 maart 1941 |
| Panzergruppe 1 | OKH | Bulgarije | 11 maart 1941 | 26 maart 1941 |
| 12. Armee | OKH | Bulgarije/Griekenland/Servië | 26 maart 1941 | 7 december 1941 |
| beschikbaar | OKH | Duitsland | 7 december 1941 | 18 mei 1942 |
| Armee Lappland | OKH | Lapland | 18 mei 1942 | 22 juni 1942 |
| 20. Gebirgs-Armee | OKH | Lapland/Noord-Noorwegen | 22 juni 1942 | eind januari 1945 |
| 2. Armee | Heeresgruppe Weichsel | West-Pruisen | eind januari 1945 | 7 april 1945 |
| Armee Ostpreußen | -- | West-Pruisen | 7 april 1945 | 8 mei 1945 |
## Commandanten
| Rang | Naam | Begin | Eind |
| ------------------------- | ------------------ | ---------------- | ---------------- |
| General der Gebirgstruppe | Franz Böhme | 1 november 1940 | 10 december 1943 |
| General der Gebirgstruppe | Karl Eglseer | 10 december 1943 | 23 juni 1944 † |
| General der Infanterie | Friedrich Hochbaum | 24 juni 1944 | 8 mei 1945 |
|
nlwiki/5240071
|
nlwiki
| 5,240,071
|
18e Bergkorps
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/18e_Bergkorps
|
2024-02-06T16:07:33Z
|
nl
|
Q2810901
| 20,576
|
{{Infobox militaire eenheid
| naam = 18e Bergkorps
| afbeelding = Bundesarchiv Bild 101I-103-0909-06, Nordeuropa, Soldaten vor Hinweisschild.jpg
| onderschrift =
| begindatum = 1 november 1940
| einddatum = 8 mei 1945
| land = {{DE-1935}}
| krijgsmachtonderdeel = [[Bestand:Heer_-_decal_for_helmet_1942.svg|15px]] [[Heer (Wehrmacht)|Heer]]
| onderdeel van = [[Wehrmacht]]
| type = [[Legerkorps]]
| veldslagen = [[Tweede Wereldoorlog]]
* [[Balkanveldtocht]]
* [[Slag om Griekenland|Operatie Marita]]
* [[Vervolgoorlog]]
* [[Operatie Nordlicht]]
* [[Laplandoorlog]]
* [[Pommerenoffensief]]
| commandanten = zie [[#Commandanten|commandanten]]
}}
Het '''18e Bergkorps''' ([[Duits]]: ''Generalkommando XVIII. Gebirgs-Armeekorps'') was een [[Nazi-Duitsland|Duits]] [[legerkorps]] van de [[Wehrmacht]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]]. In het begin vocht het korps op de [[Balkan (schiereiland)|Balkan]]. Vervolgens werd het korps naar Finland getransporteerd, waar het 2 jaar bleef. Daarna volgde nog een inzet vanaf begin 1945 aan de [[Wisła (rivier)|Weichsel]]-monding.
== Krijgsgeschiedenis ==
=== Oprichting ===
Het 18e Bergkorps werd gevormd op 1 november 1940 in Wehrkreis VII uit grote delen van het [[18e Legerkorps (Wehrmacht)|18e Legerkorps]].
=== Balkan ===
[[Bestand: Battle of Greece WWII 1941 map-en.svg|thumb|Operatie Marita 1941]]
Het korps was aangemerkt om deel te nemen aan de [[Balkanveldtocht]]. Al in februari 1941 werd het korps daartoe naar [[Roemenië]] verplaatst en vanaf midden maart naar [[Bulgarije]]. Het korps nam deel aan [[Slag om Griekenland|Operatie Marita]]. Op 6 april 1941 werd met succes de [[Metaxaslinie]] doorbroken. Vervolgens werd opgerukt naar [[Thessaloniki (stad)|Thessaloniki]] en verder naar de [[Olympus (berg)|Olympus]]. Daarna stootte het korps door naar [[Thermopylae]], richting [[Athene (stad)|Athene]] en veroverde de [[Peloponnesos]]. Na het beëindigen van de strijd bleef het korps in Griekenland als verdedigingsmacht. De korpscommandant was van 16 september tot 2 december 1941 ook de 'Militärbefehlshabers von Serbien'. Op 7 december werd het korps uit Servië gehaald en naar Duitsland verplaatst, direct onder bevel van het [[Oberkommando des Heeres|OKH]]. Daar bleef het korps tot 18 mei 1942.
=== Finland ===
[[Bestand: German withdrawal from Finland 1944 and 1945.tif|thumb|upright|200px|Terugtocht door Finland in 1944]]
Vervolgens werd het korps naar [[Lapland (Fins landschap)|Lapland]] verplaatst en daar ten zuiden van het [[36e Bergkorps (Wehrmacht)|36e Bergkorps]] in de frontlinie geschoven. Het korps was hier meer dan 2 jaar verwikkeld in een [[Loopgravenoorlog|stellingoorlog]], zonder grootse gevechtshandelingen. Nadat Finland een wapenstilstand met de [[Sovjet-Unie]] had gesloten, begon de terugtocht in oktober 1944. Via [[Kuusamo]], [[Rovaniemi]] en [[Muonio (gemeente)|Muonio]] trok het korps zich terug naar Noord-Noorwegen. Aan het eind van 1944 vocht het korps bij het [[Treriksröset|drielandenpunt]].
=== Oostfront ===
Eind januari 1945 werd het korps naar het [[Oostfront (Tweede Wereldoorlog)|Oostfront]] getransporteerd, specifiek naar [[Heeresgruppe Weichsel]]. Het korps kwam in februari 1945 onder bevel van het [[2e Leger (Wehrmacht)|2e Leger]] en werd ingezet in de Weichsel-delta en bij [[Sztutowo|Stutthof]] aan het [[Wislahaf|Frischen Haff]]. Het korps werd door de Sovjet-aanvallen samengedreven. Daar vond het korps zijn einde.
Op 8 mei 1945 capituleerde het 18e Bergkorps bij Stutthof aan de Sovjets.
== Bovenliggende bevelslagen ==
{|class="wikitable"
! Leger
! Legergroep
! Plaats/regio
! Begin
! Eind
|-
| [[2e Leger (Wehrmacht)|2. Armee]]
| [[Heeresgruppe C]]
| Duitsland
| 1 november 1940
| 11 februari 1941
|-
|-
| [[12e Leger (Wehrmacht)|12. Armee]]
| OKH
| Roemenië
| 11 februari 1941
| 11 maart 1941
|-
|-
| [[1e Pantserleger|Panzergruppe 1]]
| OKH
| Bulgarije
| 11 maart 1941
| 26 maart 1941
|-
|-
| 12. Armee
| OKH
| Bulgarije/Griekenland/Servië
| 26 maart 1941
| 7 december 1941
|-
|-
| beschikbaar
| OKH
| Duitsland
| 7 december 1941
| 18 mei 1942
|-
|-
| [[Armee Lappland]]
| OKH
| Lapland
| 18 mei 1942
| 22 juni 1942
|-
|-
| [[20e Bergleger|20. Gebirgs-Armee]]
| OKH
| Lapland/Noord-Noorwegen
| 22 juni 1942
| eind januari 1945
|-
|-
| 2. Armee
| [[Heeresgruppe Weichsel]]
| [[West-Pruisen]]
| eind januari 1945
| 7 april 1945
|-
|-
| [[Armee Ostpreußen]]
| --
| West-Pruisen
| 7 april 1945
| 8 mei 1945
|-
|}
[[Bestand: Bundesarchiv Bild 183-J21813, Franz Böhme.jpg|thumb|General Franz Böhme]]
== Commandanten ==
{|class="wikitable"
! Rang
! Naam
! Begin
! Eind
|-
| General der Gebirgstruppe
| [[Franz Böhme]]
| 1 november 1940
| 10 december 1943
|-
|-
| General der Gebirgstruppe
| [[Karl Eglseer]]
| 10 december 1943
| 23 juni 1944 †
|-
|-
| General der Infanterie
| [[Friedrich Hochbaum]]
| 24 juni 1944
| 8 mei 1945
|-
|}
== Bronnen ==
* www.archivportal-d.de - Bundesarchiv
* Georg Tessin – ''Verbände und Truppen der deutschen Wehrmacht 1933-1945''
* Dieckert/Grossmann – ''Der Kampf um Ostpreussen''
[[Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog|Bergkorps 18]]
[[Categorie:Heer (Wehrmacht)|Bergkorps 18]]
| 66,990,743
|
[{"title": "18e Bergkorps", "data": {"Oprichting": "1 november 1940", "Ontbinding": "8 mei 1945", "Land": "nazi-Duitsland", "Krijgsmacht\u00adonderdeel": "Heer", "Onderdeel van": "Wehrmacht", "Type": "Legerkorps", "Veldslagen": "Tweede Wereldoorlog - Balkanveldtocht - Operatie Marita - Vervolgoorlog - Operatie Nordlicht - Laplandoorlog - Pommerenoffensief", "Commandanten": "zie commandanten"}}]
| false
|
# 1203
Het jaar 1203 is het 3e jaar in de 13e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
- 3 april - Jan zonder Land laat zijn neef Arthur I van Bretagne, die hem het koningschap bestrijdt, in de gevangenis vermoorden.
- Vierde Kruistocht
- Alexios (IV), de zoon van de verdreven Byzantijnse keizer Isaäk II Angelos roept de hulp in van de kruisvaarders om de macht in Constantinopel weer in handen te krijgen. Hij belooft de Oosterse kerk ondergeschikt te maken aan de paus.
- 24 juni - De kruisvaarders varen de Bosporus binnen en openen de aanval op Constantinopel.
- 17 juli - De kruisvaarders nemen Constantinopel in. Keizer Alexios III moet vluchten, en Isaäk en Alexios worden op de troon gezet.
- 1 augustus - Byzantium - Alexios III Angelos opgevolgd door zijn broer en voorganger Isaäk II Angelos en diens zoon Alexios IV Angelos
- 4 november - Na de dood van graaf Dirk VII van Holland wordt hij opgevolgd door zijn 15-jarige dochter Ada, die snel uitgehuwelijkt wordt aan Lodewijk II van Loon. Dirks broer Willem erkent de opvolging van Ada niet, en laat zichzelf tot graaf uitroepen. Hiermee begint een strijd die bekendstaat als de Loonse Oorlog
- Lodewijk en Ada's moeder Aleid van Kleef vluchten naar Utrecht
- Ada wordt gevangengenomen en geïnterneerd op Texel.
- november - Alexios meldt dat hij niet in staat is de kruisvaarders en de Venetianen het overeengekomen bedrag te betalen, en deze
keren zich tegen hem. Ondertussen zorgt zijn pro-westerse houding hem de tegenstand van de Byzantijnse bevolking.
- december - Jan zonder Land verlaat Normandië en trekt zich terug op zijn Engelse landen.
zonder datum
- Temujin verslaat de Keiraïten onder Ong Khan.
- Leo II van Armenië verjaagt Bohemund IV uit Antiochië, en zet diens broer Raymond Ruben op de troon.
- Adolf III van Schaumburg en Holstein, die in Denemarken gevangen zit, wordt vrijgelaten, maar moet daartoe zijn aanspraken op Holstein opgeven.
- Het graafschap Duras verliest zijn onafhankelijkheid en wordt een leen van graafschap Loon.
- kloosterstichting: Heysterbach
## Opvolging
- Antiochië - Bohemund IV opgevolgd door zijn broer Raymond Ruben
- Bretagne - Arthur I opgevolgd door zijn halfzus Adelheid onder regentschap van dier vader Gwijde van Thouars
- Holland - Dirk VII opgevolgd door zijn dochter Ada in strijd tegen zijn broer Willem I
- bisdom Münster - Herman II van Katzenelnbogen opgevolgd door Otto van Oldenburg
## Afbeeldingen
- Arthur van Bretagne vermoord in opdracht van Jan zonder Land
- Huwelijk van Ada van Holland en Lodewijk van Loon
- Onze-Lieve-Vrouwekerk in Kortrijk, ingewijd december 1203
## Geboren
- Alfons van Molina, Leonees prins en edelman
- Peter II, graaf van Savoye
## Overleden
- 9 juni - Herman II van Katzenelnbogen, bisschop van Münster
- 4 november - Dirk VII, graaf van Holland (1190-1203)
- Agnes II van Meissen (~64), Duits edelvrouw en abdis
- Arthur I (~16), hertog van Bretagne (1196/1201-1203)
- Ong Khan, khan der Keiraïten
|
nlwiki/51122
|
nlwiki
| 51,122
|
1203
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/1203
|
2024-07-12T06:56:03Z
|
nl
|
Q5227
| 26,455
|
[[Bestand:Français 5594, fol. 217 haut, Flotte des croisés devant Byzance.jpeg|thumb|De kruisvaardersvloot ligt voor Constantinopel]]
{{Zijbalk jaar}}
Het jaar '''1203''' is het 3e jaar in de [[13e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
* [[3 april]] - [[Jan zonder Land]] laat zijn neef [[Arthur I van Bretagne]], die hem het koningschap bestrijdt, in de gevangenis vermoorden.
* [[Vierde Kruistocht]]
** [[Alexios IV Angelos|Alexios (IV)]], de zoon van de verdreven [[Byzantijnse Rijk|Byzantijnse]] keizer [[Isaäk II Angelos]] roept de hulp in van de kruisvaarders om de macht in Constantinopel weer in handen te krijgen. Hij belooft de Oosterse kerk ondergeschikt te maken aan de [[paus]].
** [[24 juni]] - De kruisvaarders varen de [[Bosporus (zeestraat)|Bosporus]] binnen en openen de aanval op [[Constantinopel]].
** [[17 juli]] - De kruisvaarders nemen [[Constantinopel]] in. Keizer [[Alexios III Angelos|Alexios III]] moet vluchten, en Isaäk en Alexios worden op de troon gezet.
* [[1 augustus]] - [[Byzantijnse Rijk|Byzantium]] - [[Alexios III Angelos]] opgevolgd door zijn broer en voorganger [[Isaäk II Angelos]] en diens zoon [[Alexios IV Angelos]]
* [[4 november]] - Na de dood van graaf [[Dirk VII]] van [[graafschap Holland|Holland]] wordt hij opgevolgd door zijn 15-jarige dochter [[Ada van Holland (gravin)|Ada]], die snel uitgehuwelijkt wordt aan [[Lodewijk II van Loon]]. Dirks broer [[Willem I van Holland|Willem]] erkent de opvolging van Ada niet, en laat zichzelf tot graaf uitroepen. Hiermee begint een strijd die bekendstaat als de [[Loonse Oorlog]]
** Lodewijk en Ada's moeder [[Aleid van Kleef]] vluchten naar [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
** Ada wordt gevangengenomen en geïnterneerd op [[Texel]].
* november - Alexios meldt dat hij niet in staat is de kruisvaarders en de Venetianen het overeengekomen bedrag te betalen, en deze
keren zich tegen hem. Ondertussen zorgt zijn pro-westerse houding hem de tegenstand van de Byzantijnse bevolking.
* december - Jan zonder Land verlaat [[Hertogdom Normandië|Normandië]] en trekt zich terug op zijn Engelse landen.
;zonder datum
* [[Temujin]] verslaat de [[Keiraïten]] onder [[Ong Khan]].
* [[Leo II van Armenië]] verjaagt [[Bohemund IV]] uit [[Antiochië]], en zet diens broer [[Raymond Ruben]] op de troon.
* [[Adolf III van Schaumburg en Holstein]], die in [[Denemarken]] gevangen zit, wordt vrijgelaten, maar moet daartoe zijn aanspraken op [[graafschap Holstein|Holstein]] opgeven.
* Het [[graafschap Duras]] verliest zijn onafhankelijkheid en wordt een leen van [[graafschap Loon]].
* kloosterstichting: [[Heysterbach]]
== Opvolging ==
* [[vorstendom Antiochië|Antiochië]] - [[Bohemund IV]] opgevolgd door zijn broer [[Raymond Ruben]]
* [[hertogdom Bretagne|Bretagne]] - [[Arthur I van Bretagne|Arthur I]] opgevolgd door zijn halfzus [[Adelheid van Bretagne|Adelheid]] onder regentschap van dier vader [[Gwijde van Thouars]]
* [[graafschap Holland|Holland]] - [[Dirk VII]] opgevolgd door zijn dochter [[Ada van Holland (gravin)|Ada]] in strijd tegen zijn broer [[Willem I van Holland|Willem I]]
* [[bisdom Münster]] - [[Herman II van Katzenelnbogen]] opgevolgd door [[Otto van Oldenburg]]
== Afbeeldingen ==
<gallery>
Bestand:Murder of Prince Arthur.jpg|Arthur van Bretagne vermoord in opdracht van Jan zonder Land
Bestand:Ada svatba.jpg|Huwelijk van Ada van Holland en Lodewijk van Loon
Bestand:Onze-Lieve-Vrouwekerk te Kortrijk.jpg|[[Onze-Lieve-Vrouwekerk (Kortrijk)|Onze-Lieve-Vrouwekerk]] in [[Kortrijk]], ingewijd december 1203
</gallery>
== Geboren ==
* [[Alfons van Molina]], Leonees prins en edelman
* [[Peter II van Savoye|Peter II]], graaf van Savoye
== Overleden ==
* [[9 juni]] - [[Herman II van Katzenelnbogen]], bisschop van Münster
* [[4 november]] - [[Dirk VII]], graaf van Holland (1190-1203)
* [[Agnes II van Meissen]] (~64), Duits edelvrouw en abdis
* [[Arthur I van Bretagne|Arthur I]] (~16), hertog van Bretagne (1196/1201-1203)
* [[Ong Khan]], khan der Keiraïten
{{Commonscat|1203}}
[[Categorie:Jaar]]
[[Categorie:1200-1209| 1203]]
| 67,807,892
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "12e eeuw \u00b7 13e eeuw \u00b7 14e eeuw", "Decennia": "1190-1199 \u00b7 1200-1209 \u00b7 1210-1219", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 1202 \u00b7 1203 \u00b7 1204 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1956 MCMLVI", "Armeense jaartelling": "651 \u2013 652 \u00b7 \u0539\u054e \u0548\u053e\u0531 \u2013 \u0548\u053e\u0532", "Chinese jaartelling": "3899 \u2013 3900 \u00b7 \u5df1\u620c \u2013 \u5e9a\u4ea5", "Christelijke jaartelling": "1203 MCCIII", "Ethiopische jaartelling": "1195 \u2013 1196", "Hebreeuwse jaartelling": "4963 \u2013 4964", "- Vikram Samvat": "1258 \u2013 1259", "- Shaka Samvat": "1125 \u2013 1126", "- Kali yuga": "4304 \u2013 4305", "Iraanse jaartelling": "581 \u2013 582 \u00b7 \u06f5\u06f8\u06f1 \u2013 \u06f5\u06f8\u06f2", "Islamitische jaartelling": "599 \u2013 600 \u00b7 \u0666\u0660\u0660 \u2013 \u0665\u0669\u0669", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "5202 \u2013 5203"}}]
| false
|
# 3121
3121 (spreek uit als "thirty one, twenty one") is een muziekalbum van de Amerikaanse popartiest Prince, uitgebracht in 2006.
## Algemeen
Het album is uitgebracht door Universal Records, waarmee Prince een overeenkomst voor één album heeft afgesloten.
Commercieel gezien is 3121 voor Prince een comeback. Het album komt op de Amerikaanse Billboardlijst op één binnen. Het is zijn eerste nummer één hit op deze albumlijst sinds Batman uit 1989 en de enige keer dat hij met een album op nummer één binnenkomt. In Nederland komt het album op vier binnen.
De titel refereert aan het huisnummer van Prince zijn huis op 1235 Sierra Alta Way in West Hollywood, Los Angeles. Tevens komt het getal (deels) ook in andere relevante gevallen voor, zoals het album dat, in de Verenigde Staten op 21 maart wordt uitgebracht, wat gelijkstaat met de Amerikaanse datumnotatie 3/21, de single Te Amo Corazón wat op 13 december 2005 is uitgebracht, wat weer op dezelfde manier gelijkstaat met 12/13 en de single Black Sweat duurt 3 minuten en 12 seconden. Het gehele album duurt 53m43s, wat 31m21s plus 22m22s is (Dit is trouwens niet bij iedereen hetzelfde, omdat er afwijkingen bestaan tussen de verschillende cd-spelers).
## Nummers
| 01. | 3121 | 4:31 |
| 02. | Lolita | 4:06 |
| 03. | Te Amo Corazón | 3:36 |
| 04. | Black Sweat | 3:12 |
| 05. | Incense and Candles | 4:04 |
| 06. | Love | 5:46 |
| 07. | Satisfied | 2:51 |
| 08. | Fury | 4:02 |
| 09. | The Word | 4:11 |
| 10. | Beautiful, Loved and Blessed (samen met Támar) | 5:44 |
| 11. | The Dance | 5:21 |
| 12. | Get On the Boat | 6:21 |
## Muziek en tekst
De muziek heeft in tegenstelling met de voorganger Musicology een elektronischer funkgeluid. Meerdere nummers hebben een vrij complex in het gehoor liggende elektronische drumbeat, gecombineerd met een duidelijk popgeluid. Tevens kent het album enkele opvallende moderne R&B-invloeden. Er is op twee nummers een terugkeer naar het psychedelischer geluid van tijdens de jaren tachtig, zoals het p-funkachtige 3121 en het zweverige The Dance. Het enige rock nummer is het Jimi Hendrix-achtige Fury. Tot slot zijn er ook enkele Latijnse invloeden te ontdekken, zoals het poppy funknummer Lolita, de ballade Te Amo Corazón en het James Brown-achtige Get On the Boat.
Tekstueel gezien kent het album een beperkt aantal religieuze verwijzingen en vergeleken met zijn voorganger zijn er meer seksueel getinte teksten.
## Singles
Te Amo Corazón was alleen via het internet te verkrijgen via Prince zijn NPG Music Club, iTunes en andere locaties. De single werd vrijgegeven op 13 december 2005. De videoclip was opgenomen in het Marokkaanse Marrakesh en werd geregisseerd door de Mexicaanse actrice Salma Hayek.
Black Sweat is de eerste single die, op 7 maart 2006, zal worden vrijgegeven aan de reguliere muziekwinkels, met het tevens op 3121 te verschijnen duet met zijn nieuwe protegé Támar, Beautiful, Loved and Blessed als B-kant. Beide nummers verschenen ook al eerder op 7 februari, via zijn NPG Music Club en iTunes op het internet. De videoclip van Black Sweat werd geregisseerd door de Marokkaans-Amerikaanse muziekvideoregisseur Sanaa Hamri.
De tweede single is Fury, die op 30 mei in de platenwinkels kwam te liggen, nadat het al meerdere weken op de radio te horen was geweest.
## Ontstaan
3121 is opgenomen in de Paisley Park Studios in Chanhassen in de Amerikaanse staat Minnesota en in zijn huis in Los Angeles (3121, oftewel 1235 Sierra Alta Way, West Hollywood, Los Angeles).
## Muzikanten
Het album is vrijwel geheel door Prince zelf ingespeeld en ingezongen. Uitzonderingen zijn:
- Michael B; drums op 3121,
- Sonny T; basgitaar op 3121,
- Maceo Parker; saxofoon op 3121, Te Amo Corazón, Satisfied en Get On The Boat.
- Candy Dulfer; saxofoon op 3121, Te Amo Corazón, Satisfied en Get On The Boat.
- Grey Boyer; trombone op 3121, Te Amo Corazón, Satisfied en Get On The Boat.
- Ray Monteiro; trompet op 3121, Te Amo Corazón, Satisfied en Get On the Boat.
- De New Power Generation; aanvullend geroep op Lolita
- Joshua Dunham; basgitaar op Te Amo Corazón en Get On the Boat.
- Cora Coleman Dunham; drums op Te Amo Corazón en Get On the Boat.
- Ricky Salas; timbales, bongo en percussie op Te Amo Corazón
- Herbert Urena; conga, bongo en percussie op Te Amo Corazón
- Clare Fischer; strijkerarrangement op Te Amo Corazón
- Ashley "Támar" Davis; achtergrondzang op Incense and Candles, Love, Satisfied, Get On the Boat en (samen met Prince) hoofdzang op Beautiful, Loved and Blessed.
- Sheila E.; percussie op Get On the Boat.
|
nlwiki/385619
|
nlwiki
| 385,619
|
3121
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/3121
|
2022-08-27T10:52:24Z
|
nl
|
Q224638
| 18,492
|
{{Infobox muziekalbum
| artiest = [[Prince]]
| cover-op-enwp = Prince - 3121.jpg
| titel = 3121
| soort = Studioalbum
| opname = 2004-2005
| datum = [[20 maart]]
| jaar = [[2006]]
| duur = 53:43
| label = [[NPG Records]] / [[Universal Records|Universal Records]]
| producer = Prince
| vorige album = 2004<br />[[Musicology (Prince-album)|Musicology]]
| volgende album = 2007<br />[[Planet Earth (Prince)|Planet Earth]]<br />''<small>2006<br />[[Ultimate (Prince-album)|Ultimate]]</small>''
}}
'''3121''' (spreek uit als ''"thirty one, twenty one"'') is een [[muziekalbum]] van de Amerikaanse popartiest [[Prince]], uitgebracht in 2006.
==Algemeen==
Het album is uitgebracht door [[Universal Records]], waarmee Prince een overeenkomst voor één album heeft afgesloten.
Commercieel gezien is 3121 voor Prince een [[comeback]]. Het album komt op de Amerikaanse Billboardlijst op één binnen. Het is zijn eerste nummer één hit op deze albumlijst sinds [[Batman (album)|Batman]] uit [[1989]] en de enige keer dat hij met een album op nummer één binnenkomt. In Nederland komt het album op vier binnen.
De titel refereert aan het huisnummer van Prince zijn huis op ''1235 Sierra Alta Way'' in [[West Hollywood]], [[Los Angeles]]. Tevens komt het getal (deels) ook in andere relevante gevallen voor, zoals het album dat, in de Verenigde Staten op 21 maart wordt uitgebracht, wat gelijkstaat met de Amerikaanse datumnotatie 3/21, de single ''Te Amo Corazón'' wat op 13 december 2005 is uitgebracht, wat weer op dezelfde manier gelijkstaat met 12/13 en de single ''Black Sweat'' duurt 3 minuten en 12 seconden. Het gehele album duurt 53m43s, wat 31m21s plus 22m22s is ''(Dit is trouwens niet bij iedereen hetzelfde, omdat er afwijkingen bestaan tussen de verschillende cd-spelers)''.
==Nummers==
{|cellspacing=5 cellpadding=2
|- bgcolor="#FFF4FF"
|01.||''3121''||4:31
|-
|02.||''Lolita''||4:06
|- bgcolor="#FFF4FF"
|03.||''Te Amo Corazón''||3:36
|-
|04.||''Black Sweat''||3:12
|- bgcolor="#FFF4FF"
|05.||''Incense and Candles''||4:04
|-
|06.||''Love''||5:46
|- bgcolor="#FFF4FF"
|07.||''Satisfied''||2:51
|-
|08.||''Fury''||4:02
|- bgcolor="#FFF4FF"
|09.||''The Word''||4:11
|-
|10.||''Beautiful, Loved and Blessed'' (samen met Támar)||5:44
|- bgcolor="#FFF4FF"
|11.||''The Dance''||5:21
|-
|12.||''Get On the Boat''||6:21
|}
==Muziek en tekst==
De muziek heeft in tegenstelling met de voorganger Musicology een elektronischer funkgeluid. Meerdere nummers hebben een vrij complex in het gehoor liggende elektronische drumbeat, gecombineerd met een duidelijk popgeluid. Tevens kent het album enkele opvallende [[moderne R&B]]-invloeden. Er is op twee nummers een terugkeer naar het psychedelischer geluid van tijdens de jaren tachtig, zoals het [[p-funk]]achtige ''3121'' en het zweverige ''The Dance''. Het enige rock nummer is het Jimi Hendrix-achtige ''Fury''. Tot slot zijn er ook enkele [[Latijns-Amerika|Latijnse]] invloeden te ontdekken, zoals het poppy funknummer ''Lolita'', de ballade ''Te Amo Corazón'' en het James Brown-achtige ''Get On the Boat''.
Tekstueel gezien kent het album een beperkt aantal religieuze verwijzingen en vergeleken met zijn voorganger zijn er meer seksueel getinte teksten.
==Singles==
''Te Amo Corazón'' was alleen via het internet te verkrijgen via Prince zijn NPG Music Club, [[iTunes]] en andere locaties. De single werd vrijgegeven op 13 december 2005. De videoclip was opgenomen in het Marokkaanse [[Marrakesh]] en werd geregisseerd door de Mexicaanse actrice [[Salma Hayek]].
''Black Sweat'' is de eerste single die, op 7 maart 2006, zal worden vrijgegeven aan de reguliere muziekwinkels, met het tevens op 3121 te verschijnen duet met zijn nieuwe protegé Támar, ''Beautiful, Loved and Blessed'' als B-kant. Beide nummers verschenen ook al eerder op 7 februari, via zijn NPG Music Club en iTunes op het internet. De videoclip van ''Black Sweat'' werd geregisseerd door de Marokkaans-Amerikaanse muziekvideoregisseur [[Sanaa Hamri]].
De tweede single is ''Fury'', die op 30 mei in de platenwinkels kwam te liggen, nadat het al meerdere weken op de radio te horen was geweest.
==Ontstaan==
''3121'' is opgenomen in de [[Paisley Park Studios]] in [[Chanhassen]] in de Amerikaanse staat [[Minnesota]] en in zijn huis in Los Angeles (3121, oftewel 1235 Sierra Alta Way, West Hollywood, Los Angeles).
==Muzikanten==
Het album is vrijwel geheel door Prince zelf ingespeeld en ingezongen. Uitzonderingen zijn:
*[[Michael Bland|Michael B]]; [[drums]] op ''3121'',
*[[Sonny Thompson|Sonny T]]; [[basgitaar]] op ''3121'',
*[[Maceo Parker]]; [[saxofoon]] op ''3121'', ''Te Amo Corazón'', ''Satisfied'' en ''Get On The Boat''.
*[[Candy Dulfer]]; saxofoon op ''3121'', ''Te Amo Corazón'', ''Satisfied'' en ''Get On The Boat''.
*[[Grey Boyer]]; [[trombone]] op ''3121'', ''Te Amo Corazón'', ''Satisfied'' en ''Get On The Boat''.
*Ray Monteiro; [[trompet]] op ''3121'', ''Te Amo Corazón'', ''Satisfied'' en ''Get On the Boat''.
*De [[New Power Generation (band)|New Power Generation]]; aanvullend geroep op ''Lolita''
*Joshua Dunham; basgitaar op ''Te Amo Corazón'' en ''Get On the Boat''.
*Cora Coleman Dunham; drums op ''Te Amo Corazón'' en ''Get On the Boat''.
*Ricky Salas; [[timbales]], [[Bongo (Cubaanse trommel)|bongo]] en [[percussie]] op ''Te Amo Corazón''
*Herbert Urena; [[conga]], bongo en percussie op ''Te Amo Corazón''
*[[Clare Fischer]]; [[Strijker (snaarinstrument)|strijkerarrangement]] op ''Te Amo Corazón''
*Ashley "Támar" Davis; [[zang|achtergrondzang]] op ''Incense and Candles'', ''Love'', ''Satisfied'', ''Get On the Boat'' en (samen met Prince) hoofdzang op ''Beautiful, Loved and Blessed''.
*[[Sheila E.]]; percussie op ''Get On the Boat''.
==Externe link==
*[https://web.archive.org/web/20120310171621/http://www.dtt-lyrics.com/albums/3121.html Songteksten]
{{DEFAULTSORT:#3121 (album)}}
[[Categorie:Muziekalbum van Prince]]
[[Categorie:Muziekalbum uit 2006]]
| 62,676,773
|
[{"title": "3121", "data": {"Uitgebracht": "20 maart 2006", "Opgenomen": "2004-2005", "Duur": "53:43", "Label(s)": "NPG Records / Universal Records", "Producent(en)": "Prince"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"2004 \u00b7 Musicology": "2006 \u00b7 3121 \u00b7 2007 \u00b7 Planet Earth \u00b7 2006 \u00b7 Ultimate", "Chronologie": "(en) Discogs-pagina \u00b7 (en) MusicBrainz-pagina \u00b7", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
# AJS Model 9-serie
De AJS Model 9-serie was een serie toermotorfietsen die het Britse merk AJS produceerde van 1927 tot 1939.
## Voorgeschiedenis
Hoewel de gebroeders Stevens uit Wolverhampton al vanaf 1904 stationaire motoren bouwden en ook inbouwmotoren leverden aan de motorfietsmerken Wearwell en Clyno, begonnen ze pas in 1909 hun eigen merk AJS. Ze deden dat omdat ze wilden deelnemen aan de TT van Man. Dat lukte ook: tijdens de Junior TT van 1911 werd Albert John Stevens, de naamgever van AJS, zestiende en J. Corke werd vijftiende. Eric Williams won de Junior TT van 1914 met een AJS Model B Sport en de eerste naoorlogse TT, die van 1920, werd gewonnen door Cyril Williams (geen familie) met een AJS TT Model. Dit waren allemaal 350cc-racers, maar desondanks won Howard R. Davies met een dergelijke machine de 500cc-Senior TT van 1921. In de jaren daarna werd het steeds moeilijk om met een 350cc-machine tussen de zwaardere concurrentie te presteren en in 1926 verschenen twee 500cc-kopklepmodellen: Het Model G8 als sportmotor en het Model G10 als echte racemotor. Toeristische rijders met een voorliefde voor de eenvoudiger en goedkopere zijklepmotor hadden bij AJS maar weinig keus: De Modellen G1 en G2 waren zware V-twins die uitsluitend als comlete zijspancombinatie geleverd werden en het Model G3 mat slechts 350 cc.
## Jaren twintig
Vanaf 1925 kregen alle AJS-modellen een letter voor het bouwjaar en daarna een getal voor de serie. In 1925 was die letter de "E", in 1926 de "G", in 1927 de "H", in 1928 de "K" en in 1929 de "M". Omdat het Model 9 in 1927 pas op de markt kwam, kreeg het de naam "Model H9".
### Modellen H9 en K9 1927 en 1928
Het Model H9 uit 1927 werd gepresenteerd als "De Luxe Touring Model". Het was grotendeels gebaseerd op het 350cc-Model G3. Het had een open brugframe waarvan het blok een dragend deel was en twee bovenbuizen waartussen een flattank zat. Het frame liep bij het zweefzadel wat af, zodat het zadel laag kon worden geplaatst. Voor zat een parallellogramvork, het achterframe was niet geveerd. Beide wielen hadden trommelremmen en een eigen standaard. Aan de bagagedrager hingen leren tasjes met boordgereedschap. Het had een zijklepmotor met een boring van 84 mm en een slag van 90 mm, waardoor de cilinderinhoud op 498,8 cc kwam. De inlaatnokkenas met klep zat achter de cilinder, de uitlaatnokkenas met klep ervoor. De machine had een Binks-carburateur. De smering geschiedde nog met een total loss-systeem met een handpomp op de brandstoftank, waar een oliereservoir in zat. Aan de rechterkant van het motorblok zat de aandrijfketting voor de Lucas-ontstekingsmagneet, maar ook een extra oliepompje dat de handpomp ondersteunde. Het was echter nog geen dry-sumpsysteem, want de olie werd niet teruggevoerd naar de tank. Zowel de primaire als de secundaire aandrijving geschiedde met kettingen in deels open kettingschermen. De machine had drie versnellingen die met de hand werden geschakeld en een kickstarter. De prijs was ca. 52 pond en daarmee was de machine veel goedkoper dan een Model H8, dat ongeveer 62 pond kostte. Een verlichtingsset met een Lucas-magdyno moest echter extra worden gekocht en kostte ongeveer 10 pond. In 1928 veranderde de naam in Model K9, maar het bleef voor zover bekend ongewijzigd.
### Model M9 1929
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen dividend uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de zadeltank die al in 1924 door Howard Davies was uitgevonden en die snel opgang deed. Het Model M9 werd op veel punten gewijzigd en kreeg ook zo'n tank, maar niet het bijpassende frame. De parallellogramvork werd gewijzigd, het was nu een girder-type waarbij de centrale veer voor het balhoofd zat. Het kleppenmechanisme was inmiddels ingekapseld en de machine kreeg nu een volwaardig dry-sump-smeersysteem. In 1929 waren de flanken van de tank eenmalig van een kleurtje voorzien. Omdat dit niet in de smaak van de klanten viel verdwenen de kleuren in 1930 weer. Het Model M9 kostte 54 pond.
## Afbeeldingen jaren twintig
- Aan dit Model K9 uit 1928 zijn een aantal accessoires toegevoegd, zoals de Lucas-elektrische verlichting, een elektrische claxon en een door het voorwiel aangedreven Smiths-snelheidsmeter.
- Rechtsonder de aandrijving voor de ontstekingsmagneet met daarop het extra oliepompje ter ondersteuning van de handpomp. Het kleppenmechanisme met de kleppen ligt nog open. De drieversnellingsbak heeft een kickstarter.
- Links de Lucas-magdyno die nodig was voor de elektrische verlichting. De accu rechtsboven is later toegevoegd en was in 1928 nog niet in gebruik.
## Technische gegevens jaren twintig
| AJS Model | H9 | K9 | M9 |
| ---------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- |
| Periode | 1927 | 1928 | 1929 |
| Categorie | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker |
| Motortype | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor |
| Bouwwijze | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder |
| Koeling | Lucht | Lucht | Lucht |
| Boring | 84 mm | 84 mm | 84 mm |
| Slag | 90 mm | 90 mm | 90 mm |
| Cilinderinhoud | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc |
| Carburateur | Binks | Binks | |
| Smeersysteem | Total loss | Total loss | Dry-sump |
| Compressieverhouding | H9 | K9 | M9 |
| Max. vermogen | 5 pk | 5 pk | 5 pk |
| Topsnelheid | H9 | K9 | M9 |
| Primaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting |
| Koppeling | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat |
| Versnellingen | 3 | 3 | 3 |
| Secundaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting |
| Rijwielgedeelte | Open brugframe | Open brugframe | Open brugframe |
| Voorvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork |
| Achtervork | Star | Star | Star |
| Remmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen |
| Tankinhoud | H9 | K9 | M9 |
| Droog gewicht | Onbekend | Onbekend | 136 kg |
## Jaren dertig
In de jaren dertig verdween AJS als zelfstandig merk. In 1930 werd het personeel al 10% gekort op het salaris en de motorfietsproductie werd beperkt om plaats te maken voor de AJS Nine-auto. In 1931 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen. Na een afgewezen bod van BSA kocht Matchless de motorfietsenafdeling en de goodwill voor 20.000 pond. Het merk AJS bleef bestaan, maar de productie werd onmiddellijk van Wolverhampton naar Woolwich verplaatst. De komst van de AJS-modellen was een welkome aanvulling op het beperkte programma van Matchless. Het leverde de zware V-twin-Model X die vooral als zijspantrekker aftrek vond en daarnaast de veel te dure 400cc-Matchless Silver Arrow, waar van al duidelijk was dat het project niet zou slagen. Daarom had men al de nieuwe 600cc-Silver Hawk ontwikkeld. De 500cc-AJS Model 8 en Model 10 moesten halverwege de jaren dertig het veld ruimen omdat Matchless het eigen Model 35/D80 uitbracht, dat uiteindelijk zou uitgroeien tot de Matchless G80 die tot eind jaren zestig in productie zou blijven. Het Model 9 bleef tot het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, waarschijnlijk omdat men de liefhebbers van zijklepmotoren van een betaalbare machine wilde voorzien. Dat werden er steeds minder: in 1932 bestond 21% van de motorfietsen op de Britse markt nog uit zijkleppers. In 1939 was dit nog maar 15%.
### Model R9 1930
Ondanks de penibele financiële situatie werd het Model R9 in 1930 gemoderniseerd. De cilinder helde nu ongeveer 30º voorover, vooral om aan het modebeeld van de steeds populairder wordende slopers te voldoen. Het betekende wel dat de cilinder nu vlak achter de voorste framebuis lag, waardoor de ontstekingsmagneet een plaats achter de cilinder kreeg. Daar was desondanks ook nog ruimte voor de olietank en het gereedschapstasje. De machine kreeg een twist grip als vervanging van de ouderwetse gasmanette, een middenbok, een aluminium zuiger, een frictie-stuurdemper en een oliedruppelaar op de primaire ketting. De afdekking van het kleppenmechanisme, aanvankelijk door buisjes, was vervangen door een metalen plaatje. Het frame werd vernieuwd. Door schetsplaten toe te passen werden de voor- en achterkant van blok en versnellingsbak deels omsloten waardoor een soort "open wiegframe" ontstond.
### Modellen S9 Light en S9 Heavy 1931
Het Model S9 uit 1931 was het laatste uit deze serie dat onder verantwoordelijkheid van AJS in Wolverhampton werd geproduceerd. Er waren twee versies: Model S9 Light en Model S9 Heavy. Er was ook daadwerkelijk een verschil in gewicht, maar ook de wielbasis, de versnellingsbakverhoudingen en de inhoud van olie- en benzinetank waren verschillend. Waarschijnlijk was het "Heavy"-model meer bedoeld als zijspantrekker. Het Model S9 Light kostte 49 pond, het Model S9 Heavy kostte 52 pond en 10 shilling. Een verlichtingsset en instrumentenpaneel werden tegen meerprijs aangeboden, zowel voor de solomotor als de zijspancombinatie. Het instrumentenpaneel was nog echte een kastje boven op de benzinetank.
### Model T9 1932
Het Model T9 uit 1932 werd in Woolwich onder verantwoordelijkheid van Matchless gebouwd. Er was nog maar één model en dat had al kenmerken van Matchless, zoals de gesloten kast van de primaire ketting die met een klemband werd vastgehouden en waarin een oliebad zat. Ook de accessoirelijst was uitgebreider zoals dat bij Matchless was. De machine kostte 49 pond en kon tegen een meerprijs van 1 pond en 10 shilling worden voorzien van een vierversnellingsbak.
### Modellen 33/9, 34/9, 35/9 en 36/9 1933-1936
Bij het Model 33/9 was het instrumentenpaneel veel netter ingebouwd in de bovenkant van de tank. De versnellingsbak kwam van Sturmey-Archer. Het was een drieversnellingsbak en de keuze voor vier versnellingen was er niet meer. De Model 34/9 en 35/9 waren vrijwel identiek, maar kregen een grotere benzinetank en een accu. Vanaf 1935 werd de Brooklands can-uitlaat vervangen door een ronde uitlaat. Het Model 36/9 kreeg een vierversnellingsbak.
### Modellen 37/9, 38/9 en 39/9 1937-1939
Het Model 37/9 kreeg een gewijzigde motor, waarbij de cilinder weer rechtop stond en de ontstekingsmagneet / magdyno weer naar de voorkant van het blok ging. De handschakeling werd vervangen door voetschakeling en het gereedschapskastje, dat de laatste jaren tussen de buizen van het achterframe had gezeten, zat aan het achterspatbord vast. Het frame ging nu helemaal onder het blok door en was daarmee een volwaardig wiegframe geworden. De Model 38/9 en 39/9 bleven ongewijzigd.
## Einde productie
Het Model 9 was het enige 500cc-AJS-model dat in 1939 nog in productie was. Toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak concentreerde Matchless zich vooral op de militaire 350cc-Matchless WG3/L. De civiele productie werd in 1941 geheel gestaakt en na de oorlog kwam er wel een nieuw AJS-model, het AJS Model 18. Dat was echter een kopklepper en feitelijk een kopie van de Matchless G80.
## Afbeeldingen jaren dertig
- Het Model S9 Light uit 1931 kreeg een nieuwe motor en een middenbok.
- De ontstekingsmagneet verhuisde in de jaren dertig naar de achterkant van de cilinder.
- Model 33/9 uit 1933.
- Bij het Model 33/9 uit 1933 was het instrumentenpaneel netjes in de bovenkant van de tank gebouwd.
## Technische gegevens jaren dertig
| AJS Model | R9 | S9 Light | S9 Heavy | T9 | 33/9 | 34/9 | 35/9 | 36/9 | 37/9 | 38/9 | 39/9 | |
| ---------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | ----------------------- | -------- |
| Periode | 1930 | 1931 | 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | |
| Categorie | Toer / zijspantrekker | Toer | Zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | Toer / zijspantrekker | |
| Motortype | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | Zijklepmotor | |
| Bouwwijze | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | Staande eencilinder | |
| Koeling | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | Lucht | |
| Boring | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | 84 mm | |
| Slag | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | 90 mm | |
| Cilinderinhoud | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | 498,8 cc | |
| Carburateur | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | Amal | |
| Smeersysteem | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | Dry-sump | |
| Max. Vermogen | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | 5 pk | |
| Primaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | |
| Koppeling | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | Meervoudige droge plaat | |
| Versnellingen | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | |
| Secundaire aandrijving | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | Ketting | |
| Rijwielgedeelte | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Open wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | Wiegframe | |
| Voorvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | Parallellogramvork | |
| Achtervork | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | Star | |
| Remmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | Trommelremmen | |
| Tankinhoud | Onbekend | 7,6 liter | 10,4 liter | 7,6 liter | 11,3 liter | 11,3 liter | 11,3 liter | 11,3 liter | Onbekend | Onbekend | Onbekend | |
| Droog gewicht | Onbekend | 133 kg | 140 kg | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend | Onbekend |
|
nlwiki/5287048
|
nlwiki
| 5,287,048
|
AJS Model 9-serie
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AJS_Model_9-serie
|
2022-01-20T12:40:20Z
|
nl
|
Q77072371
| 63,393
|
{{Infobox motorfietstype
|naam = AJS Model 9-serie
|afbeelding = 1928 AJS Model K9 500cc-Side Valve motorcycle front right side.jpg
|onderschrift = AJS Model K9 uit 1928
|merk = [[AJS]]
|aka =
|categorie = [[Toermotorfiets|Toermotor]] / [[zijspantrekker]]
|jaren = 1927-1939
|voorganger = Geen
|opvolger = [[AJS Model 18-serie]]
|motortype= [[Zijklepmotor]]
|bouwwijze = Staande eencilinder
|koeling = [[Luchtkoeling|Lucht]]
|boring =
|slag =
|cilinderinhoud =
|brandstofsysteem = [[Carburateur]]
|ontsteking = [[Lucas Industries|Lucas]]-magneet
|smering =
|compressieverhouding =
|vermogen = 5 pk<ref name="vermogen">Het genoemde "vermogen" was het berekende [[fiscaal vermogen]] volgens de tabel van de [[Auto-Cycle Union]]. Het werkelijke [[vermogen (natuurkunde)|vermogen]] lag vaak veel hoger. Het 500cc-Model R10 uit 1930 leverde ten minste 30 pk maar werd als 5pk-model aangeduid.</ref>
|topsnelheid =
|primaire aandrijving = [[Kettingaandrijving|Ketting]]
|koppeling = Meervoudige droge plaat
|versnellingen =
|secundaire aandrijving = Ketting
|frame =
|voorvork = [[Parallellogramvork]]
|achtervork = Star
|remmen = [[Trommelrem]]men
|tankinhoud =
|droog gewicht =
}}
De '''AJS Model 9-serie''' was een serie [[toermotorfiets]]en die het Britse merk [[AJS]] produceerde van 1927 tot 1939.
{{inhoud links|klein}}
==Voorgeschiedenis==
Hoewel de gebroeders Stevens uit [[Wolverhampton]] al vanaf 1904 [[stationaire motor]]en bouwden en ook [[inbouwmotor]]en leverden aan de [[motorfiets]]merken [[Wearwell]] en [[Clyno]], begonnen ze pas in 1909 hun eigen merk [[AJS]]. Ze deden dat omdat ze wilden deelnemen aan de [[Isle of Man TT|TT van Man]]. Dat lukte ook: tijdens de [[Isle of Man TT 1911#Junior TT|Junior TT van 1911]] werd [[Albert John Stevens]], de naamgever van AJS, zestiende en J. Corke werd vijftiende. [[Eric Williams (coureur)|Eric Williams]] won de [[Isle of Man TT 1914#Junior TT|Junior TT van 1914]] met een [[AJS Model B Sport]] en de eerste naoorlogse TT, die van 1920, werd gewonnen door [[Cyril Williams]] (geen familie) met een [[AJS TT Model]]. Dit waren allemaal [[wegrace 350 cc|350cc-racers]], maar desondanks won [[Howard R. Davies]] met een dergelijke machine de 500cc-[[Isle of Man TT 1921#Senior TT|Senior TT van 1921]]. In de jaren daarna werd het steeds moeilijk om met een 350cc-machine tussen de zwaardere concurrentie te presteren en in 1926 verschenen twee 500cc-[[kopklepmotor|kopklepmodellen]]: Het [[AJS Model G8|Model G8]] als [[sportmotor]] en het [[AJS Model G10|Model G10]] als echte [[wegrace|racemotor]]. Toeristische rijders met een voorliefde voor de eenvoudiger en goedkopere [[zijklepmotor]] hadden bij AJS maar weinig keus: De [[AJS V-twins|Modellen G1 en G2]] waren zware [[V-twin]]s die uitsluitend als comlete [[zijspancombinatie]] geleverd werden en het [[AJS Model G3|Model G3]] mat slechts 350 cc.
==Jaren twintig==
Vanaf 1925 kregen alle AJS-modellen een letter voor het bouwjaar en daarna een getal voor de serie. In 1925 was die letter de "E", in 1926 de "G", in 1927 de "H", in 1928 de "K" en in 1929 de "M". Omdat het Model 9 in 1927 pas op de markt kwam, kreeg het de naam "Model H9".
===Modellen H9 en K9 1927 en 1928===
Het '''Model H9''' uit 1927 werd gepresenteerd als "De Luxe Touring Model". Het was grotendeels gebaseerd op het 350cc-Model G3. Het had een open [[brugframe]] waarvan het blok een dragend deel was en twee bovenbuizen waartussen een [[flattank]] zat. Het frame liep bij het [[zweefzadel]] wat af, zodat het zadel laag kon worden geplaatst. Voor zat een [[parallellogramvork]], het [[achterframe]] was niet geveerd. Beide wielen hadden [[trommelrem]]men en een eigen standaard. Aan de bagagedrager hingen [[leer (stof)|leren]] tasjes met [[boordgereedschap]]. Het had een [[zijklepmotor]] met een [[boring (werktuigbouw)|boring]] van 84 mm en een [[slag (zuiger)|slag]] van 90 mm, waardoor de [[cilinderinhoud]] op 498,8 cc kwam. De inlaat[[nokkenas]] met [[kleppen|klep]] zat achter de [[cilinder (motor)|cilinder]], de uitlaatnokkenas met klep ervoor. De machine had een [[Binks]]-[[carburateur]]. De [[smering]] geschiedde nog met een [[total loss smering|total loss-systeem]] met een handpomp op de brandstoftank, waar een oliereservoir in zat. Aan de rechterkant van het motorblok zat de aandrijfketting voor de [[Lucas-industries|Lucas]]-ontstekingsmagneet, maar ook een extra oliepompje dat de handpomp ondersteunde. Het was echter nog geen [[dry-sumpsysteem]], want de olie werd niet teruggevoerd naar de tank. Zowel de [[primaire aandrijving|primaire]] als de [[secundaire aandrijving]] geschiedde met [[kettingaandrijving|kettingen]] in deels open kettingschermen. De machine had drie [[versnellingsbak|versnellingen]] die met de hand werden geschakeld en een [[kickstarter (pedaal)|kickstarter]]. De prijs was ca. 52 [[pond sterling|pond]] en daarmee was de machine veel goedkoper dan een Model H8, dat ongeveer 62 pond kostte. Een verlichtingsset met een Lucas-[[magdyno]] moest echter extra worden gekocht en kostte ongeveer 10 pond. In 1928 veranderde de naam in '''Model K9''', maar het bleef voor zover bekend ongewijzigd.
===Model M9 1929===
In 1929 ging het erg slecht met AJS. Voor het derde jaar op rij kon men geen [[dividend]] uitkeren en de Midlands Bank besloot de lopende lening te beëindigen. Die lening kon worden afbetaald, maar AJS hield nauwelijks werkkapitaal over. Om te overleven moesten alle modellen worden gemoderniseerd, om te beginnen met de [[zadeltank]] die al in 1924 door [[Howard R. Davies|Howard Davies]] was uitgevonden en die snel opgang deed. Het '''Model M9''' werd op veel punten gewijzigd en kreeg ook zo'n tank, maar niet het bijpassende [[frame (fiets)|frame]]<ref>Concurrenten konden dankzij de [[zadeltank]] een enkele bovenste framebuis gebruiken, maar AJS monteerde de tank boven op de bovenste framebuis terwijl er nog een tweede framebuis onderdoor liep.</ref>. De [[parallellogramvork]] werd gewijzigd, het was nu een [[girder]]-type waarbij de centrale veer voor het [[balhoofd (voertuigtechniek)|balhoofd]] zat. Het kleppenmechanisme was inmiddels ingekapseld en de machine kreeg nu een volwaardig [[dry-sumpsysteem|dry-sump]]-[[smeersysteem]]. In 1929 waren de flanken van de tank eenmalig van een kleurtje voorzien. Omdat dit niet in de smaak van de klanten viel verdwenen de kleuren in 1930 weer. Het Model M9 kostte 54 [[pond sterling|pond]].
==Afbeeldingen jaren twintig==
<gallery widths="230" heights="230">
Afbeelding: 1928 AJS Model K9 500cc-Side Valve motorcycle right side.jpg|Aan dit Model K9 uit 1928 zijn een aantal accessoires toegevoegd, zoals de [[Lucas Industries|Lucas]]-elektrische verlichting, een elektrische [[claxon]] en een door het voorwiel aangedreven Smiths-[[snelheidsmeter]].
Afbeelding: 1928 AJS Model K9 500cc-Side Valve engine right side.jpg|Rechtsonder de aandrijving voor de ontstekingsmagneet met daarop het extra oliepompje ter ondersteuning van de handpomp. Het kleppenmechanisme met de [[kleppen]] ligt nog open. De drie[[versnellingsbak]] heeft een [[kickstarter (pedaal)|kickstarter]].
Afbeelding: 1928 AJS Model K9 500cc-Side Valve engine left side.jpg|Links de Lucas-[[magdyno]] die nodig was voor de elektrische verlichting. De [[loodaccu|accu]] rechtsboven is later toegevoegd en was in 1928 nog niet in gebruik.
</gallery>
==Technische gegevens jaren twintig==
{|class="wikitable"
!AJS Model !! H9 !! K9 !! M9
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1927
|align="center"|1928
|align="center"|1929
|-
|'''Categorie'''
|colspan=3 align="center"|[[Toermotorfiets|Toer]] / [[zijspantrekker]]
|-
|'''Motortype'''
|colspan=3 align="center"|[[Zijklepmotor]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan=3 align="center"|Staande eencilinder
|-
|'''Koeling'''
|colspan=3 align="center"|[[Luchtkoeling|Lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan=3 align="center"|84 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan=3 align="center"|90 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan=3 align="center"|498,8 cc
|-
|'''[[Carburateur]]'''
|colspan=2 align="center"|[[Binks]]
|-
|'''[[Smeersysteem]]'''
|colspan=2 align="center"|[[Total loss smering|Total loss]]
|align="center"|[[Dry-sumpsysteem|Dry-sump]]
|-
|'''[[Compressieverhouding]]'''
|align="center"|H9
|align="center"|K9
|align="center"|M9
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|vermogen]]'''
|colspan=3 align="center"|5 pk<ref name="vermogen"/>
|-
|'''Topsnelheid'''
|align="center"|H9
|align="center"|K9
|align="center"|M9
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan=3 align="center"|[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan=3 align="center"|Meervoudige droge plaat
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|colspan=3 align="center"|3
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan=3 align="center"|Ketting
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan=3 align="center"|Open [[brugframe]]
|-
|'''[[Voorvork]]'''
|colspan=3 align="center"|[[Parallellogramvork]]
|-
|'''[[Achtervork]]'''
|colspan=3 align="center"|Star
|-
|'''[[Rem (hoofdbetekenis)|Rem]]men'''
|colspan=3 align="center"|[[Trommelrem]]men
|-
|'''Tankinhoud'''
|align="center"|H9
|align="center"|K9
|align="center"|M9
|-
|'''[[Droog gewicht]]'''
|colspan=2 align="center"|Onbekend
|align="center"|136 kg
|}
==Jaren dertig==
In de [[1930-1939|jaren dertig]] verdween AJS als zelfstandig merk. In 1930 werd het personeel al 10% gekort op het salaris en de motorfietsproductie werd beperkt om plaats te maken voor de [[AJS Nine]]-[[auto]]. In 1931 besloten de aandeelhouders om het faillissement aan te vragen. Na een afgewezen bod van [[BSA (bedrijf)|BSA]] kocht [[Matchless]] de motorfietsenafdeling en de goodwill voor 20.000 [[pond sterling|pond]]. Het merk AJS bleef bestaan, maar de productie werd onmiddellijk van [[Wolverhampton]] naar [[Woolwich]] verplaatst. De komst van de AJS-modellen was een welkome aanvulling op het beperkte programma van Matchless. Het leverde de zware [[V-twin]]-[[Matchless Model X-serie|Model X]] die vooral als [[zijspantrekker]] aftrek vond en daarnaast de veel te dure 400cc-[[Matchless Silver Arrow]], waar van al duidelijk was dat het project niet zou slagen. Daarom had men al de nieuwe 600cc-[[Matchless Silver Hawk-serie|Silver Hawk]] ontwikkeld. De 500cc-[[AJS Model 8-serie 1926-1940|AJS Model 8]] en [[AJS Model 10-serie|Model 10]] moesten halverwege de jaren dertig het veld ruimen omdat Matchless het eigen [[Matchless Model 35/D80|Model 35/D80]] uitbracht, dat uiteindelijk zou uitgroeien tot de [[Matchless G80]] die tot eind [[1960-1969|jaren zestig]] in productie zou blijven. Het Model 9 bleef tot het uitbreken van de [[Tweede Wereldoorlog]], waarschijnlijk omdat men de liefhebbers van [[zijklepmotor]]en van een betaalbare machine wilde voorzien. Dat werden er steeds minder: in 1932 bestond 21% van de motorfietsen op de Britse markt nog uit zijkleppers. In 1939 was dit nog maar 15%.
===Model R9 1930===
Ondanks de penibele financiële situatie werd het '''Model R9''' in 1930 gemoderniseerd. De [[cilinder (motor)|cilinder]] helde nu ongeveer 30º voorover, vooral om aan het modebeeld van de steeds populairder wordende [[sloper (motor)|sloper]]s te voldoen. Het betekende wel dat de cilinder nu vlak achter de voorste framebuis lag, waardoor de ontstekingsmagneet een plaats achter de cilinder kreeg. Daar was desondanks ook nog ruimte voor de olietank en het gereedschapstasje. De machine kreeg een [[twist grip]] als vervanging van de ouderwetse gas[[manette]], een [[middenbok]], een [[aluminium]] [[zuiger]], een [[frictiedemper|frictie]]-[[stuurdemper]] en een oliedruppelaar op de [[primaire aandrijving|primaire ketting]]. De afdekking van het kleppenmechanisme, aanvankelijk door buisjes, was vervangen door een metalen plaatje. Het [[frame (fiets)|frame]] werd vernieuwd. Door schetsplaten toe te passen werden de voor- en achterkant van blok en versnellingsbak deels omsloten waardoor een soort "open [[wiegframe]]" ontstond.
===Modellen S9 Light en S9 Heavy 1931===
Het '''Model S9''' uit 1931 was het laatste uit deze serie dat onder verantwoordelijkheid van AJS in Wolverhampton werd geproduceerd. Er waren twee versies: '''Model S9 Light''' en '''Model S9 Heavy'''. Er was ook daadwerkelijk een verschil in gewicht, maar ook de [[wielbasis]], de versnellingsbakverhoudingen en de inhoud van olie- en benzinetank waren verschillend. Waarschijnlijk was het "Heavy"-model meer bedoeld als [[zijspantrekker]]. Het Model S9 Light kostte 49 pond, het Model S9 Heavy kostte 52 pond en 10 [[Britse shilling|shilling]]. Een verlichtingsset en instrumentenpaneel werden tegen meerprijs aangeboden, zowel voor de solomotor als de [[zijspancombinatie]]. Het instrumentenpaneel was nog echte een kastje boven op de benzinetank.
===Model T9 1932===
Het '''Model T9''' uit 1932 werd in [[Woolwich]] onder verantwoordelijkheid van [[Matchless]] gebouwd. Er was nog maar één model en dat had al kenmerken van Matchless, zoals de gesloten kast van de primaire ketting die met een klemband werd vastgehouden en waarin een oliebad zat. Ook de accessoirelijst was uitgebreider zoals dat bij Matchless was. De machine kostte 49 pond en kon tegen een meerprijs van 1 pond en 10 shilling worden voorzien van een vierversnellingsbak.
===Modellen 33/9, 34/9, 35/9 en 36/9 1933-1936===
Bij het Model 33/9 was het instrumentenpaneel veel netter ingebouwd in de bovenkant van de tank. De [[versnellingsbak]] kwam van [[Sturmey-Archer]]. Het was een drieversnellingsbak en de keuze voor vier versnellingen was er niet meer. De '''Model 34/9''' en '''35/9''' waren vrijwel identiek, maar kregen een grotere benzinetank en een [[loodaccu|accu]]. Vanaf 1935 werd de [[Brooklands can]]-uitlaat vervangen door een ronde uitlaat. Het '''Model 36/9''' kreeg een vierversnellingsbak.
===Modellen 37/9, 38/9 en 39/9 1937-1939===
Het '''Model 37/9''' kreeg een gewijzigde motor, waarbij de cilinder weer rechtop stond en de ontstekingsmagneet / [[magdyno]] weer naar de voorkant van het blok ging. De handschakeling werd vervangen door voetschakeling en het gereedschapskastje, dat de laatste jaren tussen de buizen van het [[achterframe]] had gezeten, zat aan het achterspatbord vast. Het frame ging nu helemaal onder het blok door en was daarmee een volwaardig [[wiegframe]] geworden. De '''Model 38/9''' en '''39/9''' bleven ongewijzigd.
==Einde productie==
Het Model 9 was het enige 500cc-AJS-model dat in 1939 nog in productie was. Toen de [[Tweede Wereldoorlog]] uitbrak concentreerde Matchless zich vooral op de militaire 350cc-[[Matchless WG3/L]]. De civiele productie werd in 1941 geheel gestaakt en na de oorlog kwam er wel een nieuw AJS-model, het [[AJS Model 18-serie|AJS Model 18]]. Dat was echter een [[kopklepmotor|kopklepper]] en feitelijk een kopie van de [[Matchless G80]].
==Afbeeldingen jaren dertig==
<gallery widths="230" heights="230">
Afbeelding: 1931 AJS Model S9 Light 500cc-Side Valve motorcycle right side.jpg|Het Model S9 Light uit 1931 kreeg een nieuwe motor en een [[middenbok]].
Afbeelding: 1931 AJS Model S9 Light 500cc-Side Valve engine right side.jpg|De ontstekingsmagneet verhuisde in de jaren dertig naar de achterkant van de cilinder.
Afbeelding: 1933 AJS Model 33-9 500cc-Side Valve motorcycle right side.jpg|Model 33/9 uit 1933.
Afbeelding: 1933 AJS Model 33-9 500cc-Side Valve motorcycle top.jpg| Bij het Model 33/9 uit 1933 was het instrumentenpaneel netjes in de bovenkant van de tank gebouwd.
</gallery>
==Technische gegevens jaren dertig==
{|class="wikitable"
!AJS Model !! R9 !! S9 Light !! S9 Heavy !! T9 !! 33/9 !! 34/9 !! 35/9 !! 36/9 !! 37/9 !! 38/9 !! 39/9
|-
|'''Periode'''
|align="center"|1930
|colspan=2 align="center"|1931
|align="center"|1932
|align="center"|1933
|align="center"|1934
|align="center"|1935
|align="center"|1936
|align="center"|1937
|align="center"|1938
|align="center"|1939
|-
|'''Categorie'''
| align="center"|[[Toermotor|Toer]] / [[zijspantrekker]]
| align="center"|Toer
| align="center"|Zijspantrekker
|colspan=8 align="center"|Toer / zijspantrekker
|-
|'''Motortype'''
|colspan=11 align="center"|[[Zijklepmotor]]
|-
|'''Bouwwijze'''
|colspan=11 align="center"|Staande eencilinder
|-
|'''Koeling'''
|colspan=11 align="center"|[[Luchtkoeling|Lucht]]
|-
|'''[[Boring (werktuigbouw)|Boring]]'''
|colspan=11 align="center"|84 mm
|-
|'''[[Slag (zuiger)|Slag]]'''
|colspan=11 align="center"|90 mm
|-
|'''[[Cilinderinhoud]]'''
|colspan=11 align="center"|498,8 cc
|-
|'''[[Carburateur]]'''
|colspan=11 align="center"|[[Amal (carburateur)|Amal]]
|-
|'''[[Smeersysteem]]'''
|colspan=11 align="center"|[[Dry-sumpsysteem|Dry-sump]]
|-
|'''Max. [[Vermogen (natuurkunde)|Vermogen]]'''
|colspan=11 align="center"|5 pk<ref name="vermogen"/>
|-
|'''[[Primaire aandrijving]]'''
|colspan=11 align="center"|[[Kettingaandrijving|Ketting]]
|-
|'''[[Koppeling (aandrijving)|Koppeling]]'''
|colspan=11 align="center"|Meervoudige droge plaat
|-
|'''[[Versnellingsbak|Versnellingen]]'''
|colspan=3 align="center"|3
| align="center"|3<ref>4 versnellingen tegen meerprijs.</ref>
|colspan=3 align="center"|3
|colspan=4 align="center"|4
|-
|'''[[Secundaire aandrijving]]'''
|colspan=11 align="center"|Ketting
|-
|'''[[Rijwielgedeelte]]'''
|colspan=8 align="center"|Open [[wiegframe]]
|colspan=3 align="center"|Wiegframe
|-
|'''[[Voorvork]]'''
|colspan=11 align="center"|[[Parallellogramvork]]
|-
|'''[[Achtervork]]'''
|colspan=11 align="center"|Star
|-
|'''[[Rem (hoofdbetekenis)|Rem]]men'''
|colspan=11 align="center"|[[Trommelrem]]men
|-
|'''Tankinhoud'''
|align="center"|Onbekend
|align="center"|7,6 liter
|align="center"|10,4 liter
|align="center"|7,6 liter
|colspan=4 align="center"|11,3 liter
|colspan=3 align="center"|Onbekend
|-
|'''[[Droog gewicht]]'''
|align="center"|Onbekend
|align="center"|133 kg
|align="center"|140 kg
|colspan=9 align="center"|Onbekend
|}
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* http://www.historywebsite.co.uk/Museum/Transport/Motorcycles/ajs4f.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1937/AJS-1937-Model-9.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1927/AJS-1927-H9-Pitmans-16.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-07.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1929/AJS-1929-Model-M9.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1930/AJS-1930-07.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1931/AJS-1931-Model-S9.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1932/AJS-1932-Model-T9.htm
* https://cybermotorcycle.com/gallery/ajs-1934/AJS-1934-Model-9-2.htm
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1928-k9-500cc-1-cyl-sv/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1931-s9-500cc-1-cyl-sv/
* https://www.yesterdays.nl/product/ajs-1933-33-9-500-cc-1-cyl-sv/
* http://archives.jampot.dk/promotional/Sales_Brochures/A_Pre-war/1936_AJS_Sales_Brochure.pdf
;Voetnoten
{{References}}
}}
[[Categorie:Motorfietsserie van AJS|9 Model 9-serie]]
[[Categorie:Motorfietsserie van Associated Motor Cycles|AJS Model 09-serie]]
| 60,901,578
|
[{"title": "Algemeen", "data": {"Merk": "AJS", "Categorie": "Toermotor / zijspantrekker", "Productiejaren": "1927-1939", "Voorganger": "Geen", "Opvolger": "AJS Model 18-serie"}}, {"title": "Motor", "data": {"Motortype": "Zijklepmotor", "Bouwwijze": "Staande eencilinder", "Koeling": "Lucht", "Brandstofsysteem": "Carburateur", "Ontstekingssysteem": "Lucas-magneet"}}, {"title": "Prestaties", "data": {"Vermogen": "5 pk"}}, {"title": "Aandrijving", "data": {"Primaire aandrijving": "Ketting", "Koppeling": "Meervoudige droge plaat", "Secundaire aandrijving": "Ketting"}}, {"title": "Rijwielgedeelte", "data": {"Voorvork": "Parallellogramvork", "Achtervork": "Star", "Remmen": "Trommelremmen"}}]
| false
|
# ASRAD
ASRAD is een geavanceerd luchtverdedigingssysteem ontwikkeld door de firma STN Atlas Elektronik GmbH, tegenwoordig Rheinmetall Defence Electronics.
Duitsland, Finland en Griekenland hebben de ASRAD in gebruik.
## Beschrijving
ASRAD bestaat uit een 360° horizontaal draaibare van -10° tot +70° eleveerbare lanceerinrichting met twee lanceerkokers met elk twee Stinger-luchtdoelraketten. ASRAD kan ook met andere typen luchtdoelraketten worden uitgerust, bijvoorbeeld met de Russische 9K310 Igla (NAVO-codenaam: 'SA-18 Grouse'), MISTRAL van het Franse Matra Défense (inmiddels opgegaan in MBDA) of de RBS-70 van het Zweedse bedrijf Saab Bofors Dynamics.
ASRAD kan zelfstandig luchtdoelen detecteren en bestrijden. Voor het detecteren beschikt het over een passief infrarood Thales (voorheen Pilkington) Optronics ADAD-zoek-en-volgsysteem (infrared search and track system of IRST), dat linksachter op het voertuig gemonteerd is en voor transport naar achteren omlaag geklapt kan worden. Voor het volgen van doelen heeft het een gestabiliseerde warmtebeeldsensor (FLIR), tv-camera en een laserafstandsmeter (LAM), waarmee doelen automatisch gevolgd kunnen worden (dual mode autotracking). Het systeem bepaalt automatisch de afstand en richting van het doel en heeft second shot capability op hetzelfde doel. Ook kan het systeem aangestuurd worden door een aparte radarvuurleidingsinstallatie of geïntegreerd worden met passieve en actieve zoek-en-volgsystemen en aan externe 2D- of 3D-luchtbeeldsystemen.
Het systeem wordt bediend door twee personen: een commandant en een schutter. ASRAD kan op bijna elk wiel- of rupsvoertuig worden gemonteerd.
## Kenmerken
- Snelle inzetbaarheid (binnen vijf minuten na het lossen uit bijvoorbeeld een helikopter)
- Korte reactietijd (niet meer dan 10 seconden van detectie tot afvuren)
- Multi-target-mogelijkheden
- Hoge operationele beschikbaarheid
- Automatische systeembedieningsmodus (dus minder kans op menselijke fouten)
- Bedieningsgemak, eenvoudige opleiding en eenvoudig te onderhouden
- Automatische systeemtest (ingebouwde testapparatuur/BITE)
- Afstandsbedieningsmodus, te gebruiken bij beveiliging van stationaire objecten (objecten, gebieden). Met de uitneembare besturings- en weergave-eenheid (control and display unit of CDU) kan het systeem via een kabel op maximaal 100 meter afstand bediend worden).
- Beveiliging van mobiele objecten (konvooien, manoeuvre-eenheden)
- Logistieke samenwerking tussen gebruikers (landen)
- Modulair systeem, dus mogelijkheden voor uitbreiding en aanpassing
- Integratie met andere systemen mogelijk
## Licht luchtverdedigingssysteem Ozelot
Het Leichte Flugabwehr System (LeFlaSys) Ozelot van de Duitse Bundeswehr is een geïntegreerd gepantserd luchtdoelraketsysteem voor korte afstand. Het is ontwikkeld op basis van de Wiesel 2 van de Bundeswehr. Het wordt gebruikt door de 3./FlaRakGrp 61 in Todendorf. In totaal werden 67 Wiesel 2-voertuigen aangekocht voor het LeFlaSys, waarvan 50 voorzien van ASRAD.
Het systeem is genoemd naar het dier de ocelot, die in het Duits Ozelot genoemd wordt.
Het LeFlaSys 'Ozelot' bestaat uit drie verschillende typen voertuigen op basis van de Wiesel 2 en een interface-voertuig op basis van de Mercedes-Benz G:
- Wiesel 2 Ozelot Wapenplatform ASRAD[3]
- Wiesel 2 BF/UF[4] Batterijcommando- en ondersteuningsvoertuig
- Wiesel 2 AFF[5] Radarvuurleidingsvoertuig voorzien van HARD[6] 3D AESA[7] radar- en vuurleidingssysteem van Saab Microwave Systems (voorheen Ericsson Microwave Systems).
- Interface-voertuig Mercedes-Benz G[8]
## ASRAD-Hellas
Het Griekse leger heeft 54 ASRAD-vuureenheden gekocht. De eerste werd geleverd in oktober 2004 en de laatste in 2006. Deze zijn door het Griekse bedrijf ELBO/AMG (nu Hellenic Defence Systems of HDS) gemonteerd op HMMWV's. Ze zijn bewapend met Stingers en worden ASRAD-Hellas (Grieks: ΑΣΡΑΔ Ελλάς) genoemd. De Griekse systemen zijn vrijwel gelijk aan de Duitse.
De Grieken beschikken niet over een radarvuurleidingssysteem voor de ASRAD-Hellas, maar ASRAD Hellas kan worden uitgerust met aanvullende C3I-interfacesoftware om in een geïntegreerd luchtverdedigingsnetwerk te kunnen worden opgenomen.
## ASRAD-R
ASRAD-R (Advanced Short Range Air Defense System - RBS) werd door Rheinmetall en Saab Bofors Dynamics gezamenlijk ontwikkeld. Het bestaat uit de ASRAD van Rheinmetall, uitgerust met de Saab Bofors Dynamics RBS 70-luchtdoelraket en gecombineerd met het HARD 3D AESA radar- en vuurleidingssysteem van Saab Microwave Systems (voorheen Ericsson Microwave Systems). Het radarvuurleidingssysteem en de afvuureenheid zijn op hetzelfde voertuig gebouwd. Het systeem wordt in Finland ItO 2005 genoemd.
De HARD-radar heeft een bereik van 20 km en heeft ook infrarood zoek- en volgmogelijkheden.
De gebruikte RBS-70-luchtdoelraket is de nieuwste versie genaamd Bolide. Het is een lasergeleide korteafstandsraket uitgerust met een nabijheidsontsteker. Het system werkt ook tegen kruisraketten. Elke ASRAD-R is voorzien van een affuit met vier RBS-70-raketten. De RBS-70-raketten maken gebruik van ACLOS-geleiding (Automatic Command to Line-of-Sight). Daarvoor beschikt de vuureenheid over een optisch dag- en nachtzichtsysteem waarmee een laserstraal voortdurend op het doelwit gericht kan worden. De raket volgt deze laserstraal met behulp van een laserontvanger. Aangezien de laserontvanger zich aan de achterkant van de raket bevindt, is het systeem vrijwel immuun voor elektronische storing, maar het kan wel beïnvloed worden door atmosferische omstandigheden (verminderd zicht/rook).
In 2002 bestelde Finland 16 systemen plus enkele RBS-70's Manpads (ItO 2005M). Vier systemen zijn gemonteerd op Sisu Nasu rupsvoertuigen en twaalf op Unimog 5000 L/38 4×4-vrachtwagens. Elke batterij beschikt tevens over vier RBS 70 Bolide Manpads (ItO 2005M).
Er werden vier batterijen mee uitgerust, een voor elk van de drie Finse eenheden van de snelle reactiemacht en een voor de territoriale beveiliging van Helsinki, als aanvulling op andere SAM-systemen.
Foto’s ASRAD-R
- ASRAD-R Launchers en radar
- Unimog 5000 L/38 4x4 ItO 2005
- Interieur bedieningscabine ASRAD-R
- Unimog 5000 L/38 4x4 ItO 2005 in vervoersstand
|
nlwiki/5181226
|
nlwiki
| 5,181,226
|
ASRAD
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/ASRAD
|
2024-03-21T17:49:03Z
|
nl
|
Q11849650
| 49,337
|
<!--Dit artikel is samengesteld uit vertalingen van (delen van) de artikelen Wiesel 2 Ozelot op de [[Duits]]talige Wikipedia en ASRAD-HELLAS en ASRAD-R op de [[Engels (hoofdbetekenis)|Engelstalige]] Wikipedia (ook vermeld bij de bronvermelding)-->
[[Bestand:Ozelot2.jpg|thumb|rechts|Ozelot]]
'''ASRAD''' is een geavanceerd [[luchtverdediging]]ssysteem ontwikkeld door de firma STN Atlas Elektronik GmbH, tegenwoordig [[Rheinmetall|Rheinmetall Defence Electronics]].<ref name=stnatlas>''STN Atlas Elektronik GmbH'' ontstond in 1992 toen ''Atlas Werke AG'', fabrikant van elektronica en systemen voor scheepvaart en marine fuseerde met ''STN Systemtechnik Nord'', een grote leverancier van defensie-elektronica. In 1997 werd STN Atlas overgenomen door ''[[Rheinmetall]]'' (51%) en ''[[BAE Systems]]'' (49%). In 2003 werd STN Atlas opgesplitst; de activiteiten met betrekking tot landsystemen kwamen onder ''Rheinmetall Defence Electronics'' te vallen en BAE nam de maritieme activiteiten over, onder de naam ''Atlas Elektronik''.</ref>
[[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitsland]], [[Finland]] en [[Griekenland]] hebben de ASRAD in gebruik.
== Beschrijving ==
ASRAD bestaat uit een 360[[Booggraad|°]] horizontaal draaibare van -10° tot +70° [[Elevatie (ballistiek)|eleveerbare]] lanceerinrichting met twee lanceerkokers met elk twee [[FIM-92 Stinger|Stinger]]-[[luchtdoelraket]]ten. ASRAD kan ook met andere typen [[luchtdoelraket]]ten worden uitgerust, bijvoorbeeld met de Russische 9K310 Igla ([[NAVO-codenaam]]: 'SA-18 Grouse'), [[Mistral (luchtdoelraket)|MISTRAL]] van het [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Franse]] Matra Défense (inmiddels opgegaan in [[MBDA]]) of de RBS-70 van het [[Zweden|Zweedse]] bedrijf [[Bofors|Saab Bofors Dynamics]].
ASRAD kan zelfstandig luchtdoelen detecteren en bestrijden. Voor het detecteren beschikt het over een passief [[infrarood]] Thales (voorheen Pilkington) Optronics ADAD-zoek-en-volgsysteem (''infrared search and track system'' of IRST), dat linksachter op het voertuig gemonteerd is en voor transport naar achteren omlaag geklapt kan worden.<ref>Army-technology.com, [https://www.army-technology.com/projects/leflasys/ LeFlaSys]. [https://web.archive.org/web/20211223212503/https://www.army-technology.com/projects/leflasys/ Gearchiveerd] op 23 december 2021.</ref> Voor het volgen van doelen heeft het een gestabiliseerde [[Infraroodcamera|warmtebeeldsensor]] (FLIR), tv-[[camera]] en een [[Laser (licht)|laserafstandsmeter]] (LAM), waarmee doelen automatisch gevolgd kunnen worden (''dual mode autotracking''). Het systeem bepaalt automatisch de afstand en richting van het doel en heeft ''second shot capability'' op hetzelfde doel. Ook kan het systeem aangestuurd worden door een aparte radarvuurleidingsinstallatie of geïntegreerd worden met passieve en actieve zoek-en-volgsystemen en aan externe 2D- of 3D-luchtbeeldsystemen.
Het systeem wordt bediend door twee personen: een commandant en een schutter. ASRAD kan op bijna elk [[Wiel (voortbeweging)|wiel-]] of [[Rupsband|rupsvoertuig]] worden gemonteerd.
== Kenmerken ==
* Snelle inzetbaarheid (binnen vijf minuten na het lossen uit bijvoorbeeld een [[helikopter]])
* Korte reactietijd (niet meer dan 10 seconden van detectie tot afvuren)
* Multi-target-mogelijkheden
* Hoge operationele beschikbaarheid
* Automatische systeembedieningsmodus (dus minder kans op menselijke fouten)
* Bedieningsgemak, eenvoudige opleiding en eenvoudig te onderhouden
* Automatische systeemtest (ingebouwde testapparatuur/BITE)
* [[Afstandsbediening]]smodus, te gebruiken bij beveiliging van stationaire objecten (objecten, gebieden). Met de uitneembare besturings- en weergave-eenheid (''control and display unit'' of CDU) kan het systeem via een kabel op maximaal 100 meter afstand bediend worden).
* Beveiliging van mobiele objecten ([[konvooi]]en, manoeuvre-eenheden)
* [[Logistiek]]e samenwerking tussen gebruikers (landen)
* [[Modulair systeem]], dus mogelijkheden voor uitbreiding en aanpassing
* Integratie met andere systemen mogelijk
<!--Het volgende gedeelte is vertaald van delen van het artikel Wiesel 2 Ozelot op de [[Duits]]talige Wikipedia-->
== Licht luchtverdedigingssysteem Ozelot==
{{Zie hoofdartikel|Wiesel (pantservoertuig)#Licht luchtverdedigingssysteem Ozelot}}
Het ''Leichte Flugabwehr System'' (LeFlaSys) ''Ozelot'' van de [[Duitsland (hoofdbetekenis)|Duitse]] [[Bundeswehr]] is een geïntegreerd gepantserd luchtdoelraketsysteem voor korte afstand. Het is ontwikkeld op basis van de [[Wiesel (pantservoertuig)|Wiesel 2]] van de [[Bundeswehr]]. Het wordt gebruikt door de 3./FlaRakGrp 61 in [[Todendorf]]. In totaal werden 67 Wiesel 2-voertuigen aangekocht voor het LeFlaSys, waarvan 50 voorzien van ASRAD.
Het systeem is genoemd naar het dier de [[ocelot]], die in het [[Duits]] ''Ozelot'' genoemd wordt.
Het LeFlaSys 'Ozelot' bestaat uit drie verschillende typen voertuigen op basis van de Wiesel 2 en een [[interface]]-voertuig op basis van de [[Mercedes-Benz G 'Wolf'|Mercedes-Benz G]]:
* Wiesel 2 Ozelot Wapenplatform ASRAD<ref>In het [[Duits]]: ''Wiesel 2 FlaRaWaTrg Ozelot'' (FlaRaWaTrg = ''FlugabwehrRaketenWaffenträger'')</ref>
* Wiesel 2 BF/UF<ref>BF/UF = ''Batterieführungs- und Unterstützungsfahrzeug''</ref> [[Batterij (militair)|Batterij]]commando- en ondersteuningsvoertuig
* Wiesel 2 AFF<ref>AFF = ''Aufklärungs-, Führungs- und Feuerleitfahrzeug''</ref> [[Radar (hoofdbetekenis)|Radarvuurleidingsvoertuig]] voorzien van HARD<ref name=hard>HARD = ''Helicopter, Airplane Radio Detection''</ref> [[Driedimensionaal|3D]] [[Radar#Onderverdeling naar antennetechniek|AESA]]<ref name=aesa>AESA = ''Active Electronically Scanned Array''</ref> radar- en vuurleidingssysteem van [[Saab]] Microwave Systems (voorheen [[Ericsson]] Microwave Systems).
* [[Interface]]-voertuig [[Mercedes-Benz G 'Wolf'|Mercedes-Benz G]]<ref>In het [[Duits]]: ''Schnittstellenfahrzeug'', een lichte variant van het [[interface]]systeem FAST ('''F'''lug'''a'''bwehr'''s'''chnittstelle '''T'''iefflugbereich)</ref>
<!--Het volgende gedeelte is vertaald van het artikel ASRAD-HELLAS op de Engelstalige Wikipedia-->
== ASRAD-Hellas ==
[[Bestand:Greek-hummer.jpg|thumb|Griekse HMMWV]]
Het [[Griekenland|Griekse]] leger heeft 54 ASRAD-vuureenheden gekocht. De eerste werd geleverd in oktober 2004 en de laatste in 2006. Deze zijn door het Griekse bedrijf ''ELBO/AMG'' (nu ''Hellenic Defence Systems'' of HDS) gemonteerd op [[High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle|HMMWV's]]. Ze zijn bewapend met Stingers en worden ''ASRAD-Hellas'' (Grieks: ΑΣΡΑΔ Ελλάς) genoemd. De Griekse systemen zijn vrijwel gelijk aan de Duitse.<ref name=tanknut>{{en}} [https://tanknutdave.com/the-german-leflasys-self-propelled-aa-vehicle/ The german LeFlaSys self propelled AA-vehicle]. [https://web.archive.org/web/20210706145008/https://tanknutdave.com/the-german-leflasys-self-propelled-aa-vehicle/ Gearchiveerd] op 6 juli 2021.</ref>
De Grieken beschikken niet over een radarvuurleidingssysteem voor de ASRAD-Hellas, maar ASRAD Hellas kan worden uitgerust met aanvullende C3I<ref>C3I = ''Command, Control, Communications & Intelligence''</ref>-[[interface]]software om in een geïntegreerd luchtverdedigingsnetwerk te kunnen worden opgenomen.<ref>{{en}} Rheinmetall DeTec, 5 oktober 2004, [http://www.defense-aerospace.com/articles-view/release/3/46491/greece-receives-new-shorad-system-(oct.-6).html First Deliveries of New Advanced Short Range Air Defence System]. [https://web.archive.org/web/20190702143248/http://www.defense-aerospace.com/articles-view/release/3/46491/greece-receives-new-shorad-system-(oct.-6).html Gearchiveerd] op 2 juli 2019.</ref>
<!--Het volgende gedeelte is vertaald van het artikel ASRAD-R op de Engelstalige Wikipedia-->
== ASRAD-R ==
[[Bestand:ItO 2005, ASRAD-R.JPG|thumb|Unimog ItO 2005]]
[[Bestand:Tracked transport vehicle Sisu NA 110.JPG|thumb|Sisu Nasu]]
'''ASRAD-R''' (''Advanced Short Range Air Defense System - RBS'') werd door [[Rheinmetall]] en [[Bofors|Saab Bofors Dynamics]] gezamenlijk ontwikkeld. Het bestaat uit de ASRAD van Rheinmetall, uitgerust met de [[Bofors|Saab Bofors Dynamics]] ''RBS 70''-[[luchtdoelraket]] en gecombineerd met het HARD<ref name=hard /> [[Driedimensionaal|3D]] [[Radar#Onderverdeling naar antennetechniek|AESA]]<ref name=aesa /> [[radar (hoofdbetekenis)|radar]]- en vuurleidingssysteem van [[Saab]] Microwave Systems (voorheen [[Ericsson]] Microwave Systems). Het radarvuurleidingssysteem en de afvuureenheid zijn op hetzelfde voertuig gebouwd. Het systeem wordt in [[Finland]] '''ItO 2005''' genoemd.
De HARD<ref name=hard/>-[[radar (hoofdbetekenis)|radar]] heeft een bereik van 20 km en heeft ook [[infrarood]] zoek- en volgmogelijkheden.
De gebruikte RBS-70-[[luchtdoelraket]] is de nieuwste versie genaamd Bolide. Het is een [[Laser (licht)|lasergeleide]] korteafstandsraket uitgerust met een nabijheidsontsteker. Het system werkt ook tegen kruisraketten. Elke ASRAD-R is voorzien van een [[affuit]] met vier RBS-70-raketten. De RBS-70-raketten maken gebruik van ''ACLOS''-geleiding (Automatic Command to Line-of-Sight). Daarvoor beschikt de vuureenheid over een [[Optisch instrument|optisch dag- en nachtzichtsysteem]] waarmee een [[Laser (licht)|laserstraal]] voortdurend op het doelwit gericht kan worden. De raket volgt deze [[Laser (licht)|laserstraal]] met behulp van een laserontvanger. Aangezien de laserontvanger zich aan de achterkant van de raket bevindt, is het systeem vrijwel immuun voor [[Stoorzender|elektronische storing]], maar het kan wel beïnvloed worden door atmosferische omstandigheden (verminderd zicht/rook).
In 2002 bestelde [[Finland]] 16 systemen plus enkele RBS-70's [[Manpads]] ('''ItO 2005M''').<ref name=tanknut /> Vier systemen zijn gemonteerd op Sisu Nasu [[Rupsband|rupsvoertuigen]] en twaalf op [[Unimog]] 5000 L/38 4×4-vrachtwagens. Elke [[Batterij (militair)|batterij]] beschikt tevens over vier RBS 70 Bolide [[Manpads]] (ItO 2005M).
Er werden vier [[Batterij (militair)|batterijen]] mee uitgerust, een voor elk van de drie Finse eenheden van de snelle reactiemacht en een voor de territoriale beveiliging van [[Helsinki]], als aanvulling op andere [[Luchtdoelraket|SAM-systemen]].
;Foto’s ASRAD-R
<gallery>
<!--ItO 2005 Lippujuhlan päivän kalustoesittely 2016 1.JPG|Totaalbeeld achter veraf-->
ItO 2005 Lippujuhlan päivän kalustoesittely 2016 2.JPG| ASRAD-R Launchers en radar
ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 1.JPG|[[Unimog]] 5000 L/38 4x4 ItO 2005
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 2.JPG|Totaalbeeld voor-->
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 3.JPG|Totaalbeeld rechts-->
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 4.JPG|Totaalbeeld achter-->
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 5.JPG|Launchers en radar-->
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 6.JPG|Launchers en radar-->
<!--ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 7.JPG|Interieur bedieningscabine links-->
ItO 2005 Unimog 5000 Lippujuhlan päivä 2014 8.JPG|Interieur bedieningscabine ASRAD-R
<!--Kalustoesittely Lippujuhlan päivä 2014 1.JPG|Totaalbeeld achter veraf-->
Lippujuhlan päivän paraati 2014 062 Karjalan prikaati ItO 2005.JPG|[[Unimog]] 5000 L/38 4x4 ItO 2005 in vervoersstand
</gallery>
== Externe links ==
* [https://web.archive.org/web/20080706151409/http://www.army-technology.com/contractors/fire/stn/press4.html Rheinmetall ASRAD-HELLAS press release]
* [https://www.army-technology.com/projects/leflasys/ LeFlaSys (ASRAD) Light Mechanised Short-Range Air Defense System]
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Wiesel 2 Ozelot|oldid=182093392|datum=20181024}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=ASRAD-HELLAS|oldid=838173859|datum=20180425}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=ASRAD-R|oldid=807393832|datum=20171027}}
* {{en}}Army Technology, [https://www.army-technology.com/projects/leflasys/ LeFlaSys (ASRAD) Short-Range Air Defence System]
* {{de}} Luftwaffe.de, [https://www.luftwaffe.de/portal/a/luftwaffe/start/waff/flug/ozelot/!ut/p/z1/hU5NC4IwGP4tHbzufbMs67agQyIUGaS7xNQ1jelkLe3nt_AUFD2355MHGKTAWt7Xkttat1w5nrHFZRPGp9hf-X68XyLujrvtNJlH6ADnfwHmbPwBipCUAjK3sfy9EUACDNiN9_xJOm2sEpbw4v0Qsoq3pRIHXdBRiIBJpfPxOm3zWSiBGXEVRhjyME6urO3uaw89HIaBSK2lEqTQjYffKpW-W0g_k9A16YCzQPUxnbwALEiH3A!!/dz/d5/L2dBISEvZ0FBIS9nQSEh/#Z7_B8LTL2922LO700IRIE1S4J0005 Leichtes Flugabwehrsystem]
'''Referenties'''
{{References}}
}}
{{commonscat|ASRAD-R}}
{{commonscat|LeFlaSys}}
[[Categorie:Luchtdoelraket]]
| 67,239,748
|
[]
| false
|
# 2. Koerasovo
2. Koerasovo of Vtoroje Koerasovo (Russisch: 2-е Курасово, Второе Курасово) is een dorp (derevnja) in de Russische oblast Koersk, district Koerski, selsovjet Pasjkovski.
## Geografie
2. Koerasovo ligt op het Centraal-Russisch Plateau, 9 km ten noorden van Koersk, 4,5 km van de selsovjetcenter – Tsjaplygina.
### Klimaat
Net als in de rest van het district, is het lokale klimaat vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar (Dfb volgens de klimaatclassificatie van Köppen).
## Inwonersontwikkeling
| Jaar | Aantal inwoners |
| ---- | --------------- |
| 2002 | 219 |
| 2010 | 190 |
Opmerking: Volkstelling
## Economie en infrastructuur
Er zijn 110 huizen in de plaats.
### Verkeer
2. Koerasovo ligt 5 km van de federale autoweg M-2 of Krim.
1. Anpilogovo · 1. Bezlesnoje · 1. Koerasovo · 1. Krasnikovo · 1. Mokva · 1. Pisklovo · 1. Sjemjakino · 1. Tsvetovo · 1. Vinnikovo · 2. Anpilogovo · 2. Bezlesnoje · 2. Boekrejevo · 2. Koerasovo · 2. Krasnikovo · 2. Mokva · 2. Nizjnjaja Medveditsa · 2. Pisklovo · 2. Sjemjakino · 2. Vinnikovo · Aleksandrovka · Aleksandrovka · Aljabjevo · Aljabjevo · Barysjnikovo · Belomestnoje · Berjozka · Besedino · Bezobrazovo · Boekrejevka · Boekrejevka · Boekrejevo · Boekrejevskije Vyselki · Bolsjoje Loekino · Bolsjoje Maltsevo · Bolsjoje Sjoemakovo · Brezjnevo · Chalino · Chardikovo · Chmelevaja · Choroezjevka · Chrenovets · Chvosjtsjin · Chvostovo · Demino · Denisovo · Doebovets · Doebovets · Doechovets · Doechovets · Doernevo · Dolgoje · Dronjajevo · Frolovka · Glebovo · Gnezdilovo · Goloebitskoje · Gorodisjtsje · Gremjatsjka · Iskra · Ivanovka · Ivanovka · Jakoenino · Jekaterinovka · Jelkovo · Jerjomino · Jeskovo · Joebilejny · Kalinin · Kamenevo · Kamenevo · Kamysji · Karasevka · Kasinovski · Kastornaja · Kirejevka · Kislino · Kizilovo · Kljoekva · Kljoekvinski · Koekoejevka · Koeritsa · Koerkino · Koetepova · Koevsjinnoje · Kolodnoje · Konevo · Korelovo · Krasny Pachar · Lazoerny · Lebjazje · Lipovets · Lisovo · Majkovo · Majskaja Zarja · Malachovo · Malaja Sjoemakovka · Malinovy · Maloje Loekino · Maloje Maltsevo · Marsjala Zjoekova · Melnikov · Michajlovo · Mlodat · Moeravlevo · Moeravlevo · Moerynovka · Mosjkino · Nartovo · Nikolajevka · Nikolajevka · Nizjneje Bartenevo · Nizjnekasinovo · Nizjnjaja Medveditsa · Nizjnjaja Zabolot · Novoposelenovka · Novoretsjenski · Novosjolovski · Nozdratsjevo · Oesjakovo · Otresjkovo · Ovsjannikovo · Pachomovo · Pasjino · Pasjkovo · Petrin · Petrovskoje · Pimenovo · Podlesny · Polevaja · Poljanskoje · Postojalyje Dvory · Potapovo · Pronskoje · Radino · Rassylnaja · Razinkovo · Reoetov · Rogovka · Rysjkovo · Sablin · Sacharovka · Samorjadovo · Sapogovo · Selichovy Dvory · Semidesny · Semjonovka · Semjonovka · Sjagarovo · Sjechovtsovo · Schoeklinka · Sjoemakov · Sjtsjetinka · Smorodnoje · Sotnikovo · Stepnoi · Tatarenkova · Tjoply · Tsjaplygina · Tsjerjomoesjki · Tsjoejkova · Tsjoerilovo · Toetovo · Tolmatsjovo · Tolmatsjovo · Toporok · Troitsa · Verchneje Bartenevo · Verchneje Goetorovo · Verchnekasinovo · Verchnjaja Medveditsa · Verchnjaja Zabolot · Verjovkino · Vinnikovo-Nikolajevka · Vinogrobl · Vodjanoje · Voloboejevka · Voloboejevo · Voloboejevo · Vorontsovo · Vorosjnevo · Voskresenovka · Vvedenskoje · Zapovedny · Zjerdevo · Zjerebtsovo · Zjiljajevo · Zjoeravlin · Zoebkov · Zorino · Zorino · Zvjagintsevo
|
nlwiki/5615427
|
nlwiki
| 5,615,427
|
2. Koerasovo
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/2._Koerasovo
|
2023-07-05T19:45:56Z
|
nl
|
Q18764363
| 52,074
|
{{Infobox plaats in Rusland
| naam = 2. Koerasovo
| altnaam = 2-е Курасово
| wapen =
| afb stadsbeeld = | afb onderschrift =
| vlag =
| oblast = [[Oblast Koersk|Koersk]]
| republiek =
| rayon = [[District Koerski (oblast Koersk)|district Koerski]]
| inwoners = 190
| census = 2010
| km2 =
| okatonummer = 38 220 860 008<ref>{{cite web|url=https://classinform.ru/okato/search.php?str=38220860008|title=Справочник кодов общероссийских классификаторов|publisher=classinform.ru|lang=ru|accessdate=2022-02-09|archiefurl=https://web.archive.org/web/20211212102859/https://classinform.ru/okato/search.php?str=38220860008|archiefdatum=2021-12-12}}</ref>
| netnummer = 4712<ref>{{cite web|url=https://соцпортал46.рф/town/kursk/|title=Курский район|publisher=соцпортал46.рф|lang=ru|accessdate=2022-02-09}}</ref>
| postcode = 305515<ref>{{cite web|url=https://gdeposylka.ru/courier/russian-post/305515|title=Удобный сервис отслеживания посылок!|publisher=ГдеПосылка.ру|lang=ru|accessdate=2022-02-09|dodeurl=ja}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ruspost.indexe.info/pochtovye-indeksy-kurskaya-oblast/pochtovye-indeksy-kurskij-rajon-kurskaya-oblast/|title=Postcodes voor district Koerski, oblast Koersk|publisher=ruspost.indexe.info|lang=ru|accessdate=2022-02-09}}</ref>
| tijdzone = 3
| website = [http://pashkovskiy.rkursk.ru/ pashkovskiy.rkursk.ru]
| lat_deg = 51 | lat_min = 54 | lat_sec = 10
| lon_deg = 36 | lon_min = 06 | lon_sec = 50
| locatiekaartspecifiek = oblast Koersk
}}
'''2. Koerasovo''' of '''Vtoroje Koerasovo''' ([[Russisch]]: 2-е Курасово, Второе Курасово) is een [[dorp]] (''[[derevnja]]'') in de Russische [[oblast Koersk]], [[District Koerski (oblast Koersk)|district Koerski]], [[selsovjet]] Pasjkovski.
== Geografie ==
2. Koerasovo ligt op het [[Centraal-Russisch Plateau]], 9 km ten noorden van [[Koersk (stad)|Koersk]], 4,5 km van de selsovjetcenter – [[Tsjaplygina (Koersk)|Tsjaplygina]].<ref name="inf">{{cite web|url=https://publichnaya-kadastrovaya-karta.com/kurskaya/kurskij_2-e-kurasovo?obj=86119|title=Отчет об объекте недвижимости: деревня 2-е Курасово|publisher=publichnaya-kadastrovaya-karta.com|lang=ru|accessdate=2022-02-09}}</ref>
=== Klimaat ===
Net als in de rest van het district, is het lokale klimaat vochtig continentaal, met significante regenval gedurende het hele jaar ([[Vochtig continentaal klimaat|Dfb]] volgens de klimaatclassificatie van Köppen).<ref>{{cite web|url=https://trasa.ru/region/kurskaya_clim.html|title=Климат Курской области|publisher=trasa.ru|lang=ru|accessdate=2022-02-09}}</ref>
== Inwonersontwikkeling ==
{| class="wikitable"
|- class="achergrondkleur6"
! Jaar
! Aantal<br />inwoners
|-
| 2002 || align="right" | 219
|-
| 2010 || align="right" | {{Verlies}}190
|}
''Opmerking'': Volkstelling
== Economie en infrastructuur ==
Er zijn 110 huizen in de plaats.<ref name="inf" />
=== Verkeer ===
2. Koerasovo ligt 5 km van de federale autoweg [[M-2 (Rusland)|M-2 of Krim]].
{{Navigatie district Koerski (oblast Koersk)}}
{{Appendix}}
[[Categorie:Plaats in de oblast Koersk]]
| 64,638,094
|
[{"title": "Kerngegevens", "data": {"Oblast": "Koersk", "Gemeente": "district Koerski", "Co\u00f6rdinaten": "51\u00b0 54\u2032 NB, 36\u00b0 7\u2032 OL"}}, {"title": "Algemeen", "data": {"Inwoners \u00b7 (2010)": "190"}}, {"title": "Overig", "data": {"Postcode(s)": "305515", "Netnummer(s)": "(+7) 4712", "OKATO-code": "38 220 860 008", "Tijdzone": "MSK (UTC+3)", "Overig": "Website: pashkovskiy.rkursk.ru"}}, {"title": "Locatie in oblast Koersk", "data": {"Locatie in oblast Koersk": "2. Koerasovo (oblast Koersk) \u00b7 2. Koerasovo", "Portaal": "Rusland"}}]
| false
|
# Aangewezen slagman
De aangewezen slagman of de DH (van het Engels: Designated Hitter) is een tiende speler die kan opgesteld worden in een honkbalteam. Gewoonlijk bestaat een honkbalteam uit 9 spelers met de volgende verdedigende posities:
- Pitcher (P)
- Catcher (C)
- 1e baseman (1B)
- 2e baseman (2B)
- 3e baseman (3B)
- Short Stop of Korte stop (SS)
- Left Fielder of linksvelder (LF)
- Center Fielder of middenvelder (CF)
- Right Fielder of rechtsvelder (RF)
De 9 spelers komen naast hun verdedigende taak ook om de beurt aan slag. Omdat er van de pitcher in de verdediging een grote inspanning en concentratie gevraagd wordt is het echter mogelijk om een DH aan te duiden die in de plaats van de pitcher aan slag komt. Met andere woorden: de pitcher werkt enkel verdedigend en de DH werkt enkel aanvallend.
Het is niet overal toegestaan om een DH aan te duiden. In Nederland is dit in de meeste klassen van de KNBSB-competitie wel toegestaan. In de Amerikaanse Major League zijn er twee sub-competities: de American League (AL) en de National League (NL). In de American League werd er al langere tijd een DH aangewezen, in de National League was de pitcher verplicht om ook aan slag te komen. Sinds 2022 wordt er in de National League ook met een DH gespeeld.
## Geschiedenis
Voor 1973 was de aangewezen slagman in het honkbal onbekend. Sindsdien is het in de American League toegestaan om een aangewezen slagman te gebruiken. De redenen voor de invoering waren tweeledig. Enerzijds kan het wenselijk zijn een werper vrij te stellen van de lichamelijke belasting van het slaan en honklopen tussen het werpen door. Anderzijds biedt het opstellen van een aangewezen slagman de mogelijkheid om goede (oude) slagmensen, met beperkte verdedigende mogelijkheden in de competitie te houden. De offensieve sterren kunnen zo langer blijven spelen, zonder dat hun team daar in de verdediging onder lijdt. Het was dan ook niet ongebruikelijk dat oudere spelers van de NL naar de AL gingen in de laatste jaren van hun carrière.
Enkele namen van (voormalige) DHs die hiervan profiteren (of hebben geprofiteerd): David Ortiz (BOS), Cecil Fielder (NYY), Edgar Martinez (SEA), Frank Thomas (OAK) en Mike Piazza (OAK).
## Softbal
Softbal kent geen aangewezen slagman/-vrouw, maar een 'aangewezen velder'. Waar de aangewezen slagman een vervanging voor de werper in de slagvolgorde inhoudt, is de aangewezen velder een vervanging van een slagman/-vrouw in het veld. Het belangrijkste verschil is dat een aangewezen velder voor een willekeurige speler in de slagvolgorde mag worden ingezet, en dus niet alleen voor de werper.
|
nlwiki/579313
|
nlwiki
| 579,313
|
Aangewezen slagman
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Aangewezen_slagman
|
2023-07-11T09:10:17Z
|
nl
|
Q727270
| 6,303
|
De '''aangewezen slagman''' of de DH (van het Engels: ''Designated Hitter'') is een tiende speler die kan opgesteld worden in een [[honkbal]]team. Gewoonlijk bestaat een honkbalteam uit 9 spelers met de volgende verdedigende posities:
* [[Werper|Pitcher]] (P)
* [[Achtervanger|Catcher]] (C)
* 1e baseman (1B)
* 2e baseman (2B)
* [[Derde honkman|3e baseman]] (3B)
* Short Stop of [[Korte stop]] (SS)
* Left Fielder of [[linksvelder]] (LF)
* Center Fielder of middenvelder (CF)
* Right Fielder of rechtsvelder (RF)
De 9 spelers komen naast hun verdedigende taak ook om de beurt aan slag. Omdat er van de pitcher in de verdediging een grote inspanning en concentratie gevraagd wordt is het echter mogelijk om een DH aan te duiden die in de plaats van de pitcher aan slag komt. Met andere woorden: de pitcher werkt enkel verdedigend en de DH werkt enkel aanvallend.
Het is niet overal toegestaan om een DH aan te duiden. In Nederland is dit in de meeste klassen van de KNBSB-competitie wel toegestaan. In de Amerikaanse [[Major League Baseball|Major League]] zijn er twee sub-competities: de [[American League]] (AL) en de [[National League]] (NL). In de American League werd er al langere tijd een DH aangewezen, in de National League was de pitcher verplicht om ook aan slag te komen. Sinds 2022 wordt er in de National League ook met een DH gespeeld.
== Geschiedenis ==
Voor 1973 was de aangewezen slagman in het honkbal onbekend. Sindsdien is het in de American League toegestaan om een aangewezen slagman te gebruiken. De redenen voor de invoering waren tweeledig. Enerzijds kan het wenselijk zijn een [[werper]] vrij te stellen van de lichamelijke belasting van het slaan en honklopen tussen het werpen door. Anderzijds biedt het opstellen van een aangewezen slagman de mogelijkheid om goede (oude) slagmensen, met beperkte verdedigende mogelijkheden in de competitie te houden. De offensieve sterren kunnen zo langer blijven spelen, zonder dat hun team daar in de verdediging onder lijdt. Het was dan ook niet ongebruikelijk dat oudere spelers van de NL naar de AL gingen in de laatste jaren van hun carrière.
Enkele namen van (voormalige) DHs die hiervan profiteren (of hebben geprofiteerd): [[David Ortiz]] (BOS), [[Cecil Fielder]] (NYY), [[Edgar Martinez]] (SEA), [[Frank Thomas (honkballer)|Frank Thomas]] (OAK) en [[Mike Piazza]] (OAK).
== Softbal ==
Softbal kent geen aangewezen slagman/-vrouw, maar een 'aangewezen velder'. Waar de aangewezen slagman een vervanging voor de werper in de slagvolgorde inhoudt, is de aangewezen velder een vervanging van een slagman/-vrouw in het veld. Het belangrijkste verschil is dat een aangewezen velder voor een willekeurige speler in de slagvolgorde mag worden ingezet, en dus niet alleen voor de werper.
[[Categorie:Honkbalterminologie]]
| 64,674,627
|
[]
| false
|
# 5:15
5:15 (uitspraak: Five Fifteen) is een single van de Britse rockband The Who. Het nummer werd geschreven door de songwriter-gitarist Pete Townshend voor The Who's tweede rockopera: Quadrophenia (1973), in navolging van het succes van hun eerste rockopera Tommy. Het nummer is het eerste van de tweede plaat.
In 5:15 heeft de hoofdrolspeler Jimmy een trein naar Brighton genomen, nadat hij een hoop drugs gebruikt heeft. Jimmy is een Mod, die behoort tot de sociaal-culturele jeugdbeweging in de zestiger jaren in Engeland. Jimmy's geheugen is ernstig ontwricht en bestaat op dit moment (in dít nummer) voornamelijk uit woede, verwardheid, geweld, seksuele frustratie en een gebrek aan een veilige plaats om op terug te kunnen vallen.
5:15 is, net zoals zoveel andere nummers van Quadrophenia, een referentie naar zichzelf - M-m-m-maaah generation (een knipoog naar The Who's tweede single My Generation) bijvoorbeeld staat voor een egocentrische tienerdisconnectie met zijn gemeenschap, familie en het tegengestelde geslacht, die vol woede is. Jimmy, die geboren werd in de oorlog (de Tweede Wereldoorlog) en haar nasleep, snapt niet waar hij zich zorgen om moet maken in de context van de extravagante Mod-waarden.
De opname in de studio pronkt met de originaliteit van Keith Moon, wiens gedrum een ritmische weergave is van het rijden van de trein, die langzaam een station nadert. De simpele beat van het nummer maakt het extreem populair voor het gebruik in concerten. De live-optredens van de band in 2000 werden opgeleukt door een extreem verlengde bassolo van bassist John Entwistle, die het nummer hiermee dicht bij of zelfs voorbij de magische tienminutengrens bracht. De versie op het album Live at the Royal Albert Hall komt zelfs op een indrukwekkende 11:40! Op de dvd is zelfs te zien dat er een camera vastzit op Entwistles gitaar, die het hele nummer laat zien hoe The Ox speelt.
|
nlwiki/747371
|
nlwiki
| 747,371
|
5:15
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/5:15
|
2018-10-01T04:50:23Z
|
nl
|
Q2817753
| 25,312
|
{{Infobox single
| Titel = ''5:15''
| Artiest = [[The Who]]
| van Album = [[Quadrophenia (rockopera)|Quadrophenia]]
| B-kant =
| Releasedatum = [[September]] [[1973]]
| Drager = [[Langspeelplaat|Single (7")]]
| Opname =
| Genre = [[Rock]]
| Duur = 04:16
| Label = [[Track Records]]/[[Music Corporation of America|MCA]]
| Schrijver = [[Pete Townshend]]
| Producer = [[The Who]]
| Status =
| Hitlijsten =
| Artiest1 = [[The Who (discografie)|The Who]]
| Vorige = ''[[Relay (The Who)|Relay]]''<br />(1972)
| Huidige = '''''5:15'''''<br />(1973)
| Volgende = ''[[Love, Reign O'er Me]]''<br />(1973)
| van Album1 = [[Quadrophenia (rockopera)|Quadrophenia]]
| Vorig albumnummer1 = <br />N.V.T.
| Dit albumnummer1 = 1<br />''5:15''
| Volgend albumnummer1 = 2<br />''Sea and Sand''
}}
'''''5:15''''' <small>(uitspraak: Five Fifteen)</small> is een [[single (muziek)|single]] van de [[Verenigd Koninkrijk|Britse]] [[rockband]] [[The Who]]. Het nummer werd geschreven door de [[songwriter]]-[[gitarist]] [[Pete Townshend]] voor The Who's tweede [[rockopera]]: ''[[Quadrophenia (rockopera)|Quadrophenia]]'' ([[1973]]), in navolging van het succes van hun eerste rockopera ''[[Tommy (rockopera)|Tommy]]''. Het nummer is het eerste van de tweede plaat.
In ''5:15'' heeft de hoofdrolspeler Jimmy een [[trein]] naar [[Brighton]] genomen, nadat hij een hoop [[drugs]] gebruikt heeft. Jimmy is een [[Mod (subcultuur)|Mod]], die behoort tot de sociaal-culturele jeugdbeweging in de [[1960-1969|zestiger jaren]] in [[Engeland]]. Jimmy's geheugen is ernstig ontwricht en bestaat op dit moment (in dít nummer) voornamelijk uit woede, verwardheid, geweld, seksuele frustratie en een gebrek aan een veilige plaats om op terug te kunnen vallen.
''5:15'' is, net zoals zoveel andere nummers van ''Quadrophenia'', een referentie naar zichzelf - ''M-m-m-maaah generation'' (een knipoog naar The Who's tweede single [[My Generation (lied)|My Generation]]) bijvoorbeeld staat voor een egocentrische tienerdisconnectie met zijn gemeenschap, familie en het tegengestelde geslacht, die vol woede is. Jimmy, die geboren werd in de oorlog (de [[Tweede Wereldoorlog]]) en haar nasleep, snapt niet waar hij zich zorgen om moet maken in de context van de extravagante Mod-waarden.
De opname in de [[studio (geluidsregistratie)|studio]] pronkt met de originaliteit van [[Keith Moon]], wiens gedrum een ritmische weergave is van het rijden van de trein, die langzaam een [[Spoorwegstation|station]] nadert. De simpele beat van het nummer maakt het extreem populair voor het gebruik in [[concert (uitvoering)|concerten]]. De live-optredens van de band in [[2000]] werden opgeleukt door een extreem verlengde [[basgitaar|bassolo]] van [[bassist]] [[John Entwistle]], die het nummer hiermee dicht bij of zelfs voorbij de magische tienminutengrens bracht. De versie op het album [[Live at the Royal Albert Hall (The Who)|Live at the Royal Albert Hall]] komt zelfs op een indrukwekkende 11:40! Op de [[dvd]] is zelfs te zien dat er een camera vastzit op Entwistles gitaar, die het hele nummer laat zien hoe ''The Ox'' speelt.
{{Navigatie The Who}}
{{DEFAULTSORT:#5.15}}
[[Categorie:Nummer van The Who]]
[[Categorie:Single uit 1973]]
| 52,374,774
|
[{"title": "5:15", "data": {"Uitgebracht": "September 1973", "Soort drager": "Single (7\")", "Genre": "Rock", "Duur": "04:16", "Label": "Track Records/MCA", "Schrijver(s)": "Pete Townshend", "Producent(en)": "The Who"}}, {"title": "Singletijdbalk van The Who", "data": {"Relay \u00b7 (1972)": "5:15 \u00b7 (1973) \u00b7 Love, Reign O'er Me \u00b7 (1973)"}}, {"title": "Volgorde op Quadrophenia", "data": {"\u00b7 N.V.T.": "1 \u00b7 5:15 \u00b7 2 \u00b7 Sea and Sand"}}]
| false
|
# 8 (getal)
Acht is het natuurlijke getal dat zeven opvolgt en aan negen voorafgaat. Het getal wordt weergegeven door het enkele cijfer 8.
## In de wiskunde
- Acht is een fibonaccigetal, zijnde 3 + 5. Het op 8 volgende fibonaccigetal is 13, zijnde 5 + 8.
- Acht is ook het kleinste getal dat op meer dan een manier partitioneerbaar is in drie verschillende positieve gehele getallen: 8 = 1 + 2 + 5 en 8 = 1 + 3 + 4.
- Er bestaan vijf regelmatige veelvlakken; een daarvan is het regelmatige achtvlak: de octaëder.
- Het octale getalstelsel (8-tallig stelsel) is het getalsysteem met grondgetal 8.
## In de natuurwetenschap
- Het atoomnummer van zuurstof is 8.
- Een spin heeft 8 poten.
- Het zonnestelsel telt 8 planeten.
- Een byte bestaat uit 8 bits.
- In de kleurcode voor elektronische componenten wordt 8 aangeduid met de kleur grijs.
- In de kleurcodering in de bibliotheek wordt de 8 door de letter K op een groen vlak gerepresenteerd.
- Acht uur in de avond wordt vaak als 20.00 uur geschreven
## In het Nederlands
- Acht is een hoofdtelwoord.
- Het cijfer 8 wordt bij sms-berichten wel gebruikt ter afkorting van woorden waarin "acht" of "achten" voorkomt, zoals wachten (w88, w8& of w8n), nacht (n8), lacht (l8) en verwacht (verw8).
- In het Nederlandse onderwijs wordt kinderen geleerd de 8 te beginnen bij de linkerbovenkant van het onderste rondje en dat linksom te schrijven om bij het midden rechtsom het bovenste rondje toe te voegen. Begin en einde vallen daarbij niet samen, een klein stukje lijn verbindt beide rondjes. In veel andere landen begint men geheel bovenaan met het bovenste rondje rechtsom te schrijven en na het midden linksom het onderste rondje toe te voegen om na het midden het bovenste rondje af te maken. Het midden vormt daardoor een kruis.
## Andere betekenissen
- Een Acht is de grootste, snelste, officieel erkende wedstrijdroeiboot.
- Een schaakbord heeft 8 × 8 velden.
- Acht is een waarde van een speelkaart; een van de piketkaarten.
- Acht is een dorp ten noorden van Eindhoven.
- Acht is een oud woord voor aandacht (achting); geef acht betekent opletten. Hierop is het spreekwoord "Acht is meer dan negen" gebaseerd. "Ergens (geen) acht op slaan", er (geen) aandacht aan besteden. "Achting hebben voor iemand" is ook hierop gebaseerd.
- "Geeft acht" is een militair bevel, een term die gebruikt wordt bij het exerceren.
- Acht komt ook voor als SI-voorvoegsel octa- (Grieks) en octo- (Latijn), zoals in octopus.
- Een octet is een muziekensemble van acht muziekinstrumenten of zangstemmen.
- "8" is een geluksgetal in Japan. Acht betekent in het Japans Hachi, wat ook de naam was van de bekende hond 'Hachi'.
## Symbool
- In gedrukte vorm is het symbool meestal symmetrisch ten opzichte van een verticale as, maar niet helemaal symmetrisch ten opzichte van een horizontale as, doordat het bovenste rondje kleiner is dan het onderste. Handgeschreven is er meestal geen spiegelsymmetrie; 180° gedraaid is er meer gelijkenis dan gespiegeld.
- Als een versie van het symbool met beide rondjes even groot een kwartslag wordt gedraaid, ontstaat ongeveer een lemniscaat: {\displaystyle \infty }, onder andere het teken van/voor oneindigheid.
## Evolutie van de vorm
nul ·
een ·
twee ·
drie ·
vier ·
vijf ·
zes ·
zeven ·
acht ·
negen ·
tien ·
elf ·
twaalf ·
dertien ·
veertien ·
vijftien ·
zestien ·
zeventien ·
achttien ·
negentien ·
twintig
|
nlwiki/38340
|
nlwiki
| 38,340
|
8 (getal)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/8_(getal)
|
2024-04-08T15:11:21Z
|
nl
|
Q23355
| 31,499
|
{{Infobox getal
| getal = 8
| kardinaal = 8<br />acht
| ordinaal = 8e<br />achtste
| priemfactor = <math> 2^3 </math>
| deler = 1, 2, 4, 8
| binair = 1000
| octaal = 10
| twaalftallig = 8
| hexadecimaal = 8
| Romeins = VIII
| Arabisch = ٨
| Armeens = Ը
| Chinees = 八<br />捌 (formeel schrift)
| Grieks = η'
| Hebreeuws = ח
| Indiaas = ८
| Japans = 八<br />捌 (formeel schrift)
| Tamil = ௮
| Thais = ๘
}}
'''Acht''' is het [[Natuurlijk getal|natuurlijke getal]] dat [[7 (getal)|zeven]] opvolgt en aan [[9 (getal)|negen]] voorafgaat. Het getal wordt weergegeven door het enkele [[cijfer]] '''8'''.
== In de wiskunde ==
* Acht is een [[Rij van Fibonacci|fibonaccigetal]], zijnde [[3 (getal)|3]] + [[5 (getal)|5]]. Het op 8 volgende fibonaccigetal is [[13 (getal)|13]], zijnde 5 + 8.
* Acht is ook het kleinste getal dat op meer dan een manier [[partitie (getaltheorie)|partitioneerbaar]] is in drie verschillende positieve gehele getallen: 8 = 1 + 2 + 5 en 8 = 1 + 3 + 4.
* Er bestaan vijf [[regelmatig veelvlak|regelmatige veelvlakken]]; een daarvan is het regelmatige achtvlak: de [[octaëder]].
* Het [[Octaal|octale getalstelsel]] (8-tallig stelsel) is het [[getalsysteem]] met grondgetal 8.
== In de natuurwetenschap ==
* Het [[atoomnummer]] van [[Zuurstof (element)|zuurstof]] is 8.
* Een [[spinnen (dieren)|spin]] heeft 8 poten.
* Het [[zonnestelsel]] telt 8 [[planeet|planeten]].
* Een [[byte]] bestaat uit 8 [[Bit (informatica)|bits]].
* In de [[Kleurcodering voor elektronica|kleurcode]] voor [[elektronische component]]en wordt 8 aangeduid met de kleur [[grijs]].
* In de [[Kleurcodering (bibliotheek)|kleurcodering in de bibliotheek]] wordt de 8 door de letter K op een groen vlak gerepresenteerd.
* Acht uur in de avond wordt vaak als 20.00 uur geschreven
== In het Nederlands ==
* Acht is een [[hoofdtelwoord]].
* Het cijfer 8 wordt bij [[sms]]-berichten wel gebruikt ter afkorting van woorden waarin "acht" of "achten" voorkomt, zoals ''wachten'' (w88, w8& of w8n), ''nacht'' (n8), ''lacht'' (l8) en ''verwacht'' (verw8).
* In het Nederlandse onderwijs wordt kinderen geleerd de 8 te beginnen bij de linkerbovenkant van het onderste rondje en dat linksom te schrijven om bij het midden rechtsom het bovenste rondje toe te voegen. Begin en einde vallen daarbij niet samen, een klein stukje lijn verbindt beide rondjes. In veel andere landen begint men geheel bovenaan met het bovenste rondje rechtsom te schrijven en na het midden linksom het onderste rondje toe te voegen om na het midden het bovenste rondje af te maken. Het midden vormt daardoor een kruis.
== Andere betekenissen ==
[[Bestand:De 8 in 10 bekende lettertypen.jpg|thumb|Het cijfer 8 in de volgende lettertypen: Arial, Antimony Funk, Comic Sans, Courier, Letter Gothic, Helvetica, Tahoma, Times New Roman, Univers en Verdana]]
* Een Acht is de grootste, snelste, officieel erkende [[roeien (sport)|wedstrijdroeiboot]].
* Een [[Schaken|schaakbord]] heeft 8 × 8 velden.
* Acht is een waarde van een speelkaart; een van de [[piketkaarten]].
* [[Acht (Nederland)|Acht]] is een [[dorp]] ten noorden van [[Eindhoven]].
* Acht is een oud woord voor aandacht (achting); ''geef acht'' betekent opletten. Hierop is het [[spreekwoord]] "Acht is meer dan negen" gebaseerd. "Ergens (geen) acht op slaan", er (geen) aandacht aan besteden. "Achting hebben voor iemand" is ook hierop gebaseerd.
* "Geeft acht" is een militair bevel, een term die gebruikt wordt bij het [[exerceren]].
* Acht komt ook voor als [[SI-voorvoegsel]] ''octa-'' ([[Grieks]]) en ''octo-'' ([[Latijn]]), zoals in [[Octopus (geslacht)|octopus]].
* Een [[Octet (muziek)|octet]] is een muziekensemble van acht muziekinstrumenten of zangstemmen.
* "8" is een geluksgetal in [[Japan]]. Acht betekent in het Japans [[Hachiko|Hachi]], wat ook de naam was van de bekende hond 'Hachi'.
== Symbool ==
* In gedrukte vorm is het symbool meestal symmetrisch ten opzichte van een verticale as, maar niet helemaal symmetrisch ten opzichte van een horizontale as, doordat het bovenste rondje kleiner is dan het onderste. Handgeschreven is er meestal geen spiegelsymmetrie; 180° gedraaid is er meer gelijkenis dan gespiegeld.
* Als een versie van het symbool met beide rondjes even groot een kwartslag wordt gedraaid, ontstaat ongeveer een [[oneindigheid|lemniscaat]]: <math>\infty</math>, onder andere het teken van/voor [[oneindigheid]].
== Evolutie van de vorm ==
[[Bestand:Evo8glyph.svg]]
{{Navigatie hoofdtelwoorden}}
{{Commonscat|8 (number)}}
{{Wikt|acht}}
{{Gesproken Wikipedia klein|Nl-8 (getal)-article.ogg|22564320}}
{{DEFAULTSORT:#E00 8}}
[[Categorie:Natuurlijk getal]]
| 67,341,344
|
[{"title": "Informatie", "data": {"Hoofdtelwoord": "8 \u00b7 acht", "Rangtelwoord": "8e \u00b7 achtste", "Priemfactoren": "{\\displaystyle 2^{3}}", "Delers": "1, 2, 4, 8", "Binair": "1000", "Octaal": "10", "Twaalftallig": "8", "Hexadecimaal": "8", "In Romeinse cijfers": "VIII", "Arabisch-Indisch": "\u0668", "Armeens": "\u0538", "Chinees": "\u516b \u00b7 \u634c (formeel schrift)", "Grieks": "\u03b7\u02b9", "Hebreeuws": "\u05d7", "Devanagari (Indiaas)": "\u096e", "Tamil": "\u0bee", "Thais": "\u0e58", "Portaal": "Wiskunde"}}]
| true
|
# ASC Daco-Getica Boekarest
ASC Daco-Getica Boekarest is een Roemeense voetbalclub uit Boekarest. De club werd in 1992 opgericht als Juventus Colentina Boekarest, maar veranderde later de naam in CS Juventus Boekarest. De club speelt sinds het seizoen 2010/2011 in de Liga 2, na jaren in de derde klasse te hebben gespeeld. In 2012 degradeerde de club weer. In 2016 kon de club terugkeren in de tweede klasse. Na één jaar kon de club al doorstoten naar de hoogste klasse. De club degradeerde na één seizoen. Op verzoek van de Italiaanse club Juventus Turijn veranderde de club de naam in de zomer van 2018 naar ASC Daco-Getica Boekarest. Tijdens seizoen 2019/20 trok de club zich na dertien speeldagen terug uit de competitie.
## Bekende spelers
- Ciprian Tătărușanu
- Ciprian Petre
- Ovidiu Stoianof
- Mircea Bornescu
|
nlwiki/1396300
|
nlwiki
| 1,396,300
|
ASC Daco-Getica Boekarest
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/ASC_Daco-Getica_Boekarest
|
2021-09-29T19:00:47Z
|
nl
|
Q2977075
| 21,015
|
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam = Daco-Getica Boekarest
| volledigenaam = Asociația Sport Club Daco-Getica București
| bijnaam =
| opgericht = [[1992]]
| stadion = Stadionul Colentina
| capaciteit = 6.000
| voorzitter =
| trainer =
| competitie =
|pattern_la1 =
|pattern_b1 = _scjuventus1718
|pattern_ra1 =
|pattern_sh1 = _whitesides
|pattern_so1 =
|leftarm1 = 0080c0
|body1 =
|rightarm1 = 0080c0
|shorts1 = 0080c0
|socks1 = 0080c0
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _scjuventus1718a
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 = _petrolul_13-14_home
| pattern_so2 = _scjuventus1718a
| leftarm2 = FFFF00
| body2 =
| rightarm2 = FFFF00
| shorts2 = FFFF00
| socks2 = FFFF00
}}
'''ASC [[Geten_(volk)|Daco-Getica]] Boekarest''' is een Roemeense voetbalclub uit [[Boekarest]]. De club werd in [[1992]] opgericht als ''Juventus Colentina Boekarest'', maar veranderde later de naam in CS Juventus Boekarest. De club speelt sinds het seizoen 2010/2011 in de [[Liga 2]], na jaren in de derde klasse te hebben gespeeld. In 2012 degradeerde de club weer. In 2016 kon de club terugkeren in de tweede klasse. Na één jaar kon de club al doorstoten naar de hoogste klasse. De club degradeerde na één seizoen. Op verzoek van de Italiaanse club [[Juventus FC|Juventus Turijn]] veranderde de club de naam in de zomer van 2018 naar ASC Daco-Getica Boekarest. Tijdens seizoen 2019/20 trok de club zich na dertien speeldagen terug uit de competitie.
==Bekende spelers==
* {{RO-VLAG}} [[Ciprian Tătărușanu]]
* {{RO-VLAG}} [[Ciprian Petre]]
* {{RO-VLAG}} [[Ovidiu Stoianof]]
* {{RO-VLAG}} [[Mircea Bornescu]]
[[Categorie:Roemeense voetbalclub|Boekarest]]
[[Categorie:Sportclub in Boekarest]]
| 60,021,649
|
[{"title": "Daco-Getica Boekarest", "data": {"Naam": "Asocia\u021bia Sport Club Daco-Getica Bucure\u0219ti", "Opgericht": "1992", "Stadion": "Stadionul Colentina", "Capaciteit": "6.000", "Website": "Offici\u00eble website", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# 313 (album)
313 is een studioalbum van de Amerikaanse muziekgroep Phideaux. Tijdens de opnamesessies voor Chupacabras werd er ook een dag uitgetrokken om eens fijn te musiceren in plaats van zeer precies de richtlijnen te volgen. 313, dat genoemd is naar de dag van opname 13 maart 2004 (Amerikanen schrijven eerst maand, dan dag), kan dus gezien worden als een jamalbum. Bij het terugluisteren na het completeren van Chupacabras bleek de muziek dermate “goed” te zijn, dat het na enig oppoetswerk geschikt was voor commerciële uitgave. Op het album zijn allerlei invloeden te horen van andere muziekgroepen uit de progressieve rock, zoals Electric Light Orchestra en is af en toe de mellotron te horen. Opvallend is ook, dat de liedjes vrij kort duren. Overigens, aanvullende opnamen vonden plaats op 31 maart 2005, uitgave vond plaats op 31 maart 2006. Het album was enige tijd niet verkrijgbaar, maar in 2010 verscheen een geremasterde versie.
## Musici
- Rich Hutchins – slagwerk
- Mark Sherkus – toetsinstrumenten, waaronder mellotron
- Ariel Farber – zang
- Molly Ruttan Moffat, Linda Ruttan - zang
- Gabriel Moffat – basgitaar
- Phideaux Xavier – zang, gitaar, piano en allerlei andere instrumenten
## Tracklist
| Nr. | Titel | Duur |
| --- | --------------------------- | ----- |
| 1. | Railyard | 03:32 |
| 2. | Have You Hugged Your Robot? | 03:08 |
| 3. | A Storm of Cats | 02:34 |
| 4. | Never Gonna Go | 03:43 |
| 5. | Pyramid | 04:13 |
| 6. | There's Only One of You | 02:37 |
| 7. | Orangutan | 02:57 |
| 8. | Sick of Me | 05:41 |
| 9. | In Search of Bitter Ore | 04:03 |
| 10. | Body to Space | 05:33 |
| 11. | Watching Machine | 02:27 |
| 12. | Run Singing Tiger | 03:37 |
| 13. | Benediction | 04:05 |
|
nlwiki/1956157
|
nlwiki
| 1,956,157
|
313 (album)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/313_(album)
|
2013-03-15T17:03:25Z
|
nl
|
Q2780119
| 15,220
|
{{Infobox muziekalbum
| titel = 313
| soort = [[Studioalbum]]
| cover-op-enwp = Wik313cover.jpg
| artiest = [[Phideaux]]
| opname = [[31 maart]] [[2004]]
| datum = [[13 maart]]
| jaar = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2006|2006]]
| genre = [[progressieve rock]], [[psychedelische rock]]
| duur = 48:19
| label = Bloodfish Music
| producer = Gabriel Moffat
| vorige album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2005|2005]] <br /> [[Chupacabras]]
| volgende album = [[:Categorie:Muziekalbum uit 2006|2006]] <br /> [[The Great Leap]]
}}
'''313''' is een studioalbum van de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] [[muziekgroep]] [[Phideaux]]. Tijdens de opnamesessies voor [[Chupacabras]] werd er ook een dag uitgetrokken om eens fijn te musiceren in plaats van zeer precies de richtlijnen te volgen. 313, dat genoemd is naar de dag van opname 13 maart 2004 (Amerikanen schrijven eerst maand, dan dag), kan dus gezien worden als een [[jamsessie|jamalbum]]. Bij het terugluisteren na het completeren van Chupacabras bleek de muziek dermate “goed” te zijn, dat het na enig oppoetswerk geschikt was voor commerciële uitgave. Op het album zijn allerlei invloeden te horen van andere muziekgroepen uit de [[progressieve rock]], zoals [[Electric Light Orchestra]] en is af en toe de [[mellotron]] te horen. Opvallend is ook, dat de liedjes vrij kort duren. Overigens, aanvullende opnamen vonden plaats op 31 maart 2005, uitgave vond plaats op 31 maart 2006. Het album was enige tijd niet verkrijgbaar, maar in 2010 verscheen een geremasterde versie.
==Musici==
*Rich Hutchins – [[drumkit|slagwerk]]
*Mark Sherkus – [[toetsinstrument]]en, waaronder mellotron
*Ariel Farber – zang
*Molly Ruttan Moffat, Linda Ruttan - zang
*Gabriel Moffat – [[basgitaar]]
*Phideaux Xavier – zang, gitaar, [[piano (instrument)|piano]] en allerlei andere instrumenten
== Tracklist ==
{{tracklist
| headline = cd
| title1= Railyard
| length1= 03:32
| title2= Have You Hugged Your Robot?
| length2= 03:08
| title3= A Storm of Cats
| length3= 02:34
| title4= Never Gonna Go
| length4= 03:43
| title5= Pyramid
| length5= 04:13
| title6= There's Only One of You
| length6= 02:37
| title7= Orangutan
| length7= 02:57
| title8= Sick of Me
| length8= 05:41
| title9= In Search of Bitter Ore
| length9= 04:03
| title10= Body to Space
| length10= 05:33
| title11= Watching Machine
| length11= 02:27
| title12= Run Singing Tiger
| length12= 03:37
| title13= Benediction
| length13= 04:05
}}
==Bronnen==
*de [[compact disc]]
*Engelstalige Wikipedia
{{DEFAULTSORT:#313 (album)}}
[[Categorie:Muziekalbum uit 2006]]
[[Categorie:Muziekalbum van Phideaux]]
| 36,113,388
|
[{"title": "313", "data": {"Uitgebracht": "13 maart 2006", "Opgenomen": "31 maart 2004", "Genre": "progressieve rock, psychedelische rock", "Duur": "48:19", "Label(s)": "Bloodfish Music", "Producent(en)": "Gabriel Moffat"}}, {"title": "Chronologie", "data": {"2005 \u00b7 Chupacabras": "2006 \u00b7 313 \u00b7 2006 \u00b7 The Great Leap", "Chronologie": "(en) MusicBrainz-pagina \u00b7", "Portaal": "Muziek"}}]
| false
|
# 480 v.Chr.
Het jaar 480 v.Chr. is een jaartal volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Griekenland
- Koning Xerxes I stuurt opnieuw een leger en een vloot naar Griekenland. Hiermee begint de Tweede Perzische Oorlog.
- Alexander I van Macedonië wordt gedwongen tot een bondgenootschap met het Perzische Rijk, maar hij waarschuwt de Grieken voor hun aanvalsplannen.
- Slag bij Thermopylae: De Spartaanse koning Leonidas I verzet zich heldhaftig, maar de Perzen verslaan hem.
- Aristides en Xanthippus keren na hun verbanning terug naar Athene, ze krijgen een militair commando toegewezen.
- Slag bij Salamis: De Atheners brengen grote schade toe aan de Perzische vloot bij Artemisium en trekken zich terug naar de baai van Salamis. Daar worden de Perzen wederom verslagen.
- Xerxes I vernietigt het (Oude) Parthenon op de Akropolis van Athene, nog voor deze tempel geheel gereed gekomen is.
- Mardonius blijft in de winter (480 - 479 v.Chr.) met het Perzische leger in Thessalië achter en probeert de Griekse coalitie door diplomatie uiteen te drijven.
- Koning Pausanias I (480 - 470 v.Chr.) bestijgt de troon van Sparta.
### Italië
- Rome voert oorlog tegen de buurstaten Aequi, Veii en Volsci. De Etruskische stad Veii beheerst de handel aan de rivier de Tiber.
- Een Carthaagse vloot landt bij Panormus (Palermo) op Sicilië.
- Theron van Akragas doet een beroep op Gelon van Syracuse om Carthago het hoofd te kunnen bieden.
- Slag bij Himera: de Carthagers lijden een nederlaag tegen het leger van Gelo van Syracuse en Theron van Akragas.
## Geboren
- Antiphon van Rhamnus (~480 v.Chr. - ~411 v.Chr.), Grieks politicus en redenaar
- Euripides (~480 v.Chr. - ~406 v.Chr.), Grieks tragediedichter
## Overleden
- Leonidas I (~521 v.Chr. - ~480 v.Chr.), koning van Sparta en held van Thermopylae (41)
- Onomacritus (~530 v.Chr. - ~480 v.Chr.), Grieks samenvatter van Orakels (50)
|
nlwiki/7328
|
nlwiki
| 7,328
|
480 v.Chr.
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/480_v.Chr.
|
2022-11-29T20:24:13Z
|
nl
|
Q43241
| 14,707
|
{{Zijbalk jaar}}
Het jaar '''480 v.Chr.''' is een jaartal volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
=== Griekenland ===
*Koning [[Xerxes I]] stuurt opnieuw een leger en een vloot naar [[Griekenland]]. Hiermee begint de [[Tweede Perzische Oorlog]].
*[[Alexander I van Macedonië]] wordt gedwongen tot een bondgenootschap met het [[Perzische Rijk]], maar hij waarschuwt de [[Grieken]] voor hun aanvalsplannen.
*[[Slag bij Thermopylae (480 v.Chr.)|Slag bij Thermopylae]]: De Spartaanse koning [[Leonidas I]] verzet zich heldhaftig, maar de [[Perzen]] verslaan hem.
*[[Aristides (politicus)|Aristides]] en [[Xanthippus (archont)|Xanthippus]] keren na hun verbanning terug naar [[Athene (stad)|Athene]], ze krijgen een militair commando toegewezen.
*[[Slag bij Salamis]]: De Atheners brengen grote schade toe aan de Perzische vloot bij [[Artemisium]] en trekken zich terug naar de baai van [[Salamis (eiland)|Salamis]]. Daar worden de Perzen wederom verslagen.
*[[Xerxes I]] vernietigt het (Oude) [[Parthenon]] op de [[Akropolis]] van [[Athene (stad)|Athene]], nog voor deze tempel geheel gereed gekomen is.
*[[Mardonius]] blijft in de [[winter]] (480 - 479 v.Chr.) met het [[Achaemenidische leger|Perzische leger]] in [[Thessalië]] achter en probeert de Griekse [[coalitie]] door diplomatie uiteen te drijven.
*Koning [[Pausanias I]] (480 - 470 v.Chr.) bestijgt de troon van [[Sparta (Griekenland)|Sparta]].
=== Italië ===
*[[Oude Rome|Rome]] voert oorlog tegen de buurstaten [[Aequi]], [[Veii]] en [[Volsci]]. De Etruskische stad Veii beheerst de handel aan de rivier de [[Tiber]].
*Een [[Carthago|Carthaagse]] vloot landt bij Panormus ([[Palermo (stad)|Palermo]]) op [[Sicilië]].
*[[Theron van Akragas|Theron]] van [[Akragas]] doet een beroep op [[Gelon]] van [[Syracuse (Italië)|Syracuse]] om [[Carthago]] het hoofd te kunnen bieden.
*[[Slag bij Himera (480 v.Chr.)|Slag bij Himera]]: de Carthagers lijden een nederlaag tegen het leger van [[Gelo van Syracuse]] en Theron van Akragas.
== Geboren ==
*[[Antiphon van Rhamnus]] (~480 v.Chr. - ~[[411 v.Chr.]]), Grieks [[politicus]] en [[redenaar]]
*[[Euripides]] (~480 v.Chr. - ~[[406 v.Chr.]]), Grieks [[Attische tragedie|tragediedichter]]
== Overleden ==
*[[Leonidas I]] (~[[521 v.Chr.]] - ~480 v.Chr.), koning van [[Sparta (Griekenland)|Sparta]] en held van [[Thermopylae]] (41)
*[[Onomacritus]] (~[[530 v.Chr.]] - ~480 v.Chr.), Grieks samenvatter van [[Orakel]]s (50)
[[Categorie:Jaar in de 5e eeuw v.Chr.]]
| 63,370,058
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "6e eeuw \u00b7 5e eeuw \u00b7 4e eeuw", "Decennia": "499-490 \u00b7 489-480 \u00b7 479-470", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 481 \u00b7 480 \u00b7 479 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "274 CCLXXIV", "Chinese jaartelling": "2217 \u2013 2218 \u00b7 \u4e01\u7533 \u2013 \u620a\u9149", "Hebreeuwse jaartelling": "3281 \u2013 3282", "- Kali yuga": "2622 \u2013 2623", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "3520 \u2013 3521"}}]
| false
|
# 48
Het jaar 48 is het 48e jaar in de 1e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Romeinse Rijk
- Valeria Messalina, de vrouw van Claudius, huwt tijdens zijn afwezigheid met senator Gaius Silius. De keizer inspecteert de haven van Ostia en laat haar in de Tuinen van Lucullus executeren.
- De 32-jarige Aulus Vitellius Germanicus wordt door de Senaat benoemd tot consul van het Imperium Romanum.
- Claudius houdt een toespraak in de senaat, over de toetreding van Galliërs uit Gallia Comata tot de Senaat, waarvoor Claudius een vurig pleidooi houdt.
### Palestina
- Venditius Cumanus volgt Tiberius Julius Alexander op als procurator over Judea. Tijdens het Pesachfeest in Jeruzalem komen de Joden in opstand.
### China
- Keizer Han Guangwudi herstelt het gezag over de volkeren van Binnen-Mongolië. De Xiongnu moeten bij de Chinese Muur de rijksgrens bewaken.
## Geboren
- Ulpia Marciana, zuster van keizer Trajanus (overleden 112)
## Overleden
- Herodes van Chalkis, hogepriester en tetrarch (vazalkoning) van Chalkis
- Valeria Messalina (23), keizerin en echtgenote van Claudius
|
nlwiki/27187
|
nlwiki
| 27,187
|
48
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/48
|
2024-07-11T01:57:27Z
|
nl
|
Q30957
| 15,462
|
{{Zie artikel|Dit artikel gaat over het jaar 48. Voor het getal, zie [[48 (getal)]].}}
{{Zijbalk jaar}}
[[Bestand:Cameo_Messalina_Cdm_Paris_Chab228.jpg|thumb|[[Valeria Messalina]] met haar twee kinderen [[Britannicus]] en [[Claudia Octavia]]]]
Het jaar '''48''' is het 48e jaar in de [[1e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
=== Romeinse Rijk ===
* [[Valeria Messalina]], de vrouw van [[Claudius I|Claudius]], huwt tijdens zijn afwezigheid met senator [[Silius|Gaius Silius]]. De keizer inspecteert de haven van [[Ostia Antica|Ostia]] en laat haar in de [[Tuinen van Lucullus]] executeren.
* De 32-jarige [[Vitellius (keizer)|Aulus Vitellius Germanicus]] wordt door de [[Senaat (Rome)|Senaat]] benoemd tot [[consul (Rome)|consul]] van het [[Romeinse Rijk|Imperium Romanum]].
* Claudius houdt een [[Tablet van Lyon|toespraak]] in de [[Senaat (Rome)|senaat]], over de toetreding van Galliërs uit [[Gallia Comata]] tot de Senaat, waarvoor Claudius een vurig pleidooi houdt.
=== Palestina ===
* [[Venditius Cumanus]] volgt [[Tiberius Julius Alexander]] op als [[procurator]] over [[Judea]]. Tijdens het [[Pesach]]feest in [[Jeruzalem]] komen de [[Joden]] in opstand.
=== China ===
* Keizer [[Han Guangwudi]] herstelt het gezag over de volkeren van [[Binnen-Mongolië]]. De [[Xiongnu]] moeten bij de [[Chinese Muur]] de rijksgrens bewaken.
== Geboren ==
* [[Marciana (keizerin)|Ulpia Marciana]], zuster van keizer [[Trajanus]] (overleden [[112]])
== Overleden ==
* [[Herodes van Chalkis]], [[hogepriester]] en [[tetrarch (vazalvorst)|tetrarch]] (vazalkoning) van [[Chalkis (koninkrijk)|Chalkis]]
* [[Valeria Messalina]] (23), keizerin en echtgenote van [[Claudius I|Claudius]]
[[Categorie:Jaar|00]]
[[Categorie:40-49| 48]]
| 67,801,040
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "1e eeuw v.C. \u00b7 1e eeuw n.C. \u00b7 2e eeuw", "Decennia": "30-39 \u00b7 40-49 \u00b7 50-59", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 47 \u00b7 48 \u00b7 49 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "801 DCCCI", "Chinese jaartelling": "2744 \u2013 2745 \u00b7 \u7532\u672a \u2013 \u4e59\u7533", "Christelijke jaartelling": "48 XLVIII", "Ethiopische jaartelling": "40 \u2013 41", "Hebreeuwse jaartelling": "3808 \u2013 3809", "- Vikram Samvat": "103 \u2013 104", "- Kali yuga": "3149 \u2013 3150", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "4047 \u2013 4048"}}]
| false
|
# 482
Het jaar 482 is het 82e jaar in de 5e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
## Gebeurtenissen
### Klein-Azië
- Keizer Zeno vaardigt de Henotikon ("acte van eenheid") uit, een edict waarmee hij tracht de monofysieten in Egypte, Palestina en Syrië te verzoenen. Ondanks de besluiten van het Concilie van Chalcedon (451), probeert Zeno de verschillen op te lossen. Het edict wordt door paus Simplicius verworpen.
## Religie
- De Codex Washingtonianus wordt voltooid, het boekwerk bevat vier evangeliën en de geschriften zijn geschreven op perkament. (waarschijnlijke datum)
## Geboren
- Bodhidharma, stichter van het Chan-boeddhisme (overleden 539)
- Justinianus I, keizer van het Byzantijnse Rijk (overleden 565)
## Overleden
- Severinus van Noricum, monnik en heilige
|
nlwiki/16438
|
nlwiki
| 16,438
|
482
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/482
|
2024-07-11T00:46:36Z
|
nl
|
Q32534
| 13,271
|
{{Zijbalk jaar}}
[[Bestand:Codex Washingtonensis W 032.JPG|thumb|De [[Codex Washingtonianus]] (5e eeuw)]]
Het jaar '''482''' is het 82e jaar in de [[5e eeuw]] volgens de [[christelijke jaartelling]].
== Gebeurtenissen ==
=== Klein-Azië ===
* Keizer [[Zeno van Byzantium|Zeno]] vaardigt de ''[[Henotikon]]'' ("acte van eenheid") uit, een [[edict]] waarmee hij tracht de [[monofysieten]] in [[Romeins en Byzantijns Egypte|Egypte]], [[Palestina (regio)|Palestina]] en [[Syria|Syrië]] te verzoenen. Ondanks de besluiten van het [[Concilie van Chalcedon]] ([[451]]), probeert Zeno de verschillen op te lossen. Het edict wordt door paus [[Paus Simplicius|Simplicius]] verworpen.
== Religie ==
* De [[Codex Washingtonianus]] wordt voltooid, het boekwerk bevat vier [[Evangelie|evangeliën]] en de [[Bijbelse handschriften|geschriften]] zijn geschreven op [[perkament]]. (waarschijnlijke datum)
== Geboren ==
* [[Bodhidharma]], stichter van het [[Chan (boeddhisme)|Chan-boeddhisme]] (overleden [[539]])
* [[Justinianus I]], keizer van het [[Byzantijnse Rijk]] (overleden [[565]])
== Overleden ==
* [[Severinus van Noricum]], [[monnik (christendom)|monnik]] en [[Heilige (christendom)|heilige]]
[[Categorie:Jaar|000]]
[[Categorie:480-489| 482]]
| 67,800,506
|
[{"title": "", "data": {"Eeuwen": "4e eeuw \u00b7 5e eeuw \u00b7 6e eeuw", "Decennia": "470-479 \u00b7 480-489 \u00b7 490-499", "Jaren": "<< \u00b7 < \u00b7 481 \u00b7 482 \u00b7 483 \u00b7 > \u00b7 >>", "Ab urbe condita": "1235 MCCXXXV", "Chinese jaartelling": "3178 \u2013 3179 \u00b7 \u620a\u9149 \u2013 \u5df1\u620c", "Christelijke jaartelling": "482 CDLXXXII", "Ethiopische jaartelling": "474 \u2013 475", "Hebreeuwse jaartelling": "4242 \u2013 4243", "- Vikram Samvat": "537 \u2013 538", "- Shaka Samvat": "404 \u2013 405", "- Kali yuga": "3583 \u2013 3584", "Ma\u00e7onnieke jaartelling": "4481 \u2013 4482"}}]
| false
|
# 8Ball & MJG
8Ball & MJG is een Amerikaans rapduo bestaande uit de rappers 8Ball en MJG. 8ball richtte in zijn carrière onder andere het label 8Ball Music op.
## Biografie
In 1992 verscheen het duo voor het eerst in de rapscene met het undergroundalbum Listen To The Lyrics. In 1993 brachten zij het meer commerciële album Comin 'Out Hard uit. In 1995 brachten zij het, op de 8ste plek in de Billboard Hot 100 binnenkomende album, On Top Off The World uit. Hiermee bevestigden zijn hun status als Dirty South-rappers.
Het tijdschrift The Source noemde het album America is Dying Slowly, met onder anderen Wu-Tang Clan, Biz Markie en andere hiphopgrootheden, een meesterwerk. Op het album proberen de rappers mensen bewust te maken van aids-gevallen onder Afro-Amerikaanse jongeren.
Later bracht het duo nog meerdere succesvolle albums uit, maar wisten ze niet echt aan te slaan bij de "nieuwe" jeugd.
## Discografie
| Jaar | Album | U.S. | R&B | HS | Certificaat |
| ---- | ------------------------- | ---- | --- | -- | ------------------ |
| 1992 | Listen To The Lyrics | – | - | - | |
| 1993 | Comin' Out Hard | – | 40 | 20 | |
| 1994 | On the Outside Looking In | 106 | 11 | – | |
| 1995 | On Top of the World | 8 | 2 | – | Gold |
| 1999 | In Our Lifetime, Vol. 1 | 10 | 1 | – | Gold |
| 2000 | Space Age 4 Eva | 39 | 9 | – | |
| 2004 | Living Legends | 3 | 1 | – | Gold |
| 2007 | Ridin High\|Ridin' High | 8 | 4 | – | 200,000 x verkocht |
| 2010 | Ten Toes Down | 36 | 6 | 3 | 71,000 |
| 2010 | From the Bottom 2 the Top | 193 | 19 | 12 | 40,000 x verkocht |
|
nlwiki/2733242
|
nlwiki
| 2,733,242
|
8Ball & MJG
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/8Ball_%26_MJG
|
2023-01-28T16:51:22Z
|
nl
|
Q1360723
| 12,606
|
{{Infobox artiest
| naam = 8Ball & MJG
| afbeelding =
| onderschrift =
| volledige naam =
| alias =
| bijnaam =
| bijnamen =
| geboren =
| overleden =
| land = {{US}}
| jaren-actief =
| genre =
| beroep =
| instrument =
| zangstem =
| invloed =
| label =
| acts =
| gerelateerd =
| bekende instrumenten =
| portaal =
| website =
| imdb =
| allmusic =
| myspace =
| lastfm =
}}
'''8Ball & MJG''' is een Amerikaans rapduo bestaande uit de rappers 8Ball en MJG. 8ball richtte in zijn carrière onder andere het label [[8Ball Music]] op.
== Biografie ==
In 1992 verscheen het duo voor het eerst in de rapscene met het undergroundalbum ''Listen To The Lyrics''. In 1993 brachten zij het meer commerciële album ''Comin 'Out Hard'' uit. In 1995 brachten zij het, op de 8ste plek in de [[Billboard Hot 100]] binnenkomende album, ''On Top Off The World'' uit. Hiermee bevestigden zijn hun status als [[Dirty South]]-rappers.
Het tijdschrift ''The Source'' noemde het album ''America is Dying Slowly'', met onder anderen [[Wu-Tang Clan]], [[Biz Markie]] en andere hiphopgrootheden, een meesterwerk. Op het album proberen de rappers mensen bewust te maken van [[aids]]-gevallen onder [[Afro-Amerikanen|Afro-Amerikaanse]] jongeren.
Later bracht het duo nog meerdere succesvolle albums uit, maar wisten ze niet echt aan te slaan bij de "nieuwe" jeugd.
== Discografie ==
{| class="wikitable"
! width="40"|Jaar
! align="left" |Album
! width="40"|<small>[[Billboard 200|U.S.]]</small>
! width="40"|<small>R&B</small>
! width="40"|<small>HS</small>
! align="left" |Certificaat
|-
|align="center" rowspan="1"|1992
|align="left" |''Listen To The Lyrics''
|align="center" |–
|align="center" |-
|align="center" |-
|align="left" |
|-
|align="center" rowspan="1"|1993
|align="left" |''Comin' Out Hard''
|align="center" |–
|align="center" |40
|align="center" |20
|align="left" |
|-
|align="center" rowspan="1"|1994
|align="left" |''[[On the Outside Looking In]]''
|align="center" |106
|align="center" |11
|align="center" |–
|align="left" |
|-
|align="center" rowspan="1"|1995
|align="left" |''On Top of the World''
|align="center" |8
|align="center" |2
|align="center" |–
|align="left" | Gold
|-
|align="center" rowspan="1"|1999
|align="left" |''In Our Lifetime, Vol. 1''
|align="center" |10
|align="center" |1
|align="center" |–
|align="left" |Gold
|-
|align="center" rowspan="1"|2000
|align="left" |''Space Age 4 Eva''
|align="center" |39
|align="center" |9
|align="center" |–
|align="left" |
|-
|align="center" rowspan="1"|2004
|align="left" |''Living Legends''
|align="center" |3
|align="center" |1
|align="center" |–
|align="left" |Gold
|-
|align="center" rowspan="1"|2007
|align="left" |''Ridin High|Ridin' High''
|align="center" |8
|align="center" |4
|align="center" |–
|align="left" | 200,000 x verkocht
|-
|align="center" rowspan="1"|2010
|align="left" |''Ten Toes Down''
|align="center" |36
|align="center" |6
|align="center" |3
|align="left" |71,000
|-
|align="center" rowspan="1"|2010
|align="left" |''From the Bottom 2 the Top''
|align="center" |193
|align="center" |19
|align="center" |12
|align="left" |40,000 x verkocht
|}
[[Categorie:Amerikaanse hiphopgroep|#]]
| 63,732,519
|
[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Land": "Verenigde Staten"}}]
| false
|
# Abdul Sheriff
Abdul Sheriff (Zanzibar, 7 december 1939) is een Tanzaniaans emeritus hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Dar es Salaam en voormalig directeur van het nationale museum van Zanzibar.
## Levensloop
Sheriff studeerde aan de Universiteit van Californië - Los Angeles en behaalde daar in 1964 zijn bachelorgraad in aardrijkskunde en in 1966 zijn mastergraad in geschiedenis. Voor zijn studie ontving hij studiebeurzen van achtereenvolgens het African Scholarship Program of American Universities en het African-American Institute. In 1971 slaagde hij op de School of Oriental and African Studies van de Universiteit van Londen voor zijn doctorsgraad op basis van zijn onderzoek naar Afrikaanse geschiedenis.
Sinds 1969 doceerde hij aan de universiteit van Dar es Salaam. Van 1977 tot 1979 stond hij aan het hoofd van de faculteit geschiedenis en was hij voorzitter van de historische vereniging van Tanzania. In 1980 werd hij uiteindelijk benoemd tot professor geschiedenis aan de universiteit, een functie die hij tot 1996 bleef vervullen. Verder was hij als hoogleraar gast aan de universiteiten van onder meer Berlijn, Lissabon, Bergen, Montreal en Minnesota.
Belangrijke werkterreinen zijn voor Sheriff het onderzoek geweest naar de Dhow-cultuur van de Indische Oceaan, de geschiedenis en cultuur van Zanzibar en de geschiedenis en conservatie van het oude stadsgedeelte van Zanzibar: Stone Town. Hij zette zijn kennis om in de praktijk met de restauratie van het ceremoniële paleis van de sultan. Die liet hij uitvoeren door een
lokaal wetenschappelijk team dat hij speciaal voor deze taak opleidde. Verder zette hij het House of Wonders op als nationaal geschiedkundig en cultureel museum van Zanzibar en de kust van Swahili.
In 2005 werd Sheriff een Prins Claus Prijs toegekend voor de cruciale rol die hij heeft gespeeld in het behoud van het culturele erfgoed van Zanzibar. Het jaar erop werd hij opnieuw onderscheiden voor zijn werk, ditmaal met de Zeze Award van het Tanzaniaanse Fonds voor Cultuur. In 2007 kende de McGill-universiteit in Montreal hem het Maxwell Cummings Distinguished Lectureship toe.
|
nlwiki/2804042
|
nlwiki
| 2,804,042
|
Abdul Sheriff
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abdul_Sheriff
|
2020-07-14T16:58:49Z
|
nl
|
Q2441305
| 14,905
|
{{Infobox wetenschapper
| naam = Abdul Sheriff
| afbeelding = Abdul Sheriff.jpg
| onderschrift =
| volledigenaam = Abdul Mohammed Hussein Sheriff
| geboortedatum = [[7 december]] [[1939]]
| geboorteplaats = [[Zanzibar (eiland)|Zanzibar]]
| sterfdatum =
| sterfplaats =
| vakgebied = [[Dhow]]-cultuur<br />Geschiedenis en cultuur van Zanzibar<br />Geschiedenis en conservatie van de [[Stone Town]] van [[Zanzibar (stad)|Zanzibar]]
| promotor =
| website = www.ziori.org
| portaal = Geschiedenis
| extra portaal = Afrika
| extra portaal2 =
}}
'''Abdul Sheriff''' ([[Zanzibar (eiland)|Zanzibar]], [[7 december]] [[1939]]) is een [[Tanzania]]ans emeritus hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van [[Dar es Salaam (stad)|Dar es Salaam]] en voormalig directeur van het nationale museum van Zanzibar.
== Levensloop ==
Sheriff studeerde aan de [[Universiteit van Californië - Los Angeles]] en behaalde daar in 1964 zijn [[bachelor]]graad in [[aardrijkskunde]] en in 1966 zijn [[master (graad)|mastergraad]] in [[geschiedenis]]. Voor zijn studie ontving hij studiebeurzen van achtereenvolgens het African Scholarship Program of American Universities en het African-American Institute. In 1971 slaagde hij op de [[School of Oriental and African Studies]] van de [[Universiteit van Londen]] voor zijn [[Doctor of Philosophy|doctorsgraad]] op basis van zijn onderzoek naar [[Geschiedenis van Afrika|Afrikaanse geschiedenis]].
Sinds 1969 doceerde hij aan de [[universiteit van Dar es Salaam]]. Van 1977 tot 1979 stond hij aan het hoofd van de faculteit geschiedenis en was hij voorzitter van de historische vereniging van Tanzania. In 1980 werd hij uiteindelijk benoemd tot professor geschiedenis aan de universiteit, een functie die hij tot 1996 bleef vervullen. Verder was hij als hoogleraar gast aan de universiteiten van onder meer [[Berlijn]], [[Lissabon]], [[Bergen (Noorwegen)|Bergen]], [[Montreal (Canada)|Montreal]] en [[Minnesota]].
Belangrijke werkterreinen zijn voor Sheriff het onderzoek geweest naar de [[Dhow]]-cultuur van de [[Indische Oceaan]], de geschiedenis en cultuur van Zanzibar en de geschiedenis en conservatie van het oude stadsgedeelte van Zanzibar: [[Stone Town]]. Hij zette zijn kennis om in de praktijk met de restauratie van het ceremoniële paleis van de [[Sultan (rang)|sultan]]. Die liet hij uitvoeren door een
lokaal wetenschappelijk team dat hij speciaal voor deze taak opleidde. Verder zette hij het House of Wonders op als nationaal geschiedkundig en cultureel museum van Zanzibar en de kust van [[Swahili (volk)|Swahili]].
In 2005 werd Sheriff een [[Prins Claus Prijs]] toegekend voor de cruciale rol die hij heeft gespeeld in het behoud van het culturele erfgoed van Zanzibar. Het jaar erop werd hij opnieuw onderscheiden voor zijn werk, ditmaal met de Zeze Award van het Tanzaniaanse Fonds voor Cultuur. In 2007 kende de [[McGill-universiteit]] in [[Montreal (Canada)|Montreal]] hem het Maxwell Cummings Distinguished Lectureship toe.
== Bibliografie ==
*1987: ''Slaves Spices & Ivory Zanzibar: Integration Of An East African Commercial'', Ohio University Press, ISBN 978-0821408728
*1991: ''Zanzibar Under Colonial Rule: Eastern African Studies'', met Ed Ferguson, Ohio University Press, ISBN 978-0821409954
*1995: ''Historical Zanzibar'', met Javed Jafferji & Ashter Chomoko, Hsp Publications, ISBN 978-0952172628
*1995: ''Zanzibar Chroniques Du Passe'', HSP Publications, ISBN 978-0952172635
*1995: ''Historical Zanzibar: Romance of the Ages'', HSP Publications, ISBN 978-0952172673
*1995: ''History & Conservation Of Zanzibar Stone Town'', Ohio University Press, ISBN 978-0821411193
*1998: ''Zanzibar stone town : an architectural exploration'', met Zarina Jafferji, Gallery Publications, ASIN: B007ERZZVG
*2001: ''Zanzibar Stone Town'', met Zarina Jafferji, Galley Publications, ISBN 978-9987887729
*2006: ''The Zanzibar House of Wonders Museum: Self-reliance and Partnership, A Case Study in Culture and Development'', met Paul Klooft & Mubiana Luhila, KIT Publishers Amsterdam, ISBN 978-9068324334
*2010: ''Dhow Cultures and the Indian Ocean: Cosmopolitanism, Commerce, and Islam'', KIT Publishers Amsterdam, ISBN 978-9068324334
== Externe link ==
*Sheriff, Abdul (2006) [https://web.archive.org/web/20110613072806/http://powerofculture.nl/nl/actueel/2006/juli/abdul_sheriff.html ''Cultuur is bron voor vooruitgang''], Kracht van Cultuur
{{Appendix|bron|2=
*McGill University, [http://lists.mcgill.ca/scripts/wa.exe?A3=ind0804c&L=graduatelistings&P=60814&E=2&B=------_%3D_NextPart_001_01C8A3B1.1275762B&N=CV-Abdul+Sheriff.pdf&T=application%2Fpdf CV]
*Zanzibar Indian Ocean Research Institute, [http://www.ziori.org/docs/CV_abdul_sheriff.pdf CV]
*Prins Claus Fonds, [http://www.princeclausfund.org/en/network/abdulsheriff.html profiel]
}}
{{DEFAULTSORT:Sheriff, Abdul}}
[[Categorie:Tanzaniaans hoogleraar]]
[[Categorie:20e-eeuws historicus]]
[[Categorie:Museumdirecteur]]
| 56,728,492
|
[{"title": "Persoonlijke gegevens", "data": {"Volledige naam": "Abdul Mohammed Hussein Sheriff", "Geboortedatum": "7 december 1939", "Geboorteplaats": "Zanzibar"}}, {"title": "Wetenschappelijk werk", "data": {"Vakgebied": "Dhow-cultuur \u00b7 Geschiedenis en cultuur van Zanzibar \u00b7 Geschiedenis en conservatie van de Stone Town van Zanzibar"}}]
| false
|
# AA Alvorada
AA Alvorada is een Braziliaanse voetbalclub uit Alvorada in de staat Tocantins.
## Geschiedenis
De club werd opgericht in 1993. De club speelde van dat jaar tot 2008 met enkele onderbrekingen in het Campeonato Tocantinense en werd in 1998 staatskampioen. Hierna mocht de club deelnemen aan de Série C waar ze meteen uitgeschakeld werden. Datzelfde jaar nam de club ook deel aan de Copa do Brasil en werd daar meteen gewipt door topclub Atlético Mineiro.
## Erelijst
Campeonato Tocantinense
1998
|
nlwiki/4415945
|
nlwiki
| 4,415,945
|
AA Alvorada
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AA_Alvorada
|
2021-07-06T06:46:34Z
|
nl
|
Q4810196
| 15,520
|
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam =AA Alvorada
| volledigenaam = Gurupi Esporte Clube
| logo =
| bijnaam =
| opgericht = [[26 januari]] [[1993]]
| stadion = Estádio Elias Ozias Natan,
| capaciteit = 3.000
| voorzitter =
| trainer =
| competitie =
| pattern_la1 =
| pattern_b1 = _greenhoops
| pattern_ra1 =
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 =
| leftarm1 = 3EBA76
| body1 = FFFFFF
| rightarm1 = 3EBA76
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = 3EBA76
| kit_alt2 =
| pattern_la2 =
| pattern_b2 = _blackhoops
| pattern_ra2 =
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 000000
| body2 = 3EBA76
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 000000
| socks2 = 000000
}}
'''AA Alvorada''' is een [[Brazilië|Braziliaanse]] voetbalclub uit [[Alvorada (Tocantins)|Alvorada]] in de staat [[Tocantins (staat)|Tocantins]].
==Geschiedenis==
De club werd opgericht in 1993. De club speelde van dat jaar tot 2008 met enkele onderbrekingen in het [[Campeonato Tocantinense]] en werd in 1998 staatskampioen. Hierna mocht de club deelnemen aan de [[Campeonato Brasileiro Série C|Série C]] waar ze meteen uitgeschakeld werden. Datzelfde jaar nam de club ook deel aan de [[Copa do Brasil]] en werd daar meteen gewipt door topclub [[Atlético Mineiro]].
== Erelijst ==
'''[[Campeonato Tocantinense]]'''
: 1998
[[Categorie:Braziliaanse voetbalclub|Alv]]
[[Categorie:Voetbalclub uit Tocantins|Alv]]
| 59,456,520
|
[{"title": "AA Alvorada", "data": {"Naam": "Gurupi Esporte Clube", "Opgericht": "26 januari 1993", "Stadion": "Est\u00e1dio Elias Ozias Natan", "Capaciteit": "3.000", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# ASCII (kraakpand)
De Amsterdam Subversive Center for Information Interchange (ASCII) (1999-2006) was een aan de kraakbeweging verbonden hacklab en vrije internetwerkplaats in Amsterdam.
De ASCII was voor iedereen toegankelijk en verzorgde, op basis van vrije software en opensourcesoftware en grotendeels gerecyclede computers, gratis internettoegang in een tijd dat breedbandinternet voor particulieren nog in de beginfase was. Tevens produceerde de ASCII een wekelijks live radioprogramma met diverse gasten en interviews voor de toen nog bestaande piratenzender Radio 100. Het programma werd vanuit de hacklab naar de radiostudio "gestreamed" via de online tak van Radio 100 DFM. Verder ondersteunde ASCII diverse actiegroepen met een mobiel mediacentrum voor online verslaggeving gedurende hun acties.
De ASCII werd in 1999 geopend aan de destijds gekraakte Herengracht 243a. Het project werd voortgezet in de kelder van de linkse boekenhandel Fort van Sjakoo aan de Jodenbreestraat 24. Dit was de enige gehuurde locatie in de geschiedenis van de ASCII. Na een extreme huurverhoging keerde ASCII terug naar gekraakte onderkomens en kwam op de volgende locaties terecht: Kinkerstraat 328-330, Tweede Kostverlorenkade 105-108 (hoek Bellamystraat), Kinkerstraat 92-94, Wibautstraat 7 en als laatste op Javastraat 38.
## Invloed
De ASCII vormde de inspiratie voor verschillende andere vrije internetwerkplaatsen, waaronder het zusterproject PUSCII in de destijds gekraakte Ubica-panden in Utrecht en de Squatter's Linux User Group (SLUG).
In 2001 begonnen de The GenderChangers Academy (GCA) workshops te geven in ASCII, dit groeide naar wat nu het "Eclectic Tech Carnival" (/ETC) is.
Toen in 2005 ASCII zich in Amsterdam Oost bevond, begonnen diverse leden met het opzetten van "Draadloos Oost", wat later het "Amsterdam Network Collective" werd, een wireless mesh netwerk dat individuen en collectieven met elkaar maar ook het internet verbond.. Dit netwerk reikte op zijn hoogtepunt van het Westelijk Havengebied tot Amsterdam Oost en Amsterdam Noord.
In 2006 werd versie 2.0 van het op Linux gebaseerde besturingsysteem dyne:bolic uitgebracht mede door leden van het ASCII collectief.
|
nlwiki/5894501
|
nlwiki
| 5,894,501
|
ASCII (kraakpand)
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/ASCII_(kraakpand)
|
2024-09-15T20:30:48Z
|
nl
|
Q973999
| 38,771
|
[[Bestand:Ascii amsterdam 1998 heerengracht squat.jpg|thumb|Het ASCII, aan de Herengracht, eind jaren 90]]
De '''Amsterdam Subversive Center for Information Interchange''' (ASCII) (1999-2006) was een aan de [[kraakbeweging]] verbonden hacklab en [[vrije internetwerkplaats]] in Amsterdam.
De ASCII was voor iedereen toegankelijk en verzorgde, op basis van [[vrije software en opensourcesoftware]] en grotendeels gerecyclede computers, gratis internettoegang in een tijd dat [[breedband]]internet voor particulieren nog in de beginfase was. Tevens produceerde de ASCII een wekelijks live radioprogramma met diverse gasten en interviews voor de toen nog bestaande [[piratenzender]] Radio 100. Het programma werd vanuit de hacklab naar de radiostudio [[Streaming media|"gestreamed"]] via de online tak van Radio 100 DFM.<ref>{{Citeer web |url=http://dfm.nu:80/info/program.htm |titel=DFM rtv Int - Program Schedule |datum=2003-02-01 |bezochtdatum=2024-09-13 |werk=dfm.nu |archiefurl=https://web.archive.org/web/20030201172017/http://dfm.nu:80/info/program.htm |archiefdatum=2003-02-01 |dodeurl=ja}}</ref> Verder ondersteunde ASCII diverse actiegroepen met een mobiel mediacentrum voor online verslaggeving gedurende hun acties.<ref>{{Citeer web |url=https://nettime.org/Lists-Archives/nettime-bold-0207/msg00906.html |titel=[Nettime-bold] first report from the strasbourg no border camp |bezochtdatum=2024-09-13 |werk=nettime.org |archiefdatum=2023-05-27 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230527045102/https://www.nettime.org/Lists-Archives/nettime-bold-0207/msg00906.html |dodeurl=no }}</ref><ref>{{Citeer boek |titel=Criminaliteitsbeeldanalyse Radicaal dierenrechtenactivisme 1999-2003 |achternaam=Korps Landelijke Politiediensten |voornaam=Dienst Nationale Recherche |url=https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VI-175-b1.pdf |taal=nl |datum=Juni 2004 |pagina=96 |formaat={{pdf}} |access-date=2024-09-13 |archiefdatum=2023-06-10 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230610101206/https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29200-VI-175-b1.pdf |dodeurl=no }}</ref>
De ASCII werd in 1999 geopend aan de destijds gekraakte [[Herengracht (Amsterdam)|Herengracht]] 243a.<ref name="NettimeNL">{{citeer web |url=https://www.nettime.org/Lists-Archives/nettime-nl-9905/msg00032.html |title=Opening Party ASCII Internet |accessdate=2019-08-21 |website=Nettime-nl |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181204005637/http://www.nettime.org/Lists-Archives/nettime-nl-9905/msg00032.html |archivedate=2018-12-04}}</ref> Het project werd voortgezet in de kelder van de linkse boekenhandel Fort van Sjakoo aan de [[Jodenbreestraat (Amsterdam)|Jodenbreestraat]] 24. Dit was de enige gehuurde locatie in de geschiedenis van de ASCII. Na een extreme huurverhoging keerde ASCII terug naar gekraakte onderkomens en kwam op de volgende locaties terecht: [[Kinkerstraat]] 328-330, Tweede Kostverlorenkade 105-108 (hoek Bellamystraat), Kinkerstraat 92-94, [[Wibautstraat (Amsterdam)|Wibautstraat]] 7 en als laatste op [[Javastraat (Amsterdam)|Javastraat]] 38.<ref name="NT">{{citeer web |url=https://www.nettime.org/Lists-Archives/nettime-l-0108/msg00123.html |title=ASCII in trouble: 900% rent increase |accessdate=2019-08-21 |website=Nettime |taal=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160820212642/https://nettime.org/Lists-Archives/nettime-l-0108/msg00123.html |archivedate=2016-08-20}}</ref><ref name="HS">{{citeer web |url=https://hackstory.net/ASCII |title=ACSII |accessdate=2019-08-21 |website=Hack Story |taal=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160718090757/http://hackstory.net/ASCII |archivedate=2016-07-18 |dodeurl=ja}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://monoskop.org/ASCII |titel=ASCII - Monoskop |bezochtdatum=2024-09-13 |werk=monoskop.org |taal=en |archiefdatum=2024-09-15 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20240915203016/https://monoskop.org/ASCII |dodeurl=no }}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://indymedia.nl/en/2003/01/8759.shtml |titel=Indymedia NL (The Netherlands) - ASCII ontruimd & herkraakt! |bezochtdatum=2024-09-13 |werk=indymedia.nl |taal=nl |archiefdatum=2005-06-13 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20050613053019/https://www.indymedia.nl/en/2003/01/8759.shtml |dodeurl=no }}</ref>
== Invloed ==
De ASCII vormde de inspiratie voor verschillende andere vrije internetwerkplaatsen, waaronder het zusterproject [[PUSCII]] in de destijds gekraakte [[Ubica-panden]] in Utrecht en de Squatter's Linux User Group (SLUG).
In 2001 begonnen de The GenderChangers Academy (GCA) workshops te geven in ASCII, dit groeide naar wat nu het "Eclectic Tech Carnival" ([[/ETC]]) is.<ref>{{Citeer web |url=https://eclectictechcarnival.org/ETC/story/ |titel=Story of Eclectic Tech Carnival |werk=/ETC - Eclectic Tech Carnival |taal=en |bezochtdatum=2024-09-10 |archiefdatum=2022-06-14 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20220614132215/https://eclectictechcarnival.org/ETC/story/ |dodeurl=no }}</ref>
Toen in 2005 ASCII zich in Amsterdam Oost bevond, begonnen diverse leden met het opzetten van "Draadloos Oost", wat later het "Amsterdam Network Collective" werd<ref>{{Citeer web |url=http://www.amsterdam-wireless.nl/oost/moin.cgi |titel=FrontPage - Draadloos Oost Wiki |datum= |werk= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20060518190956/http://www.amsterdam-wireless.nl/oost/moin.cgi |archiefdatum=2006-05-18 |dodeurl=ja}}</ref>, een wireless [[Vermaasd netwerk|mesh]] netwerk dat individuen en collectieven met elkaar maar ook het internet verbond.<ref>{{Citeer web |url=https://www.radical-guide.com/listing/amsterdam-subversive-center-for-information-interchange-ascii/ |titel=Amsterdam Subversive Center for Information Interchange (ASCII) |bezochtdatum=2024-09-15 |werk=A Radical Guide |taal=en |archiefdatum=2023-09-29 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20230929142934/https://www.radical-guide.com/listing/amsterdam-subversive-center-for-information-interchange-ascii/ |dodeurl=no }}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://program.whatthehack.org/speaker/35.en.html |titel=WTH: Speakers and moderators: Jaap |datum= |werk= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20060626091143/http://program.whatthehack.org/speaker/35.en.html |archiefdatum=2006-06-26 |dodeurl=ja}}</ref>. Dit netwerk reikte op zijn hoogtepunt van het [[Westpoort (Amsterdam)|Westelijk Havengebied]] tot Amsterdam Oost en Amsterdam Noord.<ref>{{Citeer web |url=http://map.amsterdam-wireless.nl/gmtest.php |titel=Netwerkkaart |archiefurl=https://web.archive.org/web/20060425141910/http://map.amsterdam-wireless.nl/gmtest.php |archiefdatum=2006-04-25 |dodeurl=ja}}</ref>
In 2006 werd versie 2.0 van het op [[Linux]] gebaseerde besturingsysteem [[dyne:bolic]] uitgebracht mede door leden van het ASCII collectief.<ref>{{Citeer web |url=http://scii.nl/news/dyne-bolic-2-0-dhoruba |titel=dyne:bolic 2.0 DHORUBA — Ascii |datum= |werk=scii.nl |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20060620222858/http://scii.nl/news/dyne-bolic-2-0-dhoruba |archiefdatum=2006-06-20 |dodeurl=ja}}</ref>
== Zie ook ==
* [[Hackerspace]]
{{Appendix|2=
* [http://a.scii.nl/ Archived ASCII website]
* [https://networkcultures.org/geert/2018/12/29/pictures-from-the-amsterdam-ascii-internet-cafe-squat-1999/ Pictures from the Amsterdam ASCII internet cafe squat, 1999]
{{References}}
}}
[[Categorie:Kraakbeweging in Nederland]]
[[Categorie:Kraakpand in Nederland]]
| 68,123,294
|
[]
| false
|
# AA Aparecidense
AA Aparecidense is een Braziliaanse voetbalclub uit Aparecida de Goiânia, in de deelstaat Goiás.
## Geschiedenis
De club werd in 1985 opgericht en speelde in 1997 voor het eerst in de hoogste klasse van de staatscompetitie. Pas in 2005 speelde de club er een tweede keer en bleef er nu twee seizoenen. Na nog één seizoen in 2009 keerde de club in 2011 terug en werd nu een vaste waarde in de competitie. In 2012 mocht de club voor het eerst deelnemen aan de Série D. Na een uitschakeling in het eerste seizoen kon de club in 2013 de tweede ronde bereiken tegen Tupi en werd daar uitgesloten omdat iemand van de club het veld op kwam om een goal tegen te houden in de 89ste minuut. In 2016 bereikte de club opnieuw de tweede ronde en werd nu uitgeschakeld door Ceilândia. Ook in 2017 was de tweede ronde het eindpunt, nu tegen América de Natal.
Nadat de club in 2015 vicekampioen geworden was van de staatscompetitie mochten ze deelnemen aan de Copa do Brasil 2016. Daar maakten ze furore door de grote club Sport do Recife uit te schakelen. In de tweede ronde gingen ze er echter uit tegen Ypiranga de Erechim. Ook in de Copa do Brasil 2018 werden ze een giantkiller door Botafogo uit te schakelen, ook nu gingen ze er in de tweede ronde tegen een lagere club, Cuiabá, uit. In 2020 bereikte de club de kwartfinale van de Série D en werd daar verslagen door Mirassol. In 2021 werd de club kampioen van de Série D en promoveerde zo naar de Série C, waar de club drie seizoenen speelde.
## Erelijst
Série D
2021
|
nlwiki/4944423
|
nlwiki
| 4,944,423
|
AA Aparecidense
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/AA_Aparecidense
|
2024-10-16T07:52:33Z
|
nl
|
Q2337706
| 19,257
|
{{Infobox voetbalclub
| clubnaam = AA Aparecidense
| volledigenaam =Associação Atlética Aparecidense
| bijnaam =
| opgericht = [[22 augustus]] [[1985]]
| stadion = [[Estádio Annibal Batista de Toledo]]
| capaciteit = 8.000
| voorzitter =
| trainer =
| competitie =
| pattern_la1=
| pattern_b1=_aparecidense18h
| pattern_ra1=
| pattern_sh1=_aparecidense18h
| pattern_so1=
| leftarm1=ffffff
| body1=ffffff
| rightarm1=ffffff
| shorts1=ffffFF
| socks1=ffffff
| pattern_la2=_whiteborder
| pattern_b2=_aparecidense18a
| pattern_ra2=_whiteborder
| pattern_sh2=_whitesides
| pattern_so2=
| leftarm2=000044
| body2=000044
| rightarm2=000044
| shorts2=000044
| socks2=000044
}}
'''AA Aparecidense''' is een [[Brazilië|Braziliaanse]] voetbalclub uit [[Aparecida de Goiânia]], in de deelstaat [[Goiás (staat)|Goiás]].
==Geschiedenis==
De club werd in 1985 opgericht en speelde in 1997 voor het eerst in de hoogste klasse van de [[Campeonato Goiano|staatscompetitie]]. Pas in 2005 speelde de club er een tweede keer en bleef er nu twee seizoenen. Na nog één seizoen in 2009 keerde de club in 2011 terug en werd nu een vaste waarde in de competitie. In 2012 mocht de club voor het eerst deelnemen aan de [[Campeonato Brasileiro Série D|Série D]]. Na een uitschakeling in het eerste seizoen kon de club in 2013 de tweede ronde bereiken tegen [[Tupi FC|Tupi]] en werd daar uitgesloten omdat iemand van de club het veld op kwam om een goal tegen te houden in de 89ste minuut. In 2016 bereikte de club opnieuw de tweede ronde en werd nu uitgeschakeld door [[Ceilândia EC|Ceilândia]]. Ook in 2017 was de tweede ronde het eindpunt, nu tegen [[América FC (Rio Grande do Norte)|América de Natal]].
Nadat de club in 2015 vicekampioen geworden was van de staatscompetitie mochten ze deelnemen aan de [[Copa do Brasil 2016]]. Daar maakten ze furore door de grote club [[Sport Club do Recife|Sport do Recife]] uit te schakelen. In de tweede ronde gingen ze er echter uit tegen [[Ypiranga FC (Erechim)|Ypiranga de Erechim]]. Ook in de [[Copa do Brasil 2018]] werden ze een giantkiller door [[Botafogo FR|Botafogo]] uit te schakelen, ook nu gingen ze er in de tweede ronde tegen een lagere club, [[Cuiabá EC|Cuiabá]], uit. In 2020 bereikte de club de kwartfinale van de Série D en werd daar verslagen door [[Mirassol FC|Mirassol]]. In 2021 werd de club kampioen van de Série D en promoveerde zo naar de Série C, waar de club drie seizoenen speelde.
==Erelijst==
'''[[Campeonato Brasileiro Série D|Série D]]'''
: 2021
[[Categorie:Braziliaanse voetbalclub|Apa]]
[[Categorie:Voetbalclub uit Goiás]]
| 68,255,071
|
[{"title": "AA Aparecidense", "data": {"Naam": "Associa\u00e7\u00e3o Atl\u00e9tica Aparecidense", "Opgericht": "22 augustus 1985", "Stadion": "Est\u00e1dio Annibal Batista de Toledo", "Capaciteit": "8.000", "Website": "Offici\u00eble website", "Thuis": "Uit", "Portaal": "Voetbal"}}]
| false
|
# Abellio
Abellio Group, gevestigd te Utrecht, is een Nederlands bedrijf dat onderdeel is van de Nederlandse Spoorwegen en openbaarvervoerconcessies exploiteert in Nederland en voorheen in Duitsland, het Verenigd Koninkrijk (Engeland en Schotland) (tot 2023) en Tsjechië (tot 2015). Het bedrijf is opgericht in 2001 onder de naam NedRailways. Nadat eind 2008 het Essense vervoerbedrijf Abellio GmbH werd overgenomen, werden vanaf 2009 alle activiteiten voortgezet onder de naam Abellio.
Het bedrijf had kantoren in Berlijn, Londen, Glasgow en Stockholm. In 2014 telde het bedrijf bijna 6.000 medewerkers, waarvan zo'n 5.400 in het Verenigd Koninkrijk.
## Verenigd Koninkrijk
### Engeland
Abellio UK in Engeland opereerde in samenwerking met Serco de treinconcessie Merseyrail (sinds 2003). Deze loopt af in 2028. Met 1.200 medewerkers, en dagelijks ruim 110.000 reizigers in 2014, is Merseyrail actief in een van de drukste netwerken in het land.
Eveneens in samenwerking met Serco werd van 12 december 2004 tot en met 31 maart 2016 de Northern-concessie, uitgevoerd als Northern Rail. Northern Rail telde 5.000 medewerkers en in 2014 werd de concessie verlengd tot en met maart 2016. Op 1 april 2016 werd deze concessie overgenomen door Arriva.
In 2009 werd het busbedrijf Abellio London & Surrey toegevoegd aan het portfolio.
Het bedrijf had sinds 2011 ook de treinconcessie Abellio Greater Anglia. Dit onderdeel exploiteert de treinconcessie in Oost-Engeland naar Londen. Er werkten zo'n 3.000 mensen die in 2014 dagelijks 354.000 reizigers verplaatsten.
Abellio werd op 10 augustus 2016 verkozen als 'preferred bidder' boven de maatschappijen First East Anglia Limited en de National Express East Anglia Trains Limited. Het gaat hier om een concessie van negen jaar tot 2025. Deze concessie ging in op 16 oktober 2016. Onderdeel van de concessie betrof een investering van 1,5 miljard pond (ruim 1,75 miljard euro) ter vervanging van de bestaande treinvloot. Hiermee werden in ieder geval 1.043 nieuwe, elektrische, bimodale voertuigen gekocht. Het ging hierbij om 111 treinstellen van het type Bombardier next-generation Aventra elctro en om 58 treinstellen van het type Stadler FLIRT UK elektro en elektro-diesel.
Medio 2017 won de joint venture West Midlands Trains (WMT) een Britse aanbesteding. In WMT heeft Abellio 70% van de aandelen. Het ging om het treinverkeer tussen Londen met Birmingham en Liverpool en verschillende regionale lijnen. De concessie startte in december 2017 en loopt tot het voorjaar van 2026. WMT was bereid in deze periode 1 miljard pond te investeren, waaronder zo'n 700 miljoen pond voor materieel. De concessie levert een omzetbijdrage op van ongeveer 500 miljoen euro per jaar.
#### Verkoop van Abellio UK
Op 28 februari 2023 heeft de NS de verkoop van Abellio UK afgerond. Dit is het resultaat van een in 2018 genomen besluit om zich uit het Verenigd Koninkrijk terug te trekken. Het bedrijf is verkocht aan het Britse management. Hiertoe is het bedrijf Transport UK Group opgericht. Na ruim twintig jaar komt er hiermee een einde van de activiteiten van NS in Groot-Brittannië.
### Schotland
Per 1 april 2015 verkreeg Abellio ScotRail een contract voor het exploiteren van treinen in Schotland. Het contract werd voor zeven jaar vastgesteld om in een later tijdvak te verlengen tot tien jaar. ScotRail verzorgde in heel Schotland intercity-, regionale en voorstedelijke spoorwegdiensten. ScotRail telt 348 stations, meer dan 2.000 treindiensten per dag en 800 treinvoertuigen. Per jaar verzorgt de spoorwegmaatschappij zo'n 90 miljoen treinreizen. Het contract liep af op 31 maart 2022.
## Duitsland
Abellio GmbH heeft het hoofdkantoor in Berlijn. Abellio GmbH is een openbaarvervoerbedrijf met bus- en spoorconcessies in de deelstaten Saksen, Nedersaksen, Saksen-Anhalt, Hessen, Thüringen en voormalige concessies in Noordrijn-Westfalen. 100% van de aandelen was in handen van de Nederlandse Spoorwegen.
In 2010 won Abellio een concessie om anderhalve kilometer in Noordrijn-Westfalen te exploiteren.
Abellio verdriedubbelde in 2015 de concessie van het Saale-Thüringen-Südharz-Net in de staten Hessen, Thüringen, Saksen, Nedersaksen en Saksen-Anhalt.
Ook exploiteerde Abellio NRW sinds 2016 de lijn Düsseldorf – Emmerich – Arnhem als RE 19.
In 2016 begon Abellio met de concessie Niederrhein-Net tussen de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen en de Nederlandse provincie Gelderland. Verder exploiteerde Abellio NRW (onderdeel van Abellio Germany) sinds dat jaar de Nederlandse concessie voor de spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn.
In december 2019 nam Abellio Rail NRW voor de duur van 15 jaar enkele lijnen van de S-Bahn Rhein-Ruhr over van DB Regio.
- S 2 (Dortmund – Recklinghausen / Essen)
- S 3 (Oberhausen – Hattingen)
- S 9 (Hagen – Recklinghausen / Haltern am See)
- RB 32 (Dortmund – Duisburg)
- RB 40 (Hagen – Essen)
- RE 49 (Wesel - Wuppertal)
Vanaf juni 2019 verzorgt Abellio GmbH, met een looptijd van 13 jaar, het vervoer in de treinconcessie Stuttgarter Net. Het gaat om SPNV-Net 1, lot 1 (Neckartal). Hiervoor werden 43 treinstellen besteld.
- SPNV-Net 1, lot 1 (Neckartal)
- Stuttgart – Mühlacker – Bruchsal / Pforzheim
- Stuttgart – Heilbronn – Mannheim / Osterburken
- Stuttgart – Plochingen – Tübingen
### Financiën in 2021
Begin juli 2021 werd bekendgemaakt dat de bedrijfsactiviteiten van Abellio GmbH en de Nederlandse eigenaar NS zouden worden ontvlochten. De vijf Duitse concessies, met nog lang lopende contracten, leverden verliezen op van 30 à 50 miljoen euro per jaar, zodat een faillissement dreigde. De Nederlandse minister van financiën Hoekstra deelde de Tweede Kamer mee dat ingrijpen onvermijdelijk werd als er niet binnen zeven maanden een realistisch reddingplan zou komen dat perspectief bood op een voortbestaan van de Duitse tak van Abellio. De vijf betrokken deelstaten van Duitsland waren benaderd met de boodschap dat financiële hulp geboden was omdat de Nederlandse overheid de verliezen niet alleen kon dragen.
### Einde in Noordrijn-Westfalen
In januari 2022 is Abellio Rail NRW, de tak van vervoersactiviteiten in Noordrijn-Westfalen failliet verklaard. Mobil.NRW heeft met spoed andere concessiehouders moeten vinden. Onder andere is Rhein-IJssel-Express (RE19) tussen Arnhem en Düsseldorf per 1 februari 2022 overgedragen aan Vias GmbH.
### Overname door BeNEX
Op 15 oktober 2023 werd Abellio Deutschland overgenomen door BeNEX.
## Nederland
### RijnGouwelijn
De concessie voor de spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn voor de periode 2016-2031 is gewonnen door een combinatie van NS Reizigers BV en Abellio Rail NRW (onderdeel van Abellio GmbH). De exploitatie van de concessie wordt gedaan door NS Reizigers. Op 3 december 2015 is hiervoor het eerste treinstel van het type FLIRT 3, met nummer 2010, naar Leidschendam overgebracht.
### Limburg
Abellio verwierf in februari 2015 de concessie Limburg, die zou lopen van december 2016 tot december 2031. Abellio zou het busvervoer en alle stop- en sneltreinen (geen Intercity's) in Limburg gaan rijden onder de naam "DOOR!". Abellio zou de taak overnemen van Veolia en de opdracht zou naar verwachting leiden tot een omzet van 2 miljard euro over de contractperiode.
In april 2015 werd uit een intern onderzoek van NS bekend dat Qbuzz een voormalige werknemer van Veolia Transport Limburg, die nog gebonden was aan een concurrentiebeding, via een tussenpersoon had ingehuurd. Deze werknemer voorzag Qbuzz, gevraagd of ongevraagd, ongeoorloofd van vertrouwelijke informatie over Veolia. Twee bestuurders van Abellio/Qbuzz werden op non-actief gesteld. Onderzocht werd of disciplinaire maatregelen tegen andere medewerkers nodig waren. Het arbeidscontract met de ex-medewerker van Veolia werd ontbonden. De provincie Limburg zegde het contract op en besloot dat Arriva, de enige andere mededinger, de concessie kreeg.
Veolia stelde NS aansprakelijk voor schade die het bedrijf had geleden rond de aanbesteding in Limburg. Het schadebedrag werd geraamd op miljoenen euro's. Veolia deed eerder aangifte tegen de ex-medewerker van het bedrijf die informatie heeft gelekt.
Abellio vond de financiële risico's van het bod op de OV-concessie in Limburg eigenlijk te groot, maar was door de NS-directie gedwongen dit bod uit te brengen.
In juni 2017 legde de Autoriteit Consument en Markt (ACM) NS een boete op van ruim 40 miljoen euro. Volgens de ACM had NS bij de aanbesteding van het regionaal openbaar vervoer in Limburg misbruik gemaakt van zijn economische machtspositie.
In 2018 oordeelde de rechtbank in Rotterdam dat NS zijn positie op het Hoofdrailnet niet had misbruikt ten behoeve van het bod op de Limburgse ov-concessie in 2017. Er was onvoldoende aangetoond dat NS een economische machtspositie had of die misbruikte. De ACM had de voorwaarden van de concessie van het Hoofdrailnet die verleend was aan NS door de Nederlandse Staat, niet onderzocht.
|
nlwiki/362135
|
nlwiki
| 362,135
|
Abellio
|
https://nl.wikipedia.org/wiki/Abellio
|
2024-10-17T14:31:27Z
|
nl
|
Q318672
| 115,834
|
{{Infobox spoorwegmaatschappij
| bedrijfsnaam = Abellio Transport Holding BV
| bestandsnaam logo = Abellio logo.svg
| afbeelding = Hugh_llewelyn_ET_23005_(5946334408).jpg
| onderschrift = Een [[Stadler FLIRT]]-treinstel in [[Siegen]]
| land = {{NL}}
| hoofdvestiging = [[Utrecht (stad)|Utrecht]]
| actief-vanaf-tot = [[2001]] (als NedRailways) - heden
| moederbedrijf = [[Nederlandse Spoorwegen]]
| aandeelhouder =
| vloot =
| traject =
| stations =
| werknemers =
| omzet =
| winst =
| website = https://www.abellio.com/
}}
[[Bestand:Abellio London.jpg|thumb|Een bus van Abellio in het centrum van Londen.]]
[[Bestand:Albellio Interieur.jpg|thumb|De stoelen van de tweede klas in de Abelliotrein.]]
[[Bestand:Albellio Flirt Zevenaar.jpg|thumb|Abellio Flirt op station [[Zevenaar (stad)|Zevenaar]], onderweg naar [[Duitsland]].]]
'''Abellio Group''', gevestigd te [[Utrecht (stad)|Utrecht]], is een [[Nederland]]s bedrijf dat onderdeel is van de [[Nederlandse Spoorwegen]] en openbaarvervoerconcessies exploiteert in Nederland en voorheen in [[Duitsland]], het [[Verenigd Koninkrijk]] ([[Engeland]] en [[Schotland]]) (tot 2023) en [[Tsjechië]] (tot 2015). Het bedrijf is opgericht in 2001 onder de naam NedRailways. Nadat eind 2008 het Essense vervoerbedrijf [[Abellio GmbH]] werd overgenomen, werden vanaf 2009 alle activiteiten voortgezet onder de naam Abellio.
Het bedrijf had kantoren in [[Berlijn]], [[Londen]], [[Glasgow]] en [[Stockholm]]. In 2014 telde het bedrijf bijna 6.000 medewerkers, waarvan zo'n 5.400 in het Verenigd Koninkrijk.
== Verenigd Koninkrijk ==
=== Engeland ===
Abellio UK in [[Engeland]] opereerde in samenwerking met [[Serco]] de treinconcessie [[Merseyrail]] (sinds 2003). Deze loopt af in 2028. Met 1.200 medewerkers, en dagelijks ruim 110.000 reizigers in 2014, is Merseyrail actief in een van de drukste netwerken in het land.
Eveneens in samenwerking met Serco werd van 12 december 2004 tot en met 31 maart 2016 de Northern-concessie, uitgevoerd als [[Northern Rail]]. Northern Rail telde 5.000 medewerkers en in 2014 werd de concessie verlengd tot en met maart 2016. Op 1 april 2016 werd deze concessie overgenomen door [[Arriva]].
In 2009 werd het busbedrijf Abellio London & Surrey toegevoegd aan het portfolio.
Het bedrijf had sinds 2011 ook de treinconcessie [[Abellio Greater Anglia Limited|Abellio Greater Anglia]]. Dit onderdeel exploiteert de treinconcessie in Oost-Engeland naar [[Londen]]. Er werkten zo'n 3.000 mensen die in 2014 dagelijks 354.000 reizigers verplaatsten.
Abellio werd op 10 augustus 2016 verkozen als 'preferred bidder' boven de maatschappijen First East Anglia Limited en de National Express East Anglia Trains Limited. Het gaat hier om een concessie van negen jaar tot 2025. Deze concessie ging in op 16 oktober 2016. Onderdeel van de concessie betrof een investering van 1,5 miljard [[Pond sterling|pond]] (ruim 1,75 miljard [[euro]]) ter vervanging van de bestaande treinvloot. Hiermee werden in ieder geval 1.043 nieuwe, elektrische, bimodale voertuigen gekocht. Het ging hierbij om 111 treinstellen van het type [[Bombardier Transportation|Bombardier]] next-generation Aventra elctro en om 58 treinstellen van het type [[Stadler FLIRT]] UK elektro en elektro-diesel.<ref>OV pro.nl [https://www.ovpro.nl/trein/2016/08/10/engelse-concessie-east-anglia-gegund-aan-ns-dochter-abellio/ Spoorconcessie East Anglia gegund aan NS-dochter Abellio, 10 augustus 2016]. [https://web.archive.org/web/20201203074945/https://www.ovpro.nl/trein/2016/08/10/engelse-concessie-east-anglia-gegund-aan-ns-dochter-abellio/ Gearchiveerd] op 3 december 2020.</ref>
Medio 2017 won de [[joint venture]] West Midlands Trains (WMT) een Britse aanbesteding.<ref name="TREINAB">Treinreiziger.nl [https://www.treinreiziger.nl/ns-dochter-abellio-wint-britse-aanbesteding/ Abellio wint Britse aanbesteding, 10 augustus 2017], geraadpleegd op 17 augustus 2017. [https://web.archive.org/web/20170817163248/http://www.treinreiziger.nl/ns-dochter-abellio-wint-britse-aanbesteding/ Gearchiveerd] op 17 augustus 2017.</ref> In WMT heeft Abellio 70% van de aandelen.<ref name="TREINAB" /> Het ging om het treinverkeer tussen Londen met [[Birmingham (Verenigd Koninkrijk)|Birmingham]] en [[Liverpool]] en verschillende regionale lijnen. De concessie startte in december 2017 en loopt tot het voorjaar van 2026.<ref name="TREINAB" /> WMT was bereid in deze periode 1 miljard pond te investeren, waaronder zo'n 700 miljoen pond voor materieel.<ref name="TREINAB" /> De concessie levert een omzetbijdrage op van ongeveer 500 miljoen euro per jaar.
==== Verkoop van Abellio UK ====
Op 28 februari 2023 heeft de NS de verkoop van Abellio UK afgerond. Dit is het resultaat van een in 2018 genomen besluit om zich uit het [[Verenigd Koninkrijk]] terug te trekken. Het bedrijf is verkocht aan het Britse management. Hiertoe is het bedrijf Transport UK Group opgericht. Na ruim twintig jaar komt er hiermee een einde van de activiteiten van NS in [[Verenigd Koninkrijk|Groot-Brittannië]].<ref>[https://nos.nl/artikel/2465629-ns-vertrekt-na-twintig-jaar-uit-het-verenigd-koninkrijk NS vertrekt na twintig jaar uit het Verenigd Koninkrijk], www.nos.nl; 28 februari 2023. [https://web.archive.org/web/20230330022626/https://nos.nl/artikel/2465629-ns-vertrekt-na-twintig-jaar-uit-het-verenigd-koninkrijk Gearchiveerd] op 30 maart 2023.</ref>
=== Schotland ===
Per 1 april 2015 verkreeg Abellio [[ScotRail]] een contract voor het exploiteren van treinen in [[Schotland]]. Het contract werd voor zeven jaar vastgesteld om in een later tijdvak te verlengen tot tien jaar.<ref>[https://web.archive.org/web/20150112024447/http://www.transportscotland.gov.uk/rail/scotrail-franchise/scotrail-franchise-renewal-programme Franchise condities]</ref><ref>{{en}}[https://www.bbc.com/news/uk-scotland-29531099 Abellio heeft Scotrailfranchise.]. [https://web.archive.org/web/20210428144651/https://www.bbc.com/news/uk-scotland-29531099 Gearchiveerd] op 28 april 2021.</ref> ScotRail verzorgde in heel Schotland intercity-, regionale en voorstedelijke spoorwegdiensten. ScotRail telt 348 stations, meer dan 2.000 treindiensten per dag en 800 treinvoertuigen. Per jaar verzorgt de spoorwegmaatschappij zo'n 90 miljoen treinreizen. Het contract liep af op 31 maart 2022.
== Duitsland ==
[[Abellio GmbH]] heeft het hoofdkantoor in Berlijn. Abellio GmbH is een openbaarvervoerbedrijf met bus- en spoorconcessies in de deelstaten [[Saksen (deelstaat)|Saksen]], [[Nedersaksen]], [[Saksen-Anhalt]], [[Hessen]], [[Thüringen (deelstaat)|Thüringen]] en voormalige concessies in [[Noordrijn-Westfalen]]. 100% van de aandelen was in handen van de Nederlandse Spoorwegen.
In 2010 won Abellio een concessie om anderhalve kilometer in [[Noordrijn-Westfalen]] te exploiteren.
Abellio verdriedubbelde in 2015 de concessie van het Saale-Thüringen-Südharz-Net in de staten Hessen, Thüringen, Saksen, Nedersaksen en Saksen-Anhalt.
[[Bestand:Abellio Arnhem 2017 I.jpg|thumb|De Duitse RE 19 Abelliotrein in Arnhem.]]
Ook exploiteerde Abellio NRW sinds 2016 de lijn [[Spoorlijn Oberhausen - Emmerich|Düsseldorf – Emmerich – Arnhem]] als RE 19.
In 2016 begon Abellio met de concessie Niederrhein-Net tussen de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen en de Nederlandse [[provincie Gelderland]]. Verder exploiteerde Abellio NRW (onderdeel van Abellio Germany) sinds dat jaar de Nederlandse concessie voor de [[spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn]].
In december 2019 nam [[Abellio Rail NRW]] voor de duur van 15 jaar enkele lijnen van de [[S-Bahn Rhein-Ruhr]] over van [[DB Regio]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160821160312/https://www.abellio.com/news/abellio-germany-awarded-biggest-lot-rhine-ruhr-s-bahn-network Abellio Germany awarded biggest lot of Rhine-Ruhr S-Bahn network]</ref>
* S 2 (Dortmund – Recklinghausen / Essen)
* S 3 (Oberhausen – Hattingen)
* S 9 (Hagen – Recklinghausen / Haltern am See)
* RB 32 (Dortmund – Duisburg)
* RB 40 (Hagen – Essen)
* RE 49 (Wesel - Wuppertal)
Vanaf juni 2019 verzorgt Abellio GmbH, met een looptijd van 13 jaar, het vervoer in de treinconcessie Stuttgarter Net. Het gaat om SPNV-Net 1, lot 1 (Neckartal). Hiervoor werden 43 treinstellen besteld.<ref>[https://www.ovpro.nl/trein/2016/05/02/duitse-treinconcessie-stuttgarter-netz-definitief-naar-abellio/ Duitse treinconcessie Stuttgarter Netz definitief naar Abellio]. [https://web.archive.org/web/20201127205642/https://www.ovpro.nl/trein/2016/05/02/duitse-treinconcessie-stuttgarter-netz-definitief-naar-abellio/ Gearchiveerd] op 27 november 2020.</ref>
* SPNV-Net 1, lot 1 (Neckartal)
** Stuttgart – Mühlacker – Bruchsal / Pforzheim
** Stuttgart – Heilbronn – Mannheim / Osterburken
** Stuttgart – Plochingen – Tübingen
=== Financiën in 2021 ===
Begin juli 2021 werd bekendgemaakt dat de bedrijfsactiviteiten van Abellio GmbH en de Nederlandse eigenaar NS zouden worden ontvlochten. De vijf Duitse concessies, met nog lang lopende contracten, leverden verliezen op van 30 à 50 miljoen euro per jaar, zodat een faillissement dreigde. De Nederlandse minister van financiën [[Wopke Hoekstra|Hoekstra]] deelde de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]] mee dat ingrijpen onvermijdelijk werd als er niet binnen zeven maanden een realistisch reddingplan zou komen dat perspectief bood op een voortbestaan van de Duitse tak van Abellio. De vijf betrokken [[deelstaten van Duitsland]] waren benaderd met de boodschap dat financiële hulp geboden was omdat de Nederlandse overheid de verliezen niet alleen kon dragen.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2021/07/01/duitse-ns-dochter-abellio-op-rand-van-afgrond-a4049539 Duitse NS-dochter Abellio op rand van afgrond], [[NRC Handelsblad]], 1 juli 2021. [https://web.archive.org/web/20211122205319/http://www.nrc.nl/nieuws/2021/07/01/duitse-ns-dochter-abellio-op-rand-van-afgrond-a4049539 Gearchiveerd] op 22 november 2021.</ref>
=== Einde in Noordrijn-Westfalen ===
In januari 2022 is [[Abellio Rail NRW]], de tak van vervoersactiviteiten in [[Noordrijn-Westfalen]] failliet verklaard. Mobil.NRW heeft met spoed andere concessiehouders moeten vinden. Onder andere is [[Rhein-IJssel-Express]] (RE19) tussen Arnhem en Düsseldorf per 1 februari 2022 overgedragen aan [[Vias GmbH]].
===Overname door BeNEX===
Op 15 oktober 2023 werd Abellio Deutschland overgenomen door BeNEX.
== Nederland ==
=== RijnGouwelijn ===
[[Bestand:TAG_FLIRT_op_station_Alphen_aan_den_Rijn.jpg|thumb|[[NS R-net FLIRT]] op [[station Alphen aan den Rijn]].]]
De concessie voor de [[spoorlijn Gouda - Alphen aan den Rijn]] voor de periode 2016-2031 is gewonnen door een combinatie van NS Reizigers BV en [[Abellio Rail NRW]] (onderdeel van [[Abellio GmbH]]). De exploitatie van de concessie wordt gedaan door NS Reizigers. Op 3 december 2015 is hiervoor het eerste treinstel van het type [[Abellio FLIRT|FLIRT 3]], met nummer 2010, naar [[Onderhoudsbedrijf Leidschendam|Leidschendam]] overgebracht.
=== Limburg ===
Abellio verwierf in februari 2015 de [[Concessies in het Nederlandse openbaar vervoer#Limburg (2016-2026/2031)|concessie Limburg]], die zou lopen van december 2016 tot december 2031. Abellio zou het busvervoer en alle stop- en sneltreinen (geen Intercity's) in Limburg gaan rijden onder de naam "DOOR!".<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2015/02/10/ns-dochter-abellio-wint-openbaar-vervoer-in-limburg/ NS-dochter Abellio wint openbaar vervoer in Limburg] [[NRC Handelsblad]], 10 februari 2015. [https://web.archive.org/web/20160321224901/http://www.nrc.nl/nieuws/2015/02/10/ns-dochter-abellio-wint-openbaar-vervoer-in-limburg Gearchiveerd] op 21 maart 2016.</ref> Abellio zou de taak overnemen van [[Veolia Transport Nederland|Veolia]] en de opdracht zou naar verwachting leiden tot een omzet van 2 miljard euro over de contractperiode.
In april 2015 werd uit een intern onderzoek van NS bekend dat [[Qbuzz]] een voormalige werknemer van Veolia Transport Limburg, die nog gebonden was aan een [[concurrentiebeding]], via een tussenpersoon had ingehuurd.<ref name="NSQBUZZ">NS Persbericht [https://web.archive.org/web/20150518064534/http://www.ns.nl/over-ns/nieuwscentrum/persberichten/2015/04/ns-grijpt-in-bij-dochteronderneming-qbuzz.html NS grijpt in bij dochteronderneming Qbuzz, 28 april 2015], geraadpleegd op 2 mei 2015</ref> Deze werknemer voorzag Qbuzz, gevraagd of ongevraagd, ongeoorloofd van vertrouwelijke informatie over Veolia. Twee bestuurders van Abellio/Qbuzz werden op non-actief gesteld. Onderzocht werd of disciplinaire maatregelen tegen andere medewerkers nodig waren.<ref name="NSQBUZZ" /> Het arbeidscontract met de ex-medewerker van Veolia werd ontbonden.<ref name="NSQBUZZ" /> De provincie [[Limburg (Nederlandse provincie)|Limburg]] zegde het contract op en besloot dat [[Arriva Personenvervoer Nederland|Arriva]], de enige andere mededinger, de concessie kreeg.<ref>{{Citeer web|url = https://www.limburg.nl/Actueel/Nieuws_en_persberichten/2015/Juni_2015/Provincie_kiest_voor_Arriva|titel = Limburg gunt concessie openbaar vervoer aan Arriva|bezochtdatum = 2 juni 2015|auteur = |datum = |uitgever = Provincie Limburg|archiefurl=https://web.archive.org/web/20150721221849/http://www.limburg.nl/Actueel/Nieuws_en_persberichten/2015/Juni_2015/Provincie_kiest_voor_Arriva|archiefdatum=21 juli 2015|dodeurl=nee}}</ref>
Veolia stelde NS aansprakelijk voor schade die het bedrijf had geleden rond de aanbesteding in Limburg.<ref name="NOSVEOLIA">NOS [https://nos.nl/artikel/2042252-veolia-eist-miljoenen-euro-s-schadevergoeding-van-ns.html Veolia eist miljoenen euro's schadevergoeding van NS, 19 juni 2015], geraadpleegd op 25 juni 2015. [https://web.archive.org/web/20150626133721/http://nos.nl/artikel/2042252-veolia-eist-miljoenen-euro-s-schadevergoeding-van-ns.html Gearchiveerd] op 26 juni 2015.</ref> Het schadebedrag werd geraamd op miljoenen euro's. Veolia deed eerder aangifte tegen de ex-medewerker van het bedrijf die informatie heeft gelekt.<ref name="NOSVEOLIA" />
Abellio vond de financiële risico's van het bod op de OV-concessie in Limburg eigenlijk te groot, maar was door de NS-directie gedwongen dit bod uit te brengen.<ref>OV pro.nl [https://www.ovpro.nl/trein/2016/10/21/abellio-vond-bod-limburg-te-risicovol/ Abellio vond bod Limburg te risicovol, 21 oktober 2016]. [https://web.archive.org/web/20210121201518/https://www.ovpro.nl/trein/2016/10/21/abellio-vond-bod-limburg-te-risicovol/ Gearchiveerd] op 21 januari 2021.</ref>
In juni 2017 legde de [[Autoriteit Consument en Markt]] (ACM) NS een boete op van ruim 40 miljoen euro.<ref name="VKNSACM">Volkskrant [https://www.volkskrant.nl/economie/forse-boete-van-40-miljoen-voor-ns-om-machtsmisbruik-bij-aanbesteding-in-limburg~a4503371/ Forse boete van 40 miljoen voor NS om machtsmisbruik bij aanbesteding in Limburg, 29 juni 2017], geraadpleegd op 17 augustus 2017. [https://web.archive.org/web/20170817203740/https://www.volkskrant.nl/economie/forse-boete-van-40-miljoen-voor-ns-om-machtsmisbruik-bij-aanbesteding-in-limburg~a4503371/ Gearchiveerd] op 17 augustus 2017.</ref> Volgens de ACM had NS bij de aanbesteding van het regionaal openbaar vervoer in Limburg misbruik gemaakt van zijn economische machtspositie.<ref name="VKNSACM" />
In 2018 oordeelde de rechtbank in Rotterdam dat NS zijn positie op het [[Hoofdrailnet]] niet had misbruikt ten behoeve van het bod op de Limburgse ov-concessie in 2017. Er was onvoldoende aangetoond dat NS een economische machtspositie had of die misbruikte. De ACM had de voorwaarden van de concessie van het Hoofdrailnet die verleend was aan NS door de [[Staat der Nederlanden|Nederlandse Staat]], niet onderzocht.<ref name="ovmagazine"> [https://www.ovmagazine.nl/2019/06/rechter-oordeelt-acm-boete-ns-onterecht-1127/ Rechter oordeelt: ACM-boete NS onterecht] www.ovmagazine.nl. [https://web.archive.org/web/20210305011058/https://www.ovmagazine.nl/2019/06/rechter-oordeelt-acm-boete-ns-onterecht-1127/ Gearchiveerd] op 5 maart 2021.</ref>
{{Navigatie Abellio}}
{{Navigatie spoorwegmaatschappijen Europa}}
{{Commonscat||Abellio}}
{{Appendix|2=
* {{en}} [https://www.abellio.com/ Officiële website]
----
{{References}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Abellio (Unternehmen)}}
}}
[[Categorie:Nederlandse Spoorwegen]]
[[Categorie:Britse spoorwegmaatschappij]]
[[Categorie:Brits openbaarvervoerbedrijf]]
[[Categorie:Duitse spoorwegmaatschappij]]
[[Categorie:Duits openbaarvervoerbedrijf]]
| 68,261,323
|
[{"title": "Algemene informatie", "data": {"Land": "Nederland", "Hoofdvestiging": "Utrecht", "Actief": "2001 (als NedRailways) - heden", "Website": "https://www.abellio.com"}}, {"title": "Bedrijfsstructuur", "data": {"Moederbedrijf": "Nederlandse Spoorwegen", "Portaal": "Openbaar vervoer"}}]
| false
|
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.